Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dogob-ka)

2

Geed gaboobey oo jilfaystay oo dhacay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Jirrid weyn oo qallalan. la-mid: degeb.

waa la naqliyay ✓

m. n. old dried out tree trunk

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed qallalay laan ka mid ah oo dabka lagu shido. Dogob qiiqay deyrkii burburay dunida aafowday! Wa: dogobyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: degeb

2

de: old dried out tree trunk

3

lx: dogob

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: dogob

waa la naqliyay ✓

1

1. (Doob-ka) Ninka aan weli guursan, filkii la guursan jireyna gaarey oo in door ah dhaafay.

2

2. (Doob-ta) Xubin yar oo kolay qaabki leh oo awrka qooqani afka ka soo rido oo laallaadsho kolkuu wax guulayo; doobbo.

waa la naqliyay ✓

1

doob¹: m.l (-bab, m.l) Nin aan weli guursan.

2

doob²: m.dh Cad yar, qaab kiish leh, cod weyn bixiya oo awrkaqooqani afka soo rido; gulgulo. la-mid: doobbo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) Nin aan weli guursan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bachelor, virgin boy

2

doob [feminine] n. froth from the mouth of a male camel

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) bachelor (baajilar); single person; an unmarried man

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wiilka aan weli guursan. Doob tuhun baa dilay.

2

doob -ta: (magac, dhedig, keli) xuuub cas oo awrku marka uu qooqan yahay uu afka ka soo tuuro. Doobta ayuu awrkii soo saaray.

waa la naqliyay ✓

عازب

waa la naqliyay ✓

m.l.kh D. ah: qof weyd ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Hogob-ka)

2

Dhul hooseeya; dooxo yar.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-byo, m.dh) Dhul hooseeya oo dhir badan leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. valley; river-bed; any natural depression

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhul hooseed dhir badan leh. Dh: dooxo.

2

hogob -ka: (magac, lab, keli) god qodan oo hoos u dheer.

waa la naqliyay ✓

1

de: valley; river-bed; any natural depression

2

lx: hogob

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: hogob

waa la naqliyay ✓

1

(Rogob-ka)

2

1. Haragga laga bixiyo neefka la qalo, hilbaha yaryar oo korkiisa ku hara oo mindidu dhaafto.

3

2. Dhacaanka mayraxda geedaha.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hilib yaryar oo ku hara haragga neef la qalay. 2. Mullaax. la-mid: rokob, roqob.

waa la naqliyay ✓

m. n. scraps of meat adhering to the hide of a slaughtered animal; moisture oozing from tree-bark

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cad yaryar ee haragga raaca kolka neefka laga saarayo. Haragga rogobka ka idlee yaanu qudhmine.

2

rogob -ta: (magac, dhedig, keli) muudka maydhaxda. Rogob baan cunay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: rogbi

2

de: scraps of meat adhering to the hide of a slaughtered animal; moisture oozing from tree-bark

3

lx: rogob

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: rogob

waa la naqliyay ✓

1

(Sogob-ka)

2

Orgi xiniinyaha laga bixiyey, la dhufaanay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Orgi xaniinyo bax-san.

waa la naqliyay ✓

m. n. castrated he-goat

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) eunuch (yuu-nik); steer (istiir); usually a castrated billy goat ~ koran, koron

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) orgi la dhufaamay, xiniinyaha laga bixiyey.

2

sogob -ka: (magac, lab, keli) nin waayeel ah oo uu hilibku ka yaaraday.

3

sogob-ta: (magac, dhedig, keli) dameerta naaxday oo cayishay.

waa la naqliyay ✓

1

de: castrated he-goat

2

initial: s

3

lx: sogob

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: sogob

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hilib baruur ah oo ku hadha xaragga kolka neefka laga saaro.

2

xogob-ta: (magac, dhedig, keli) dheecaan macaan oo ku hadha laanta maydhaxda laga diirto dusheeda oo kolka mullaaxda laga qaado la xobkista Xogobta ciddiyahaaga ama gudunta afkeeda ku xobkiso. Dh: xobog.

waa la naqliyay ✓

1

(Damal-ka)

2

Geed (qurac, kd.) tahanti koray oo weynaadey: kolkuu yar yahay waa cigan; kolkuu gaboobo waa dogob, kolkuu dhallin yar yahayna waa (dimcad).

waa la naqliyay ✓

1

(Ruud-da)

