doofaarqod

(Doofaar-ka)

Nafley jaadad badan ah oo Muslinka iyo Yuhuudda maahee dadka kale xoolo ahaan u dhaqaalaysto; kan Soomaaliya joogaa wuxuu lee yahay guud yar iyo gano waaweyn, kolkuu orda hayona dabaduu kor lig u siiyaa; karkarre; khaansiir.

m.l (-rro, m.dh) Naasley caws-kunool ah idaha la eg ka ballaaran,leh madax weyn, gano iyo dhogor yar oo hilibkiisu muslimiinta xaaraan ka yahay. la-mid: doonfaar.

m.l (-rro, m.dh) Naasley caws-kunool ah idaha la eg ka ballaaran,leh madax weyn, gano iyo dhogor yar oo hilibkiisu muslimiinta xaaraan ka yahay. la-mid: doonfaar.

m. n. warthog, pig, boar; pork

(Dofar) May Chrysopogon plumulosus Hochst. Gramineae.

May Dactyloctenium scindicum Boiss. Gramineae.

May Echinochloa haplocalda (Stapf) Stagf. Gramineae.

May Paspalidium desertorum (A.Rich) Stapf. Gramineae.

-ka: (n) pig (pig); pork (poork); hog (hoog); swine (iswaayn); boar (boor) ~ khaansiir

-ka: (magac, lab, keli) xawayaan labo fool oo dhaadheer ku leh fuqa sare oo hilibkiisu xaaraan ka yahay muslimiinta. Dhulka ayuu qotaa, marka uu ordayana dabada ayuu kor u taagaa. Doofaar ficil la'aan baa loo cadaabay. Dh: karkarre, khansiir, daankufoolle.

bw: doonfaar

cf: khansiir

de: warthog, pig, boar; pork

lx: doofaar

pd: (-ka)

ps: n2-m, n5-m

key: doofaar

m.dh la-mid: doofaarad.

f. n. female warthog

-da: (n) sow (saaw) ~ doofaarad

de: female warthog

lx: doonfaarad

pd: (-da)

ps: n1-f

see: doofaarad; doofaar

key: doonfaarad

m.dh 1. Doofaar ahaansho. 2. Qof aad u dabci xun ahaansho. la-mid: doonfaarnimo.

-da: (magac, dhedig, keli) doqonniimo iyo dhaqan doofaar yeelasho.

(Domar-ad) S, C Digitaria abyssinica (A. Rich.) Stapf. Gramineae.

(Coofaar-ka)

Daayeer weyn; daaxuur; muun.

m.l (-rro m.dh) Lab libaax ama daanyeer, duq ah oo leh bulbul badan.

m. n. adult male monkey that is patriarch of its group

-ka: (magac, lab, keli) daayeer weyn. Dh: baaxuur, muun, daaxuur, odaybuxuur, coofaar.

de: adult male monkey that is patriarch of its group

lx: coofaar

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: muun

key: coofaar

m. n. major Somali clan

nickname-m stone-house enclosure; mason

(n) name of a Somali clan

magac loo baxsho wiil dhashay xilli cadaawe reeraha uu ka dhashay oo dhulkii ka qaatay oo la rajaynayo inuu noqdo geesigii dhulkaa tolka soo oodi lahaa oo cadaawaha ka difaaci lahaa.

cf: Dir, Hawiye, Isaaq

de: major Somali clan

lx: Daarood

pd: (-ka)

ps: n0-m

key: Daarood

(Doogaad-da)

Tigaad; doogad.

m.dh la-mid: doog¹.

f. n., [collective] prosperous land (with green grass and abundant rain)

a: doogad (ka) [vn2-m]

cf: tigaad

de: prosperous land (with green grass and abundant rain)

lx: doogaad

pd: (-da)

ps: n-f-col

key: doogaad

(Doomaar-ta)

1. Geedo yaryar oo saaruqda kamid ah oo aan caleemo dhab ah iyo jirrid midna lahayn; waa cagaaran tahay waxayna ka baxdaa dhagxanta iyo goomaha iyo wixii la mid ah oo biyaha ku dhexjira korkooda; Waxay u eg tahay xayn - xayndhada ku korsocodkeeduna waa dhib oo waa lagu sidbadaa; ajo.

