Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dii-sha)

2

Xirrib; tab; dhagar; xeelad.

waa la naqliyay ✓

1

diil¹: m.dh (-lo, m.l) Dhabbo; jid.

2

diil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Wax ciid, neef iyo wixi lamida ka buuxin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. long animal track ~ path

2

diil [feminine] n. stripe, line

3

diil [feminine] n. cunning, trickery

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) farsamo iyo xeelad cid kale lagaga badin karo. Diil hayaa wax diida. Dh: xirrib, il; tab.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhii-sha)

2

Weel la tolo ama geedaha laga qoro oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

dhiil¹: m.l (-lal, m.l) Haruubka dhiisha lagu daboolo.

2

dhiil²: m.dh (-lo, m.l) Weel tolay ah, sidde iyo aabur leh, aagaanta ka yar oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Weel tolay ah, sidde iyo aabur leh, aagaanta ka yar oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

f. n. milk-vessel of woven plant-fiber ~ wood

waa la naqliyay ✓

-dhiisha: (n) milk container used by the nomadic people

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hadhuub roon oo lagu maalo xoolaha. Dhiilka ku soo lis geela. Dh: bidhe, furqordi, marke.

2

dhiil-ka: (magac, lab, keli) furka dhiisha lagu daboolo. Nin dhiil dhami jiray dhiilkeedu ma deeqo. Dh: buqul.

3

dhiil -sha: (magac, dhedig, keli) weel dabool leh oo caano ama biyo lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk-vessel of woven plant-fiber ~ wood

2

lx: dhiil

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: dhiil

waa la naqliyay ✓

n. clan name

waa la naqliyay ✓

name-m arterial; jugular; important

waa la naqliyay ✓

1

de: clan name

2

lx: Digil

3

ps: n0

4

key: Digil

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-iishay, -iilatay) Wax ciid, neef iyo wixi lamida ka buuxsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Daliig-ta)

2

1. Xarriiq; diillin; jiitin.

3

2. Wax yaryar oo dhuuban oo dheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Diilalya-da)

2

Dhaxan daran; qarqaryo; gabayoox; gabaddano.

waa la naqliyay ✓

1

(Diillin-ta)

2

Xarriiq; jiitin; daliig; dildil.

waa la naqliyay ✓

1

(Diillin-caanood-da)

2

Diillin ballaaran oo ka samaysan iftiin ciiro ku rogan tahay oo habeenkii cirka ka muuqata oo la yiraahdo sheyddaan baa habarti ku jiidey; haddii qalabyada wax weyneeya oo soo dhoweeya lagu eego, diillintu waxay isu rogtaa xiddigo ciiddaas ah oo aan la tirin karin; waq-habaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Diirdiir-ta)

2

1. Jaad ugaarta kamid ah oo diillimo leh.

3

2. Balanbaallis, nirgadhoob, iyo cayayaan kaloo badan oo duula oo aan weli dillaacin; waxay u eg tahay dixiri, badanaa dhogor leh iyo oogo dhawr iyo toban xubnood leh; Sida cayayaanka kale, lix lugood oo run ah oo laboba iska soo horjeeddo, bay lee dahay; (ama diir).

waa la naqliyay ✓

1

(Qarqarya-da)

2

Dhaxan weyn oo lala gariiro; diilalyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Saca-ha)

2

(xiddigo) Cuntubyada xiddigaha kuwa ugu cadcad mid ka mid ah; waxay ku yaalliin lixaha iyo cadaadka agtooda, meel aan diillincaanoodda ka fogeyn; waxaa lagu sheegaa ninkii diley hashii Nebi Saalax oo cirka lagu salbay.

