Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

f.mg3 (-gtay, -gatay) Meel roob badan ku di'id.

waa la naqliyay ✓

1

v. fall abundantly (of rain)

2

doogo v. reopen, become painful (of an old wound)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul, doog yeelo oo tigaad cusub bixi.

2

doogo: (fal) nabar, goco oo hoosta ka soo bukoo.

3

doogo -da: (magac, dhedig, keli) midab cagaar ah oo sida doogga u eg. Shaati doogo ah iyo surwaaal bunni ah isku qaado. Dh: akhtar, cagaar.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday;-oobi) Wax doog ka soo baxay noqosho (meel).

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday;-oobi) Wax doog ka soo baxay noqosho (meel). m.f.dh, doogoobid.

waa la naqliyay ✓

v. be covered with greenery; prosper, thrive

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul naq helay, doog yeelo.

2

doogow -ga: (magac, lab, keli) doog yeelasho. Dhulku imika ayuu doogow bilaabayaa. doograac -a: (magac, lab, keli) cid kolba halka uu doog jiro uun daba socota oo u guurta. Nin xoolo wataa waa doograac.

waa la naqliyay ✓

1

de: be covered with greenery; prosper, thrive

2

lx: doogow

3

pd: (doogoobay)

4

ps: v1=intr

5

key: doogow

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Roob iyo barwaaqo helid. 2. Xoolo biyo la doonid. 3. Ka d.: nabar, dhibaato iyo wixi lamida ka bogsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Roob iyo barwaaqo helid. 2. Xoolo biyo la doonid. 3. Ka d.: nabar, dhibaato iyo wixi lamida ka bogsasho. m.f.dh, doogsasho.

waa la naqliyay ✓

v. receive abundant rain

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg doogo.

waa la naqliyay ✓

1

de: receive abundant rain

2

lx: doogso

3

nt: doogsad (ka) [vn2-m], doogsasho (/da) [vn6-f]

4

pd: (doogsaday)

5

ps: v3a=

6

key: doogso

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo isticmaalkiisu uu maanka dooriyo. Dh: daroogo, maandooriye.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Doog-ga) Doogaad; naq; tigaad.

2

2. (Doog-ta) Nabarka biskooda soo labakaclayntiisa.

waa la naqliyay ✓

1

doog¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska cusub ee uu roobka soo saaro; naq; tigaad. 2. Xilli roob da'ay, dhulku cagaaranyahay dadka iyo xooluhuna baraare ku jiraan. la-mid: doogaad.

2

doog²: m.dh 1. Soo laba kacleynta uu soo laba kacleeyo nabar hore u biskooday. 2. D. ah: biyo cirka ka yimid oo weel loo hoorsaday. 3. la-mid: daab².

3

doog³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Nabar hore u biskooday mar labaad soo kicid. 2. Roob da'aya weel u hoorsasho (qof).

waa la naqliyay ✓

1

doog¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska cusub ee uu roobka soo saaro; naq; tigaad. 2. Xilli roob da'ay, dhulku cagaaranyahay dadka iyo xooluhuna baraare ku jiraan.

2

doog²: m.dh 1. Soo laba kacleynta uu soo laba kacleeyo nabar hore u biskooday. 2. D. ah: biyo cirka ka yimid oo weel loo hoorsaday. 3. daab².

3

doog³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Nabar hore u biskooday mar labaad soo kicid. 2. Roob da'aya weel u hoorsasho (qof). m.f.dh, doogid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] green grass, fresh vegetation; green (color)

2

doog [feminine] n. pain from an old wound

3

doog v. conserve ~ set aside rain water (for use during drought)

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. green vegetation; greenery (giriineri) ~ naq, laac. 2. doog -ta: (n) pain from an old injury ~ kacdoon

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax cagaaran oo u eg doogga. Shaati doog ah buu soo gatay. Dh: akhtar.

2

doog -ga: (magac, lab, keli) daaq dhulka ka baxa marka roobku da'o oo xooluhu cunaan. Deegaanta roobkiyo, adaa doogna ka udgoon.

