dis — Macnaha & Turjumaada

prefisso - horkabe muujinaya lid markab iwm.

waa la naqliyay ✓

1

(Bahal-ka)

2

Nafleyda dadka iyo duunyada cunta ama qaniinta ama si kale u disha; (dugaag, bahal-hoosaad; cayayaan...).

waa la naqliyay ✓

1

(Caraatan-ka)

2

Cayaar sii baabba'aysa oo wiilal iyo gabdho laysu caayo, cay kaftan ah oo aan laga caroon: mirihiisu, suugaan ahaanta aad bay u fiican yihiin haseyeeshee cayda xun oo uu ku dhisan yahay baa dishey; yooyootan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhurwaa-ga)

2

Bahal yeeyda xoogaa ka weyn oo hilibka cuna, mid uu disho iyo mid baqti ahba. Wuxuu lee yahay guud, iyo ilko xoog badan oo laf kasta burburin kara iyo labo lugood oo jeenyaha ka gaaggaaban, cagtiisuna afar suul bay leedahay; wuxuu caan ku yahay, ci' sillan oo wirixa iyo qosolka dadka waalan u eg. ~ waraabe.

waa la naqliyay ✓

1

(Digsi-ga)

2

Weel cunnada lagu karsho; (ama disti).

waa la naqliyay ✓

1

(Dooxata-da)

2

Tuugo wada jirta oo wax xadda, waxna disha.

waa la naqliyay ✓

1

(Jebisa-da)

2

Halaq weyn oo dheer oo waxay qabato, inta isku duubta burburisa oo disha; waxay leedahay harag qurux badan oo la ganacsado, waabaayona ma leh; (ama jebis).

waa la naqliyay ✓

1

(Xashiish-ka)

2

1. Qorka alwaaxda laga qoro ama laga xaquuqo; xash.

3

2. Geed la beero oo laga liso dhacaan daran oo ama la calashado ama la cabbo ama sida buuriga loo shito; waxaa laga helaa jeel iyo baraarug iyo fahmo, waase sun qofkii qaayiba disha ama miyirka ka qaadda ama wax khaafsan ka dhigta. Inkasta oo uu dawo ahaan, waxtar lee yahay, haddana wuxuu ka mid yahay, dhirta, sida qaadka, in lagu isticmaalo ama la ganacsado, ayan bannaanayn (ama xashiishad).

waa la naqliyay ✓

1

aar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Libaax weyn oo lab. 2. Nin geesi ah. 3. Aargoosad.

2

aar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Alaab (aqal iyo wixi lamida) meel sare saarid. 2. (f.mg) Ka aa.: cid dakano gashay ka gudid. 3. (f.mg) U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishey qof ka mid ah dilid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Ka aa.: cid dakano ay gashay ka gudid. 2. U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishay qof ka mid ah dilid. la-mid: aargudo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bir la aaminsanyahay in ay danabka la socota oo dhulka gasho waxay ku dhacdana disha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.l) (daawo) Buro halis ah oo jirka ku faafto, dishana nafleyda ay ku dhacdo. la-mid: burobahalaad.

waa la naqliyay ✓

1

caadinnimo¹: m.dh Caadi ahaansho (wax).

2

caadinnimo²: m.dh (kiimika) Tirada garaamisudhigan ee ku jirta hal disimitir oo saddex jibbaaran (Idm3=IL) oo milan ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (dii.) Ciid karishtaanka ay u ciidaan markii uu dhashay Nebi Ciise 25 bisha Diseember.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.l) Weel macdan ka samaysan, af ballaaran leh oo cunnada lagu karsado; sufriyo. la-mid: disti.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: disembar.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jarmaadi. la-mid: jarmaa-dis¹, jermaadin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) (daawo) Walax kiimikeed oo disha ama reebta koritaanka bagtiiriyada iyo jeermiyada kale ee cudurrada keena isla markaasna aan sun ahayn oo aan wax u dhimeyn jirka, afka, nabarrada iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. (daawo) eeg caabuqtire. 2. (daawo) Daawo disha ama dhaqda jeermiyada waxaana loo isticmaalaa in lagu nadiifiyo qalabka qalliinka iyo qalab kaleba.

waa la naqliyay ✓

1

jiilaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Afarta xilli mid ka mid ah, oo u dhexeeya dayrta iyo gu'ga; diraac. 2. Xilli kastoo aan roob iyo barwaaqo lahayn (siiba diraacda iyo xagaaga).

