diifayn

Diifi ku taal ama ka muuqato.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax diifi hayso ahaansho (nafley).

der. [adjective] weak, worn out, exhausted

(adj) weary; fatigued; exhaust; tire

(tilmaame) mid diifi ku taal oo dhibaatadu dushiisa ka muuqato. Xoolo diifaysan ayaa dooxa daaqaya. Dh: dhibaataysan.

de: weak, worn out, exhausted

lx: diifaysan

ps: adj-der

key: diifaysan

m.dh 1. (fiisikis) Xadaynta gariirrada ay leedahay hir gudbani, si gariirku ugu dhaco sallax keliya. Tusaale ahaan, kaaha birlabdanabeed waa dhaqaaqa hir gudban. 2. (fiisikis) Yaraynta maayadda unugga Foolt, taas oo ka dhalata tuulmidda maxsuullada ka soo baxa falgalka kiimikaad.

m.dh 1. (fiisikis) Xadaynta gariirrada ay leedahay hir gudbani, si gariirku ugu dhaco sallax keliya. Tusaale ahaan, kaaha birlab-danabeed waa dhaqaaqa hir gudban. 2. (fiisikis) Yaraynta maayadda unugga Foolt, taas oo ka dhalata tuulmidda maxsuullada ka soo baxa falgalka kiimikaad.

(fal) biyo ku dar, ku bilbil, ku qoy. Horey u tun hadhuudhka waan kuu biifaye. Dh: biifee.

biifay: (fal) wax qurux badan ka dhig. Waan biifay marmarka guriga gudo iyo dibad. Dh: qurxi.

(tilmaame) aan oggolayn oo ka soo horjeeda.

diilan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax ciid, neef iyo wixi lamida laga buuxiyey noqosho.

diilan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax ciid, neef iyo wixi lamida laga buuxiyey ahaansho.

Diirka laga qaaday; muruxsan; qayaxan.

dįiran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax diirkii ka dhacay noqosho.

dįiran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la diiray ahaansho.

dįiran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax diirkii ka dhacay noqosho. m.f.dh, dįirmid.

dįiran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la diiray ahaansho. m.f.dh, dįirnaan.

der. [adjective] peeled

diiran [inchoative] v. be peeled ~ skinned; lose bark (of tree ~ shrub)

-diirnaa / diirnayd: (adj) peeled (piilidh)

diiran -aa/nay: (adj) warm (woorm)

(tilmaame) mid qoloftii sare laga qaaday Aalo diiran ayaan calashaday. Dh: hoolan.

Hoos u gotey, dillaac la'aan, xoog ama baari la saaray darti; riixan; buusan.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax hoos u godan ahaansho.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax hoos u godan ahaansho. m.f.dh, diisnaan.

der. [adjective] compressed, squashed, dented

diisan [inchoative] v. get dented ~ compressed, become squashed

-diisnaa / diisnayd: (adj) dented (den-tidh) ~ buusan

(tilmaame) wax hoos u buusan oo deri yeeshay.

m.dh (naxwe) Curiyayaal loo kala saaro kooxkoox hadba sida ay isugu dhowyihiin naxwe ahaan.

m.dh (naxwe) Curiyayaal loo kala saaro kooxkoox hadba sida ay isugu dhowyihiin naxwe ahaan.

(Dufayn-ta)

1. Si hore oo fiicnayd si danbe oo xun ka dhigid; baabba' ka yeelid.

2. (qof) wax duf qaba ama dufoobey ka dhigid; dhogortiisa rogid; doorin.

m.dh eeg dufee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dullayn oo wax horay u fiicnaa xumayn.

(Iimayn-ta)

Iin u yeelid.

m.f.dh eeg iimee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar iyo iin u yeelid.

(Iiqayn-ta)

Ciriiri gelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof xun, meel ama cid looga ergoodo. Dh: beegid, aanayn.

liifan¹: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax caatobay noqosho.

liifan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax caatoobay ahaansho.

f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax caatobay noqosho. m.f.dh, liifmid.

der. [adjective] slender, thin

(fal) mid jilicsan ama miisaan fudud noqo.

de: slender, thin

lx: liifan

nt: liifan (liifmay) [v1=inch]

pd: (liifnaa)

ps: adj-der

key: liifan

(Sifayn-ta)

1. Wax sifaysan ka dhigid; nadiifin.

2. Sifo wax lee yihiin sheegid; tilmaamid.

m.f.dh eeg sifee. la-mid: safayn.

-ta: (n) 1. purification (piy-uuri-fi-keey-shin); cleaning (kilin-ing); refinement (ri-faayn-mant) purifying (piyuurafaaying) 2. characterising, describing

-ta: (magac, dhedig, keli) sifo wax leeyihiin sheegid; tilmaamid.

sifayn -ta: (magac, dhedig, keli) uskaga ka nadiifin. Dh: cadayn. Li: uskagayn.

