do — Macnaha & Turjumaada

1

-do

2

(naxwe) Qodob magacyada dheddig oo kelida ah qaarkood iyo kuwa lab oo kooxda ah qaarkood raaca oo caddeeya (ri-da, mara-da, lo'-da, bad-da: wadaadda-da, aqalla-da, dibi-da, walaalla-da).

waa la naqliyay ✓

/dhuu/ (v) fal, samee.

waa la naqliyay ✓

v.tr., fal, samay, yeel; all is done, gidi dhamaaday; I know not what to do with them, anigu waxaan ku falo garan maayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Aakhira-da)

2

Meesha iyo nolosha danbe oo lagu noolaan doono, kolka adduunka laga tago.

waa la naqliyay ✓

1

(Aaran-ka)

2

1. Qaalmaha yaryar oo geela; qaan.

3

2. Doog iyo barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaar-ta)

2

Roob la'aan; doog la'aan; jiilaal dheeraaday.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Abuur-ka) a) Wax aan hor u jirin uumis; alkun. b) Geed ubxa haya, docda uu lafta ama iniinta ku lee yahay, oo kolkii la beero korta oo geed hor leh oo cusub noqota; laf ama iniin ama cad kasta oo geed hor leh noqon karta; firi. c) Hawsha la qabto kolka beerta abuurka lagu rida hayo.

2

2. (Abuur-ta) Sida loo uumay (farsamo, hab, qaab); baxaalli.

waa la naqliyay ✓

1

(Afarsuulla-ha)

2

Muruq afar suul ama afar madax leh, siiba muruqa weyn oo ku yaal bowdada docdeeda kore, oo kolka uu isku soo rooro lugtu kala baxdo oo fidsanto.

waa la naqliyay ✓

1

(Afeef-ta)

2

Hadal, kolka la dooda hayo la hormarsado, oo waxyaalo la oran doono marmarsiinyo looga dhigo, ama waxyaalo laga baqa hayo sooqaadkood lagu gudbo.

waa la naqliyay ✓

1

(Aflax-a)

2

Waxa la doonayo (waxbarasho...) oo guul iyo liibaan laga gaaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Afmiinshaar-ka)

2

Qof warbeennad saamays weyn leh, oo lagu kala dhinto ama lagu dagmo dhisa ama dhisi yaqaan, oo dadka ama dowladda wax kaga cuna.

waa la naqliyay ✓

1

(Afyuun-ka)

2

Geed-ubax la beero oo waxtar (dawo) iyo dhibaato weyn labadaba leh, oo dhulka kulul ka baxa; wuxuu lee yahay dhacaan sida caanaha u cad oo la engejiyo, oo dabadeed la cuno ama sida sigaarka loo shito; kartida iyo maanka qofkaba habbisuu saaraa, haddaan degdeg la isaga qabanna waa lala doorsoomaa oo lala dufoobaa (sida xashiishka, qaadka ...).

waa la naqliyay ✓

1

(Aglool-ka, Agloo-sha)

2

1. Hab weelka la xoolayna hayo, gocoyonnimada looga ba'sho: asal, dufan, laysku karshey baa lagu rogrogaa.

3

2. Wax la dhisa hayo ama la samayna hayo, qaabintiisa iyo jaangooyadiisa hore; bilaw; unug. 3.* Aqal, la dhisi doono, astaanti iyo muuqaalki warqad, ku muujin.

waa la naqliyay ✓

1

(Alkun-ka)

2

1. Wax aan hor u jirin oo la abuuro; abuur; uun.

3

2. (Alkun-ka, Alkun-ta) Labada inay is guursadaan isu doonay, waxay isu yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Amaah-da)

2

Xoolo qof qof ka doono, oo haysto, oo goor lagu ballamay kaddib, kii horoo lahaa uu u cesho.

waa la naqliyay ✓

1

(Arar-ta)

2

1. Gogoldhigga doodda, hadalka qoran (buugag)

3

2. Daaqa la soo daajiyo xoolaha intaan ceelka la geyn oo biyaha la siin.

4

3. Hareer; agagaar

waa la naqliyay ✓

1

(Ararasha-da)

2

Hadalka, doodda, buugagga,, arar ka hor-marsasho; gogoldhigasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Argaggixisa-da)

2

1. Dad ama urur, argaggixin ku doonta danohooda, siiba kuwa siyaasadeed.

3

2. Wax lala argaggaxo oo dhan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aroor-ka) a) Biyo doonasho (xoolo). b) Hoos aadid; degitaan; jeexniin; daliig qodan.