2

jiilaal²: m.l (-llo, m.dh) (c.fal.) Loolalka dhexe, waa xilliga ku xiga dayrta, cilmiga gibilka wuxuu ku dhammaadaa kubbad-badhka waqooyi min hornaqa jiilaalka (ilaa 22 disembar) ilaa caanomaallada isle'eg ee gu'ga (ilaa 21 maarso).

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Tirada moolasha ah ee milme ee ku jira hal disimitir oo saddex jibbaaran (1 litir) oo mile ah.

waa la naqliyay ✓

/dheyis/ (n) taag yar oo laga dhiso masraxa gadaashiisa, oo qofka khudbaynayaa istaago.

waa la naqliyay ✓

Goob, Rako

waa la naqliyay ✓

1

(Dhis-ka)

2

1. Wax inta laysu geeyo oo la isku kabkabo, qaab gaar ah loo yeelo ama si gaar ah loo hadoodilo (aqal, xero, kd.).

3

2. (harag, kd.) la kala baxsho oo la togo.

4

3. Waxa wax lagu dhisa hayo laftooda, sida qoryaha aqalka lagu dhisa hayo.

waa la naqliyay ✓

1

dhis¹: m.l 1. Dh. ah: harag iyo wixi lamida la togay. 2. la-mid: dhigid.

2

dhis²: m.l/dh Qoryaha, sarabka iyo wixi lamida ee guryaha qaarkood lagu dhiso.

3

dhis³: f.g1 (-say, -stay) 1. Aqal, dugsi, iyo wixi lamida samayn. 2. Xubno dowlad cusub magcaabid. 3. Qoys cusub asaasid. 4. Harag qoyan ama wax la mid ah inta la kala bixiyo engejin. 5. Qof qurxin.

waa la naqliyay ✓

1

dhis¹: m.l/dh Qoryaha, sarabka iyo wixi lamida ee guryaha qaarkood lagu dhiso.

2

dhis²: f.g1 (-say, -stay) 1. Aqal, dugsi, iyo wixi lamida samayn. 2. Xubno dowlad cusub magcaabid. 3. Qoys cusub asaasid. 4. Harag qoyan ama wax la mid ah inta la kala bixiyo engejin. 5. Qof qurxin. m.f.dh, dhisid.

waa la naqliyay ✓

Construct

waa la naqliyay ✓

1

v. build, set up, construct; institute, establish

2

dhis m. n., [collective] structure, building

3

dhis [feminine] n. frame, structure for huts; drying frame for hides

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. build (bildhy, construct (konis-tarakf) ~ rakibid. 2. establish (istaa-biliishy set up; found. —dhisan: (adj) 1. built (bilty, constructed (konis-taraktidhy, 2. elegant (e-ligent); having a graceful style

2

dhis -ta: (n) building material used for hut building

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal, deyr ama wax kale, taag oo waxa uu ka kooban yahay isku geegee oo isa saar adoo isku tubbaridaya. Aqal noo dhis.

2

dhis-ka: (magac, lab, keli) meel wax laga taagay oo wixii dhisme u baahnaa oo dhani ka socdo.

