dirir — Macnaha & Turjumaada

1

1. (Dirir-ka) Xiddig if weyn oo naafaha ugu danbeeya; wuxuu u dhexeeyaa dirirday iyo garbo.

2

2. (Dirir-ta) dagaal, colaad, islayn, fara'isasaar, xarbi.

waa la naqliyay ✓

1

dirir¹: m.dh Dagaal; colaad.

2

dirir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Cid la dagaallamid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xiddig ifweyn oo Naafaha ugu dambeeya oo u dhexeeya Dirirday iyo Garbo. 2. la-mid: Dirirsagaaro. D. cawleed: gu'ga bartamihiisa.

waa la naqliyay ✓

1

dirir¹: m.dh Dagaal; colaad.

2

dirir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Cid la dagaallamid. m.f.dh, diririd.

3

dįrir: m.l 1. Xiddig ifweyn oo naafaha ugu dambeeya oo u dhexeeya dirirday iyo garbo. 2. la-mid: dįrirsagaaro. D. cawleed: gu'ga bartamihiisa.

waa la naqliyay ✓

name: Dirir

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] strife, enmity, fight, quarrel, dispute

2

dirir v. fight, quarrel, contend

waa la naqliyay ✓

name-m name of a very bright star. Lit: he who has been hoped to be bright

waa la naqliyay ✓

-yey I tay I een / nay: (v) 1. fight (faayt); engage in fighting. Ex: way dirireen; they fought each other. 2. dirir -ta: (n) war (woor); fight (faayt); battle (baa-tal) ~ xarbi, dagaal colaad

waa la naqliyay ✓

1

Litigio

2

Quarrel

waa la naqliyay ✓

magaca wiil dhashay xilli dirireed ama la rajaynayay in uu noqdo nin dirireed oo reerka colka ka ilaaliya.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof la dagaallan oo gacan ula tag ama hadallo diirdiirran ku dheh.

2

dirir: (fal) hanjab oo gacan ha qaadin. Carruurta la dirir ha cabsadaane. Dh: canaano, hanjab.

3

dirir -ka: (magac, lab, keli) afar xiddigood oo ka mid ah xiddigaha kurada mara oo koonfur u badan. Xiddigahaa dhammaantood halka ay ka soo baxaan tooskeeda uun bay ka dhacaan.

4

dirir -ta: (magac, dhedig, keli) colaad dil, dhac, iyo burbur wadata. Dirir sokeeye nabad baan ka aaminay. Dh: dagaal.

5

dirir -ta: (magac, dhedig, keli) hanjabaad afka ah oo aan gacan la qaadin. Dh: hanjabaad.

waa la naqliyay ✓

m.l Mugga sacab fidsan.

waa la naqliyay ✓

v. send repeatedly

waa la naqliyay ✓

1

de: send repeatedly

2

lx: dirdir

3

pd: (dirdiray)

4

ps: v1=pl

5

key: dirdir

waa la naqliyay ✓

f.mg2 Habeenka uu didirka la fariisto (dayax).

waa la naqliyay ✓

v. have the star Dirir visible (i.e., the sky shows, reveals it); be beside ~ near Dirir (of the moon)

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, dagaalgeli. Dh: dirirsii.

waa la naqliyay ✓

1

de: have the star Dirir visible (i.e., the sky shows, reveals it); be beside ~ near Dirir (of the moon)

2

lx: diriri

3

pd: (diririyey)

4

ps: v2a=intr

5

key: diriri

waa la naqliyay ✓

1

(Diir-ka)

2

Xuubka, dubka, qolofta, mayraxda iyo wixii la mid ah oo ku rogan geedaha iyo miraha, kd.

waa la naqliyay ✓

1

diir¹: m.l Kulayl, uumi.

2

dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.

3

diir²: m.dh la-mid: diirdiir².

4

dįir²: m.dh.u la-mid: digir².

5

diir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid.

6

dįir³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin.

waa la naqliyay ✓

1

diir¹: m.l Kulayl, uumi.

2

diir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid. m.f.dh, diirid.

3

dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.

