diif — Macnaha & Turjumaada

1

(Diif-ta)

2

Tabaryarida iyo raadka cudurka dheeraaday ama diihaalku qofka ku reebaan.

waa la naqliyay ✓

1

diif: m.dh Tamardarro, jiil, daal iyo wixi lamida oo jirka ka muuqda.

2

dįif: m.l Biyaha iyo qoyaanka kale oo sanka ka yimaada, durey ama hargab dartiis; siin. la-mid: dųuf¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

diif: m.dh Tamardarro, jiil, daal iyo wixi lamida oo jirka ka muuqda.

2

dįif: m.l Biyaha iyo qoyaanka kale oo sanka ka yimaada, durey ama hargab dartiis; siin. la-mid: dųuf.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. mucus, nasal discharge, snot

2

diif [feminine] n., [abstract] weakness, fatigue

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) nasal mucus (neey-sal miyukas); snot (isnaat); phlegm (faleem)-, rheum (ruum) ~ duuf

2

diif: -ta: (n) fatigue (fatiig) tiredness (taayedh-nes); weariness (wiyiri-nes) ~ daal

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) darxumo ka muuqata qofka dushiisa.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m attentive, alert, active, vivacious

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ay ka muuqdaan astaamaha nin dhiirran oo aan la dagi karin ama soo jeeda.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal kulul oo canaan ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Daahid-da)

2

1. (-') Daah u yeelid; ilixirid.

3

2. Raagid; dib u dhicid.

4

3. (ka soo daahid) madaxqaad; cudur ka kicid; diif cudur ka muuqato.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalanbaabbi-ga)

2

Socosho aan xoog ku jirin, sida qof diifaysan socodki; liicliic; daandaan; sirinsirqo.

waa la naqliyay ✓

Diifi ku taal ama ka muuqato.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiix-a)

2

1. Subag.

3

2. Iniino yaryar oo diifan ah oo caanaha la lula hayaa yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xafaara-ha)

2

Raadka iyo diifta cudurku reebo, oo baanta u baahan.

waa la naqliyay ✓

1

daah¹: m.l 1. Dibdhac; raagis; dubudhac. 2. la-mid: daahid.

2

daah²: m.l (-hyo, m.dh) (riw.) D. masraxiyeed: ilxir loo adeegsado goobta masraxiyadda.

3

dąah¹: m.l (-hyo, m.dh) Ilixir laga sameeyay dhar ama shiraac ama wax kale oo lagu xiro albaabbada iyo khalfadaha iyo wixi lamida ama qolalka lagu kala gooyo.

4

dąah²: f.g1 (-hay, -hday) Ilixir u yeelid.

5

daah³: f.mg1 (-hay, -hday) 1. Raagid; dib u dhicid. 2. Ka soo d.: madaxqaad; cudur ka kicid; diif cudur ka muuqato.

waa la naqliyay ✓

1

dacas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Kabo jilicsan, badanaa guriga lagu joogo oo balaastiig ka sameysan. 2. Diif; rafaad; dhibaato.

2

dacas²: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid kabo dacas ah la dhicid. 2. (f.mg) Baabuur quwadjabid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Diif ka muuqata nafley oo ka timaadda nafaqo darro ama cudur.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur halis ah sambabada idaha ku dhaca oo diif iyo qufac badan leh.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg diifee.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax diifi hayso ahaansho (nafley).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg diifaysan. la-mid: diifaysnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: diifaysnaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-feeyay, -faysay) Cid diif badid.

waa la naqliyay ✓

1

duuf¹: m.l 1. Hilib la nacay. 2. la-mid: duufid.

2

dųuf¹: m.l 1. Xaaraan; baqti; wax xun. 2. la-mid: dįif. 3. la-mid: dųufid.

3

duuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku d.: cid si loola dagaallamo ku boodid.

4

dųuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ka soo d.: soo farabbaxsasho (dagaal); weyrax.

waa la naqliyay ✓

1

duufsad: m.l la-mid: duufsasho.

2

dųufsad: m.l la-mid: dįifsasho.

waa la naqliyay ✓

1

duufsasho: m.f.dh eeg duufso. la-mid: duufsad, duufsi.

2

dųufsasho: m.dh la-mid: dįifsasho.

waa la naqliyay ✓

1

duufsi: m.l la-mid: duufsasho.

2

dųufsi: m.l la-mid: dįifsasho.

waa la naqliyay ✓

1

duufso: f.g3 (-saday, -satay) Cid fal xun in ay samayso u hor kicid.

2

dųufso: f.mg3 (-saday, -satay) la-mid: dįifso.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dįifso. la-mid: dįifsad, dųufsad, dųufsasho, dųufsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Biif-ka)

2

1. Biyo ku kor shubid; qoyn.

3

2. Qurux.

waa la naqliyay ✓

1

biif¹: m.l 1. Biyo yar oo lagu qooyo galley, meseggo iyo wixi lamida marka la tumayo ama la shiidayo. 2. B. ah: midab aad u cad; qurux. 3. la-mid: biifid.