3

dhis -ka: (magac, lab, keli) aqal ama dhisme kale oo meel ka taagan.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax buusid (weel iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax buusid (weel iyo wixi lamida). m.f.dh, diisid.

waa la naqliyay ✓

v. push down, compress, squash, dent

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) dent (dent); make a dent in ~ buus

waa la naqliyay ✓

(fal) hoos iskugu buusan oo deri yeelo.

waa la naqliyay ✓

Daawe

waa la naqliyay ✓

Daawe

waa la naqliyay ✓

/dhisk/ disk; (n) 1. saxan (n) 2. saxan-cajalad ah (jiiro-digsi)

waa la naqliyay ✓

/dhish/ (n) 1. xeero, sixni (n) 2. cunto-diyaarsan (cunto la bisleeyey).

waa la naqliyay ✓

n., (a vessel) weel, -ki, sexni, -gi; dish of wood, xeedho, -adi; large dish, xeedho ballaadhan; small dish, qoobad, -di.

waa la naqliyay ✓

1

(n) a thin, flat, circular plate.

2

saxan fidsan ama wareegsan

waa la naqliyay ✓

/dhisk/ (n) eeg disc.

waa la naqliyay ✓

1

prep. - ee, ka; (il libro di Ali: buugga Cali; il libro rosso di Ali: buugga guduudan ee Cali; di che cosa parli? maxaad ka hadlaysaa?).

2

s.m. maalin.

waa la naqliyay ✓

1

id-, laf-, naf-, kd. (iskiisa, iddiisa, laftiisa, ...); wadar ahaan, wadajir; midba midka kale, kuwaba kuwa kale; kd.

2

Is! — Erey xoolaha lagu yiraahdo; kolka la doona hayo inay dib u noqdaan ama leexdaan.

3

Is- — Erey ereyada kale qaarkood horta lagaga kabo oo falka ku celiya qofka ama waxa wax fala haya (sida isdilid; istaagid; ismayrid).

4

-is — Dabakar falka magac ka dhigta (qaad-is; keen-is; mar-is).

waa la naqliyay ✓

1

is¹: m.l Iskayga, iskaaga iyo wixi lamida: qof laftiisa, nafta tiisi ah iyo wixi lamida.

2

is²: mu.dhm.ly 1. magacuyaal layeele oo falka ku celiya falsameeyaha, taasoo macneheedu yahay in yeelaha iyo layeeluhu isla mid yihiin. Tusaale: “Cali ayaa is faanshay”. 2. magacuyaal layeele oo dhacdada falka wadaajiya dhowr ruux ama waxyaalo kale. Tusaale: “Labadoodu waa is waayeen”.

3

is³: e.d Erey xoolaha lagu yiraahdo kolka la doonayo inay dib u noqdaan ama leexdaan.

waa la naqliyay ✓

1

is¹: m.l I.kayga, i.kaaga iyo wixi lamida: qof laftiisa, nafta tiisi ah iyo wixi lamida.

2

is²: mu.dhm.ly (naxwe) 1. Magacuyaal layeele oo falka ku celiya falsameeyaha, taasoo macneheedu yahay in yeelaha iyo layeeluhu isla mid yihiin. Tusaale: Cali ayaa is faanshay. 2. Magac-uyaal layeele oo dhacdada falka wadaajiya dhowr ruux ama waxyaalo kale. Tusaale: Labadoodu waa is waayeen.

waa la naqliyay ✓

1

pron., reflexive: self; oneself

2

is pron., reciprocal: each other, one another

3

is pron., red-3m: he, him

4

is inter. go on!, get up!, giddap!

waa la naqliyay ✓

se, soi.

waa la naqliyay ✓

1

(pronoun) each other. Ex: xalay baan is aragnay; we saw each other last night. Ex: wiilashu way is jeclyihiin; the boys like each other

2

is: (prefix) makes some verbs expressing a command or plea: Ex: isbar; teach yourself. Isbaar; get a checkup. Ishabee; organise yourself

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax u keli ah naftaada; waxaad gaar u leedahay. Aqalka dheer is ayaan u leeyahey. Dh: yad, gaar.

2

is: (ereydhawaaq) lagu dhaqaajiyo geela dheddig ee aan aaranka ahayn. Is dheh hasha oo kaxee.

3

is: (xidhiidhiye) erey la adeegsado kolka la sheegayo xidhiidhka ka dhexeeya labo shey.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bes.

waa la naqliyay ✓

avv. biis! codsi ku celin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) timo dad oo aad u jilicsan. Li: jurro.