4

dįir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin. m.f.dh, dįirid.

waa la naqliyay ✓

Drive

waa la naqliyay ✓

1

m. n. skin of fruit ~ plant; peeling, peel, rind; cover

2

diir v. peel, skin, strip

3

diir v. become warm

4

diir [feminine] n., [collective] caterpillar(s), worm

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) rind (raynd); skin (iskiin); peeling (piilin); outer covering (ka-ver) ~ dub, qubka

2

diir -ay / tay: (v) peel (piil); strip or cut away the skin ~ fiiq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qolofta sare ka qaad. Maydhax ka diir geedka. Dh: fiiq.

2

diir -ka: (magac, lab, keli) dubka sare ama maqaarka. Waxaan nahay dad isku diir iyo isku diin ah.

3

diir-ta: (magac, dhedig, keli) jaad xasharaadka ka mid ah oo dhirta cuna. Dh: dirindiir.

waa la naqliyay ✓

1

(Cirir-ka)

2

Xiddigo dayuxu maro oo diraaceed.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Godka laba iyo labaatanaad ee dayaxu fariisto. 2. Xiddig dayaxa la fariista xilliga jiilaalka. 3. Qof adadag oo ayaan badan oo dhashay xilliga xiddiggaas.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meere ka tirsan xiddigaha oo uu dayaxu maro xilliga diraacda. Hadba cirirku meeshuu galaa saxal u guuraaye. Casiis waxaad ahaataa markii cirir ku meeraaye.

2

cirir -ka: (magac, lab, keli) xiddigo dayuxu maro xilliga diraacda. Waa lixda xiddigood oo waqooyi u xigta, aad bay na u qabow yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dibir-ka) Dhul cag'adayg ah oo ciiddiisu dhooddi tahay; aan cadduun ahayn.

2

2. (Dibir-ta) Siyaalaha laysu legdo tu kamid ah; legdin; dibirrooti.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul ciid adag, dhano ah oo aan geedo badan lahayn; dhooddi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bro, m.l) Legdin dhulka si xoog leh laysugu dhufto. la-mid: dibirrooti¹.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. heavy soil

2

dibir [feminine] n. a fall in wrestling

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) hard ground, a solid surface of earth ~ gawaan

2

dibir -ta: (n) the act of putting someone down by wrestling

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul dedibley ah oo daaqsin iyo daran iyo hawo kulul leh, qawyo badan oo biyaha iyo milixda hodan ku ahna wuu leeyahay. Li: suubaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Digir-ta)

2

Iniino la abuuro oo cunno ahaan loo cuno; waa yaryar yihiin, qaabkooduna wuxuu u eg yahay qaabka kellida. Waa jaadad badan.

waa la naqliyay ✓

1

digir¹: m.dh 1. Dabar. 2. Midab madow oo ilkuhu yeeshaan.

2

digir²: m.dh Nooc dalagga ka mid ah, dhala miro u eg qaabka kellida, leh midabbo iyo jaadad kala geddisan. la-mid: dįir².

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Nooc dalagga ka mid ah, dhala miro u eg qaabka kellida, leh midabbo iyo jaadad kala geddisan; diir. 2. Dabar. 3. Midab madow oo ilkuhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] beans, peas

waa la naqliyay ✓

1

(Dighir) All.Som. Vigna unguiculata (L) Walp. Aggreg. Papilionaceae.

2

All. Som. Phaseolus mungo L. Papilionaceae.

3

All.Som. Phaseolus vulgaris L. Papilionaceae.

4

S Canavalia ensiformis (L) DC. Papilionaceae.

5

S Canavalia gladiata (Jacq.) DC. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) bean (biin); pea (pH); peas (piis)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) labada qori ee nugiga hareeraha kaga jira ee jigirtidu gasho midkood.

2

digir-ta: (magac, dhedig, keli) jaad badarka ka mid ah oo noocyo badan leh oo nafaqo badan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhabannacaso

2

de: beans, peas

3

lx: digir

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f-col

6

key: digir

waa la naqliyay ✓

تَنبِيهِ، تَحْذِيرٍ، إِنْدَارِ

waa la naqliyay ✓

1

(Diric-a)

2

1. (qof) toolmoon; wanaagsan; bulshey.

3

2. Dharka dumarku gashado jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

diric¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Nin karti iyo ragannimo dheeraad ah leh. 2. Canbuur khafiif ah, si holofholof ah u tolan oo haweenku qaataan.