-ka: (magac, lab, keli) biyo ku bilbilid oo ku qoyn. Biifayskii baa ka badisay ka jooji biyaha.

biifays -ka: (magac, lab, keli) wax qurxin.

(Biimayn-ta)

Biimo ka dhigid; meel cabsi ah gelin.

m.f.dh eeg biimee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax halis gelin. Bimaynta naftaada ka daayoo bannaanka mari.

-ta: (magac, dhedig, keli) carro ku rogid ama ku daadin; ciid ku darid.

m.f.dh eeg ciiqee.

m.f.dh eeg ciiree.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciiro u yeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo, shilin ama dulin kale, ka daawayn.

(Dhigayn-ta)

Dhigo u yeelid.

m.f.dh eeg dhigee.

-ta: (magac, dhedig, keli) guri dhigo u yeelid.

(Dhirayn-ta)

1. Dhul aan dhir lahayn oo geedo lagu abuuro; dhir u yeelid, ku tallaalid.

2. Dhir udgoon cunnada ku darid; geedeyn.

m.f.dh eeg dhiree.

-ta: (n) forestation (foores-tey-shin)', afforestation

-ta: (magac, dhedig, keli) meel, geedo ka beer.

(Dhitayn-ta)

Dhito ka dhigid; kaydin; dhigid.

m.f.dh eeg dhitee. la-mid: dhitays.

-ta: (magac, dhedig, keli) subag kolba inta malintii ay ciirtu dhasho meel ku kaydin. Dh: kaydin.

dhitayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax fudfud ah kolba dhito ridid ama meel dhigid.

(Diglayn-ta)

Dikaamid.

m.f.dh eeg diglee.

(tilmaame) qof ay diifi hayso.

(Diiwaan-ka)

1. Gabayo isku qof lee yahay oo urursan.

2. Buug.

m.l (-nno, m.dh) 1. Buug lagu aruuriyo maanso qof leeyahay. 2. Buug lagu qoro waxyaabo la rabo in la xasuusto.

m.l (-nno, m.dh) 1. Buug lagu aruuriyo maanso qof leeyahay. 2. Buug lagu qoro waxyaabo la rabo in la xasuusto.

m. n. poem, literary work; register, ledger, directory, dictionary, encyclopedia

-ka: (n) a book for official records; register (re-jistar); registry (rejis-tari); reference book

-ka: (magac, lab, keli) buug weyn oo lagu urursho xogta la qorayo. Diiwaanka xafiiska yaalla magacaaga geli.

diiwaan -ka: (magac, lab, keli) buug weyn oo suugaan lagu ururiyo. Diiwaanka Timacadde labo goor ayaa la daabacay.

cf: kitaab

de: poem, literary work; register, ledger, directory, dictionary, encyclopedia

lx: diiwaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: diiwaan

m.f.dh eeg dinnee.

-ta: (magac, dhedig, keli) sida bisadda iska dhigid ama u dhaqmid. Dh: bisadayn.

m.f.dh eeg kiilee.

(Miidayn-ta)

Miid ka dhigid.

m.f.dh eeg miidee.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciqaab figo ah u xidhid. Dh: figayn.

miigayn-ta: (magac, dhedig, keli) miigo u beerid. Miigayntu way fiican tahay haddaan xayawaanku faqan. Dh: miigays.

* (Miinayn-ta)

Miino gelin, ku aasid.

m.f.dh eeg miinee.

-ta: (magac, dhedig, keli) miino dhigid: miino qaraxda xidhid. Dh: miinays.

(Qiimayn-ta)

Qiime u yeelid; simid; tamminid.

m.f.dh eeg qiimee. la-mid: qaymeyn.

-ta: (n) appraisal (ap-reeysal); assessment (a-sees-ment); evaluation (ivaal-yuweey-shin); estimation (es-ti-meey-shin) ~ qiimays

-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu noqon karo maanka ka qiyaasid. Qiimaynta aqalka kolka la dhiso ayaa la garan. Dh: qiyaasid.

qiimayn-ta: (magac, dhedig, keli) qime lagu libiyo u yeelid. Dh: simid, tamminid, qiimays.

-ta: (magac, dhedig, keli) fasaxid; oodda ka rogid. Siidaynta dad badan ayuu Madaxweynuhu amray. Dh: fasxid. Li: haysasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) siigo kicin, boodh iyo omos kicin oo siigo abuurid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhabbo tusid: meel ku hoggaamin. Wiidaynta ciidanka nin dhulyaqaan ah ayaa loo dhiibaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) in badan ereyga 'wii' ku celcelin.

(Xiisayn-ta)

Xiiso u qabid, u hayn.

m.f.dh eeg xiisee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiiso u qabid; xiise u hayn. Dh: xiisays.

(tilmaame) wax qurxoon. Dhar biifaysan ii soo saar. Dh: quruxsan, caddaysan.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl la waday fashilin; wixii oo ujeeddadii laga lahaa aan la gaadhin dhexda ku fashilin. Dh: fashilin.