Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Diyaan-ka)

2

Shanqar weyn oo culus sida jibinta ama madfac la ridey ama durbaan la garaacay; (ama diryaan).

waa la naqliyay ✓

1

diyaan¹: m.l la-mid: dayaan¹.

2

diyaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) la-mid: dayaan².

waa la naqliyay ✓

m. n. roar, thunder, rumble

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jabaq weyn oo guux iyo gurxan leh. Diyaanka hubka ayaa xeebta laga maqlayaa. Dh: dayaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: roar, thunder, rumble

2

lx: diyaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: diyaan

waa la naqliyay ✓

1

diryaan¹: m.l la-mid: dayaan¹.

2

diryaan²: m.l la-mid: dayaan².

waa la naqliyay ✓

v. roar, rumble, thunder, reverberate, resound; produce a loud noise

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) deep, long, rolling sound; rumble (rarnbal)

waa la naqliyay ✓

1

a: dayaan

2

de: roar, rumble, thunder, reverberate, resound; produce a loud noise

3

lx: diryaan

4

pd: (diryaamay)

5

ps: v1=intr

6

key: diryaan

waa la naqliyay ✓

1

(Dayaan-ka)

2

1. Sharqan ama hugun weyn oo ka yimaada dayuurad kacaysa, durbaan la tuma hayo, kd.

3

2. Madaxwareerka la moodo in madaxa gudihiisa wax ka yeera hayaan; daryaan.

waa la naqliyay ✓

1

dayaan¹: m.l 1. Sharqan ama hugun weyn oo ka yimaada durbaan la tumayo, xoolo ama dad badan oo meel isugu yimid. 2. Cod dheer oo buuraha, daaraha, qararka iyo wixi lamida ay soo celiyaan markuu ku dhacay kaddib. la-mid: daryaan¹, diryaan¹, diyaan¹.

2

dayaan²: m.l (fiisikis) Noqodka hir jabaq ee dul (gebi ama buur) xoogaa innaga fog ay soo celisay, oo ka laciifsan jabaqdii asalka ahayd. Faraqa waqtiga ee ayoonka iyo jabaqda asalka ah, waxa ay muujisaa fogaanta gebiga ama buurta iyo wixi lamida.

3

dayaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Durbaan, dhul iyo wixi lamida sharqan, hugun weyn ka yeerid. la-mid: daryaan², diryaan², diyaan².

waa la naqliyay ✓

1

dayaan¹: m.l 1. Sharqan ama hugun weyn oo ka yimaada durbaan la tumayo, xoolo ama dad badan oo meel isugu yimid. 2. Cod dheer oo buuraha, daaraha, qararka iyo wixi lamida ay soo celiyaan markuu ku dhacay kaddib. la-mid: daryaan, diryaan.

2

dayaan²: m.l (fiisikis) Noqodka hir jabaq ee dul (gebi ama buur) xoogaa innaga fog ay soo celisay, oo ka laciifsan jabaqdii asalka ahayd. Faraqa waqtiga ee ayoonka iyo jabaqda asalka ah, waxa ay muujisaa fogaanta gebiga ama buurta iyo wixi lamida. m.f.dh, dayaamid.

waa la naqliyay ✓

1

v. rumble, make a loud noise

2

dayaan v. become dizzy

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. echo (eekow) ~ jabaq-celis. 2. —dayaan dayaamay/ dayaantay: (v) disoriented (dis-oori-yentidh); dizzy (diisi); feel dizzy ~ dayoob. Ex: waan dayaamay; I become dizzy

waa la naqliyay ✓

magac ka mid ah magacda Ilaahay oo uu macnihiisu yahay 'kelidii waare'.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhawaaq dheer oo meel ka baxa. Dh: cod, daryaan.

2

dayaan -ka: (magac, lab, keli) jabaqnoqodka shanqadha ee ay soo celiyaan walxaha jabaq magudbiyayaasha ah sida darbi, qar laageed ama babac buureed.

waa la naqliyay ✓

1

(Dikaan-ka)

2

Dhaqdhaqaaq yar oo isdabajoog ah sida kan dhiigga xididdada xula haya ama meel malaxi ku jirto.

waa la naqliyay ✓

1

dikaan¹: m.l 1. Dhaqdhaqaaq yar oo isdabajoog ah sida kan dhiigga xididdada xulaaya ama meel malaxi ku jirto. 2. la-mid: dikaamid.

2

dikaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Dikaan dareemid (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

dikaan¹: m.l Dhaqdhaqaaq yar oo isdabajoog ah sida kan dhiigga xididdada xulaaya ama meel malaxi ku jirto.

