Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.dh Hab qof fadhiyaa uu maro jilbaha iyo dhabarka isugu xiro oo ku nasta.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) koox yar oo millateri ah oo sirdoon ahaan wax u kormeeraysa. Dh: dooyo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ntay, -natay) Wax raadsasho (nafley).

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ntay, -natay) Wax raadsasho (nafley). m.f.dh, doonasho.

waa la naqliyay ✓

v. go get, fetch for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) si iskaa ah ama goonidaada ah wax u raadso. Dh: raadso.

waa la naqliyay ✓

1

de: go get, fetch for oneself

2

lx: doono

3

pd: (doontay / doonatay)

4

ps: v3b=

5

xe: They went to fetch firewood.

6

xv: Xaabay doonteen.

7

key: doono

waa la naqliyay ✓

1

(Dooya-da)

2

1. Col isku duuban; duul; dad.

3

2. Cawska jaadki.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Col ilaala ah; duul; dad. 2. Caws waaweyn oo dooxooyinka ka baxa oo ay xooluhu daaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. attack force, war party

2

dooyo [feminine] n. grass species

waa la naqliyay ✓

Eragrostis cilianensis 10, Panicum coloratum 10

waa la naqliyay ✓

1

(Doio) C Coelachyrum stoloniferum C.E. Hubb. Gramineae.

2

N Dactyloctenium aegytium (L) Willd. Gramineae.

3

C Eragrostis cilianensis (All.) Lut.

4

C Panicum coloratum L. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

name-m attacker; warrior; invader

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh firfircoon oo lagu metaalay weerar.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) tiro dad ah oo kooban oo col sahan u ah.

2

dooyo-da: (magac, dhedig, keli) geed cawsaad aan dhaadheerayn oo jilicsan kana baxa balliyada iyo buurahaba. Sicii dooggii, dooyo meersaday, daleel ma habsado.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku jira ama ku urursan dhinacyadiisa. Geelu wuu didayaaye goonyaha ka joogsada. Dh: hareeraha, baallaha.

2

goonyo -ha: (magacwadareed) labada dhinac. Gaboodlayda gaashadu ku taal labada goonyoodba.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhamas-ka) Geed geedaha waaweyn oo lafta adag kamid ah; alwaaxdiisa doonyo, kd., baa laga sameeyaa; wuxuu kamid yahay dhirta waddooyinka magaalooyinka lagu qurxiyo oo aan qodaxda lahayn oo hooska badan oo weligood cagaarka ah.

2

2. (Dhamas-ta) Usha dhamaska; ul madax weyn; bur.

waa la naqliyay ✓

1

(Kuutiyad-da)

2

Doonyo waaweyn oo qanjadda u eg oo dalka Hindiga laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Qanjad-da)

2

Doonyo waaweyn oo Suur laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Shalmaan-ka)

2

1. Qoryo heeraabka afka ku wada haya oo doonyaha fero u ah.

3

2. Doonyo xoogag badan oo maraakiibta wax ka soo roga.

waa la naqliyay ✓

1

(Shiraac-a)

2

1. Maro weyn oo adag oo qaabab badan loo yeelo; kolka dakhalka kore lagu xiro oo dabayshu xoog u buuxiso, buu doonyaha horay u wadaa.

3

2. Dhar adag oo qallafsan oo laga dhigto darbaal, shiraac doonyood, teendho, ...

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Qof fadhiya si doonyo ah maro u xirasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Doonyo waaweyn oo qonjadda u eg oo dalka Hindiya lagu sameeyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fudad yaryar oo carro ah, xooluhu ilkahooda ku goostaan. Boonji carra ah, baadi doonyoo, biciidku ba waa.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) jaajuur la dhigo meel in wax laga dhiso la doonyo oo astaan u ah billawga mashruuc la dhisayo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qoryo heeraabka afka ku haya oo doonyaha feedho u ah; shilmaan. shalmaan -ka: (magac, lab, keli) doonyo xoog badan oo wax lagaga soo rogo maraakiibta iyo doonyaha.

waa la naqliyay ✓

1

cf: doonyo

2

de: clipper, large sailing ship

3

hm: 1

4

initial: x

5

lx: xaryan

6

pd: (-ka)

