din — Macnaha & Turjumaada

/dhin/ (n) shangar-dheer oo is-dabajoog ah, qaylo-dheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Bisad-da)

2

Nafley yar oo dhogor jilicsan oo hebed ah oo dadka la dhaqanta: waxay ku nooshahay jiir, shinbiro, hilib kale, caano; dinnad; dummad; mukulaal, yaanyuuro; basho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dimcad-ka)

2

Quraca, kd., dhallinta yar oo ulo jiljilicsan oo xoog badan iyo mayrax dhab u cad oo wanaagsan laga helo; (ama dincad).

waa la naqliyay ✓

1

(Dindin-ka)

2

Waxa yar oo weelkii wax qoyan laga shubay salkiisa ku soo urura; qarroor; dhaqdhaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Dinnaaga-da)

2

Ci weyn oo nafleyda qaarkeed; (ama dannaago, dinnaaho).

waa la naqliyay ✓

1

(Dinnaax-a)

2

Geed yar oo dhulka dhagaxa leh ka baxa oo la cuno; wuxuu u eg yahay kurtun gaaban oo buuran; laamo iyo caleemo midna ma leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Dinnad-da)

2

Dummad; yaanyuuro.

waa la naqliyay ✓

1

(Dummad-da)

2

Nafley yar oo dhogor jilicsan oo fudfudud oo hilibka cunta; siiba jiirka iyo shinbiraha aad u laysa oo dadka la dhaqanta; dinnad; mukulaal; yaanyuuro; bisad; basho.

waa la naqliyay ✓

1

(Gororid-da)

2

1. (Wax shubma) sida gororka u daadasho, u dindimid.

3

2. Sanka dhiig ka immaansho.

4

3. Taagnaan badan ama dhaqdhaqaaq la'aan darteed, dhiiggu meel oogada kamid ah ku soo ururid.

waa la naqliyay ✓

1

(Heemaar-ka)

2

1. Badar (budo, jiriir, buunshe) lagu daro burcadka la shiila hayo, si uu miidda iyo gufarka u kala sooco, dabadeedna weelka guntiisa ku hara.

3

2. Waxyar; dindin; qarroor.

waa la naqliyay ✓

1

(Mukulaa-sha)

2

Dummad; yaanyuuro; dinnad.

waa la naqliyay ✓

1

(Qarroor-ka)

2

Weel biyo ama wax la mid ah laga laystay ama laga shubay waxa yar oo salkiisa ku soo urura; dindin; dhaqdhaq.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Nafley yar oo dhogor jilicsan oo hebed ah oo dadka la dhaqanta: waxay ku nooshahay jiir, shimbiro, hilib kale, caano; dinnad; dummad; mukulaal, yaanyuuro; basho.

waa la naqliyay ✓

1

daaf: m.dh (-fo, m.l) Doc; dinac; hareer.

2

dąaf¹: m.l Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

3

dąaf²: m.l (daawo) Halamacoodka xuubka isha iyo baalasha kaasoo gaduuta oo barara soona daaya biyo ama malax.

4

dąaf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Daaf ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-nqay, -naqday) Nabar, boog iyo wixi lamida dhiig ama dheecan ka keenid. la-mid: damaq, damqi, danqi, daqan, daqmi, daqni, dinqi.

waa la naqliyay ✓

1

dangiig¹: m.l 1. Jiif raaxo leh dhabarku hooseeyo; xusullaysi. 2. la-mid: dangiigid. la-mid: dingiig¹.