2

dikaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) dikaan dareemid (nafley). m.f.dh, dikaamid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pulse; throb (of pain); rhythmical flow

2

dikaan v. pulse, pulsate; throb; flow rhythmically

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) pulsating pain (pal-saayting peeyn) ~ dakaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaq fudud oo is dabasocda oo is dabajoog ah sida ka dhiigga.

waa la naqliyay ✓

1

(Diyaad-ka)

2

Digaag; dooro; luki.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: digaag.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] chicken

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) digaag; luki. Diyaad badan dhaqo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: digaag, dooro, luki

2

de: chicken

3

lx: diyaad

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m-col

6

key: diyaad

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: digaag.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) mid shinbiraha ka mid ah la dhaqdo oo gogorrida u eg. Dh: digaag, diyaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Diyaar-ka)

2

Wax la darbay oo la agaasimey oo suga haya in wax laga qabto ama lagu qabto keliya; darban.

waa la naqliyay ✓

m.l D. ah: wax u darban in ay wax qabtaan ama lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

m.l D. ah: wax u darban in ay wax qabtaan ama lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] (adj.): readiness; ready, prepared

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) ready (reedhi). Ex: diyaar ma tahay? are you ready?

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid u daddaabaxidhan in wax loo diro. Ardaygu diyaar ayuu u yahay inuu iskuulka tego.

waa la naqliyay ✓

1

de: readiness; [atr.] ready, prepared

2

lx: diyaar

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-abs

5

key: diyaar

waa la naqliyay ✓

جاهز

waa la naqliyay ✓

1

question word, vl. pron. do I? / did I? / am I?

2

miyaan question word, neg.,: was it not ... [.]?

waa la naqliyay ✓

1

(Diyaarin-ta)

2

Diyaar ka dhigid; darbid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg diyaari.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg diyaargarayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (muus.) Qalabka muusikada jaadadkiisa waaweyn jaad ka mid ah oo codad aad u kala duwani ka soo baxan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (muus.) Qalabka muusikada jaadadkiisa waaweyn jaad ka mid ah oo codad aad u kala duwani ka soo baxan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) agab muusikada noociisa waaweyn ka mid ah, codod kala duwani ka soo baxaan. Biyaanada kuma ciyaaree waan kaga cisiiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Cisyaan-ka)

2

Amar dowladeed ama meel kale oo sare, oo kas iyo bareer loo diido; caasinnimo; fallaagannimo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Amar dowladeed iyo wax la mid ah si bareer ah loo diido; fallaagannimo. 2. Caasinnimo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Amar dowladeed iyo wax la mid ah si bareer ah loo diido; fallaagannimo. 2. Caasinnimo.

waa la naqliyay ✓

m. n. defiance, rebellion, revolt, disobedience

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) amar meel sare ka yimaadda oo kas iyo badheedh loo diido. Dh: amardiiddo, caasinnimo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: defiance, rebellion, revolt, disobedience

3

lx: cisyaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: cisyaan

waa la naqliyay ✓

1

daryaan¹: m.l la-mid: dayaan¹.

2

daryaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami)) la-mid: dayaan².

waa la naqliyay ✓

(fal) qaylo, guux ama qarax aad u weyn samee.

waa la naqliyay ✓

Aan sidii la rabey wax u ilaaliya oo dhawra lahayn; aan dan loo gelin ee laysku laday; la dayacay.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-cnaa, -cnayd) Wax la dayacay ahaansho. la-mid: dayacsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-cnaa, -cnayd) Wax la dayacay ahaansho. la-mid: dayacsan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] neglected, abandoned, unprotected

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax ku sugan xaalad daran oo dayacan. Reer dayacan dacawana way boobtaa. Dh: daayacan, daranyaysan, baylahsan. Li: dayactiran, daryeelan.

waa la naqliyay ✓

1

de: neglected, abandoned, unprotected

2

lx: dayacan

3

pd: (dayacnaa)

4

ps: adj-der

5

key: dayacan

waa la naqliyay ✓

1

N Pennisetum divisum (Gmel) Henr. Gramineae.

2

N Panicum turgidum Forsk. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel bohol ah. Deylaanta loo qoday, dusha maro ka saaraay, basar uma dabooshoy.

waa la naqliyay ✓

m.l Dabaysha, firada, heerka iyo wixi lamida oo ka soo hormara roob di'i raba.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed la dulsaaro saan oo geela milixda loogu dhigo ama qabaalka adhiga carrada lagu siiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jidhaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) bohol af ballaadhan oo biyaqabatin ah oo daadku qodo oo xooluhu ka cabbaan. Dhijaanta lo'da ka waraabi. Dh: jidhaan. Wa: dhijaamo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dihnaan-ta)

2

Ahaanta la yahay wax dihin oo aan weli la maalin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dihin. la-mid: dahnaan, dahnaansho, dihnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of (animal) not having been milked; (soil) never being cultivated; being incomplete, untouched ~ unstarted

waa la naqliyay ✓

1

de: state of (animal) not having been milked; (soil) never being cultivated; being incomplete, untouched ~ unstarted