waa la naqliyay ✓

m.l Jaad ugaarta waaweyn ka mid ah, leh midab dacar ah, geeso dhaadheer oo toosan, bogcad iyo labo diillimood oo madow oo dhinacyada ku yaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Neef ido ah oo canka diilliin cad ku leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Dameer weyn, banjoog ah oo leh midab diillimo caddaan iyo madow ah. la-mid: farow.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Jaad ugaarta ka mid ah, cawsha ka yar, dib gaaban, dhinacyada laba diillimood oo madow ku leh oo raxanraxan isu raacda.

waa la naqliyay ✓

m.dh Gees lo'aad inta la kululeeyey la soo laabay oo diillimo bati ah (macdan) lagu shaqlay oo dhallinta shirta ciyaarta cududda bidix ku xirtaan, balaayo xijaab ah.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: diilabadnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh eeg diilabadan. la-mid: diilabadnaan.

waa la naqliyay ✓

1

diilan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax ciid, neef iyo wixi lamida laga buuxiyey noqosho.

2

diilan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax ciid, neef iyo wixi lamida laga buuxiyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg diilo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg diil².

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: diillimayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-meeyay, -meysay) la-mid: diillimee.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: diillin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dil-ka)

2

Falka, geerida ama waxyeello kale, waca.

waa la naqliyay ✓

1

dil¹: m.l 1. Qurgoynta nafley qurta laga gooyo. 2. Garaacid nafley la garaaco.

2

dil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Nafley qurgoyn. 2. Nafley garaacid.

waa la naqliyay ✓

1

dil¹: m.l 1. Qurgoynta nafley qurta laga gooyo. 2. Garaacid nafley la garaaco.

2

dil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Nafley qurgoyn. 2. Nafley garaacid. m.f.dh, dilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. kill; beat (up), hit

2

dil vl. n. killing, murder, execution, assassination; beating

waa la naqliyay ✓

1

-ay / dishay: (n) kill (kil); hit (hit); beat (biit)

2

dil -ka: (n) the killing or beating

3

dil toogasho ah: (n) death penalty (dheethpanalti) by shooting ~ xukun toogasho ah

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, nafta ka jar oo ku dhagaraw. Nin kuu digay kuma dilin.

2

dil: (fal) ulee ama xanuuji ilmo yar oo aad edebdarro ka celinayso.

3

dil -ka: (magac, lab, keli) nafta oo cid kale laga saaro.

waa la naqliyay ✓

قَتْلِ وَ اِعْتِبَالَ

waa la naqliyay ✓

1

(Iil-ka)

2

1. Godka xabaasha dhinaciisa hoose oo inta la barbarqodo qofka dhintay la gesho.

3

2. Meel leexsan.

waa la naqliyay ✓

1

iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.

2

iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin.

waa la naqliyay ✓

1

iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.

2

iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin. m.f.dh, iilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. turn aside; lean

2

iil: m. n. side-chamber of the grave, where the corpse is placed

3

iil: v., sg., simple past tense: I was (at ~ in a place)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) grave (gareeyvf, especially where the corpse is placed

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, kel) meel cidhifkeed. Dh: baal, dhinac, barbar, gees.

2

iil-ka: (magac, lab, keli) godka xabaasha dhinaca hoose laga jeexo ee meydka la dhigo ama lagu dhababo, Dh: luxud.

waa la naqliyay ✓

1

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

2

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid.

waa la naqliyay ✓

1

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

2

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid. m.f.dh, biilid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. maintenace money for daily expenses

2

biil v. give someone money for daily expenses, maintain

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) maintenance (meyn-ta- nansi); as of a family, with the necessities of life; support (sa-poort) ~ masaariif.

2

biil -ay/shay: (v) provide for or maintain, by supplying with money or necessities

waa la naqliyay ✓

1

(fal) masruuf sii. Bahda weyn iyo bahda yar isku si u biil. Dh: quudi, biili.

2

biil-ka: (magac, lab, keli) nafaqo ama quud siin. Dh: masruuf.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciil-ka)

2

Wax xun oo lays yeelay, kulka iyo ka xumaanshada iyo ka aargudasho doonidda, qofka wax loo dhimay ku abuuranta; umal; caro; dhirif: xanaaq.

waa la naqliyay ✓

1

ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.