2. Naq degellada ka baxa.

m.dh 1. Naq cayada la bah ah oo degellada ka baxa. 2. Cayo.

f. n. lichen, moss-like plant species

(Domar) N Bothriochloa insculpta (A.Rich.) A. Camus. Gramineae.

C Coelachyrum poaeflorum Chiov. Gramineae.

S,C Digitaria abyssinica (A.Rich.)Stapf. Gramineae.

S Cynodon dactylon (L) Pers. Gramineae.

S Dichanthium annulatum (Forsk.)Stapf. Gramineae.

N Paspalidium desertorum (A. Rich) Stapf. Gramineae.

N Paspalum vaginatum SW. Gramineae.

N Pennisetum villosum (R. Br) Fres. Gramineae.

N Sporobolus helvolus (Trin) Th. Dur & Schinz. Gramineae.

N Sporobolus ioclados (Trin)Nees. Gramineae.

C,N Negripteris sciona (Chiov.)Pic-Ser. Negripteridaceae.

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah cawska oo midabkiisu cas yahay dhulkana jiifsata loona isticmaalo daaq iyo samaynta aqal Soomaaligaba.

de: lichen, moss-like plant sp.

lx: doomaar

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: doomaar

(Dorar) S, May Echinochloa haplocalda (Stapf)Stapf. Gramineae.

S Eragrostis cilianensis (All.) Lut. Gramineae.

May Paspalidium desertorum (A.Rich) Stapf. Gramineae.

-da: (magac, dhedig, keli) daruuro ama fad khafiif ah. Faarood ayuu cirku leeyahay.

-ka: (magac, lab, keli) nuugidda neefku hooyadii nuugo oo uu habeenkii oo dhan la seexdo. Oo giirka lo'da iyo farduu aradka goofaaro. Dh: nuugid, jaqid, goofaadh.

(Koofaar-ta)

Naanays.

m.dh (-ro, m.l) Magac aan qof kiisii runta ahaa ahayn; naanays.

m.dh (-ro, m.l) Magac aan qof kiisii runta ahaa ahayn; naanays.

f. n. nickname

-ka: (magac, lab, keli) naanays ama magac dheeri ah oo gofka u baxda. Dh: naanaysta.

de: nickname

lx: koofaar

pd: (-ta)

ps: n1-f

syn: naanays

key: koofaar

(Doolaala-da)

1. Meel kale ama dal kale oo qalaad oo layska tago.

2. Waxaan wax ugu jirin oo layska dhexgalo.

m.dh 1. Doonashada uu neef qoor ah oo qooqan uu doonto wax uu abaahiyo ama saarto. 2. Aadidda la aado meel kale oo aan la iskaga baahnayn.

f. n. animal trespasser (looking for mate); trespassing, interference [ext.] going to foreign lands ~ abroad

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka tegid oo tu kale u socdaalid sida xoolaha labkooda qooqan marka uu kuwiisa ka tego kuwa kalena aado. Orgidu way doolaalo badan tahay.

doolaalo -da: (magac, dhedig, keli) arrin ama wax aanay dani kuugu jirin oo la iska dhex galo.

de: animal trespasser (looking for mate); trespassing, interference [ext.] going to foreign lands ~ abroad

lx: doolaalo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: doolaalo

-da: (magac, dhedig, keli) qalab la tumo oo sida miisiga ah oo ka soo jeeda xaddaaradi Seylac. Doonbaro ciyaariyo, defka loo tumaayaa waa darayo-muusige, wanka dacasha ii qabo. Dh dunburo.

m.l la-mid: doofaar.

m. n. pig; pork

-ka: (n) pig (pig); pork (poork); hog (hoog); swine (iswaayn); boar (boor) ~ doofaar, khaansiir

a: doofaar {S}

de: pig; pork

lx: doonfaar

pd: (-ka)

ps: n2-m, n5-m

key: doonfaar

خنزير

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: goofaadhi.

f.g3 (-rtay, -ratay) la-mid: koosaaro.

f.g3 (-rtay, -ratay) Cunto koosaar ku darsasho. la-mid: goosaaro.

