diiradayn

m.f.dh eeg damradee.

-ta: (magac, dhedig, keli) libaaxbadeed ama wax kale, damrad ku ganid.

(Siifadayn-ta)

Siifad ka dhigid, ku rogid, marin.

m.f.dh eeg siifadee.

-ta: (magac, dhedig, keli) siifad ku rogid, ka dhigid, marin; siifadays.

-ta: (magac, dhedig, keli) bilic u yeelid shay. Xafladdu siinaadayn bay u baahantahay Dh: qurxin; sharfid, hagaajin. Li: foolxumayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qori tiikad ah ku kaalid. Tiikadayn ayuu u baahan yahay.

m.f.dh la-mid: diiqalyee.

m.l (naxwe) Qurubyada wax diiradeeya oo kala ah: “baa”/”ayaa”, “waa” (eeg qurub diiradeed).

m.l (naxwe) Qurubyada wax diiradeeya oo kala ah: 'baa'/'ayaa', 'waa' (eeg qurub diiradeed).

m.f.dh eeg diirran². la-mid: diirraansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax diirran oo yar kulul ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) iska horkeenista labo dhinac ayadoo qofba intiisa xun ka kale loo sheegayo. Dh: namiimayn.

(tilmaame) aan oggolayn oo ka soo horjeeda.

(Diirad-da)

Qalab saacadda qaabkeeda leh oo afarta docood (woqooyi, galbeed, koofur, bari) ku qoran yihiin oo laga garto; waxay leedahay irbad danabaysan oo weligeed afkeedu xagga woqooyi u jeedo.

diirad¹: m.dh (-do, m.l) Aalad lagu kala garto jahooyinka, leh qaab sacadeed oo lagu hoggaamiyo maraakiibta.

diirad²: m.dh (-do, m.l) (naxwe) Marka uu qof hadlayo, weer kastoo ka mid ah warkiisa waxaa ka mid ah qayb uu si gaar ah u danaynayo, sidaas darteed hadluhu wuxuu adeegsadaa summad (baa/ayaa, waa) u baaqda dhegeystaha qaybtaas.

diirad¹: m.dh (-do, m.l) Aalad lagu kala garto jahooyinka, leh qaab sacadeed oo lagu hoggaamiyo maraakiibta.

diirad²: m.dh (-do, m.l) (naxwe) Marka uu qof hadlayo, weer kastoo ka mid ah warkiisa waxaa ka mid ah qayb uu si gaar ah u danaynayo, sidaas darteed hadluhu wuxuu adeegsadaa summad (baa/ayaa, waa) u baaqda dhegeystaha qaybtaas.

Telescope

f. n. compass

-da: (n) 1. compass (kampas); 2. binocular (banaa-kiler) ~ xoqad, doorbin

-da: (magac, dhedig, keli) qalab wax lagu eego oo shayga wayneeya soo dhowaysa wax ka fog. Dh: weynayso.

de: compass

lx: diirad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: diirad

دافئ

Diirka laga qaaday; muruxsan; qayaxan.

dįiran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax diirkii ka dhacay noqosho.

dįiran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la diiray ahaansho.

dįiran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax diirkii ka dhacay noqosho. m.f.dh, dįirmid.

dįiran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la diiray ahaansho. m.f.dh, dįirnaan.

der. [adjective] peeled

diiran [inchoative] v. be peeled ~ skinned; lose bark (of tree ~ shrub)

-diirnaa / diirnayd: (adj) peeled (piilidh)

diiran -aa/nay: (adj) warm (woorm)

(tilmaame) mid qoloftii sare laga qaaday Aalo diiran ayaan calashaday. Dh: hoolan.

m.dh (naxwe) Curiyayaal loo kala saaro kooxkoox hadba sida ay isugu dhowyihiin naxwe ahaan.

m.dh (naxwe) Curiyayaal loo kala saaro kooxkoox hadba sida ay isugu dhowyihiin naxwe ahaan.

pr. n., loc. Iran

de: Iran

lx: Iiraan

pd: (-ta)

ps: n0-loc-f

key: Iiraan

-ta: (magac, dhedig, keli) carro ku rogid ama ku daadin; ciid ku darid.

m.f.dh eeg ciiree.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciiro u yeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) caydhin; eryid.

(Dhirayn-ta)

1. Dhul aan dhir lahayn oo geedo lagu abuuro; dhir u yeelid, ku tallaalid.

2. Dhir udgoon cunnada ku darid; geedeyn.

m.f.dh eeg dhiree.

-ta: (n) forestation (foores-tey-shin)', afforestation

-ta: (magac, dhedig, keli) meel, geedo ka beer.

dįiddan: f.mg4 (-naa, -nayd) Codsi, amar, siismo iyo wixi lamida wax ku gacan sayray ahaansho.

der. [adjective] refused, rejected, vetoed, opposed

name-f refused, rejected, vetoed, opposed

-aa / ayd: (adj) unwilling (an-wi-ling); reluctant (ri-lak-tant) disinclined (dis-in-kalaaynidh) ~ aan ogolayn, aan rabin

magac loo baxsho markii ay dhalatay labadeeda waalid midkood dhintay.