2

diric²: m.l 1. Dhismo dheer oo dusha ka dedan dhinacyadana ka furan oo dusheeda timirta lagu waro si ay suubaan u noqoto. 2. Dhismo dheer oo dusha ka dedan dhinacyadana ka furan, oo marka aroos loo damaashaadayo, wiilka iyo gabadha arooska ah dusha laga saaro dadkuna hoos uga cayaaro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) 1. Nin karti iyo ragannimo dheeraad ah leh. 2. Canbuur khafiif ah, si holofholof ah u tolan oo haweenku qaataan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. determined ~ aggressive person, noble

2

diric m. n. woman's dress (kaftan-style of very light material)

waa la naqliyay ✓

-ah: (n) 1. bold (booldh); fearless and daring ~ geesi

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) magac loo yaqaan ninka lagu ammaanayo geesinimo ama fariidnimo. Dh: geesi, warac, fariid. Li: candadawl, nacas.

2

diric-a: (magac, lab, keli) mid ka mid ah dharka haweenku xidhaan ee faalalka ah. Dh: dirac.

waa la naqliyay ✓

1

(Dirid-da)

2

Meel ka wadid oo meel kale aadsiin; meel ka qaadid oo meel kale u dawin; (ku dirid) qof qof nacsiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dir². la-mid: diris.

waa la naqliyay ✓

vl. n. sending, dispatch; removal, export

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act of sending or dispatching, forwarding, routing, shipping or transmitting ~ diris-ta

waa la naqliyay ✓

1

Invio

2

To send

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waraaq ama ergo cid ku hagaajin oo farriin ugu dhiibid.

waa la naqliyay ✓

1

de: sending, dispatch; removal, export

2

lx: dirid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f, vn2a-f

5

key: dirid

waa la naqliyay ✓

1

(Diriq-a)

2

Liilammo ama daliigo ad'adag oo xaskusha tuman iyo cawda feeran iyo wixii la mid ah laga reebo oo laga soo dhexsaaro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) Liilammo ama daliigo ad'adag oo xaskusha tuman iyo cawda feeran iyo wixi lamida laga reebo ama laga soo dhex saaro.

waa la naqliyay ✓

m. n. rib (along margin ~ edge of palm leaf)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) miiqa xaasawda ah ee xigga, dhegweynta iyo wixii la mid ah laga soo xigo. Dh: miiq.

waa la naqliyay ✓

1

de: rib (along margin ~ edge of palm leaf) used for braiding mats and making brooms

2

lx: diriq

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: diriq

waa la naqliyay ✓

1

(Diris-ta)

2

Meel u dawis; meel aadsiis; dirid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dirid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of sending

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dirid.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of sending

2

lx: diris

3

pd: (-ta)

4

ps: vn1-f, vn2a-f

5

key: diris

waa la naqliyay ✓

1

(Firir-ka)

2

Firdhad.

waa la naqliyay ✓

1

firir¹: m.l 1. Cadad ama dhibco yaryar oo ka soo faniinay wax is haystay ama qarxay. 2. la-mid: firdhid.

2

firir²: f.mg1 (firdhay/firiray, firirtay; -rdhi/- riri) F./kala f.: wax wada jirey kala yaacid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (firdhay/firiray, firirtay; -rdhi/-riri) F./kala f.: wax wada jirey kala yaacid. m.f.dh, firdhid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of splitting off from a group

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidhidh.

waa la naqliyay ✓

1

cf: finiinso

2

de: act of splitting off from a group

3

lx: firir

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: firir

waa la naqliyay ✓

1

(Mirir-ka)

2

Dheeh cillaan iyo guduud isku jira ah, oo biyaha ama dabayshu, birta u yeelaan; daxal.

waa la naqliyay ✓

1

mirir¹: m.l 1. Dheeh guduudan oo uumi-biyoodku biraha ku dul sameeyo. 2. Cida ay riyuhu sameeyaan marka ay dhashooda waayaan. 3. (-rro, m.dh) Daqiiqad.

2

mirir²: f.mg1 (-rdhay, -rirtay) 1. Bir mirir yeelasho. 2. Ri' ilmeheeda wayday ciyid.

waa la naqliyay ✓

1

mirir¹: m.l 1. Dheeh guduudan oo uumi-biyoodku biraha ku dul sameeyo. 2. Cida ay riyuhu sameeyaan marka ay dhashooda waayaan. 3. (-rro, m.dh) Daqiiqad.

