diqsi — Macnaha & Turjumaada

1

(Diqsi-ga)

2

Duqsi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: duqsi, tixsi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: duqsi, tixsi.

waa la naqliyay ✓

m. n. fly

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) fly (jlaay) ~ duqsi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cayayaan labo baad leh kuna badan meelaha wasakhda leh ama qoyan.

waa la naqliyay ✓

1

a: daqsi ~ duqsi

2

cf: cayayaan, xasharaad {C}

3

de: fly

4

lx: diqsi

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: diqsi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: duqsi.

waa la naqliyay ✓

m. n. fly

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) fly (falaay) ~ diqsi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cayayaan madmadaw oo duula oo xilliyda badhkood aad u bata oo qoqoyaanka iyo guddafadaha ku tarma. Dh: diqsi, duqsi, dikhsi.

waa la naqliyay ✓

1

a: diqsi ~ duqsi {S}

2

de: fly

3

lx: daqsi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: daqsi

waa la naqliyay ✓

1

(Digsi-ga)

2

Weel cunnada lagu karsho; (ama disti).

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.l) Weel macdan ka samaysan, af ballaaran leh oo cunnada lagu karsado; sufriyo. la-mid: disti.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.l) Weel macdan ka samaysan, af ballaaran leh oo cunnada lagu karsado; sufriyo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] cooking vessel, pot

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) cooking pot (paat); cooking vessel ~ dhari, dheri

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) weel af ballaadhan oo cuntooyinka Igu karsado. Digsigiyo dabqaadkiyo kildhiga daaradkiyo weelka. Dh: gisti.

waa la naqliyay ✓

1

a: disti

2

de: cooking vessel, pot

3

lx: digsi

4

pd: (-ga Pl: digsiyaal (/sha), dusuud (da))

5

ps: n2a-m, n7-m, n8-m

6

key: digsi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hoos iskugu buusi oo deri u yeel. Diisi jiingadda oo haddana soo tiiri.

2

diisi-ga: (magaca, lab, keli) jaad ka mid ah likaha ama dhul kasoofuurka oo lagu daaweeyo saanfuurka iyo wixii la mid ah. Dh: like.

waa la naqliyay ✓

1

(Duqsi-ga)

2

Cayayaanka jaad kamid ah oo dhab loo yaqaan; waxaan laga waayin aqallada iyo jikooyinka; wuxuu lee yahay lix addin iyo labo baal oo uu ku duulo; sanadiiba kumanyaal qof baa u dhinta cudurro duqsigu keeno, inta badanaa, cunnada dadku cuna hayo faddareeyo; (ama diqsi).

waa la naqliyay ✓

m.l Cayayaan, duula, laba baal iyo lix addin leh, meelaha wasakhada ka dhasha oo ka qayb qaata faafinta cudurrada. la-mid: daqsi, diqsi, tixsi.

waa la naqliyay ✓

m.l Cayayaan, duula, laba baal iyo lix addin leh, meelaha wasakhada ka dhasha oo ka qayb qaata faafinta cudurrada. la-mid: daqsi, diqsi, tixsi.

waa la naqliyay ✓

m. n. fly

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) fly (flaay) ~ diqsi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cayayaan duula oo meelaha wasakhda aad ugu tarma. Dh: dukhsi.

waa la naqliyay ✓

1

a: diqsi ~ daqsi

2

de: fly

3

lx: duqsi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: duqsi

waa la naqliyay ✓

1

(Cayayaan-ka)*

2

Bahal-yaryarta faraha badan oo aan lafdhabarta lahayn: waxaa oogadoodu u qaybsan tahay: madax iyo dhex (saab) iyo qaar danbe (uur), lix lugood iyo badanaa afar baal (diqsi, kaneeco, shinni, doorshaan, ...); xasharaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Gendi-ga)

2

Cayayaan diqsiga u eg oo dadka iyo nafleyda kaleba qaniina cudurrona u keena.

waa la naqliyay ✓

1

(Malaa'ig-ta)

2

1. (xagga diinta) Uumanka Ilaahay, saddexda ugu caansan, mid kamid ah oo nuurka iyo iftiinka laga abuuray; (labada kale waa jinniga iyo insiga).