2

Qoryaha kuwooda waaweyn oo dabka lagu shito; xolodyo; dogobyo; misir.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dogob.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Qoryo waaweyn oo dogobta laga jeexjeexo dabkana lagu shito.

waa la naqliyay ✓

Dogob

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qori weyn oo dogob ah oo loogu daadego godadka ceelasha iyo wixii la mid ah. Dh: makaab, xakab, karkaar.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qoryaha yaryar ee jajabka ah ee meelaha aqallada horteeda ku baahsan. Qori'ardaa ii soo ururi aan dabka ku huriye. Dh: dogob, xanan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qoryaha kuwooda waaweyn ee dabka lagu shito. Ruud innoo soo gura gudgudo roob baa da'ayee. Dh: xulod, dogob, miici.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax jurmi ama qaro leh gudo u yeel oo dhexda ka qor. Geedka xolod.

2

xolod: (fal) jirrid gunta dab kaga shid oo rid. Geedka engegan xolod oo ka qoyan ka baydh. Dh: xulad.

3

xolod-ka: (magac, lab, keli) gun weyn oo jirrid ah oo golayaasha lagu shito oo habeenkii oo dhan dhamac bixiya. Xolodka innoo bakhtii. Dh: xulad, dogob.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qori weyn oo taagan salka ka shid oo rid. Geed engegan innoo xulad aan shidannee.

2

xulad-ka: (magac, lab, keli) qoryaha golaha lagu shito ka ugu weyn oo gunta geedaha ah oon horay bakhtiyin. Kol hadduu xuladkii bakhtiyay dhamac ha doondoonin. Dh: dogob. Li: xaabo. Wa: xuladdo.

3

xulad-ka: (magac, lab, keli) inta u fiican xulasho. Dh: naqaysad.

waa la naqliyay ✓

1

a: dogob

2

de: dry tree trunk which has fallen down

3

lx: degeb

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: degeb

waa la naqliyay ✓

1

cf: misir, xolod; dogob

2

de: log, bit of firewood

3

lx: ruud

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: ruud

waa la naqliyay ✓

n., (wood) dogob, -ki.

waa la naqliyay ✓

n.(stem of a tree) dogob, -ki.

waa la naqliyay ✓

n., dogob, -ki, jirid, -di.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dameerta socodka gaabisa ee aan dhaanka kale gaadhin.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Weel yar oo godan oo wax lagu dhurto.

waa la naqliyay ✓

(Dogon) C Manilkara mochisia (Bak.) Dubard. Sapotaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhogor-ta)

2

1. Timaha nafleyda qaarkeed oogadeeda ka baxa (xoolaha, ugaarta; dugaagga...).

3

2. Dunta dhogorta.

4

3. Dharka dhogorta laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Timaha xoolaha ugaarta, dugaagga iyo wixi lamida dushooda ka baxa. 2. Dh. ah: Tiro go'an oo xoolo nool ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Timaha xoolaha ugaarta, dugaagga iyo wixi lamida dushooda ka baxa. 2. Dh. ah: Tiro go'an oo xoolo nool ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] animal's coat, pelt, fur, wool, plumage

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. fur (feer) ~ dhuf 2. [figurative] self-respect. Ex: dhogortu yey kaa dhicin; don't loose your self-respect

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) timaha saanta xayawaanka ku dul yaalla. Aarku wuu ka dhogor badan yahay goosha.

waa la naqliyay ✓

1

de: animal's coat, pelt, fur, wool, plumage

2

lx: dhogor

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col

5

key: dhogor

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday;-oobi) Wax doog ka soo baxay noqosho (meel).

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday;-oobi) Wax doog ka soo baxay noqosho (meel). m.f.dh, doogoobid.

waa la naqliyay ✓

v. be covered with greenery; prosper, thrive

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul naq helay, doog yeelo.

2

doogow -ga: (magac, lab, keli) doog yeelasho. Dhulku imika ayuu doogow bilaabayaa. doograac -a: (magac, lab, keli) cid kolba halka uu doog jiro uun daba socota oo u guurta. Nin xoolo wataa waa doograac.

waa la naqliyay ✓

1

de: be covered with greenery; prosper, thrive

2

lx: doogow

3

pd: (doogoobay)

4

ps: v1=intr

5

key: doogow

waa la naqliyay ✓

Iphiona rotundifolia 01

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) geed kulul oo cudurrada qaarkood siiba xubnaha dhalmada iyo kaadi mareenka lagu daaweeyo; xoolahana xanuunka candhada lagaga daweeyo.

waa la naqliyay ✓

/dhog/ (n) 1. ey (v) 2. daba-galid, sida eyga u daba-kicid.

waa la naqliyay ✓

n., ey, -gi; hyæna, yey, -di.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gob-ka) Geedaha waaweyn jaad kamid ah, oo miro wanaagsan oo la cuno leh.