2

bis-ta: (magac, dhedig, keli) waxaraha yaryar, ee aan weli ababin. Bis waxareed banaan loobaxshaa markay ababka doonayso.

3

bis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bes.

waa la naqliyay ✓

1

(Cis-ka)

2

Ciso.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: ciso.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] respect

waa la naqliyay ✓

1

(fal) karaamay, ixtiraam; xushmay; cisay; cisee.

2

cis -ka: (magac, lab, keli) karaamo; ixtiraam; xushmo.

waa la naqliyay ✓

1

a: cees

2

de: respect

3

lx: cis

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-abs

6

key: cis

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dib-ka) (hilib) dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe.

2

2. (Dib-ta) Gadaal; waa danbe; kaddib.

waa la naqliyay ✓

1

dib¹: m.l (-bab, m.l) Dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe (hilib). la-mid: dųb¹.

2

dib²: m.dh.fk 1. Gadaal. 2. Ka d./kadd.: xagga dambe ka xiga.

waa la naqliyay ✓

1

dib¹: m.l (-bab, m.l) Dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe (hilib). la-mid: dųb.

2

dib²: m.dh.fk 1. Gadaal. 2. Ka d./kadd.: xagga dambe ka xiga.

waa la naqliyay ✓

1

adv., time: again; after; later; re-

2

dib adv-loc: back, backwards; to the rear

3

dib [feminine] n., loc. back, rear

4

dib m. n. rump of animal

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. rump (ramp)-, tail (teeyl), buttock (batak) ~ bari, sayn, gummad. 2. (adv) later (leeyt); after (af-ter); again (a-geeyn) ~ gadaal, mar kale. Ex: dib baan idiinka soo sheegeynaa; we shall inform you later

waa la naqliyay ✓

1

Post

2

Post

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hilibka xoolaha, gadoobka danbe.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) Si aan habaysnayn u kala yaacid cabsi awgeed (xoolo ugaar iyo wixi lamida). la-mid: dųd².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) Si aan habaysnayn u kala yaacid cabsi awgeed (xoolo ugaar iyo wixi lamida). m.f.dh, didid. la-mid: dųd.

waa la naqliyay ✓

v. bolt, scatter (of flock), stampede, disperse; be scared

waa la naqliyay ✓

(fal) cabsi la baxso oo caymad. Dh: baqo.

waa la naqliyay ✓

1

a: dud

2

de: bolt, scatter (of flock), stampede, disperse; be scared

3

lx: did

4

pd: (diday / didday)

5

ps: v1=intr

6

key: did

waa la naqliyay ✓

1

(v) to cease living; expire,

2

geeri

waa la naqliyay ✓

/dhay/ (v) dhimasho.

waa la naqliyay ✓

v., (lose life) dhimo, go’, bakhti.

waa la naqliyay ✓

1

(Dig-ta)

2

1. Dhaqdhaqaaqa wareegga dhiigga.

3

2. (oogada nafleyda) rubad; dhuun.

4

3. Naf.

waa la naqliyay ✓

1

dig¹: m.dh 1. Rubad. 2. Naf. wadnaha ee halbowlayaasha wax yar ka 3. Garaaca laga garto. 4. (sh.r) Cod lagu muujiyo shalaq.

2

dig²: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f. g) Aroos iyo wixi lamida cid ogeysiin. 2. (f.mg) U d.: qof wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maagganyahay dareensiin si uu uga gaashaanto.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Aroos iyo wixi lamida cid ogeysiin. 2. (f.mg) U d.: qof wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maagganyahay dareensiin si uu uga gaashaanto. m.f.dh, digid.

waa la naqliyay ✓

1

v. announ, give notice, inform, advise, warn

2

dig [feminine] n., [collective] pulse; jugular vein, main artery

waa la naqliyay ✓

/dhig/ (v) 1. qodid (n) 2. dacnin (hadal qalloocis ah).

