dilaa — Macnaha & Turjumaada

1

(Dilaa-ga)

2

Nin ama bahal ama wax kale oo aad wax u dila ama dilid badan; dile.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qof ama bahal aad wax u laaya. 2. Cudur nafleyda safmar u dila. la-mid: dile.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qof ama bahal aad wax u laaya. 2. Cudur nafleyda safmar u dila. la-mid: dile.

waa la naqliyay ✓

m. n. killer, murderer

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) killer (ki-lar) murderer (moor-dharer) ~ mishiidiyo, dhiigyacab

2

dilaa -ah: (adj) deadly (dheedhli). Ex: cudur dilaa ah; a deadly disease

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid cidda uu ku dhaco ama uu gaadho nafta ka saara. Qaaxadu waa cudur dilaa ah.

waa la naqliyay ✓

1

bw: dile

2

de: killer, murderer

3

lx: dilaa

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

syn: dhiigyacab

7

key: dilaa

waa la naqliyay ✓

Taniyo, halkiyo.

waa la naqliyay ✓

h I. ama i. iyo inta: jeer laga gaaro; laga bilaabo; tan iyo. Tusaale: “I. (ama i. iyo intaa) aan soo noqonayo halkaan joog”.

waa la naqliyay ✓

h Ilaa, ama ilaa iyo inta: jeer laga gaaro; laga bilaabo; tan iyo. Tusaale: Ilaa (ama ilaa iyo intaa) aan soo noqonayo halkaan joog.

waa la naqliyay ✓

conj. until, as far as, up to; since (from)

waa la naqliyay ✓

jusqu'à, jusqu'à ce que.

waa la naqliyay ✓

(adv) since (sinis).

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) tilmaamaya meel ama milay laga wax ku dhamaado. Dersiga waan wadaynaa ilaa la eedaamayo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: until, as far as, up to; since (from)

3

lx: ilaa

4

ps: conj

5

key: ilaa

waa la naqliyay ✓

(preffix) -less; without; lacking ~ la'aan, billaa

waa la naqliyay ✓

1

1. La diley oo dhintay ama aad wax loo yeelay.

2

2. (Dilan-ka) a) Dilliin. b) Waxyeello; dhib.

waa la naqliyay ✓

1

dilan¹: m.l 1. Ilmo dhawr bilood ah oo uurka ku qoonmay. 2. Dhul mudda badan la daaqaayay oo xaalufay. 3. la-mid: dilmid.

2

dilan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Iska dhimasho; iyadoo aan la dilin, iska geryoomid. 2. Ilmo dhawr bilood ah uur ku qoonmid.

3

dilan³: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la qurgooyay ahaansho (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

dilan¹: m.l 1. Ilmo dhawr bilood ah oo uurka ku qoonmay. 2. Dhul mudda badan la daaqaayay oo xaalufay.

2

dilan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Iska dhimasho; iyadoo aan la dilin, iska geryoomid. 2. Ilmo dhawr bilood ah uur ku qoonmid. m.f.dh, dilmid.

3

dilan³: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la qurgooyay ahaansho (nafley). m.f.dh, dilnaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] killed; badly hurt

2

dilan [inchoative] v. perish, be killed; be hurt, hit ~ beat up

3

dilan m. n. miscarriage, natural abortion; killing; damage, harm

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. miscarriage (miskaarij); spontaneous abortion ~ dhicis 2. —dilan -dilmay: (v) miscarry (mis-keeri); abort (a-boort). Ex: laba ilmood baa ka dilmay; she has had two miscarriages

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid la dilay oo nafta laga saaray ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (riw.) Qof metela ruwaayadaha, filimada iyo wixi lamida. la-mid: jile.

waa la naqliyay ✓

m.l (riw.) Qof metela ruwaayadaha, filimada iyo wixi lamida. la-mid: jile.

waa la naqliyay ✓

m. n. actor, movie star; imitator

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) performer (perfoomar); actor (aktar) ~ jile, fanaan

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xubin kooxeed riwaayad masraxeed bandhiga oo metela; qof maadeeya ama majaajilleeya. Dh: majaajilayste. Li: daawade.

waa la naqliyay ✓

1

a: jile

2

de: actor, movie star; imitator

3

lx: jilaa

4

pd: (-ga)