2

2. (Gob-ta) (magac wadareed). a) Aan dadka hoose oo gunta ah kamid ahayn ee ka tirsan dad heer sare ah oo sidaa ku gaarey dhalasho ama doorasho la doortay; nasab. b) Dhalan iyo sansaan wanaagsan oo bulshannimo leh; door; wabar. c)* Aan ahayn dad la gumeysto ama la beelaysto; xor.

waa la naqliyay ✓

1

gob¹: m.l Geed-qodxeed dheer oo leh miro la cuno oo macaan oo ag kuwa xammurka.

2

gob²: m.dh.u 1. Qof dad la dhaqan wanaagsan oo asluub loo bogo leh. 2. G. ah: inta talada u haysa bulsho meel ku wada nool.

waa la naqliyay ✓

1

gob¹: m.l Geedqodxeed dheer oo leh miro la cuno oo macaan oo ag kuwa xammurka.

2

gob²: m.dh.u 1. Qof dad la dhaqan wanaagsan oo asluub loo bogo leh. 2. G. ah: inta talada u haysa bulsho meel ku wada nool.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] fig tree

2

gob [feminine] n., [collective] nobles, aristocracy, the free born; high caste person

waa la naqliyay ✓

1

(Gob) All. Som. Ziziphus mauritiana Lam. Rhamnaceae.

2

S Ziziphus hamur Engl. Rhamnaceae.

3

N, C Ziziphus spina-chisti (L)Desf. Rhamnaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. person belonging to a majority tribe, nobility (noobiliti) ~ laandheere. 2. name of a tree

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof dhaqan wanaagsan leh; qof aad u wanaagsan. Dh: nasab. Li: gun.

2

gob -ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo qodax leh oo midho aad u macaan oo la cuno leh.

3

gob -ka: (magac, lab, keli) midhaha uu bixiyo geedka gobku.

waa la naqliyay ✓

n., (small quantity of food) cantuugo, -adi.

waa la naqliyay ✓

1

FIELD24: -aw ~ -ow

2

de: become, get [INCHO-ATIVE] Added to a noun to form an inchoative verb of Conjugation 1

3

lx: -oob

4

ps: v1-inch-suf

5

xe: become like a child

6

xv: carruuroob

7

key: -oob

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1.(f.g) Cunto, cabid iyo wixi lamida ka dhergid. 2. Ka b.: arrin, hawl iyo wixi lamida ka baaraandegid; ka salgaarid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1.(f.g) Cunto, cabid iyo wixi lamida ka dhergid. 2. Ka b.: arrin, hawl iyo wixi lamida ka baaraandegid; ka salgaarid. m.f.dh, bogasho.

waa la naqliyay ✓

v. finish with; reach a point of satisfaction with

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax si fiican uga dhereg; in kugu filan ka hel sida cunto, dawaasho, hadal iyo waxii la mid ah. Hadalkii oo aana ka bogan buu igu badhgooyey.

2

bogo: (fal) «ka » aad ugu fiirso, ka baaraandeg, eegmada ka buuxso. Midibka biyo dahab sidoodii, ishaan daymada ka bogonoo, jeelaalada woow dawiyo nabadeey.

waa la naqliyay ✓

1

de: finish with; reach a point of satisfaction with

2

lx: bogo

3

pd: (bogtay)

4

ps: v3b=

5

key: bogo

waa la naqliyay ✓

1

(Boob-ka)

2

Qofba intuu gaari karo, dhaqso iyo xoog ku qaato isagoo is leh, dadka kale ka badso; hoosh.

waa la naqliyay ✓

1

boob¹: m.l 1. Si sedbursi xoog iyo dhaqso leh oo hanti cid ka dhexeyso loo qaato. 2. Si xoog iyo sharcidarro ah oo hanti iyo wixi lamida loo qaato. 3. Baadariga ugu sarreeya Fatikaanka. 4. la-mid: boobid.

2

boob²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Si sedbursi xoog iyo dhaqso leh hanti cid ka dhexeyso u qaadasho. 2. Si xoog iyo sharcidarro ah hanti iyo wixi lamida cid uga qaadasho. 3. Dedejin (cunid, socod, iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

boob¹: m.l 1. Si sedbursi xoog iyo dhaqso leh oo hanti cid ka dhexeyso loo qaato. 2. Si xoog iyo sharcidarro ah oo hanti iyo wixi lamida loo qaato. 3. Baadariga ugu sarreeya Fatikaanka.

