Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.dh la-mid: dire.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Wax qobka ka fuqsasho, Tus.” mooskii baan diirtay”.

waa la naqliyay ✓

dįiro: f.g3 (-rtay, -ratay) Wax qobka ka fuqsasho, Tusaale: Mooskii baan diirtay. m.f.dh, dįirasho.

waa la naqliyay ✓

v. skin, peel, strip something for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) diirka ka qaado.

waa la naqliyay ✓

1

de: skin, peel, strip s.t. for oneself

2

lx: diiro

3

pd: (diirtay)

4

ps: v3a=tr

5

key: diiro

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gaday, -gatay) Socod jiitaan socosho (nafley).

waa la naqliyay ✓

v. move a little, make a motion

waa la naqliyay ✓

(fal) dhan u hinqo ama u dhaqaaq. Dh: ruqaanso.

waa la naqliyay ✓

1

de: move a little, make a motion

2

lx: dirgo

3

pd: (dirgaday)

4

ps: v3a=

5

key: dirgo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax adeegsasho. Tusaale: “Telefoon baan dirsaday”. 2. Wax dalbasho. Tusaale: “Cumar baa shaah dalbaday”.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax adeegsasho. Tusaale: Telefoon baan dirsaday. 2. Wax dalbasho. Tusaale: Cumar baa shaah dalbaday. m.f.dh, dirsasho.

waa la naqliyay ✓

v. send something for oneself; send away for; order something for oneself

waa la naqliyay ✓

-dirsaday / dirsatay: (v) 1. use (yuus). Ex: Taleefoonka ma dirsan karaa; can I use the telephone; 2. send something for oneself. Ex: waraaq buu dirsaday; he sent a letter by himself

waa la naqliyay ✓

(fal) cid ama shy meel u dirid si aad ugu intifaacdo. Telifoonka dirso adigu.

waa la naqliyay ✓

1

de: send s.t. for oneself; send away for; order s.t. for oneself

2

lx: dirso

3

pd: (dirsaday)

4

ps: v3a=tr

5

key: dirso

waa la naqliyay ✓

Wixii loo diro diida; dhasiigid badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Erga-da)

2

Guddi hawl gaar ah (tolka gudihiisa ama shisheeye dhexdi) loo diro.

waa la naqliyay ✓

1

(Gargelya-da)

2

Qolo arrin adagi ku xiran tahay, diraal ama ergo loo diro oo la soo hadla, si heshiis loo gaaro; ergeyn; gelliimid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gurmad-ka)

2

Meel wax weyn oo dhibaato ahi ka dhacday (col yimid, dab, daad, kd.) ciidanka degdegga loogu soo diro.

waa la naqliyay ✓

1

(Hamaansasha-da)

2

Afka kala jiidid, aan inta badan loo karin, neef badanna xagga sanbabbada loo diro, kolkii la iska dareemo daal ama hurdo ama wax la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Horseed-ka)

2

Kan kolka la dega hayo horay loo diro oo meesha la dega hayo iyo berrinka cidda u wanaagsan sii asteeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiifta-da)

2

1. Qaybaha maansada mid kamid ah; masafo.

3

2. Dad laysu diro oo wax soo basaasa.

waa la naqliyay ✓

1

(Miidaama-da)

2

1. Wax aan la rabin oo meel xun oo fog oo aan laga soo nabad noqon loo diro.

3

2. Qofka la miidaamina hayo, laftiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Nebi-ga)

2

Nin suubban oo Ilaah doortay oo ka warrama waxyaalaha dadka kale laga qariyey ama wax hor u dhacay ama dhici doona; waddada toosan oo Ilaah loogu dhowaado, buu dadka ku hanuuniyaa; haddii cid la yaqaan loo diro, kolkaa waa Nebi Rasuul ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Raacda-da)

2

Ciidanka col wax dhacay ama wax laayey laga dabo diro.

waa la naqliyay ✓

1

* (Raadya-ha)

2

1. Cilmi dadka u suuraggeliya in meelo kala fog laysaga dawiyo baaqa iyo dhawaaqa iyo muuqaallada iyo masawirrada, inta laga dhigo hirar (mowjado) danab iyo jac ah; waxaa lagu isticmaalaa labo qalab oo midna marka hore waxa la dirayo hirar u rogo oo diro oo hawada mariyo, midna meesha wax loo dira hayo yaal, oo hirarkaas qabto oo sidoodii hore u celiyo; siin; taar.