2

ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid.

waa la naqliyay ✓

1

ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.

2

ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid. m.f.dh, ciilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. disturb, make someone anxious, anger, embitter

2

ciil m. n. grief, anger, resentment, grudge

3

ciil v. shrink, fall, diminish

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) anger (ang ger); rage (reeyj) ~ xanaaq. —Syn: fury, ire, wrath, resentment, indignation

waa la naqliyay ✓

1

Risentimento

2

Resentment

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhib oo caloolxumo ku reeb; ciil iyo tiiraanyo ku reeb. Wiilka maxaa loo ciilay?

2

ciil: (fal) hoos u dhac, aad u shiiq; sii baaba'a; ciir.

3

ciil -ka: (magac, lab, keli) dareen cadho iyo xumaan ah oo ka dhasha dulmi jawaab loo waayay; xumaan qofka wax loo dhimay ku abuuranta. Dh: umal, caloolxumo.

waa la naqliyay ✓

غَيْظَ، غَضَبٍ

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Qolofta kore ka qaadid (miro iyo wixi lamida). 2. Diriqa ka bixin (caw, xaskul iyo wixi lamida). 3. Luumo (galley, haruur iyo wixi lamida) oo isku meel ka baxay qaarkood siibid. 4. Timo qurxiin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Qolofta kore ka qaadid (miro iyo wixi lamida). 2. Diriqa ka bixin (caw, xaskul iyo wixi lamida). 3. Luumo (galley, haruur iyo wixi lamida) oo isku meel ka baxay qaarkood siibid. 4. Timo qurxiin. m.f.dh, dhilid.

waa la naqliyay ✓

v. peel, skin, remove the husk (etc.)

waa la naqliyay ✓

-ay / shay: (v) peel (piil); strip cut away the skin: pare (peer); shell (sheel) ~ diir, finjil, murxi, fiiq

waa la naqliyay ✓

(fal) diirka ama dubka ku rogan ka saar. Dh: fiiq.

waa la naqliyay ✓

1

de: peel, skin, remove the husk (etc.)

2

lx: dhil

3

pd: (dhilay / dhishay)

4

ps: v1=

5

key: dhil

waa la naqliyay ✓

/dayal/ (v) 1. teleefoon diris (teleefoon garaacid) (n) 2. wajiga saacadda (wareegga saacadda, ee tusiyaha iyo nambarada leh).

waa la naqliyay ✓

Saxan

waa la naqliyay ✓

1

(Diib-ka)

2

Wax udgoon; cadar.

waa la naqliyay ✓

m.l Ur udgoon.

waa la naqliyay ✓

m. n. sweet-scented ~ perfumed thing

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) udgoon ay dumarku timaha ama meel kale mariyaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: sweet-scented ~ perfumed thing

3

lx: diib

4

pd: (-ka Pl: diibab (ka))

5

ps: n4-m, n2a-m

6

key: diib

waa la naqliyay ✓

1

(Diid-ka)

2

Dhicid iyo miyirdaboolan yar oo tabarxumo ama maskaxdoo aan dhiig badani tegini ku wacan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

diid¹: m.l Wareer lala dhaco tamardarro awgeed.

2

diid²: f.mg1 (-day, -dday) Tamardarro awgeed la dhicid (qof).

3

dįid: f.g1 (-day, -dday) Codsi, amar, siismo, iyo wixi lamida ku gacan sayrid.

waa la naqliyay ✓

1

diid¹: m.l Wareer lala dhaco tamardarro awgeed.

2

diid²: f.mg1 (-day, -dday) Tamardarro awgeed la dhicid (qof). m.f.dh, diidid¹.