2

lx: dihnaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-abs

5

key: dihnaan

waa la naqliyay ✓

1

(Diiwaan-ka)

2

1. Gabayo isku qof lee yahay oo urursan.

3

2. Buug.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Buug lagu aruuriyo maanso qof leeyahay. 2. Buug lagu qoro waxyaabo la rabo in la xasuusto.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Buug lagu aruuriyo maanso qof leeyahay. 2. Buug lagu qoro waxyaabo la rabo in la xasuusto.

waa la naqliyay ✓

m. n. poem, literary work; register, ledger, directory, dictionary, encyclopedia

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a book for official records; register (re-jistar); registry (rejis-tari); reference book

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) buug weyn oo lagu urursho xogta la qorayo. Diiwaanka xafiiska yaalla magacaaga geli.

2

diiwaan -ka: (magac, lab, keli) buug weyn oo suugaan lagu ururiyo. Diiwaanka Timacadde labo goor ayaa la daabacay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kitaab

2

de: poem, literary work; register, ledger, directory, dictionary, encyclopedia

3

lx: diiwaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: diiwaan

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dillaan-ka) Wax weyn uo culus ama badan oo iyagoo isku duuban, xoog doc ugu dhaca ama ugu leexda; wax weyn oo soo guura ama soo ruqa; aguug; (ama dullaan).

2

2. (Dillaan-ta) Wax la diley ahaansho (ama dilnaan).

waa la naqliyay ✓

1

dillaan¹: m.l 1. Dhicidda wax culusi dhinac u dhaco. 2. la-mid: dillaamid. Leexashada wax badani hal mar dhinac u wada leexdo.

2

dillaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax culus dhinac u dhicid. 2. Wax badan hal mar u wada leexasho. la-mid: dullaan².

waa la naqliyay ✓

1

dillaan¹: m.l 1. Dhicidda wax culusi dhinac u dhaco. 2. la-mid: dillaamid. Leexashada wax badani hal mar dhinac u wada leexdo.

2

dillaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax culus dhinac u dhicid. 2. Wax badan hal mar u wada leexasho. m.f.dh, dillaamid. la-mid: dullaan.

waa la naqliyay ✓

1

v. fall over (of something large ~ heavy), tip over

2

dillaan m. n. thud, sound of something heavy falling ~ tipping over

3

dillaan [feminine] n. state of being killed ~ beaten; victim

waa la naqliyay ✓

(fal) dhan u wada aguug oo xag aad u ciirtay u dhac.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dilan³. la-mid: dilnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dirnaan-ta)

2

1. (qof) ku la diray ahaan; diran.

3

2. (ku dirnaan) ku jaadnaan, ku qaybsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg diran. la-mid: dirnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of being sent

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la diray ahaan. Ergada dirnaanta lagu ogaa weli way joogaan.

2

dirnaan -ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) wax ku nabnaan oo deyn kari waayid.

waa la naqliyay ✓

1

de: state of being sent

2

lx: dirnaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-abs

5

key: dirnaan

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax diyaar ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax diyaar ka dhigid. m.f.dh, diyaarin.

waa la naqliyay ✓

v. prepare, make ready

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) prepare (piri-peer); make ready, make preparations (meyk pare-pareey-shinis); pave the way ~ diyaargaree

waa la naqliyay ✓

(fal) hawl sidii loo qaban lahaa, qorshee.

waa la naqliyay ✓

1

de: prepare, make ready

2

lx: diyaari

3

pd: (diyaariyey)

4

ps: v2a=

5

key: diyaari

waa la naqliyay ✓

v. cheat, deceive

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) deceive (diziiv); betray (bitareey), mislead (misliidh); cheat (jiit), beguile, delude, dupe; swindle (iswindal); fool (fuul) ~ khayaan, khatal, khayaamee

waa la naqliyay ✓

1

a: khayaan

2

de: cheat, deceive

3

lx: khiyaan

4

pd: (khiyaamay)

5

ps: v1=

6

key: khiyaan

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Hunguriga cuntadu marto.

waa la naqliyay ✓

question word, neg., v: is he not ...?, did he not ...?

waa la naqliyay ✓

[interrogative word] isn't he..? is he not..? ~ miyuuna, miyuusan

waa la naqliyay ✓

1

de: is he not ...?, did he not ...?

2

lx: miyaanu

3

pd: (miyuusan)

4

ps: qw + focus + neg + vpro

5

xe: Is he not a teacher?

6

xv: Isagu macallin miyaanu ahayn?

7

key: miyaanu

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-amaa, -amayd) Qof aan xumaan ama xiqdi u hayn ahaansho. la-mid: niyadsan.

waa la naqliyay ✓