(fal) koosaar ku darso; suugayso.

m.dh (-ddo, m.l) Naag maalka aan dhaqaalayn ee si xun u isticmaasha.

-da: (magac, lab, keli) naag maalka aan dhaqaalayn ee si xun u isticmaasha.

m.f.dh eeg loofar².

m.f.dh eeg oomaar².

-da: (magac, dhedig, keli) baylid oo uumi bixin. Dh: baylid.

oomaarid -da: (magac, dhedig, keli) ur qadhmuun yeelasho.

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Arrin la tashi dad kale u baahan, qof keligii qorsheysasho. 2. Xero xoolaad sameysasho.

-da: (magac, dhedig, keli) arrin la tashi dad kale u baahan, qof keligii qorsheysasho.

qooqaaro -da: (magac, dhedig, keli) xero xoolaad.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bakoorad.

m.dh la-mid: goofaadhiyid.

m.dh la-mid: koosaarid.

m.dh 1. Dhagax dubnadeed oo wejiga ciyaarta loogu talaggalay labadiisa dhinac min afar dhibcood ku leh. 2. Wax if bixiya oo masjoohaarku habeenkii markuu ugaarsanayo soo tufo.

m.dh 1. Dhagax dubnadeed oo wejiga ciyaarta loogu talaggalay labadiisa dhinac min afar dhibcood ku leh. 2. Wax if bixiya oo masjoohaarku habeenkii markuu ugaarsanayo soo tufo.

m.l la-mid: goosaarad.

-da: (magac, dhedig, keli) koosaar cunto lagu iidaamo. Dh: suugo.

m.f.dh eeg koosaar². la-mid: goosaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) koosaar ku darid; suugo ku darid.

v. stand on four feet (animal); stand idle

de: stand on four feet (animal); [fig.] stand idle

lx: qoomaarso

pd: (qoomaarsaday)

ps: v3a=

key: qoomaarso

m.dh la-mid: qarqoorid.

m.f.dh eeg qǫoqaar². la-mid: qǫo qaar¹.

f.mg3 (-saday, -satay) Ku q.: wax ku dul qandoodsasho.

m.f.dh eeg qooraar². la-mid: qooraarsad, qoraarsasho, qooraarsi.

f.mg3 (-saday, -satay) la-mid: qoraar².

m.dh 1. (kiimika) Dariiqada lagaga soo saaro bir macdanteeda. 2. (kiimika) Ka soocidda walax laga soocaayo iskujir iyadoo la adeegsanaayo milmidda xula-shada leh.

m.dh 1. (kiim.) Dariiqada lagaga soo saaro bir macdanteeda. 2. (kiim.) Ka soocidda walax laga soocaayo iskujir iyadoo la adeegsanaayo milmidda xulashada leh.

vl. n. production, producing

cf: kabixin

de: production, producing

initial: s

lx: soosaarid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: soosaarid

إنتاج

m.l la-mid: qooraarid.

m.l Labada ilig ee dhaadheer ee maroodiga gafuurkiisa ka taagan.

m.l Labada ilig ee dhaadheer ee maroodiga gafuurkiisa ka taagan.

m. n., [compound] ivory; elephant's trunk

-ga: (n) ivory (ayvari); elephant's tusk

-ga: (magac, lab, keli) foolka dheer oo fuqa sare kaga yaal maroodiga oo ka ganacsigiisa laga hortago. Waayadii hore dhulka Soomaalida waxa loo soo doonan jiray foolmaroodi.

cf: faanmaroodi

de: ivory; elephant's trunk

lx: foolmaroodi

pd: (-ga)

ps: n2a-m-cmp

key: foolmaroodi