3

dįid: f.g1 (-day, -dday) Codsi, amar, siismo, iyo wixi lamida ku gacan sayrid. m.f.dh, dįidid.

waa la naqliyay ✓

1

v. refuse, deny

2

diid vl. n. refusal, act of refusing, rejection

3

diid v. faint, swoon

4

diid vl. n. loss of consciousness, fainting fit

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) refuse (rif-yuus); decline (di-kalaayn); reject (ri-jakt), spurn (ispeen); rebuff (ri-baf)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha yeelin waxa ra'yigaagu oggolayn ama aanad rabin ama ra'yigaagu oggolayn. Diid waxay diintu kuu bannaynin. Li: yeel.

2

diid: (fal) tamar la'aan ama dhiigyari la wareer oo la dhac. Dhiig la'aan buu bukaanku la diiday.

waa la naqliyay ✓

1

(Diif-ta)

2

Tabaryarida iyo raadka cudurka dheeraaday ama diihaalku qofka ku reebaan.

waa la naqliyay ✓

1

diif: m.dh Tamardarro, jiil, daal iyo wixi lamida oo jirka ka muuqda.

2

dįif: m.l Biyaha iyo qoyaanka kale oo sanka ka yimaada, durey ama hargab dartiis; siin. la-mid: dųuf¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

diif: m.dh Tamardarro, jiil, daal iyo wixi lamida oo jirka ka muuqda.

2

dįif: m.l Biyaha iyo qoyaanka kale oo sanka ka yimaada, durey ama hargab dartiis; siin. la-mid: dųuf.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. mucus, nasal discharge, snot

2

diif [feminine] n., [abstract] weakness, fatigue

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) nasal mucus (neey-sal miyukas); snot (isnaat); phlegm (faleem)-, rheum (ruum) ~ duuf

2

diif: -ta: (n) fatigue (fatiig) tiredness (taayedh-nes); weariness (wiyiri-nes) ~ daal

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) darxumo ka muuqata qofka dushiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: diiq¹.

waa la naqliyay ✓

m. n. cock, rooster

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) labka lukida. Dh: doore, diiq.

waa la naqliyay ✓

1

a: diiq

2

bw: Arabic

3

de: cock, rooster

4

lx: diig

5

pd: (-ga Pl: diigag)

6

ps: n4-m, n2a-m

7

key: diig

waa la naqliyay ✓

1

1. (Diin-ka) a) Maamul xag Ilaah laga jideeyey oo dad ku dhaqmo; hab weyn oo lagu dhaqmo oo Ilaah loogu dhowaado; (ama diinta). b) Bahal xamaaratada kamid ah oo aad u gaabiya oo miyiga ku dhaqma. Qolof xoog badan baa ku rogan, wuxuuna u eg yahay qubada badda; (ama diindiin)

2

2. (Diin-ta) Diinka.

waa la naqliyay ✓

1

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

2

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

3

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid.

waa la naqliyay ✓

1

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

2

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

3

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid. m.f.dh, diimid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. turtle, tortoise

2

diin m. n. religion

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) religion (ri-li-jin) ~ caqiido diineed. Ex:. Diinta Islaamka; Islamic religion

2

diin -ka: (n) tortoise (toor-tas); turtle (teer-tal); terrapin (tera-piin) ~ diindiin

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) noole qolof adag ku daboolan tahay oo dhulka gurguurta. Diin baa yiri: afkaan cagaar ku cunay caws ku cuni maayo.

2

diin -ta: (magac, dhedig, keli) xaqa iyo sharciga Ilaahay soo dejiyey oo uu ku kala sheego xumaanta iyo wanaagga.

waa la naqliyay ✓

دين

waa la naqliyay ✓

1

(Diiq-a)

2

Doorada keeda lab; diyaad lab; diig.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: m.dh 1. Cunto, dhar iyo wixi lamida aan badnayn oo loo geeyo ummul, aroos, qof jirran iyo wixi lamida. 2. Allabbari dad isu keenaan. la-mid: diiqo.

3

diiq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid. m.f.dh, diiqid.

waa la naqliyay ✓