2

dangiig²: f.mg1 (-gay, -gtay) Si raaxeysi leh dhabarka ugu seexasho. la-mid: dingiig².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dangiig². la-mid: dangiig¹ (2), dingiig¹, dingiigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dangiigso. la-mid: dangiigsad, dangiigsi, dingiigsad, dingiigsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Si raaxeysi leh dhabarka ugu seexasho. la-mid: dingiigso.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dinnaago.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Qayb ka mid mekaanikada oo la xiriirta xoogagga dooriya ama abuura socodka walxaha. la-mid: dinaamiko.

waa la naqliyay ✓

1

a: -tin; makes nouns denoting a result when the verb root ends in c, q, x

2

de: -ing [GERUND]

3

lx: -din

4

ps: vn-suf

5

xe: fainting

6

xv: suuxdin

7

key: -din

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-imay, -intay; -imi) Wax intay ahaayeen in yar ka goyn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-imay, -intay; -imi) Wax intay ahaayeen in yar ka goyn. m.f.dh, dhimid.

waa la naqliyay ✓

v. reduce, lessen, curtail, diminish

waa la naqliyay ✓

-dhimay / dhintay: (v) 1. cut (kat), reduce the size; reduce (ridhiyuus): discount (dis-kawnt) ~ yaree. Ex: Fadlan qiimaha wax ka dhin; Please make a discount on the cost [the price], 2. do (dhuu); carry out; commit. Ex: maxaan kuu dhimay? what did I do to you?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) intii la rabay, ka yaree; weel ha buuxin. Li: buuxi.

2

dhin: (fal) ha buuxine in ka nusqaami. Dh: inqi.

3

dhin: (fal) (wax u ~) waxyeello u geyso.

waa la naqliyay ✓

1

de: reduce, lessen, curtail, diminish

2

lx: dhin

3

pd: (dhimay)

4

ps: v1=

5

see: isdhin

6

key: dhin

waa la naqliyay ✓

1

1. (Diin-ka) a) Maamul xag Ilaah laga jideeyey oo dad ku dhaqmo; hab weyn oo lagu dhaqmo oo Ilaah loogu dhowaado; (ama diinta). b) Bahal xamaaratada kamid ah oo aad u gaabiya oo miyiga ku dhaqma. Qolof xoog badan baa ku rogan, wuxuuna u eg yahay qubada badda; (ama diindiin)

2

2. (Diin-ta) Diinka.

waa la naqliyay ✓

1

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

2

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

3

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid.

waa la naqliyay ✓

1

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

2

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

3

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid. m.f.dh, diimid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. turtle, tortoise

2

diin m. n. religion

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) religion (ri-li-jin) ~ caqiido diineed. Ex:. Diinta Islaamka; Islamic religion

2

diin -ka: (n) tortoise (toor-tas); turtle (teer-tal); terrapin (tera-piin) ~ diindiin

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) noole qolof adag ku daboolan tahay oo dhulka gurguurta. Diin baa yiri: afkaan cagaar ku cunay caws ku cuni maayo.

2

diin -ta: (magac, dhedig, keli) xaqa iyo sharciga Ilaahay soo dejiyey oo uu ku kala sheego xumaanta iyo wanaagga.

waa la naqliyay ✓

دين

waa la naqliyay ✓

/dhayn/ (v) cashayn ama qadayn.

waa la naqliyay ✓

v.tr., dhararo, qadee.

waa la naqliyay ✓

Uyaalka qofka lala hadla hayo oo koox ah oo wax la taarana hayo (falku xaggiisa aada hayo); idinka.

waa la naqliyay ✓

1

idin¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka labaad ee wadarta ah, oo lala hadlayo. Tus.: “waan idin arkay”.

2

idin²: mu.eb la-mid: idinka.

3

idin³: m.l la-mid: idan¹ (2).

waa la naqliyay ✓

mu.dhm.ly (naxwe) Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka labaad ee wadarta ah, oo lala hadlayo. Tusaale: Waan idin arkay.

waa la naqliyay ✓

1

pron., pl. you (all)

2

idin pron., red, pl. you (all)

waa la naqliyay ✓

vous (pluriel, objet).

waa la naqliyay ✓

-ka / kaa: (pronoun) you all. Ex: Alaabtaan indinkaa leh; this thing belongs to all of you

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) lalahadlaha labaad oo wadar ah. Waxa la idin faray in aad colaadda joojisaan. Dh: idinka.

waa la naqliyay ✓

1

prep. - ee, ka; (il libro di Ali: buugga Cali; il libro rosso di Ali: buugga guduudan ee Cali; di che cosa parli? maxaad ka hadlaysaa?).