5

ps: n7-m

6

key: jilaa

waa la naqliyay ✓

1

(Beerfarriija-ha)

2

Geesi dilaa ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiigyacab-ka)

2

(qof) dhiig uu daadsho iyo wax uu dilo, harraad u qaba; dilaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dila-ha)

2

Kan wax diley, ama wax dilid badan; dilaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Gacankudhiigla-ha)

2

Qof qof nafta ka gooya; qof dhiig galay; qof dhiig qaba; daddil; dilaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaatil-ka)

2

Qof wax dilid badan; dilaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ga

2

(naxwe) toddobada qodob mid kamid ah: wuxuu raacaa ereyada lab oo kelida ah oo ku dhammaada shaqallada '-i' iyo '-aa' sida guri-ga, maroodi-ga, gabayaa-ga, dilaa-ga; ama kuwo kaloo lab (keli/koox) oo ku dhammaada shibbaneyaasha '-g', '-w', '-y', sida xoog-ga, arag-ga, galow-ga, lo'yow-ga, say-ga, fay-ga.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ddo, m.dh) Marka oogga waaberi dilaaco. la-mid: aroorhoraad.

waa la naqliyay ✓

1

bahal¹: m.l (-llo /-lo, m.dh) 1. Nafleyda inta dadka iyo duunyada wax yeeleysa ama qaabkoodu cabsi geliya ee aan cayayaanka ahayn. 2. Wax. 3. B. ah: qof dilaa ah.

2

bahal²: m.dh 1. Wax dad dhiba. 2. Haweenay naxariis daran.

waa la naqliyay ✓

m.l (-jayaal, m.l/dh) Geesi dilaa ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Qof dadka laaya; dilaa. la-mid: dhiigcab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Kan wax dilay, ama wax dilid badan. la-mid: dilaa.

waa la naqliyay ✓

1

dool¹: m.l (-lal, ml.) Qof dilaa ah, tuug khatar ah, bahal halis ah iyo wixi lamida oo meel aan laga aqoon yimid.

2

dool²: m.dh (-llo, ml.) 1. Labada qaybood ee barida dadka ama idaha middood. 2. Doon yar oo webiyada looga tallaabo.

3

dool³: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Qof, bahal iyo wixi lamida meel aan laga aqoon aadid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Marka noole uu ku kor noolyahay (dulin dibadeed) ama uu ku dhex noolyahay (dulin gudeed) jidhkanoole kale, kaasi oo uu ka helo wuxuu nafaqo u baahanyahay ayaa loo yaqaan dulinnimo. Dulinnada qaarkood waxyeello badan ma gaadhsiiyan soorahooda, sababta oo ah addii ay dilaan soorahooda waxa dhammaanaya qudkooda, haseyeeshee badankoodu waxay sababaan cudur.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Milan ka kooban biyo iyo 40% oo “formaldehyde” ah loona isticmaalo jeermidile (sterilization) ama dhajiye (fixative) gaar ahaan qaybta cudur barashada (pathology) waxaana lagu dilaa “antharax spores”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) 1. Col yar oo hubaysan oo isu raaca in ay wax dilaan; dooxato. 2. Xanuun sambabada wareema.

waa la naqliyay ✓

1

gaanni¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Yaxaas lab oo dilaa ah. 2. Ugaarta nooceeda waaweyn; ishin.

2

gaanni²: m.dh.kh G. ah: fardo xoog, cayil iyo adkaysi isku darsaday.

waa la naqliyay ✓

m.l (-liin, m.dh) Qof dilaa ah.

waa la naqliyay ✓

1

rigrigo¹: m.dh 1. la-mid: rigrig 1. Tolmo isdhaafdhaafsan oo weelka afkiisa lagu sameeyo si dilaaca looga ilaaliyo. 2. Dagaal weyn oo lagu hoobtay.

2

rigrigo²: f.g3 (-gtay, -gatay) Weel rigrig ku tolasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) 1. Dilaa aan cidna u nixin oo wuxuu arkaba dila. 2. Colaad aan cidna la reebin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo /-lo, m.dh) 1. Nafleyda inta dadka iyo duunyada wax yeeleysa ama qaabkoodu cabsi geliya ee aan cayayaanka ahayn. 2. Wax. 3. B. ah: qof dilaa ah.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg dillaaci.

waa la naqliyay ✓

1

(Dillaac-a)

2

Waxa dillaacinta ama jeexiddu keento; jeex; jeexniin; dhanbalan; qarrar; qawrar.

waa la naqliyay ✓

1

dillaac¹: m.l Meesha bannaan ee u dhaxaysa wax is haystay oo in yar kala fuqay.