3

2. Qalabka warka, kd., dira ama laga dhegeysto; (ama Raadiyo).

waa la naqliyay ✓

1

(Rasuul-ka)

2

Nebiga Ilaah dad u diro.

waa la naqliyay ✓

1

(Rukun-ka)

2

Si joogto ah oo meel wax looga cuno ama looga iibsado ama laysaga daweeyo ama dan kale looga qunsado.

3

2. Buugag ama wargeysyo, si joogto ah laysugu soo diro, qiimohoodana loo bixiyo bil bil, sano sano, kd.

4

3. Tiir dhagax ah oo guryaha meelohooda halista ah, celiya.

5

4. Wax kastoo sida tiirkaas dhagaxa ah u dhisan ama u eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Sahan-ka)

2

Dad ama qof meel loo diro, inay soo arkaan oo war buuxa ka keenaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Taar-ka)

2

1. War gaaban ama farriin raadyaha lagu diro; siin.

3

2. Dun bir ah; silig.

waa la naqliyay ✓

1

(Taarash-ka)

2

1. Qof meel loo diro oo dhanbaal ama farriin sida; dhanbaalwade.

3

2. Daliig dharka la huwado ama la guntado dacalkiisa lagu qurxiyo oo marada iyo faraqa u dhexaysa; xiddo; (ama tarash).

waa la naqliyay ✓

1

° (Wafdi-ga)

2

Dad hawl gaar ah inay soo qabtaan (oo badanaa dal shisheeye ka soo qabtaan) loo diro; diraal; (ama wefdi).

waa la naqliyay ✓

1

(Xaashi-da)

2

1. Baalal xalxalleefsan oo jiljilicsan oo aad u waxtar badan; qaar waa adag yihiin oo weelal iyo galal wax lagu gurto baa laga sameeyaa qaarna wax baa lagu dhisaa; qaar korkoodaa wax lagu qoraa ama lagu daabacaa, qaar wax baa lagu duubaa, qaarna siyaalo kale oo badan baa wax loogu qabsadaa.

3

2. Warqad qoran oo la isu diro.

4

3. Warqad iska cad oo aan wax ku qornayn; (ama xaanshi).

waa la naqliyay ✓

1

(Xawaalad-da)

2

Lacag ama hanti kale oo qof lee yahay, oo si sharci ah (oo badanaa qoran) qof kale loogu reebo ama loogu diro ama loogu wareejiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Koox ciidan ah oo si gaar ah u tababbaran oo cadow lala dagaallamayo dhulkiisa loo diro si uu u fadqalalleeyo.

waa la naqliyay ✓

s.m. - Ilaah, Eebbe.

waa la naqliyay ✓

1

(Dir-ka)

2

(xoolo) isku sinji ah, oo isku meel ka soo wada jeedey; jaad; dhur; taran.

waa la naqliyay ✓

1

dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.

2

dir²: m.l (-rar, m.l) (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan.

3

dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.

4

dir⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax meel joogay ama yiil meel kale aaddin. 2. Ku d.: qof, qof kale xumaan uga dheegid si uu ula colloobo.

waa la naqliyay ✓

1

dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.

2

dir²: m.l (-rar, m.l) (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan. m.f.dh, dirid.

3

dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.

waa la naqliyay ✓

f. n. major Somali clan

waa la naqliyay ✓

1

v. send, dispatch

2

dir m. n., [collective] origin, basis; species (of animals); race; clan, ancestors

waa la naqliyay ✓

name-m origin; race; ancestor

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. send (send); transmit (taraanis-miit); dispatch (dis-paaj); ~u dir. Ex: warqad u dir; send a letter. 2. dir -ka / ta: (n) ancestor (ansestar); offspring (oof-ispiring); usually used for animals; descendant (di-sen-dhant) ~ waraso

2

isku dir -ay / tay: (v) set against each other stir up strife; come between; be a quarrelmonger

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) qof ka horgee qof kale.

2

dir: (fal) (u ~) meel kale gee oo ruux u gudbi. U dir alaabta ciddii lahayd.