7

ps: n2(c)-m

8

key: xaryan_1

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: goroyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. female ostrich

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) goroyo; warriile.

waa la naqliyay ✓

1

de: female ostrich

2

lx: goronyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: goroyo

6

key: goronyo

waa la naqliyay ✓

نَعَامَة نَعَامِ زَفُوفَ

waa la naqliyay ✓

Hibo

waa la naqliyay ✓

s.m. - deeq, hibo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Doon-ka) a) Xoolaha tabarta yar oo aan ceelka gaari karin oo guryaha lagu waraabsho. b) Ciidda iyo dhoobada ceelasha dheerdheer uurkooda laga soo saaro. c) * Wixii sidaas oo kale dhulka uurkiisa hoose laga doono oo laga soo baxsho. d) Ciid sida tallatiirriyaadda u samaysan oo ceelasha dheerdheer dhinacyadooda ka abuuranta; taallo ka samaysantay waxyaalaha dhulka uurkiisa hoose laga soo baxsho oo ceelasha agtooda lagu qubo.

2

2. (Doon-ta) Gaadiid-badeed markabkana ka yar bedenkana ka weyn; xaryan; (ama doonni).

waa la naqliyay ✓

1

doon¹: m.l 1. Xoolo tabar yar oo aan aroor dheer geli karin. 2. Meel dhulka inyar ka yara kacsan. 3. Ciidda iyo dhoobaha ceelasha dhaadheer hoostooda laga soo saro.

2

doon²: f.g/mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. (f.g) Ceel dhoobo ka soo saarasho. 2. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida caatoobid.

3

doon³: f.g1 (-nay, -ntay; -ni) 1. Wax rabid. 2. Wax raadin. 3. Gabadh guur laga doonayo reerkooda weydiisasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-oomo/-nyo, m.l) Gaadiid badeed shiraac leh oo markabka ka yar bedenkana ka weyn; xaryan. la-mid: doonni.

waa la naqliyay ✓

1

doon: f.g1 (-nay, -ntay; -ni) 1. Wax rabid. 2. Wax raadin. 3. Gabadh guur laga doonayo reerkooda weydiisasho. m.f.dh, doonid.

2

dǫon m.dh (-oomo/-nyo, m.l) Gaadiid badeed shiraac leh oo markabka ka yar bedenkana ka weyn; xaryan. la-mid: doonni.

waa la naqliyay ✓

1

v.aux: will, shall, be about to do something [future]

2

doon v. want, desire, wish, like; look for, seek, search for, ask for; ask in marriage, be betrothed to

3

doon v. dredge, extract mud from (a well, etc.)

4

doon m. n., [collective] mud dredged from the bottom of a well; mineral

5

doon m. n., [collective] animals too weak to be driven to the wells

6

doon [feminine] n. boat, ferry-boat, small sailing vessel

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (n) want (want); desire (di-zaayer); seek (siik); look for; like ~ rab. Ex: maxay doonaysaa? What does she wants?

2

doon -ta: (n) boat (boowt); ferry (feeri); vessel (ve-sal) ~ doonni

3

doon -ka: (n) weak animals

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax maqan oo aan laga maarmayn raadi. Baadi nimaan soo helin ma doonin.

2

doon: (fal) rab oo niyadda ka jeclaw. Arraweelo waxay tiri: dumaroow waxaad doonaysaan marka hore diida.

3

doon: (fal) gabadh dadkii dhalay weydiiso; gabadh guur awgii u doon.

4

doon -ka: (magacwadareed) adhiga inta aan aroori karin ee tabaryari la soo hadha. Dh: xaas.

5

doon -ta: (magac, dhedig, keli) gaadiidka badda mid ka mid ah oo leh shiraac iyo tiir dheer. Doon miyaad ku safartay weli?

waa la naqliyay ✓

سَفِينَة

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul ciiddiisu midab gaduudan leedahay.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul ciiddiisu midab gaduudan leedahay.

waa la naqliyay ✓

f. n. drink

waa la naqliyay ✓

1

(Danio) N Hildebrandtia somalensis Peter. Convolvulaceae.