3

2. Heer qaab urursan oo duuban oo aan madax iyo manjo midna ka muuqan, oo xasharaadka kora hayaa maro; wuxuu u dhexeeyaa kolka bahalka ugaxda ka baxo (lullumo, diirdiir, kd.) iyo kolka uu korriimadiisa dhammaysto, oo magac la baxo (balanbaallis, doorshaan, shinni, kaneeco, diqsi, kd.).

waa la naqliyay ✓

1

(Xasharaad-ka)

2

Nafley yaryar oo kumanyaal jaad u sii kala baxbaxda; waxay isaga mid yihiin oo lagu yaqaan: waxay lee yihiin oogo arorro leh oo u kala baxda saddex qaybood (madax iyo dhex ama saab iyo sal ama qaar danbe); lix lugood, iyo (kuwooda duula) labo ama afar baal; iyo labo gees oo madaxa ka taagan. Lafdhabar ma leh. Waxaa ka mid ah: diqsi, shinni, xoon, kaneeco, injir, aboor, balanbaallis, dhiqle, booddo, geesoole, doorshaan, kd.; ~ cayayaan.

waa la naqliyay ✓

1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: “Baasha midigta ee albaabka istaag”.

waa la naqliyay ✓

m.l Cayayaan yar, diqsiga u eg, kase weyn oo xoolaha qaniina geeluna ku dhukaamo. la-mid: baal¹ (4), baalcad² (2).

waa la naqliyay ✓

1

baqti-afuuf¹: m.l 1. Diqsi waaweynoo aan laga waayin meesha baqti yaal. 2. B. ah: qof wax aan qiimo lahayn bunbuuniya. la-mid: bakhtiafuuf¹.

2

baqti-afuuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Wax aan qiimo lahaayn buunbuunin. 2. Nafley aad u liidata taakulo dheerad ah siin si ay u noolato. la-mid: bakhti-afuuf².

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-qeeyay, -qeysay) Boog dixri ku dhalin (diqsi).

waa la naqliyay ✓

1

dhuuryaan¹: m.l Jaad duqsi ka mid ah oo waaweyn.

2

dhuuryaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Ku dh.: cid ku fawfawlayn ama ku nuunaasid (cayayaanka duula sida diqsiga iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Diqsi weyn oo dhiigga dhuuqa oo laga helo Afrika kana tirsan qaybta “golossina” loo yaqaan “tsé-tsé” oo caarad dheer afka ku leh, maalintii ayuu naaslayda dhiigga ka dhuuqaa, waxayna u gudbiyaan deriskunool keena cudurka hurdada badan. la-mid: gąndi.

waa la naqliyay ✓

1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: Baasha midigta ee albaabka istaag.

waa la naqliyay ✓

m.l Cayayaan yar, diqsiga u eg, kase weyn oo xoolaha qaniina geeluna ku dhukaamo. la-mid: baal¹: (4) , baalcad.

waa la naqliyay ✓

1

baqti-afuuf¹: m.l 1. Diqsi waaweynoo aan laga waayin meesha baqti yaal. 2. B. ah: qof wax aan qiimo lahayn bunbuuniya. la-mid: bakhti-afuuf.

2

baqti-afuuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Wax aan qiimo lahaayn buunbuunin. 2. Nafley aad u liidata taakulo dheerad ah siin si ay u noolato. m.f.dh, baqti-afuufid. la-mid: bakhti-afuuf.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Diqsi weyn oo dhiigga dhuuqa oo laga helo Afrika kana tirsan qaybta 'golossina' loo yaqaan 'tsé-tsé' oo caarad dheer afka ku leh, maalintii ayuu naaslayda dhiigga ka dhuuqaa, waxayna u gudbiyaan deriskunool keena cudurka hurdada badan. la-mid: gąndi.

waa la naqliyay ✓

Diqsi midheed

waa la naqliyay ✓

Diqsi guri

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) naas dhiiq ku jirta ka maalid. Dh: lisad.

waa la naqliyay ✓

1

(Diriqsi-ga)

2

Xoog ku samayn; marooqsi; muquunsi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: diriqsasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of squeezing into something; taking by force

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) the act of squeezing into or forcing one's way

waa la naqliyay ✓

1

Forzatamente

2

By force

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qasbid oo xoog iyo amarkutaaglayn wax ku fulin. Diriqsi dad waa lagu hoggaamin kari waayay. Dh: qasbid, dirqiyid.

waa la naqliyay ✓

1

a: diriqsad (ka) [vn2-m], diriqsasho (/da) [vn6-f]

2

de: act of squeezing into s.t.; [ext.] taking by force

3

lx: diriqsi

4

pd: (-ga)

5

ps: vn2a-m

6

key: diriqsi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed caleentiisa aanay xooluhu cunin oo xambuuda u eg dhererkana ka yar gaaban.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) soofsiga xoolaha iyo cosobsigooda. Daaqsi buu ku fogaaday geelii maanta.

waa la naqliyay ✓

1

(Deeqsi-ga)

2

(qof) Abuur iyo dhalan ahaan u jecel, inuu wax baxsho, waxna u baxsha; faxan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal/-iyo, m.dh) D. ah: qof naxariis badan oo waxa uu haysto wax ka bixiya.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal/-iyo, m.dh) D. ah: qof naxariis badan oo waxa uu haysto wax ka bixiya.