3

dir-ka: (magac, lab, keli) isirka ama abka ay cidi ka soo jeeddo dad iyo duunyo kay doonto ha ahaatee. Sacaasi dir fiican buu ka soo jeedaa. Dh: isir.

waa la naqliyay ✓

horizontal bar

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. iron, steel; tools; parts

waa la naqliyay ✓

-biraha: (n) [Plural of bir] metals (metalis); steels (istiilis); irons (aa yanis)

waa la naqliyay ✓

s.f. - qalin biiro ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: iron, steel; tools; parts

2

lx: biro

3

pd: (/ha)

4

ps: n1-m-pl

5

key: biro

waa la naqliyay ✓

1

(Dara-da)

2

(legdan) gacan qofka surka lagaga maro oo lagu ceejiyo, waana wax reebban (= daro waa dirir)

waa la naqliyay ✓

1

daro¹: m.dh 1. Tab awrtu u dagaasho oo ratigu luquntiisa dulmariyo luqunta ratiga kale isla markaana cududda ku dhegaayo. 2. Tab legdinta ka mid ah oo uu qof gacanta kaga maro qoorta qof kale.

2

daro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho. m.f.dh, darasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. strangle-hold (in wrestling)

waa la naqliyay ✓

-darada: (n) strangler (straangalar); specially, while wrestling —daree -yey / dareysay: (v) strangle (straangal)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) wax, wax kale ku kordhi.

2

daro: (fal) (ku ~) qof, qof kale u guuri.

3

daro: (fal) (isku ~) dhawr waxyaalood mar qudha isku qaado.

4

daro -da: (magac, dhedig, keli) hab ka mid ah qaabka la isu legdo, oo gacan qofka qoorta lagaga qabto oo lagu ceejiyo ama awrtu u dagaallanto oo qoortiisa iyo jeenigiisa hore inta u dhaxaysa uu geliyo luqunta awrka kale ee uu la dagaallamayo. Daro waa dirir. Dh: xuurto, qallaxato, darayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: strangle-hold (in wrestling)

2

lx: daro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: Its serious now.' (i.e., no longer play) [saying]

6

xv: Daro waa dirir.

7

key: daro

waa la naqliyay ✓

1

(Diga-da)

2

Xoolaha iyo bahallada, kd., xaarkooda iyo saaladooda.

waa la naqliyay ✓

1

digo¹: m.dh 1. Saalo. 2. Saalo burburtay oo badan.

2

digo²: f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Aroos cid ugu wacasho. 2. (f.mg) Ku d.: col jabay, qof laga adkaaday iyo wixi lamida hadal lafajebis ah ku dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

digo¹: m.dh 1. Saalo. 2. Saalo burburtay oo badan.

2

digo²: f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Aroos cid ugu wacasho. 2. (f.mg) Ku d.: col jabay, qof laga adkaaday iyo wixi lamida hadal lafajebis ah ku dhihid. m.f.dh, digasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. announ (a wedding ceremony)

2

digo [feminine] n., [collective] dung

waa la naqliyay ✓

-da: (n) dung (doong); manure (ma-nuur); muck (mak) ~ saalo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) ku farax dhibaato cid ku dhacday. Dh: wiirso.

2

digo -da: (magac, dhedig, keli) saalada xooluhu dhigaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-hday, -hatay) Ilmo dhashay kalgacal u muujin. la-mid: daho, doho.

waa la naqliyay ✓

(fal) duco oo soo saar ilmaha. Dh: doco, jiiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Yaqyaqsi. 2. Hilib la shiiday oo suugada lagu daro. 3. Meel dhiriq iyo wasakh badan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Yaqyaqsi. 2. Hilib la shiiday oo suugada lagu daro. 3. Meel dhiriq iyo wasakh badan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gurid wax meel laga soo guro. Dh: gurid.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Tirxi yar yar, saxarrada soo raaca, oo daba cun cun leh. la-mid: diro.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Tirxi yar yar, saxarrada soo raaca, oo daba cun cun leh. la-mid: diro.

waa la naqliyay ✓

m. n. transmitter

waa la naqliyay ✓

/dhayar/ (adj) aad u daran (aad u xun).

waa la naqliyay ✓

-diraha: (n) sender (sendhar); transmitter (taraanis-miiter)

waa la naqliyay ✓

vtr. - dhihid, sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

dire, v. - U sheeg; loo sheego; dhihid; dheh; la dhaho; la yidhi.