3

doog -ta: (magac, dhedig, keli) kacdoon nabar hore dhacay uu yeesho. Doogtii dakharkaa ku soo laba kaclaysay. Dh: eel, eelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Ooga-da)

2

1. Wadajirka xubnaha nafleyda (madax, gacno, lugo, ...); jir; kor.

3

2. Dhul korreeya.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Jirka sare ee nafleyda. 2. Dhulka meeshiisa aan cadduun iyo dooxo ahayn. 3. Wax dushood sare. Tusaale: “Buurta oogadeeda”.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Jirka sare ee nafleyda. 2. Dhulka meeshiisa aan cadduun iyo dooxo ahayn. 3. Wax dushood sare. Tusaale: Buurta oogadeeda.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. body; external ~ outer surface of something

2

oogo [feminine] n., loc. highlands, upland area of northeast Somalia

waa la naqliyay ✓

-oogada: (n) 1. surface (seer-fas). 2. body (baadhi). 3. highland (haay-laandh)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhul sare oo taag ah. Haddii oogo daaq laga waayo guban ayaa loo dhaadhacaa. Dh: dul, kor.

2

oogo -da: (magac, dhedig, keli) jidhka korkiisa sare. Ninna oogadii biyo kama hagrado.

3

oogo-da: (magac, dhedig, keli) afarta jiho mid ka mid ah; koonfur. Afarta jiho waa bari iyo galbeed dacal iyo oogo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) kuul daloolo waa weyn leh oo buluug ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Caws dhaadheer, rarada laga sameeyo oo geed gaabyada ka hoos baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l Nagaarka ka soo hoos baxa dalagga la beero.

waa la naqliyay ✓

m.l Nagaarka ka soo hoos baxa dalagga la beero.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caano laga dhuro geedka baarka ama bahaashka la yidhaa. Dh: shelemi.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ntay, -natay) Wax raadsasho (nafley).

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ntay, -natay) Wax raadsasho (nafley). m.f.dh, doonasho.

waa la naqliyay ✓

v. go get, fetch for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) si iskaa ah ama goonidaada ah wax u raadso. Dh: raadso.

waa la naqliyay ✓

1

de: go get, fetch for oneself

2

lx: doono

3

pd: (doontay / doonatay)

4

ps: v3b=

5

xe: They went to fetch firewood.

6

xv: Xaabay doonteen.

7

key: doono

waa la naqliyay ✓

1

(Doora-da)

2

1. Shinbiraha gurijoogta ah, tooda dheddig; diyaad dheddig; digaag.

3

2. Baaro.

waa la naqliyay ✓

1

dooro¹: m.dh 1. (u) Shimbir aan buubin, guri joog ah oo dadku manaafacaadsadaan; digaag. 2. (u) Digaagga middeeda dheddig. 3. Baaro.

2

dooro²: f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xulasho. 2. Cid doorasho ku jirta codsiin.

waa la naqliyay ✓

1

dooro¹: m.dh 1. (u) Shimbir aan buubin, guri joog ah oo dadku manaafacaadsadaan; digaag. 2. (u) Digaagga middeeda dheddig. 3. Baaro.

2

dooro²: f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xulasho. 2. Cid doorasho ku jirta codsiin. m.f.dh, doorasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. pick and choose, select for oneself; elect

2

dooro [feminine] n. chicken, hen

3

dooro [feminine] n. smegma (white substance by sexual organs)

waa la naqliyay ✓

1

-doorada:. (n) chicken (ji-kin); poultry (pool-tari); fowl (faawl) ~ digaag.

2

dooro² -doorada: (n) smegma (ismeg-ma) ~ baaro

3

dooro -doortay / dooratay: (v) choose (juus); select (salekt); pick out; make one's choice. Ex: fadlan mid dooro! please choose one!

waa la naqliyay ✓

1

(I) Pollo, generico;

2

(E) Chicken, generic

3

(S) Dooro, DORA (S. c. m.: Doro, Dora)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) digaagadda naalada dhasha. Dooro ayaan u qalay martida. Dh: digaag.

waa la naqliyay ✓

1

(Dooxa-da)

2

Dhul hooseeya oo dhinacyada buuro ama dhulal sarreeyaa ka xigaan.

waa la naqliyay ✓

1

dooxo¹: m.dh (-ooyin, m.l) Dhul hooseeya oo dhinacyada buuro ama dhulal sarreeya ka xigan.

2

dooxo²: m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Godan dhuuban, dheer oo dhulka korkiisa ah, oo badanaa leh tiiro hoosaad caadi joogto u ah.

waa la naqliyay ✓

1

dooxo¹: m.dh (-ooyin, m.l) Dhul hooseeya oo dhinacyada buuro ama dhulal sarreeya ka xigan.