(tilmaame) mid aan oggolayn wax lafaray. Dh: diidan.

de: refused, rejected, vetoed, opposed

lx: diiddan

pd: (diiddanaa)

ps: adj-der

key: diiddan

m.f.dh eeg diifee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hagardaamayn oo wax diifi ku taallo ka dhigid. Dh: dhibaatayn.

m.f.dh eeg diiqee.

Yare kulul; qandac ah.

diirran¹: m.l Isir; dhalan.

diirran²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax aan aad u kululayn ahaansho. Tusaale: “Caano diirran baan cabbey”.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax aan aad u kululayn ahaansho. Tusaale: Caano diirran baan cabbey. m.f.dh, diirranaan.

der. [adjective] warm, tepid; intimate, close

name-f warm, tepid; intimate, close. Syn: Diirrane

-aa / ayd: (adj) warm; lukewarm (luuk-woorm); temperate (teem-pareeyt); mild (maayldh) ~ qandac ah

Caloroso

Warm

magac loo baxsho gabadh kolkii ay dhalatay aad u firfircoonayd.

(tilmaame) wax kulul oo aan qaboobayn. Cunto diirran baan cunay. Li: qabaw.

de: warm, tepid; intimate, close

lx: diirran

pd: (diirranaa)

ps: adj-der

xe: warm greetings

xv: salaan diirran

key: diirran

دافئ

(Diiwaan-ka)

1. Gabayo isku qof lee yahay oo urursan.

2. Buug.

m.l (-nno, m.dh) 1. Buug lagu aruuriyo maanso qof leeyahay. 2. Buug lagu qoro waxyaabo la rabo in la xasuusto.

m.l (-nno, m.dh) 1. Buug lagu aruuriyo maanso qof leeyahay. 2. Buug lagu qoro waxyaabo la rabo in la xasuusto.

m. n. poem, literary work; register, ledger, directory, dictionary, encyclopedia

-ka: (n) a book for official records; register (re-jistar); registry (rejis-tari); reference book

-ka: (magac, lab, keli) buug weyn oo lagu urursho xogta la qorayo. Diiwaanka xafiiska yaalla magacaaga geli.

diiwaan -ka: (magac, lab, keli) buug weyn oo suugaan lagu ururiyo. Diiwaanka Timacadde labo goor ayaa la daabacay.

cf: kitaab

de: poem, literary work; register, ledger, directory, dictionary, encyclopedia

lx: diiwaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: diiwaan

-ka: (magac, lab, keli) fiiro iyo garasho; kasmo iyo aqoon.

pr. n., loc. Hiran [region in south central Somalia.]

(n) name of a central region of Somali

cf: Beledweyne

de: Hiran [region in south central Somalia]

lx: Hiiraan

ps: n0-loc

key: Hiiraan

-ta: (magac, dhedig, keli) neef irmaan gaaxqab ku lisid. Ibadayn baan ku lisay qaalinta.

(Jiiraan-ka)

Deris; jaar; (ama jaaraan).

m.l (-nno, m.dh) Dad guryohoodu isu dhawyihiin; deris; ollog. la-mid: jaaraan.

m.l (-nno, m.dh) Dad guryohoodu isu dhawyihiin; deris; ollog. la-mid: jaaraan.

m. n. neighbor

name-m neighor; lit: he who was born at the home of a neighbor

-ka: (n) neighbor (neeybar) ~ daris

magac loo baxsho wiil ku dhashay guri jaarka ka mid ah.

-ka: (magacwadareed) inta guryahoodu isu dhawyihiin ilaa 40 guri. Dh: deris.

a: jaaraan

de: neighbor

lx: jiiraan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: jiiraan

(Miidayn-ta)

Miid ka dhigid.

m.f.dh eeg miidee.

-ta: (magac, dhedig, keli) fasaxid; oodda ka rogid. Siidaynta dad badan ayuu Madaxweynuhu amray. Dh: fasxid. Li: haysasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhabbo tusid: meel ku hoggaamin. Wiidaynta ciidanka nin dhulyaqaan ah ayaa loo dhiibaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaab awrtu u dagaallanto oo awrku intuu geliyo luqunta awrka kale qoortiisa iyo jilibkiisa inta u dhaxaysa shafkana dhulka dhigo.

m.f.dh eeg dįiran². la-mid: dįirnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax diiran oo qalkii ka qaadmay ahaan.

(Dirirday-ga)

Xiddigo naafaha ku jira; waxay u dhexeeyaan koxdin iyo dirir.

m.l Urur xiddiga ah oo Naafuhu ku jiraan oo u dhexeeya Koxdinta iyo Dirirka.

-ga: (magac, lab, keli) xiddigo naafaha ku jira oo u dhexeeya koxdinta iyo dirirka.

-ta: (magac, dhedig, keli) ridgitaanka hilibka.

(Irbadayn-ta)

1. Irbad ka dhigid.

2. Irbad gaar ah oo dhexda ka daloosha oo dhuun dhalo ah wadata, inta dawo socota lagu shubo, oogada ku mudid oo dawadii ku dhiijin.