2

dillaac²: f.mg1 (-cay, -cday) 1. Wax jeexmid, qarxid. 2. Ciid, dagaal, iyo wixi lamida bilaabasho. 3. Wax beryid.

waa la naqliyay ✓

1

dillaac¹: m.l Meesha bannaan ee u dhaxaysa wax is haystay oo in yar kala fuqay.

2

dillaac²: f.mg1 (-cay, -cday) 1. Wax jeexmid, qarxid. 2. Ciid, dagaal, iyo wixi lamida bilaabasho. 3. Wax beryid. m.f.dh, dillaacid.

waa la naqliyay ✓

Fracture

waa la naqliyay ✓

1

m. n. crack, tear, rupture, break

2

dillaac v. crack, be cracked, hatch; tear, rupture, burst, explode

waa la naqliyay ✓

-a: (n) 1. crack (kraak); fracture (farak-jar); rupture (rapjar)-, break (bareek); tear (teer) split ~ dhambalmid. 2. dillaacid -da: (n) the act of breaking or cracking; hatching (haajing)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) marka uu shey jeexmo ama qarraadh yeesho. Dillaac buu yeeshay gurigii cusbaa.

waa la naqliyay ✓

1

dillaal¹: m.l la-mid: dąllaal¹.

2

dillaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) la-mid: dąllaal².

waa la naqliyay ✓

m. n. broker, middleman

waa la naqliyay ✓

-ka / dillaasha: (n) broker (barooker); middle man (midhal maan) ~ dallaal, dullaal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo qof ee wax kala iibsanaysa u dhaxee oo ku shaqayso dillaalnimo.

2

dillaal -ka: (magac, lab, keli) qof u dhexeeya labada qof ee wax kala iibsanaysa. Dh: macalqabad.

waa la naqliyay ✓

1

a: dallaal ~ dullaal

2

de: broker, middleman

3

lx: dillaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: dillaal

waa la naqliyay ✓

سمسار دلال

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dillaan-ka) Wax weyn uo culus ama badan oo iyagoo isku duuban, xoog doc ugu dhaca ama ugu leexda; wax weyn oo soo guura ama soo ruqa; aguug; (ama dullaan).

2

2. (Dillaan-ta) Wax la diley ahaansho (ama dilnaan).

waa la naqliyay ✓

1

dillaan¹: m.l 1. Dhicidda wax culusi dhinac u dhaco. 2. la-mid: dillaamid. Leexashada wax badani hal mar dhinac u wada leexdo.

2

dillaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax culus dhinac u dhicid. 2. Wax badan hal mar u wada leexasho. la-mid: dullaan².

waa la naqliyay ✓

1

dillaan¹: m.l 1. Dhicidda wax culusi dhinac u dhaco. 2. la-mid: dillaamid. Leexashada wax badani hal mar dhinac u wada leexdo.

2

dillaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax culus dhinac u dhicid. 2. Wax badan hal mar u wada leexasho. m.f.dh, dillaamid. la-mid: dullaan.

waa la naqliyay ✓

1

v. fall over (of something large ~ heavy), tip over

2

dillaan m. n. thud, sound of something heavy falling ~ tipping over

3

dillaan [feminine] n. state of being killed ~ beaten; victim

waa la naqliyay ✓

(fal) dhan u wada aguug oo xag aad u ciirtay u dhac.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dilan³. la-mid: dilnaansho.

waa la naqliyay ✓

pron., sg. It is you who ...

waa la naqliyay ✓

(pron.) it is you... Ex: Adigaa laguu yeerayaa; it is you who is called

waa la naqliyay ✓

1

de: It is you who ... = adiga + baa

2

lx: adigaa

3

ps: pro-2sg + focus

4

key: adigaa

waa la naqliyay ✓

v. start, begin

waa la naqliyay ✓

-ay / bilowday: (v) start (is-taarf); begin an activity; initiate (inishi-yeeyt); commence (ko-meensi)

waa la naqliyay ✓

1

de: start, begin

2

lx: bilaab

3

pd: (bilaabay)

4

ps: v1=

5

xe: Im going to start teaching English.