2

2. (Aroor-ta) Kolka waagu beryo; waabberi; arooryo.

waa la naqliyay ✓

1

(Aroorid-da)

2

1. Biyo raadin; biyo doonid.

3

2. Hoos u dhigid; wadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Aroorin-ta)

2

1. Biyo la doonid; ceel u kaxayn.

3

2. Hoos u dhigid, u dejin, ku fogeyn.

4

3. Qof hurda riyo wax ku tusid.

waa la naqliyay ✓

1

(Asaraar-ka)

2

Wax dad kale sheegay oo lagu qabto oo been lagu sheego; dood; muran; beenin; ogaaldiid.

waa la naqliyay ✓

1

(Awaaji-ga)

2

War la doona hayo in dad badan la gaarsiiyo, oo lagu dhawaaqo ama si kale loo faafiyo; naado

waa la naqliyay ✓

1

a: =-to

2

de: may I / may he do (X); let him do (X)

3

lx: -do

4

ps: v3b-1sg/3m-opt

5

key: -do

waa la naqliyay ✓

s.m. - Ilaah, Eebbe.

waa la naqliyay ✓

1

(Doc-da)

2

Barbar; dhinac; baal; gees.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-co, m.l) Barbar; dhinac.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-co, m.l) Barbar; dhinac.

waa la naqliyay ✓

f. n., loc. side, direction; rail, railing

waa la naqliyay ✓

-da: (n) comer (koorner); side (saaydh); edge (eej) ~ dhinac, hareer, gees, daraf

waa la naqliyay ✓

1

Lato

2

Side

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) gar gacal ka dhaxaysa oo xushmad iyo xididnimo la eegayo oo aan geed la gayne guri hoostii lagu furdaamiyo. Gari waa duud, doc iyo duleed.

2

doc-da: (magac, dhedig, keli) halka laga galo aqalka inta aan raarta ama sariirta aqalka la gaadhin. Docda aqalka dhiisha ku xidh.

3

doc-da: (magac, dhedig, keli) goob ama meel cayiman. Miyaad garanaysaa doc ay innaga xigto xeradii. Dh: dhinac, barbar, gees, fay, daraf.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhinac, daaf

2

de: side, direction; [pl] rail, railing

3

lx: doc

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f-loc

6

key: doc

waa la naqliyay ✓

/dhog/ (n) 1. ey (v) 2. daba-galid, sida eyga u daba-kicid.

waa la naqliyay ✓

n., ey, -gi; hyæna, yey, -di.

waa la naqliyay ✓

1

(Doh-da)

2

Dhulka dixda ah oo biyuhu maraan oo meelo biyo leh iyo meelo oommane ah isugu dhafan, meelihiisa biyaha leh; daw.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ho, m.l) Dhul godan, carro jilicsan oo biya-qabatin leh.

waa la naqliyay ✓

f. n. marsh, swamp; rain forest; reservoir (in which rain water is collected)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhinac ama doc, badanaa waxaa lagu isticmaalaa aqalka gudihiisa. Dohda aqalka barkimaa yaala ama waxaad dhihi kartaa dahada aqalka barkimaa yaala oo loola jeedo raarta.

2

doh-da: (magac, dhedig, keli) meel dhulka kale ka hoosaysa oo ballaadhan intay doonto oo roobku markuu da'o daadku maro. Dh: dhuun.

waa la naqliyay ✓

1

de: marsh, swamp; rain forest; reservoir (in which rain water is collected)

2

lx: doh

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: doh

waa la naqliyay ✓

don, n.m. - Hibo; hadyad

waa la naqliyay ✓

/dot/ (n) 1. dhibic, bar (v) 2. dhibic-saarid.

waa la naqliyay ✓

dot, n.f. - Meher; hanti ama lacag la siiyo gabadha la guursado; yarad

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daw¹.

waa la naqliyay ✓

Eragrostis cilianensis 10

waa la naqliyay ✓

1

(Ida-ha)

2

(magac wadareed) riyaha maahee jaadka kaloo labaad oo ariga; waxay lee yihiin dhogor badan iyo harag idiin laga dhigo iyo caano aan badnayn; waa calannaqsadaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Ariga intiisa leh bari weyn, macal, iyo dhogor badan.

waa la naqliyay ✓

m.l Ariga intiisa leh bari weyn, macal, iyo dhogor badan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] sheep; flock of sheep

waa la naqliyay ✓

-idaha: (n) [Plural of lax] sheep (shiip)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Pecora, generico Razza a testa nera e coda grassa;

2

(E) Sheep, generic, black-headed, fat-tailed stock

3

(S) Ido (S. g.: Idò, Edò)

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magacwadareed) adhiga qaybta aan riyaha ahayn. Ido goosan ah buu waraabe halkan ku cunay xalay.

2

ido -ha: (magacwadareed) lix xiddigood oo dhexdooda ay ku urursanyihiin xiddigo badan oo ay adagtahay sida loo arko. Dh: galgaalli.

waa la naqliyay ✓

1

de: sheep; flock of sheep

2

lx: ido

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m-col

5

xe: sheeps milk', laba idayow 'two sheep

6

xv: lax, wan

7

key: ido

waa la naqliyay ✓

صَانٍ، شَاةَ، خَرُوفَ

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Saxaro. 2. Cudur geela dhabxanagga kaga dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) saxarada dadka. Ka bi'i udaha qofka buka. Dh: xaar.

2

udo -da: (magac, dhedig, keli) xanuun geelu ka qaado dhirta dacawadu ku kaadiday markuu daaqo.

3

udo-ha: (magac, lab, keli) saxarada dadka. Ka bil udaha qofka buka. Dh: xaar, sindho.

waa la naqliyay ✓