2

mirir²: f.mg1 (-rdhay, -rirtay) 1. Bir mirir yeelasho. 2. Ri' ilmeheeda wayday ciyid. m.f.dh, miririd.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): rust

2

mirir [inchoative] v. rust, oxidize, become ~ get rusty

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) become corroded; conode (ko rowdh); rust (raast) ~ miridh

waa la naqliyay ✓

1

Ruggine

2

Rust

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg miridh.

2

mirir-ka: (magac, lab, keli) qiyaas wakhtiyeed oo ah hal saac oo lixdan meelood loo qaybshey meel ka mid ah oo u dhiganta lixdan ilbidhiqsi ama seken. Dh: miridh, midhidh

waa la naqliyay ✓

1

(Sirir-ta)

2

Cunaqabad; ceego; miijis; mirjis.

waa la naqliyay ✓

1

sirir¹: m.dh Nafley la ceejiyey wareerka iyo xanuunka ka gaara ee ay la indhacaddayso.

2

sirir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Nafley suuxid. 2. Nafley ceegsamid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Nafley suuxid. 2. Nafley ceegsamid. m.f.dh, siririd.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. strangling

2

sirir [inchoative] v. be ~ get strangled

waa la naqliyay ✓

1

(fal) miyirbeel.

2

sirir -ta: (magac, dhedig, keli) cuna'qabad; ceego; ceejo; miijis; mirjis.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagaal-ka)

2

Dirir; islayn; faro isasaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagaallamid-da)

2

Dagaal iskula kicid; wax isyeelid; diririd; xarbiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagaallan-ka)

2

Iska hor-imaansho wax laysku yeelo; dirir.

waa la naqliyay ✓

1

(Dara-da)

2

(legdan) gacan qofka surka lagaga maro oo lagu ceejiyo, waana wax reebban (= daro waa dirir)

waa la naqliyay ✓

1

(Dirirday-ga)

2

Xiddigo naafaha ku jira; waxay u dhexeeyaan koxdin iyo dirir.

waa la naqliyay ✓

1

(Dirirsiin-ta)

2

Dirir ku boorrin ama ku guubaabin; dagaalgelin.

waa la naqliyay ✓

1

(Garabgoroya-da)

2

Labo qof oo diriraya, si aan muuqan oo mid loogu hiiliyo: (ama garbaggoroyo).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Garba-da) Meel biyadhaca hoostiisa ka samaysanta oo biyuhu qotaan; galxiddigaale; gebiga biyuhu ka soo jabayaan laftiisa.

2

2. (Garba-ha) Xiddigaha daalallida ugu horreeya oo u dhexeeya dirirka iyo bayaxawda.

waa la naqliyay ✓

1

(Genbi-ga)

2

Dagaal; dirir; geyllan.

waa la naqliyay ✓

1

(Genbiyid-da)

2

1. Afka u rogid; geddiyid; foororin.

3

2. Dagaal ku kicid; diririd.

waa la naqliyay ✓

1

(Geyllamid-da)

2

1. Aad u dadaalid.

3

2. Diririd.

waa la naqliyay ✓

1

(Geyllan-ka)

2

1. Dadaal badan.

3

2. Dirir.

waa la naqliyay ✓

1

(Guubaaba-da)

2

1. Hadal kulul oo saamays weyn leh oo dadka kiciya, badanaana, inta ka sheekeeya aanooyin hore ama xumaato lays gaarsiiyey, ama ceebaha ka iman kara haddaan arrin laga diririn ama laga aargudan, kd.

3

2. Hadal kastoo, cid lagu kiciyo ama lagu dhiirri geliyo ama lagu boorriyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Jilibdhig-ga)

2

Dagaal jilibka loo laabo; dirir.

waa la naqliyay ✓

1

(Jilibdhigid-da)

2

Dagaal jilibka u laabid; diririd.

waa la naqliyay ✓

1

(Koxdin-ta)

2

Xiddig naafaha ku jirta; waxay u dhexaysaa majin iyo dirirday.

waa la naqliyay ✓