Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dixiri-ga)

2

Nafley yaryar oo jaadad badan ah: kuwo dheerdheer iyo kuwo dhuudhuuban; kuwo jiljilicsan; kuwo oogadoodu xubnaysan tahay; kuwo xamaarta; ... wax ciidda dhexdeeda ku nool iyo wax oogada nafleyda kale ku noolba waa lee yihiin; (ama dixri).

waa la naqliyay ✓

m.l Dulin xamaarta, noocyo badan, lafo iyo lugo lahayn oo oogadiisna xibnoxibno u qaybsantahay. la-mid: dirxi, dixri, tirxi, tixiri, tixri.

waa la naqliyay ✓

m.l Dulin xamaarta, noocyo badan, lafo iyo lugo lahayn oo oogadiisna xibnoxibno u qaybsantahay. la-mid: dixri, tixri.

waa la naqliyay ✓

m. n. worm

waa la naqliyay ✓

-ga: (n), worm (weerm); maggot (maagat) ~ dirxi, gooryaan

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg dirxi.

waa la naqliyay ✓

1

a: dirxi

2

de: worm

3

lx: dixiri

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: dixiri

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax in yar kululayn. la-mid: diirri.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax in yar kululayn. m.f.dh, diirin. la-mid: diirri.

waa la naqliyay ✓

v. warm up, make something warm, heat

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make warm (mayk woorm); raise temperature; heat ~ kululee

waa la naqliyay ✓

(fal) dabka saar oo kulayli. Diiri shaaha oo ii keen.

waa la naqliyay ✓

1

a: diirri

2

de: warm up, make s.t. warm, heat

3

lx: diiri

4

pd: (diiriyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: diiri

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dixiri.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 Habeenka uu didirka la fariisto (dayax).

waa la naqliyay ✓

v. have the star Dirir visible (i.e., the sky shows, reveals it); be beside ~ near Dirir (of the moon)

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, dagaalgeli. Dh: dirirsii.

waa la naqliyay ✓

1

de: have the star Dirir visible (i.e., the sky shows, reveals it); be beside ~ near Dirir (of the moon)

2

lx: diriri

3

pd: (diririyey)

4

ps: v2a=intr

5

key: diriri

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dixiri.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) tixri; dixri.

waa la naqliyay ✓

1

(Alalaxi-da)

2

Bahal dixiri yar ah oo kaadidhiigga ku wacan.

waa la naqliyay ✓

1

(Culaacu-sha)

2

Bahal yar oo dhiigga nuuga: dixirigaa lagu tirshaa, waxayna leedahay oogo jilicsan oo xubno leh; biyahay ku dhex nooshahay (biyaha balliyada); waxay ku dhegdhegtaa oo dhiigga ka nuugtaa kalluunka iyo diinbiyoodka iyo raha iyo dadka laftiisa; waayadii hore, meeshii toobin loo rabo baa la saari jirey oo ay dhiigga ka nuugi jirtey.

waa la naqliyay ✓

1

(Diirdiir-ta)

2

1. Jaad ugaarta kamid ah oo diillimo leh.

3

2. Balanbaallis, nirgadhoob, iyo cayayaan kaloo badan oo duula oo aan weli dillaacin; waxay u eg tahay dixiri, badanaa dhogor leh iyo oogo dhawr iyo toban xubnood leh; Sida cayayaanka kale, lix lugood oo run ah oo laboba iska soo horjeeddo, bay lee dahay; (ama diir).

waa la naqliyay ✓

1

(Dirxi-ga)

2

Dixiri.

waa la naqliyay ✓

1

(Gooryaan-ka)

2

Dixiri jaadad badan ah oo xiidmaha gudohooda ku dhasha oo ku noolaada oo lala bukoodo; ~ masas.

waa la naqliyay ✓

1

(Sangaalla-ha)

2

Dixiri sanqada gudeheeda ku abuurma, siiba tan geela.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Nafley yar oo biyaha balliyada ku dhex nool oo dixiriga la bah ah, oogo jilicsan iyo xubno leh, oo nuugta dhiigga nafleyda kale ee biyaha kula nool iyo dadkaba. 2. Gacanta meesha ay iska galaan calaacasha iyo dhudhunka.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc dixiriga ka mid ah, ka dhasha meelaha ay wasakhda ku ururto oo xoolaha iyo dadkaba jirkooda gala.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dixiri dadka ka gala cagaha oo ka dhasha meelaha muddo dheer la degganaa. 2. Xanuun jirka saaqa marka dab, nabar iyo wixi lamida gaaraan.

waa la naqliyay ✓

1

dhuuri¹: m.l Xanuun.

2

dhuuri²: m.l Dixiri yar oo waqtiyada dharabka qofka kaba la'aanta socda cagaha ka gala.

3

dhuuri³: f.mg1 (-riyay, -riday; -ryi) Xanuun dareemid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dixiri.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Dixiri sanqada geela gudaheeda ka abuurmo neef xoog leh uga soo saarid.

waa la naqliyay ✓

1

maqal¹: m.l 1. Awood dheguhu wax ku dareemaan. 2. la-mid: maaqal (1) Khaanad ku samaysan armaajo, miis iyo wixi lamida oo wax lagu rito. 3. Dixiri yaryar oo digada xoolaha ka dhasha; maqli.