2

s.m. maalin.

waa la naqliyay ✓

1

1. Uyaal/xiriir ulajeeddooyin badan leh.

2

2. (In-ta) Tiro; wax; qaar; cad; xoogaa; xig.

3

-in — Tiraab magaca iyo falka qaarki lagu dabakaro oo ulajeeddo gaar ah u yeela (sida: mari, marin; tali, talin).

waa la naqliyay ✓

1

in¹: m.dh 1. (ino, m.l) Xoogaa, qaar, wax aan badnayn; wax; tiro. 2. Qayb, cad. 3. Waqti, goor. 4. Xag, meel, kob. 5. Inna: waxna.

2

in²: xi. 1. Eray lagu xiriiriyo weer dhammaystire ah (weer yeele ah, weer layeele ah iyo wixi lamida). Tusaale: “In uu imaanayaa waa hubaal”, “Waxaan doonayaa in aan tago”, “Magaaladii buu u tegey in uu dawo soo iibsado”. 2. Eray lagu xiriiriyo weer waqtiley, haddii. Tusaale: “Bal inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii bal inay fog tahay”. 3. Inta: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: “Inta aan soo noqonayo”, “Ninku wuu hadlaa intii uu ka noogo”. 4. Waa intaas: malaha, waxaa suuraggal ah in. Tusaale: “Waa intaasuu yimaadaa ee cunto meel u dhig”.

waa la naqliyay ✓

1

in¹: m.dh 1. (ino, m.l) Xoogaa, qaar, wax aan badnayn; wax; tiro. 2. Qayb, cad. 3. Waqti, goor. 4. Xag, meel, kob. 5. Inna: waxna.

2

in²: xi. 1. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo weer dhammaystire ah (weer yeele ah, weer layeele ah iyo wixi lamida). Tusaale: In uu imaanayaa waa hubaal. Waxaan doonayaa in aan tago, Magaaladii buu u tegey in uu dawo soo iibsado. 2. Eray lagu xiriiriyo weer waqtiley, haddii. Tusaale: Bal inaan eegi karo aan soo durko. Weyddii bal inay fog tahay. 3. Inta: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: Inta aan soo noqonayo, Ninku wuu hadlaa intii uu ka noogo. 4. Waa intaas: malaha, waxaa suuraggal ah in. Tusaale: Waa intaasuu yimaadaa ee cunto meel u dhig.

waa la naqliyay ✓

Gudaha

waa la naqliyay ✓

1

conj., relative form, ative form: that, which

2

in [feminine] n. amount (of), part, share, bit, piece; extent

waa la naqliyay ✓

quelque, que (conj.), afin que, tandis que, pour ne pas, si.

waa la naqliyay ✓

/in/ (prep) 1. naxwe ahaan, meeleeye. 2. gudaha (meel gudeheed tilmaamid). e.g. in the house 3. wakhti dhexdiis. e.g. in July 4. xaalad ama duruuf tilmaamid. e.g. She is in poor health. 5. xiriir ama cilaaqo tilmaamid. e.g. They trust in Allah. 6. saami (ama nisbo tusinaya).e.g. Two in every five are ten. 6. xirfad ama shaqa gaar ah tilmaamaya. e.g. She is in accounting.

waa la naqliyay ✓

1

-ta/tee: (n) quantity (kuwaantiti); amount (a mawnt); the number; total; a sum. Ex: inta mitir uu hal mayl yahay; the number of meters in a mile. Ex: inta u dhaxaysa 5 ilaa 10; the all numbers between 5 and 10

2

in: (suffix) not (not); opposite of; contrary to: with negative ma, maanu, yaanu, ha.. Ex: ma arkin; I didn't see him [her or it]

waa la naqliyay ✓

1

prep. - ku (gudaha).