2

dooxo²: m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Godan dhuuban, dheer oo dhulka korkiisa ah, oo badanaa leh tiiro hoosaad caadi joogto u ah.

waa la naqliyay ✓

Valley

waa la naqliyay ✓

f. n. valley, dry river valley

waa la naqliyay ✓

-dooxada: (n) valley (vaali) a lowland between ranges of mountains, hills, or other uplands

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhul ballaadhan oo biyo fadhiisin leh dooguna si fiican uga baxo oo aan dhagax iyo buur toona lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: valley, dry river valley

2

lx: dooxo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dooxo

waa la naqliyay ✓

1

(Dooya-da)

2

1. Col isku duuban; duul; dad.

3

2. Cawska jaadki.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Col ilaala ah; duul; dad. 2. Caws waaweyn oo dooxooyinka ka baxa oo ay xooluhu daaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. attack force, war party

2

dooyo [feminine] n. grass species

waa la naqliyay ✓

Eragrostis cilianensis 10, Panicum coloratum 10

waa la naqliyay ✓

1

(Doio) C Coelachyrum stoloniferum C.E. Hubb. Gramineae.

2

N Dactyloctenium aegytium (L) Willd. Gramineae.

3

C Eragrostis cilianensis (All.) Lut.

4

C Panicum coloratum L. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

name-m attacker; warrior; invader

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh firfircoon oo lagu metaalay weerar.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) tiro dad ah oo kooban oo col sahan u ah.

2

dooyo-da: (magac, dhedig, keli) geed cawsaad aan dhaadheerayn oo jilicsan kana baxa balliyada iyo buurahaba. Sicii dooggii, dooyo meersaday, daleel ma habsado.

waa la naqliyay ✓

1

(Tooga-da)

2

Arrinta iyo danta qof lee yahay oo inuu gaaro doona hayo; muraad; qasad; hadaf; (ama tooggo).

waa la naqliyay ✓

1

toogo¹: m.dh Muraad, qasad, hadaf, tooggo. 2. Kol; mar. la-mid: tooggo.

2

toogo²: f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Nafley rasaas ku ridid. 2. Wax liishaamid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Nafley rasaas ku ridid. 2. Wax liishaamid. m.f.dh, toogasho.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Togo

waa la naqliyay ✓

1

f. n. goal, aim, objective

2

toogo v. shoot, execute by shooting

waa la naqliyay ✓

-toogtay I toogatay: (v) shoot (shuut); fire a weapon ~ xabbadee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) arrin, dan iyo wixii la mid ah, sidaad ku gaadhi lahayd, ku dedaal, waxba ha kala hadhin.

2

toogo: (fal) yool, xabbad iyo wixii la mid ah, ku rid. ku gan. Toogo ayey ku fureen.

3

toogo-da: (magac, dhedig, keli) arrinta iyo danta qof leeyahay oo inuu gaadho doonaya. Dh: qasad, hadaf, muraad, dan, toogo.

4

toogo-da: (magac, dhedig, keli) xabbada lagu rido meel, ee yoolku qabsado.

5

toogo-da: (magac, dhedig, keli) mucuto baahiyeed. Dh: golmooni. Li: kaaftoomid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg doogo. la-mid: doogad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg doogow.

waa la naqliyay ✓

(fal) naq iyo roob hel. Dh: doogo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) lakab xalleefsan oo doogo ah oo ku dul samaysma biyaha meel ku raaga ama durdur aan gu'in. Dh: saaruq.

2

xayaabo -da: (magac, dhedig, keli) xayaab ama dahaadh.

waa la naqliyay ✓

vert, adj. - cagaar (midab); doogo; cagaaran.

waa la naqliyay ✓

-daroogada: (n) drug (daraag); narcotic (naar koo tik); an addictive drug ~ mukhaaddaraad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax qofka isticmaala ka lumiya garashada oo xumaanta iyo wanaagga aanu kala garan. Siyaabo iyo meelo kala duwan ayaa loo qaataa ama laga qaataa. Daroogo cune dan buu u waalan darxumana wuu u dhiman. Dh: maandooriye.

waa la naqliyay ✓

1

de: fall abundantly (of rain)

2

hm: 1

3

lx: doogo

4

pd: (doogtay)

5

ps: v3b=

6

key: doogo_1

waa la naqliyay ✓

1

de: reopen, become painful (of an old wound)

2

hm: 2

3

lx: doogo

4

pd: (doogtay)

5

ps: v3b=

6

key: doogo_2

waa la naqliyay ✓

1

(adoog-)

2

(adoogaa, adoogiis, adoogeed, kd.) Aabbe.

waa la naqliyay ✓

m.l Aabbe.

waa la naqliyay ✓

1

boogow¹: m.l la-mid: boogoobid.