2

maqal²: m.dh.u Ubadka ariga.

3

maqal³: f.g1 (-qlay, -qashay; -qli) Shanqar iyo wixi lamida dhegaha ku dareemid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dixiri.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dixiri.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Nafley yar oo biyaha balliyada ku dhex nool oo dixiriga la bah ah, oogo jilicsan iyo xubno leh, oo nuugta dhiigga nafleyda kale ee biyaha kula nool iyo dadkaba. 2. Gacanta meesha ay iska galaan calaacasha iyo dhudhunka.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dixiri dadka ka gala cagaha oo ka dhasha meelaha muddo dheer la degganaa. 2. Xanuun jirka saaqa marka dab, nabar iyo wixi lamida gaaraan.

waa la naqliyay ✓

1

dhuuri¹: m.l Dixiri yar oo waqtiyada dharabka qofka kaba la'aanta socda cagaha ka gala.

2

dhuuri²: f.mg1 (-riyay, -riday; -ryi) Xanuun dareemid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax dibbirsan ka dhigid. 2. Is d.: si islaweyni leh u muuqasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax dibbirsan ka dhigid. 2. Is d.: si islaweyni leh u muuqasho. m.f.dh, dibbirin.

waa la naqliyay ✓

v. cause gas; make one's stomach feel too full

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, cunto sii oo aad u dhergi. Dh: dhergi.

waa la naqliyay ✓

1

de: cause gas; make one's stomach feel too full

2

lx: dibbiri

3

pd: (dibbiriyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dibbiri

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: digiiran.

waa la naqliyay ✓

1

(Diririd-da)

2

Dagaallamid; xarbiyid; iscolaadin; fara'isasaarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dirir².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dagaal aan dil iyo burbur loo aabbayeelin galid. Haddii lagu soo weeraro diririddu waa waajib. Dh: dagaallamid.

2

diririd -da: (magac, dhedig, keli) hanjabid oo canaan iyo cagajuglayn samayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Diririn-ta)

2

(dayax) habeenka uu dirirka la fariisto (aragga isha).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dįriri.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dad dagaal gelin oo dirirsiin. Dh: dirirsiin.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax buurbuuran ama jidhiidh ah daqiiji. Dixiimi hadhuudhka loxoox baan ka dhiganaynaaye.

waa la naqliyay ✓

1

(Diir-ka)

2

Xuubka, dubka, qolofta, mayraxda iyo wixii la mid ah oo ku rogan geedaha iyo miraha, kd.

waa la naqliyay ✓

1

diir¹: m.l Kulayl, uumi.

2

dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.

3

diir²: m.dh la-mid: diirdiir².

4

dįir²: m.dh.u la-mid: digir².

5

diir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid.

6

dįir³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin.

waa la naqliyay ✓

1

diir¹: m.l Kulayl, uumi.

2

diir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid. m.f.dh, diirid.

3

dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.

4

dįir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin. m.f.dh, dįirid.

waa la naqliyay ✓

Drive

waa la naqliyay ✓

1

m. n. skin of fruit ~ plant; peeling, peel, rind; cover

2

diir v. peel, skin, strip

3

diir v. become warm

4

diir [feminine] n., [collective] caterpillar(s), worm

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) rind (raynd); skin (iskiin); peeling (piilin); outer covering (ka-ver) ~ dub, qubka

2

diir -ay / tay: (v) peel (piil); strip or cut away the skin ~ fiiq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qolofta sare ka qaad. Maydhax ka diir geedka. Dh: fiiq.

2

diir -ka: (magac, lab, keli) dubka sare ama maqaarka. Waxaan nahay dad isku diir iyo isku diin ah.

3

diir-ta: (magac, dhedig, keli) jaad xasharaadka ka mid ah oo dhirta cuna. Dh: dirindiir.

waa la naqliyay ✓

1

(Dixi-da)

2

Caws xooluhu daaqaan oo ka baxa dhulka jaanka ah ama dhanada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Cawska xooluhu daaqaan kuwa ugu nafaqa badan mid ka mid ah, jilicsan oo meelaha biyo-qabatinka leh ka baxa. la-mid: duxi¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Cawska xooluhu daaqaan kuwa ugu nafaqa badan mid ka mid ah, jilicsan oo meelaha biyo-qabatinka leh ka baxa. la-mid: duxi.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): grass species, which grows in salty soil

waa la naqliyay ✓

1

(Dihi) N Paspalum vaginatum SW. Gramineae.

2

N Sporobolus ioclados (Trin) Nees. Gramineae.

3

N Sporobolus somalensis Chiov. Gramineae.

4

N Sporobolus spicatus (Wahl) Kunth. Gramineae.