2

pref. - horkabe diidmo ama lid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ama qaddar aanay caddayn qiyaastiisu.

waa la naqliyay ✓

ما

waa la naqliyay ✓

prp., ku, gudihi.

waa la naqliyay ✓

/bin/ (n) baaldi ama siilad cuntada lugu shubto ama qashinka la isaga guro.

waa la naqliyay ✓

/bin/ (n) wal hiryng oo wal lyky shubythaw sithy teneggy, sanduuggy, baakythy iwm.

waa la naqliyay ✓

1

(Dan-ta)

2

Wax qof, kd., wax ugu jiraan ama u roon ama saameeya (dheef, hawl, muraad, arrin, ...).

waa la naqliyay ✓

1

dan: m.dh (-no, m.l) 1. Ujeddo qof doorbido in ay faa'ido ugu jirto fal sameyntiisa. 2. D. u geli: wax ama qof tixgelin gaar ah siin. 3. Bannaan.

2

dąn: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dab, nal iyo wixi lamida bakhtiyid. la-mid: den.

waa la naqliyay ✓

1

dan: m.dh (-no, m.l) 1. Ujeddo qof doorbido in ay faa'ido ugu jirto fal sameyntiisa. 2. D. u geli: wax ama qof tixgelin gaar ah siin. 3. Bannaan.

2

dąn f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dab, nal iyo wixi lamida bakhtiyid. m.f.dh, damid. la-mid: den.

waa la naqliyay ✓

1

deictic, suf. this, these

2

dan [inchoative] v. be extinguished, die (out); stall (as engine)

3

dan [feminine] n. interest, aim, objective

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) aim (eeym); purpose (par-pas); interest (in-tarest); intention (in-teen-shin); objective (ob-jak-tiv) ~ ujeedo. Ex: maxaad danayinaysaa? what is your intention?

waa la naqliyay ✓

1

Scopo

2

Purpose

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo uu qofku u arko inuu noloshiisa lagamammaarmaan u yahay oo aanu qofku dhaafi karin. Dani waa seeto.

2

dan-ta: (magac, dhedig, keli) magaca loo yaqaan garanuugtu kolka ay tahay koox isla socota.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-emey, -entey) la-mid: dąn.

waa la naqliyay ✓

/dhen/ (n) 1. xerada ama rugta dugaagga (n) 2. qol gaar ah (sida qoolad hawIl gaar ah lugu qabsado).

waa la naqliyay ✓

(fal) dab ama laydh shidan bakhti.

waa la naqliyay ✓

n., (cavern) booraan, -ti, god, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dib-ka) (hilib) dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe.

2

2. (Dib-ta) Gadaal; waa danbe; kaddib.

waa la naqliyay ✓

1

dib¹: m.l (-bab, m.l) Dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe (hilib). la-mid: dųb¹.

2

dib²: m.dh.fk 1. Gadaal. 2. Ka d./kadd.: xagga dambe ka xiga.

waa la naqliyay ✓

1

dib¹: m.l (-bab, m.l) Dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe (hilib). la-mid: dųb.

2

dib²: m.dh.fk 1. Gadaal. 2. Ka d./kadd.: xagga dambe ka xiga.

waa la naqliyay ✓

1

adv., time: again; after; later; re-

2

dib adv-loc: back, backwards; to the rear

3

dib [feminine] n., loc. back, rear

4

dib m. n. rump of animal

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. rump (ramp)-, tail (teeyl), buttock (batak) ~ bari, sayn, gummad. 2. (adv) later (leeyt); after (af-ter); again (a-geeyn) ~ gadaal, mar kale. Ex: dib baan idiinka soo sheegeynaa; we shall inform you later

waa la naqliyay ✓

1

Post

2

Post

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hilibka xoolaha, gadoobka danbe.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) Si aan habaysnayn u kala yaacid cabsi awgeed (xoolo ugaar iyo wixi lamida). la-mid: dųd².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) Si aan habaysnayn u kala yaacid cabsi awgeed (xoolo ugaar iyo wixi lamida). m.f.dh, didid. la-mid: dųd.