2

boogow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Boog yeelasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Boog yeelasho. m.f.dh, boogoobid.

waa la naqliyay ✓

(fal) boog noqo; meel bugta ahaw. Nabar a yahaw bogsan weydee boogow.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Weel yar oo godan oo wax lagu dhurto.

waa la naqliyay ✓

(Dogon) C Manilkara mochisia (Bak.) Dubard. Sapotaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhogor-ta)

2

1. Timaha nafleyda qaarkeed oogadeeda ka baxa (xoolaha, ugaarta; dugaagga...).

3

2. Dunta dhogorta.

4

3. Dharka dhogorta laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Timaha xoolaha ugaarta, dugaagga iyo wixi lamida dushooda ka baxa. 2. Dh. ah: Tiro go'an oo xoolo nool ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Timaha xoolaha ugaarta, dugaagga iyo wixi lamida dushooda ka baxa. 2. Dh. ah: Tiro go'an oo xoolo nool ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] animal's coat, pelt, fur, wool, plumage

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. fur (feer) ~ dhuf 2. [figurative] self-respect. Ex: dhogortu yey kaa dhicin; don't loose your self-respect

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) timaha saanta xayawaanka ku dul yaalla. Aarku wuu ka dhogor badan yahay goosha.

waa la naqliyay ✓

1

de: animal's coat, pelt, fur, wool, plumage

2

lx: dhogor

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col

5

key: dhogor

waa la naqliyay ✓

1

(Dhooba-da)

2

Ciid jilicsan oo budo ah oo kolkay qoydo is qabqabsata oo dheryaha, kd., laga sameeyo, waxna lagu dhisto; dhooqo.

waa la naqliyay ✓

1

dhoobo¹: m.dh Ciid budo ah, qoyan oo is haysata.

2

dhoobo²: m.dh (jooloji) Nooc ciidda ka mid ah oo ah budo khafiifa, oo ah ma habe. Dhoobadu waxay noqotaa balaastig marka biyo lagu daro. Dhoobadu waxay ka koobantahay dhadhaabo-lakabeed iyo aluminiya.

3

dhoobo³: f.g3 (-btay, -batay) 1. Meel istuumin (xoolo, dad iyo wixi lamida). 2. Waabaayo marsasho (fallaar). 3. Dhis (guri iyo wixi lamida) salaaxasho. 4. Wax dhoobo marsasho. 5. Dheri iyo wixi lamida dhoobo ka samaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhoobo¹: m.dh Ciid budo ah, qoyan oo is haysata.

2

dhoobo²: m.dh (jool.) Nooc ciidda ka mid ah oo ah budo khafiifa, oo ah ma habe. Dhoobadu waxay noqotaa balaastig marka biyo lagu daro. Dhoobadu waxay ka koobantahay dhadhaabo-lakabeed iyo aluminiya.

waa la naqliyay ✓

Clay

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] mud, dirt, soil, clay; daub; china, porcelain

2

dhoobo v. pile up; come in great numbers

waa la naqliyay ✓

-dhoobada: (n) mud (madh); clay (kaleeyf sludge (islaaj) ~ dhooqo, dhiiqo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad badan meel soo tubo oo soo ururso.

2

dhoobo -da: (magac, dhedig, keli) ciiddu markay qoyantahay ee ay jilicdo.

3

dhoobo-da: (magac, dhedig, keli) camuud jilicsan marka ay qoyantahay.

waa la naqliyay ✓

وحل، وَحَل

waa la naqliyay ✓

name-f travel abroad, emigrate; embark, ride off -- away; depart, leave

waa la naqliyay ✓

1

(Dhooqa-da)

2

Dhoobada qoyan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhoobo aad u qoyan. 2. Wasakh.

waa la naqliyay ✓