2

N Hildebrandtia africana Vatke. Convolvulaceae.

3

N Hildebrandtia vilosa Hutch & Bruce. Convolvulaceae.

4

N Hildebrantia sericea Hutch & Bruce. Convolvulaceae.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) Meel roob badan ku di'id.

waa la naqliyay ✓

1

v. fall abundantly (of rain)

2

doogo v. reopen, become painful (of an old wound)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul, doog yeelo oo tigaad cusub bixi.

2

doogo: (fal) nabar, goco oo hoosta ka soo bukoo.

3

doogo -da: (magac, dhedig, keli) midab cagaar ah oo sida doogga u eg. Shaati doogo ah iyo surwaaal bunni ah isku qaado. Dh: akhtar, cagaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Caws dhaadheer, rarada laga sameeyo oo geed gaabyada ka hoos baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l Nagaarka ka soo hoos baxa dalagga la beero.

waa la naqliyay ✓

m.l Nagaarka ka soo hoos baxa dalagga la beero.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caano laga dhuro geedka baarka ama bahaashka la yidhaa. Dh: shelemi.

waa la naqliyay ✓

1

(Doora-da)

2

1. Shinbiraha gurijoogta ah, tooda dheddig; diyaad dheddig; digaag.

3

2. Baaro.

waa la naqliyay ✓

1

dooro¹: m.dh 1. (u) Shimbir aan buubin, guri joog ah oo dadku manaafacaadsadaan; digaag. 2. (u) Digaagga middeeda dheddig. 3. Baaro.

2

dooro²: f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xulasho. 2. Cid doorasho ku jirta codsiin.

waa la naqliyay ✓

1

dooro¹: m.dh 1. (u) Shimbir aan buubin, guri joog ah oo dadku manaafacaadsadaan; digaag. 2. (u) Digaagga middeeda dheddig. 3. Baaro.

2

dooro²: f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xulasho. 2. Cid doorasho ku jirta codsiin. m.f.dh, doorasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. pick and choose, select for oneself; elect

2

dooro [feminine] n. chicken, hen

3

dooro [feminine] n. smegma (white substance by sexual organs)

waa la naqliyay ✓

1

-doorada:. (n) chicken (ji-kin); poultry (pool-tari); fowl (faawl) ~ digaag.

2

dooro² -doorada: (n) smegma (ismeg-ma) ~ baaro

3

dooro -doortay / dooratay: (v) choose (juus); select (salekt); pick out; make one's choice. Ex: fadlan mid dooro! please choose one!

waa la naqliyay ✓

1

(I) Pollo, generico;

2

(E) Chicken, generic

3

(S) Dooro, DORA (S. c. m.: Doro, Dora)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) digaagadda naalada dhasha. Dooro ayaan u qalay martida. Dh: digaag.

waa la naqliyay ✓

1

(Dooxa-da)

2

Dhul hooseeya oo dhinacyada buuro ama dhulal sarreeyaa ka xigaan.

waa la naqliyay ✓

1

dooxo¹: m.dh (-ooyin, m.l) Dhul hooseeya oo dhinacyada buuro ama dhulal sarreeya ka xigan.

2

dooxo²: m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Godan dhuuban, dheer oo dhulka korkiisa ah, oo badanaa leh tiiro hoosaad caadi joogto u ah.

waa la naqliyay ✓

1

dooxo¹: m.dh (-ooyin, m.l) Dhul hooseeya oo dhinacyada buuro ama dhulal sarreeya ka xigan.

2

dooxo²: m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Godan dhuuban, dheer oo dhulka korkiisa ah, oo badanaa leh tiiro hoosaad caadi joogto u ah.

waa la naqliyay ✓

Valley

waa la naqliyay ✓

f. n. valley, dry river valley

waa la naqliyay ✓

-dooxada: (n) valley (vaali) a lowland between ranges of mountains, hills, or other uplands

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhul ballaadhan oo biyo fadhiisin leh dooguna si fiican uga baxo oo aan dhagax iyo buur toona lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: valley, dry river valley

2

lx: dooxo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dooxo

waa la naqliyay ✓

1

(Hooya-da)

2

Qof dumar ah ama nafley kale oo dheddig oo ilmo dhalay; habar; hiindo.

waa la naqliyay ✓

1

hooyo¹: m.l.w eeg hoy.