2

c'est-à-dire - La yidhaahdo; kala ah.

3

dire des riens, des absurdités - Hadal doqonimo; Hadal nacasnimo.

waa la naqliyay ✓

1

de: transmitter

2

lx: dire

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dire

waa la naqliyay ✓

/dhart/ (n) 1. wasakh (n) 2. ciid (carro).

waa la naqliyay ✓

1

n., uskag, -gi, wasakh, -i, nijaas, -ti, sabooh, -di, dooro, -adi; dirt of the teeth, huuro, -adi.

2

dirt, dirty, v.tr., (foul) uskagay, wasakhay, sabay.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax meel joogay ama yiil meel kale aaddin. 2. Ku d.: qof, qof kale xumaan uga dheegid si uu ula colloobo. m.f.dh, dirid.

waa la naqliyay ✓

s.m. far.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xday, -xatay) 1. Ciidda ka dusid (biyo ama hoore kale). 2. Biyo qulqulid. 3. U d.: cid u naxariisasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xday, -xatay) 1. Ciidda ka dusid (biyo ama hoore kale). 2. Biyo qulqulid. 3. U d.: cid u naxariisasho. m.f.dh, dixasho.

waa la naqliyay ✓

v. dig for water in sand (of a streambed)

waa la naqliyay ✓

(fal) ku dux oo hoos u xuluulo. Dh: duxo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dig for water in sand (of a streambed)

2

lx: dixo

3

pd: (dixday)

4

ps: v3b=

5

key: dixo

waa la naqliyay ✓

1

(Diya-da)

2

Qof la diley xoolaha laga baxsho ~ qaan; mag.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hanti ku waajibtay qof cid dilay oo la siiyo ehelada qofka laga dilay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hanti ku waajibtay qof cid dilay oo la siiyo ehelada qofka laga dilay; mag.

waa la naqliyay ✓

f. n. blood-money, compensation paid for death ~ injury

waa la naqliyay ✓

-diyada: (n) compensation (kompanseeyshin); blood money (blaadh mani); restitution (resta tuu shin); reparation (ra-par eey-shin); indemnity (indhem-niti) ~ magdhaw, mag

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha ama lacagta la baxsho marka cid la dilo. Wax diyo ah lama kala qaadan weli. Dh: mag, dhiig.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: blood-money, compensation paid for death ~ injury (in Somali traditional law)

3

lx: diyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

syn: mag

7

key: diyo

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaarta turubka marka ay laba kooxood oo iska soo horjeeda ay tiro isle'eg iska qabtaan; baatad.

waa la naqliyay ✓

agg. - adag.

waa la naqliyay ✓

1

(Fira-da)

2

1. Wax jajabay oo habaasoobey oo dabayshu qaaddo.

3

2. (turub) warqad la muujiyo oo badka la dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

firo¹: m.dh 1. Wax jajabay oo habaasoobey oo dabayshu qaaddo; saxar, boor. 2. Nooc ka mid ah ciyaarta turubka oo lagu khammaaro.

2

firo²: f.g3 (-rtay, -ratay) Timo iyo wixi lamida feerasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax jajabay oo habaasoobey oo dabayshu qaaddo; saxar, boor. 2. Nooc ka mid ah ciyaarta turubka oo lagu khammaaro.

waa la naqliyay ✓

1

v. comb one's hair

2

firo [feminine] n., pl. shreds, scraps, dust

3

firo vl. n. shuffle, act of shuffling cards

waa la naqliyay ✓

1

-fitay / firatay: (v) comb (koom) ~ shanlayso, feero

2

firo -da: (n) 1. dust (dhast) ~ boor, siigo. 2. the act of shuffling cards, dominoes, or tiles; shuffle (shaffel) ~ baandho

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaarta turubla warqad la muujiyo oo badka la dhigo.

2

firo-da: (magac, dhedig, keli) eeg fidho.

3

firo -da: (magac, dhedig, keli) jeedsi ama weecin. Dh: weecin.

waa la naqliyay ✓