6

xv: billaab

7

key: bilaab

waa la naqliyay ✓

m. n. country, territory, land

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: country, territory, land

3

lx: bilaad

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: bilaad

waa la naqliyay ✓

Gantafaha maarta ah ee ku xiran xarigga alxamaha korontada ee quwadda korontada kasoo gudbiya godka korontada.

waa la naqliyay ✓

name-m dampness of rain, moisture, freshness. Lit: that which satisfies thirst

waa la naqliyay ✓

Armaa; saa; sow.

waa la naqliyay ✓

fk. Erey lagu muujiyo waxa loo maleeyo in ay dhacayaan; laga yaabaa in; armaa. Tusaale: “Billuu keen?”.

waa la naqliyay ✓

fk. Erey lagu muujiyo waxa loo maleeyo in ay dhacayaan; laga yaabaa in; armaa. Tusaale: Billuu keen?

waa la naqliyay ✓

conj. supposing, what if

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) erey la adeegsado kolka wax aan la hubin oo laga yaabo inuu dhaco ama dhacay laga hadlhayo. Billaa roob dhexda innagu helaa Dh: billaayoo, armaa, saa, sow.

waa la naqliyay ✓

1

cf: armaa, sow

2

de: supposing, what if

3

lx: billaa

4

ps: conj

5

key: billaa

waa la naqliyay ✓

(prefix) -less: without; lacking ~ la'aan ~ see [eeg] bilaa

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof xanuunsan daaweyntiisa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax maqnaa oo muddo badan la tabayay.

waa la naqliyay ✓

1

(Elan) NFD, S, C, May Lawsonia inermis L. Lytheraceae.

2

S Cadaba sp. Capparidaceae.

3

S Combretum contractum Engl. Combretaceae.

4

S Terminalia brevipes Pampan. Combretaceae.

5

N Flueggea leucopyrus Willd. Euphorbiaceae.

6

N Flueggea virosa (Willd.) Voigt. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg calaan.

2

cilaan -ka: (magac, lab, keli) geed caleemaad laga sameeyo xinaha. Dh: xinne, cillaan.

3

cilaan-ta: (magac, dhedig, keli) gabadha aan qaab lahayn ee jidhkeedu dhamaystirnayn. Dh: culaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Cilaaq-da)

2

Hadal aan milgo lahayn oo iska muran ah; (ama ilaaq).

waa la naqliyay ✓

1

cilaaq¹: m.dh 1. la-mid: ilaaq. Hadal aan milgo lahayn oo iska muran ah. 2. Saxaro.

2

cilaaq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. la-mid: ilaaq 2. Muran maag iyo hagag leh cid u jeedin. 2. Saxaro dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

cilaaq¹: m.dh 1. la-mid: ilaaq. Hadal aan milgo lahayn oo iska muran ah. 2. Saxaro.

2

cilaaq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. la-mid: ilaaq 2. Muran maag iyo hagag leh cid u jeedin. 2. Saxaro dhigid. m.f.dh, cilaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. argument, altercation

2

cilaaq v. argue

waa la naqliyay ✓

-da: (n) quarrel (kuwoorel); dispute (dis-piyuut)', argument (aar-gument)', altercation (ool-ter-keyshin) ~ muran, ilaaq, jaqjaq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) faduuli oo la muran. Dh: ilaaq.

2

cilaaq-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan milgo lahayn oo iska muran ah. Dh: ilaaq. cilaaq -da: (magac, dhedig, keli) hadal aan milgo iyo macne ku fadhiyin; muran; ilaaq.

waa la naqliyay ✓

v. emigrate, leave a place

waa la naqliyay ✓

1

a: dalaw

2

de: emigrate, leave a place

3

lx: dalaab

4

pd: (dalaabay)

5

ps: v1=

6

see: dalow

7

key: dalaab

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.dh) Dhul bannaan oo aan dhir waaweyn lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.dh) Dhul bannaan oo aan dhir waaweyn lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalaaf-ka)

2

Nabsi la wareegey oo xumaaday; darxumo.

waa la naqliyay ✓