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: [with preposition u] warn (woon); admonish (adh-mo-nish); caution (koo-shin); forewarn (foor-woon) ~ u dig, digniin sii

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhiillo, col ama wax dhib xanbaarsan dadka u sii sheeg.

2

dig: (ereycodeed) lagu tusmeeyo wax xoog meel ugu soo dhacay.

3

dig -ta: (magac, dhedig, keli) liqid ama dejin. Masku markiiba dig buu ka siiyay jirki. Li: tufid.

4

dig: (ereydhawaaq) milatarigu isticmaalo oo ah isgiji. Dig iyo digtoonow buu taliyuhu is raacshay.

waa la naqliyay ✓

dig up, v.tr., qod.

waa la naqliyay ✓

1

(Dil-ka)

2

Falka, geerida ama waxyeello kale, waca.

waa la naqliyay ✓

1

dil¹: m.l 1. Qurgoynta nafley qurta laga gooyo. 2. Garaacid nafley la garaaco.

2

dil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Nafley qurgoyn. 2. Nafley garaacid.

waa la naqliyay ✓

1

dil¹: m.l 1. Qurgoynta nafley qurta laga gooyo. 2. Garaacid nafley la garaaco.

2

dil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Nafley qurgoyn. 2. Nafley garaacid. m.f.dh, dilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. kill; beat (up), hit

2

dil vl. n. killing, murder, execution, assassination; beating

waa la naqliyay ✓

1

-ay / dishay: (n) kill (kil); hit (hit); beat (biit)

2

dil -ka: (n) the killing or beating

3

dil toogasho ah: (n) death penalty (dheethpanalti) by shooting ~ xukun toogasho ah

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, nafta ka jar oo ku dhagaraw. Nin kuu digay kuma dilin.

2

dil: (fal) ulee ama xanuuji ilmo yar oo aad edebdarro ka celinayso.

3

dil -ka: (magac, lab, keli) nafta oo cid kale laga saaro.

waa la naqliyay ✓

قَتْلِ وَ اِعْتِبَالَ

waa la naqliyay ✓

/dhim/ (adj) 1. nuxuus ah (v) 2. nuxuusid.

waa la naqliyay ✓

/dhin/ (n) shangar-dheer oo is-dabajoog ah, qaylo-dheer.

waa la naqliyay ✓

s.m. - Ilaah, Eebbe.

waa la naqliyay ✓

Foorar

waa la naqliyay ✓

Xagal janjeedh

waa la naqliyay ✓

/dhip/ (v) 1. maquufin (dareere ama biyo dhex-gelin) (v) 2. hoos u janjeersasho.

waa la naqliyay ✓

Macdan deg

waa la naqliyay ✓

v.tr., (immerge) quusi, dar, soo dar; (wet) qoy.

waa la naqliyay ✓

1

diq¹: m.l.kh 1. Raad badan. 2. D. ah: meel wax badan la dagganaa oo ciiddeedu xumaatay. 3. D. ah: biyo dhadhankoodii iyo urtoodii isbeddeleen.

2

diq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Ku d.: meel cagta ku badin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida). 2. Ka d.: wax aad u nicid. 3. D. ah: weel buuxa in kale ku ciriiriyid.

waa la naqliyay ✓

1

diq¹: m.l.kh 1. Raad badan. 2. D. ah: meel wax badan la dagganaa oo ciiddeedu xumaatay. 3. D. ah: biyo dhadhankoodii iyo urtoodii isbeddeleen.

2

diq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Ku d.: meel cagta ku badin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida). 2. Ka d.: wax aad u nicid. 3. D. ah: weel buuxa in kale ku ciriiriyid. m.f.dh, diqid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daaqa ka baxa meel la degganaa oo lagu raagay. Iyaba waa diqowdaa haddaan la isu diidayne. Dh: dikh.

waa la naqliyay ✓

1

(Dir-ka)

2

(xoolo) isku sinji ah, oo isku meel ka soo wada jeedey; jaad; dhur; taran.

waa la naqliyay ✓