2

hooyo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qof dumar ah oo wax dhashay. 2. Erey gacalo. 3. U.j: hooyoy! 4. U.j: wiilkaygiyow!; gabadhaydiyey!

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qof dumar ah oo wax dhashay. 2. Erey gacalo. 3. u-j hooyoy! 4. u-j wiilkaygiyow!; gabadhaydiyey!

waa la naqliyay ✓

1

f. n. mother

2

hooyo v. come ~ go home at the end of the day

waa la naqliyay ✓

-hooyada: (n) mother (maathar); mama or mamma

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) labada waalid ka caloosha ilmaha ku siday ee naaska nuujiya; qof dumar ah ama nafley dhedig oo kale oo ilmo dhalay. Dh: ummo, hiindo. Li: aabbo.

waa la naqliyay ✓

وَالِدَة وَأُمِّ

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) loo adeegsado, wixii aan la hubin laakiin la rajaynayo. Dh: billaayoo, tolow.

waa la naqliyay ✓

/luuni/ (adj) madax-falluuq qaba (qof waalan, dabci waalli ah leh, ama nooc ah).

waa la naqliyay ✓

1

a: dumaashi, seeddi

2

de: brother-in-law relationship between men whose wives are sisters

3

lx: ooryo

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: ooryo

waa la naqliyay ✓

1

-tooyo

2

Tiraab ereyada qaarkood, haddii la doono, lagu dabakaro (boqortooyo, walaaltooyo), oo ulajeeddadiisu tahay si, ama darajo ku sugnaan, ahaan, lahaan, ...; wuxuu u macne dhaw yahay -nimo).

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-yaday, -yatay) Cid haybteeda weyddiin.

waa la naqliyay ✓

v. ask questions, inquire, seek some information

waa la naqliyay ✓

nickname-m to ask questions, inquire, seek information. Lit: he who asks questions all the time

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid haybso, warayso.

2

tooyo: (dabakar) magacda qaarkood la raaciyo si loo tilmaamo si ama darajo ku sugnaan sida; gacaltooyo, madaxtooyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Hoyo) N Kirkia burgeri Stannard. Simaroubaceae.

2

N Kirkia tenuifolia Engl. Simaroubaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geedcaleemaad ka baxa buuraleyda didibka ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhanya-da)

2

Wax la dhamo guud ahaan; dhamitaan; cabbitaan; dhamis.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaab.

waa la naqliyay ✓

vl. n. beverage, drink; drinking

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waxa la dhamo oo dhan. Dh: dhamitaan, dhanniin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhan (3)

2

de: beverage, drink; drinking

3

lx: dhanyo

4

pd: (/da)

5

ps: vn-f

6

key: dhanyo

waa la naqliyay ✓

1

(Doobba-da)

2

1. Geesaha fiiqfiiqan oo dheerdheer oo lo'da, kd.

3

2. Doobta awrta qooqan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. geesaha fiiqfiiqan oo dhaadheer oo lo'da. 2. la-mid: doob².

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] horns of cattle

2

doobbo [feminine] n. froth from the mouth of a male camel

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) doobta awrta. Baarqab aan doobbo lahayni baarqab maaha.

2

doobbo -ha: (magac, lab, keli) geesaha dhaadheer ee lo'da. Dh: geeso.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Roob iyo barwaaqo helid. 2. Xoolo biyo la doonid. 3. Ka d.: nabar, dhibaato iyo wixi lamida ka bogsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Roob iyo barwaaqo helid. 2. Xoolo biyo la doonid. 3. Ka d.: nabar, dhibaato iyo wixi lamida ka bogsasho. m.f.dh, doogsasho.

waa la naqliyay ✓

v. receive abundant rain

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg doogo.

waa la naqliyay ✓

1

de: receive abundant rain

2

lx: doogso

3

nt: doogsad (ka) [vn2-m], doogsasho (/da) [vn6-f]

4

pd: (doogsaday)

5

ps: v3a=

6

key: doogso

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul sare oo siman.

waa la naqliyay ✓