5

N Eragrostis papposa (Roem. & Schult.) Steud. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

(fal) hoos ugu muusi oo ku duxi. Dh: duxi, duxsii.

waa la naqliyay ✓

1

de: =-mass grass sp., which grows in salty soil

2

lx: dixi

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: dixi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si tiradoodu u badato uruurin. 2. Wax inta uu yahay wax kale oo la nooc ah ku kordhin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si tiradoodu u badato uruurin. 2. Wax inta uu yahay wax kale oo la nooc ah ku kordhin. m.f.dh, biirin.

waa la naqliyay ✓

v. increase, add to, accumulate

waa la naqliyay ✓

(fal) in ku dar oo kordhi. Mishaharka dadka u biiri. Dh: kordhi.

waa la naqliyay ✓

1

de: increase, add to, accumulate

2

lx: biiri

3

pd: (biiriyey)

4

ps: v2a=

5

key: biiri

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dibir-ka) Dhul cag'adayg ah oo ciiddiisu dhooddi tahay; aan cadduun ahayn.

2

2. (Dibir-ta) Siyaalaha laysu legdo tu kamid ah; legdin; dibirrooti.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul ciid adag, dhano ah oo aan geedo badan lahayn; dhooddi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bro, m.l) Legdin dhulka si xoog leh laysugu dhufto. la-mid: dibirrooti¹.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. heavy soil

2

dibir [feminine] n. a fall in wrestling

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) hard ground, a solid surface of earth ~ gawaan

2

dibir -ta: (n) the act of putting someone down by wrestling

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul dedibley ah oo daaqsin iyo daran iyo hawo kulul leh, qawyo badan oo biyaha iyo milixda hodan ku ahna wuu leeyahay. Li: suubaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid dibir ku dhufasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) ledeg oo xambaaree.

waa la naqliyay ✓

1

(Digir-ta)

2

Iniino la abuuro oo cunno ahaan loo cuno; waa yaryar yihiin, qaabkooduna wuxuu u eg yahay qaabka kellida. Waa jaadad badan.

waa la naqliyay ✓

1

digir¹: m.dh 1. Dabar. 2. Midab madow oo ilkuhu yeeshaan.

2

digir²: m.dh Nooc dalagga ka mid ah, dhala miro u eg qaabka kellida, leh midabbo iyo jaadad kala geddisan. la-mid: dįir².

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Nooc dalagga ka mid ah, dhala miro u eg qaabka kellida, leh midabbo iyo jaadad kala geddisan; diir. 2. Dabar. 3. Midab madow oo ilkuhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] beans, peas

waa la naqliyay ✓

1

(Dighir) All.Som. Vigna unguiculata (L) Walp. Aggreg. Papilionaceae.

2

All. Som. Phaseolus mungo L. Papilionaceae.

3

All.Som. Phaseolus vulgaris L. Papilionaceae.

4

S Canavalia ensiformis (L) DC. Papilionaceae.

5

S Canavalia gladiata (Jacq.) DC. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) bean (biin); pea (pH); peas (piis)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) labada qori ee nugiga hareeraha kaga jira ee jigirtidu gasho midkood.

2

digir-ta: (magac, dhedig, keli) jaad badarka ka mid ah oo noocyo badan leh oo nafaqo badan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhabannacaso

2

de: beans, peas

3

lx: digir

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f-col

6

key: digir

waa la naqliyay ✓

تَنبِيهِ، تَحْذِيرٍ، إِنْدَارِ

waa la naqliyay ✓

1

(Digri-ga)

2

1. Ilaah xusuusad.

3

2. Ururro waqtiyo gaar ah, wadaaddada dariiqooyinku yeeshaan, oo qasiidooyin qaadaan iyagoo is ruxa haya; xadro.

waa la naqliyay ✓

1

digri¹: m.l (dii.)Qasaa'id diini ah oo ay qaadaan wadaaddada dariiqooyinka; xadro. ld

2

digri²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) (dii.) Digri qaadid (wadaad dariiqo).

waa la naqliyay ✓

1

digri¹: m.l (dii.) Qasaa'id diini ah oo ay qaadaan wadaaddada dariiqooyinka; xadro.

2

digri²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) (dii.) Digri qaadid (wadaad dariiqo). m.f.dh, digriyid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. religious ritual, chanting

2

digri v. chant, perform a religious song ritual

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) song of praise or thanksgiving to God or a deity; hymn (him)- psalm (sam); religious ritual ~ dikri

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qasiido iskugu jirta wacdi, Allebari iyo Nebi'amaan oo taagni lagu qaado. Waxa uu leeyahay qaabab loo joogsado oo kala duwan.

2

digri -ga: (magac, lab, keli) xuska ilaahay, iyada oo la aqrinayo ducooyin tixo diinta ku soo arooray.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac,lab, keli) dhawaaq uu bixiyo dibigu markay lo'du oofanayso.

waa la naqliyay ✓

(fal) u oy waxaad rabtid inaad hesho.

waa la naqliyay ✓

m. n. religious

waa la naqliyay ✓

name-m religious. Syn: Diinle

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil loo rajaynayo in uu noqdo mid diinta aqoon u leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: religious

2

lx: diini

3

ps: n0-m-atr

4

key: diini

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Wax qobka ka fuqsasho, Tus.” mooskii baan diirtay”.

waa la naqliyay ✓