waa la naqliyay ✓

v. bolt, scatter (of flock), stampede, disperse; be scared

waa la naqliyay ✓

(fal) cabsi la baxso oo caymad. Dh: baqo.

waa la naqliyay ✓

1

a: dud

2

de: bolt, scatter (of flock), stampede, disperse; be scared

3

lx: did

4

pd: (diday / didday)

5

ps: v1=intr

6

key: did

waa la naqliyay ✓

1

(v) to cease living; expire,

2

geeri

waa la naqliyay ✓

/dhay/ (v) dhimasho.

waa la naqliyay ✓

v., (lose life) dhimo, go’, bakhti.

waa la naqliyay ✓

1

(Dig-ta)

2

1. Dhaqdhaqaaqa wareegga dhiigga.

3

2. (oogada nafleyda) rubad; dhuun.

4

3. Naf.

waa la naqliyay ✓

1

dig¹: m.dh 1. Rubad. 2. Naf. wadnaha ee halbowlayaasha wax yar ka 3. Garaaca laga garto. 4. (sh.r) Cod lagu muujiyo shalaq.

2

dig²: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f. g) Aroos iyo wixi lamida cid ogeysiin. 2. (f.mg) U d.: qof wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maagganyahay dareensiin si uu uga gaashaanto.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Aroos iyo wixi lamida cid ogeysiin. 2. (f.mg) U d.: qof wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maagganyahay dareensiin si uu uga gaashaanto. m.f.dh, digid.

waa la naqliyay ✓

1

v. announ, give notice, inform, advise, warn

2

dig [feminine] n., [collective] pulse; jugular vein, main artery

waa la naqliyay ✓

/dhig/ (v) 1. qodid (n) 2. dacnin (hadal qalloocis ah).

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: [with preposition u] warn (woon); admonish (adh-mo-nish); caution (koo-shin); forewarn (foor-woon) ~ u dig, digniin sii

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhiillo, col ama wax dhib xanbaarsan dadka u sii sheeg.

2

dig: (ereycodeed) lagu tusmeeyo wax xoog meel ugu soo dhacay.

3

dig -ta: (magac, dhedig, keli) liqid ama dejin. Masku markiiba dig buu ka siiyay jirki. Li: tufid.

4

dig: (ereydhawaaq) milatarigu isticmaalo oo ah isgiji. Dig iyo digtoonow buu taliyuhu is raacshay.

waa la naqliyay ✓

dig up, v.tr., qod.

waa la naqliyay ✓

1

(Dil-ka)

2

Falka, geerida ama waxyeello kale, waca.

waa la naqliyay ✓

1

dil¹: m.l 1. Qurgoynta nafley qurta laga gooyo. 2. Garaacid nafley la garaaco.

2

dil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Nafley qurgoyn. 2. Nafley garaacid.

waa la naqliyay ✓

1

dil¹: m.l 1. Qurgoynta nafley qurta laga gooyo. 2. Garaacid nafley la garaaco.

2

dil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Nafley qurgoyn. 2. Nafley garaacid. m.f.dh, dilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. kill; beat (up), hit

2

dil vl. n. killing, murder, execution, assassination; beating

waa la naqliyay ✓

1

-ay / dishay: (n) kill (kil); hit (hit); beat (biit)

2

dil -ka: (n) the killing or beating

3

dil toogasho ah: (n) death penalty (dheethpanalti) by shooting ~ xukun toogasho ah

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, nafta ka jar oo ku dhagaraw. Nin kuu digay kuma dilin.

2

dil: (fal) ulee ama xanuuji ilmo yar oo aad edebdarro ka celinayso.

3

dil -ka: (magac, lab, keli) nafta oo cid kale laga saaro.

waa la naqliyay ✓

قَتْلِ وَ اِعْتِبَالَ

waa la naqliyay ✓