waa la naqliyay ✓

m. n. generous person

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) generous giver (jene-ras gi-ver); benefactor (bene-fak-ter); unselfish donor; liberal giver ~ sikhi,

waa la naqliyay ✓

1

Generoso

2

Generous

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qofka hayntiisa quudha ee dadka wax siiya; qof nin gacan furan. Dh: faxal. Li: bakhayl, qadduuc, dhudhuc.

waa la naqliyay ✓

1

de: generous person

2

lx: deeqsi

3

pd: (-ga)

4

ps: n7-m

5

syn: sikhi

6

key: deeqsi

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhaqsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) degdeg iyo hore wax u qabsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: diibsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) habka loo udgooneeyo timaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Diirsi-ga)

2

Diirsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: diirsasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. warmth, state of being warm

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) kolka walax heerkulkeeda sare loo dhigo. Diirsiga wax qabow dab baa loo shidaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: warmth, state of being warm

2

lx: diirsi

3

pd: (-ga)

4

ps: vn2a-m

5

key: diirsi

waa la naqliyay ✓

1

(Diisid-da)

2

Wax diisan ka dhigid; riixid; buusid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg diis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hoos iskugu buusid oo wax deri leh noqosho. Dh: buusid.

waa la naqliyay ✓

1

diqdiq¹: m.l la-mid: diqdiqo¹.

2

diqdiq²: m.l Wadiiqo yar oo cagta dadku samayso, oo isku xirta laba guri ama guri iyo beer.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiiqsi-ga)

2

Fiiqsad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: fiiqsasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) hab dareeraha loo cabo. Hadal aan fiirsi loo odhan iyo caano aan fiiqsi loo dhaminba way kugu fogaadaan.

2

fiiqsi -ga: (magac, lab, keli) eeg fiiqsad.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiiqsi-ga)

2

Jiiqsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: jiiqsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Cid in ay wax jadiinka mariso gayeysiin. la-mid: laqsii.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Cid in ay wax jadiinka mariso gayeysiin. m.f.dh, liqsiin. la-mid: laqsii.

waa la naqliyay ✓

v.caus: make someone swallow something

waa la naqliyay ✓

(fal) cunto ama cabbitaan sii si uu u lago.

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. swallow s.t. See also: laqsii

2

lx: liqsii

3

pd: (liqsiiyey)

4

ps: v2a=caus

5

key: liqsii

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-qay, -qday) Ka s.: ceeb ka dhowrsasho.

waa la naqliyay ✓

v. feel disgusted; be sick (about), feel like vomiting

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) dhadhan ama ur sillan oo cunno xumaatay ama wax kale laga qaado oo mantag lagu sigto; yaqyaqsi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: yaqyaqsi

2

de: feel disgusted; be sick (about), feel like vomiting

3

initial: s

4

lx: siqsiq

5

pd: (siqsiqay)

6

ps: v1=intr

7

key: siqsiq

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiiqsin-ta)

2

In la dhiijiyo; wax yar oo la liso; caano yar.

waa la naqliyay ✓

m.dh In yar oo caano ah oo hal mar naas laga dhiijiyo.

waa la naqliyay ✓

vl. n. short milking, small amount of milk

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ku jira naas ka dhiijisasho. Saca dhiiqsin waa hore ayaa ugu dambaysay.

waa la naqliyay ✓

1

de: short milking, small amount of milk

2

lx: dhiiqsin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: dhiiqsin

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhillisasho.

waa la naqliyay ✓

1

diq¹: m.l.kh 1. Raad badan. 2. D. ah: meel wax badan la dagganaa oo ciiddeedu xumaatay. 3. D. ah: biyo dhadhankoodii iyo urtoodii isbeddeleen.

2

diq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Ku d.: meel cagta ku badin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida). 2. Ka d.: wax aad u nicid. 3. D. ah: weel buuxa in kale ku ciriiriyid.

waa la naqliyay ✓

1

diq¹: m.l.kh 1. Raad badan. 2. D. ah: meel wax badan la dagganaa oo ciiddeedu xumaatay. 3. D. ah: biyo dhadhankoodii iyo urtoodii isbeddeleen.

2

diq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Ku d.: meel cagta ku badin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida). 2. Ka d.: wax aad u nicid. 3. D. ah: weel buuxa in kale ku ciriiriyid. m.f.dh, diqid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daaqa ka baxa meel la degganaa oo lagu raagay. Iyaba waa diqowdaa haddaan la isu diidayne. Dh: dikh.

waa la naqliyay ✓

prefisso - horkabe muujinaya lid markab iwm.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) sharaf iyo sumcad wanaagsan. Dh: sharaf, cisi, karaamo, ciso-da: (magac, dhedig, keli) dhiigga caadada ah ee dheddigga badhkood ka yimaadda. Dh: xayd, xayl, caado, sunne.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Roob keenid (Ilaah).

waa la naqliyay ✓