2

boob²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Si sedbursi xoog iyo dhaqso leh hanti cid ka dhexeyso u qaadasho. 2. Si xoog iyo sharcidarro ah hanti iyo wixi lamida cid uga qaadasho. 3. Dedejin (cunid, socod, iyo wixi lamida). m.f.dh, boobid.

waa la naqliyay ✓

1

v. rob, snatch something; gobble (food); hurry, hasten

2

boob vl. n. robbery; kidnapping; rustling

waa la naqliyay ✓

/buub/boobs;(infl) naasaha dumarka

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhakhso awood ah wax ku qaado. Budcad baa na boobtay waannu faramadhannahay.

2

boob-ka: (magac, lab, keli) degdeg iyo xoog wax ku qaad. Suuqii boob baa lagu qaaday Dh: dhac.

waa la naqliyay ✓

1

(Daga-da)

2

1. Bilaha dayaxa oo Muslinka, tan ugu horraysa; seko.

3

2. In, xoolaha jaad walba, sanadiiba kol laga baxsho.

waa la naqliyay ✓

1

dago¹: m.dh 1. Bilaha dayaxa ee muslinka tirsado tan ugu horreysa. 2. Sadaqo sharciga Islaamku ku waajibiyey hantida qofka muslim ah sannadkiiba mar. 3. D. ah: neef ari ah oo sadaqadaas loo bixiyo.

2

dago²: f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. U d.: wax, cid u dayacmid. 2. Ku d.: ku dagmid, ku khatalmid; sigasho; baylahoobid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. U d.: wax, cid u dayacmid. 2. Ku d.: ku dagmid, ku khatalmid; sigasho; baylahoobid. m.f.dh, dagasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. first month of the Somali lunar calendar

waa la naqliyay ✓

v. have a narrow escape; be misled, be cheated

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) cid ama wax, ku khatalan. Gabadha hadalkeedii macaanaa ayaan ku dagmay.

2

dago: (fal) wax baylahsan noqo. Adhigu wuu daganyahay ee waraabaha ka gaadha. Dh: dagan.

3

dago-da: (magac, dhedig, keli), ah: neef ari ah oo sadaqadaas loo bixiyo.

4

dago-da: (magac, dhedig, keli) bisha xoolaha laga bixiyo sekada.

5

dago -da: (magac, dhedig, keli) tiro go'an oo xoolahu kolkay gaadhaan ay ku waajibto hantiilaha inuu in ka mid ah sako ahaan sannadkiiba hal mar uga baxsho. Dh: sako.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Shax, turub, iyo wixi lamida bad dhigasho. 2. Ku d.: cid marti u noqosho. la-mid: deg² (3,9)

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Shax, turub, iyo wixi lamida bad dhigasho. 2. Ku d.: cid marti u noqosho. m.f.dh, degasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. go down, descend

2

dego [feminine] n., [collective] dung, pulverized dung

waa la naqliyay ✓

-degtay / degatay: (v) go down (dhaawn); go or come down; descend (di-sendi); get out. Ex: hoos bay u degatay; she went down

waa la naqliyay ✓

1

(Diga-da)

2

Xoolaha iyo bahallada, kd., xaarkooda iyo saaladooda.

waa la naqliyay ✓

1

digo¹: m.dh 1. Saalo. 2. Saalo burburtay oo badan.

2

digo²: f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Aroos cid ugu wacasho. 2. (f.mg) Ku d.: col jabay, qof laga adkaaday iyo wixi lamida hadal lafajebis ah ku dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

digo¹: m.dh 1. Saalo. 2. Saalo burburtay oo badan.

2

digo²: f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Aroos cid ugu wacasho. 2. (f.mg) Ku d.: col jabay, qof laga adkaaday iyo wixi lamida hadal lafajebis ah ku dhihid. m.f.dh, digasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. announ (a wedding ceremony)

2

digo [feminine] n., [collective] dung

waa la naqliyay ✓

-da: (n) dung (doong); manure (ma-nuur); muck (mak) ~ saalo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) ku farax dhibaato cid ku dhacday. Dh: wiirso.

2

digo -da: (magac, dhedig, keli) saalada xooluhu dhigaan.

waa la naqliyay ✓