2

biif²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Badar, digir iyo wixi lamida oo la tumayo ama la shiiday biyo yar ku qoyn. 2. Caddayn, qurxin.

waa la naqliyay ✓

1

biif¹: m.l 1. Biyo yar oo lagu qooyo galley, meseggo iyo wixi lamida marka la tumayo ama la shiidayo. 2. B. ah: midab aad u cad; qurux. 3. Caddayn.

2

biif²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Badar, digir iyo wixi lamida oo la tumayo ama la shiiday biyo yar ku qoyn. 2. Caddayn, qurxin. m.f.dh, biifid.

waa la naqliyay ✓

1

v. spray; decorate, beautify; whiten

2

biif vl. n. act of spraying; beautification, beauty

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ishu qabato oo loo bogo ka dhig. Dhalaalkeeda muraayadda eeg waan biifay. Dh: qurxi, cadday.

2

biif -ka: (magac, lab, keli) midab caddaan saafi ah, wax ishu qabaynayso oo qurxoon. Halkay bededi laabtaydu aan, biifka ka caddeeyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhif-ka)

2

1. Aan badanaa la arag ama la helin.

3

2. Dadka abaal-dhaca xumaanta gaarta; nabsi.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nabsi. 2. Dh. ah: wax aan badanaa la arag ama la helin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nabsi. 2. Dh. ah: wax aan badanaa la arag ama la helin.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): rareness, scarcity; seldom, rarely

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) rare (reer); seldom (seel-dham); uncommon (an-ka-mari); extraordinary; infrequently occurring ~ naadir

waa la naqliyay ✓

1

Raro

2

Rare

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) marmar iyo naadir aan badanaa la arag.

waa la naqliyay ✓

1

cf: naadir

2

de: rareness, scarcity; [atr.] seldom, rarely

3

lx: dhif

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-time

6

key: dhif

waa la naqliyay ✓

1

(Diib-ka)

2

Wax udgoon; cadar.

waa la naqliyay ✓

m.l Ur udgoon.

waa la naqliyay ✓

m. n. sweet-scented ~ perfumed thing

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) udgoon ay dumarku timaha ama meel kale mariyaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: sweet-scented ~ perfumed thing

3

lx: diib

4

pd: (-ka Pl: diibab (ka))

5

ps: n4-m, n2a-m

6

key: diib

waa la naqliyay ✓

1

(Diid-ka)

2

Dhicid iyo miyirdaboolan yar oo tabarxumo ama maskaxdoo aan dhiig badani tegini ku wacan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

diid¹: m.l Wareer lala dhaco tamardarro awgeed.

2

diid²: f.mg1 (-day, -dday) Tamardarro awgeed la dhicid (qof).

3

dįid: f.g1 (-day, -dday) Codsi, amar, siismo, iyo wixi lamida ku gacan sayrid.

waa la naqliyay ✓

1

diid¹: m.l Wareer lala dhaco tamardarro awgeed.

2

diid²: f.mg1 (-day, -dday) Tamardarro awgeed la dhicid (qof). m.f.dh, diidid¹.

3

dįid: f.g1 (-day, -dday) Codsi, amar, siismo, iyo wixi lamida ku gacan sayrid. m.f.dh, dįidid.

waa la naqliyay ✓

1

v. refuse, deny

2

diid vl. n. refusal, act of refusing, rejection

3

diid v. faint, swoon

4

diid vl. n. loss of consciousness, fainting fit

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) refuse (rif-yuus); decline (di-kalaayn); reject (ri-jakt), spurn (ispeen); rebuff (ri-baf)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha yeelin waxa ra'yigaagu oggolayn ama aanad rabin ama ra'yigaagu oggolayn. Diid waxay diintu kuu bannaynin. Li: yeel.

2

diid: (fal) tamar la'aan ama dhiigyari la wareer oo la dhac. Dhiig la'aan buu bukaanku la diiday.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: diiq¹.

waa la naqliyay ✓

m. n. cock, rooster

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) labka lukida. Dh: doore, diiq.

waa la naqliyay ✓

1

a: diiq

2

bw: Arabic

3

de: cock, rooster

4

lx: diig

5

pd: (-ga Pl: diigag)

6

ps: n4-m, n2a-m

7

key: diig

waa la naqliyay ✓

1

(Dii-sha)

2

Xirrib; tab; dhagar; xeelad.

waa la naqliyay ✓

1

diil¹: m.dh (-lo, m.l) Dhabbo; jid.

2

diil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Wax ciid, neef iyo wixi lamida ka buuxin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. long animal track ~ path

2

diil [feminine] n. stripe, line

3

diil [feminine] n. cunning, trickery

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) farsamo iyo xeelad cid kale lagaga badin karo. Diil hayaa wax diida. Dh: xirrib, il; tab.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Diin-ka) a) Maamul xag Ilaah laga jideeyey oo dad ku dhaqmo; hab weyn oo lagu dhaqmo oo Ilaah loogu dhowaado; (ama diinta). b) Bahal xamaaratada kamid ah oo aad u gaabiya oo miyiga ku dhaqma. Qolof xoog badan baa ku rogan, wuxuuna u eg yahay qubada badda; (ama diindiin)

2

2. (Diin-ta) Diinka.

waa la naqliyay ✓

1

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

2

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

3

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid.

waa la naqliyay ✓

1

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

2

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

3

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid. m.f.dh, diimid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. turtle, tortoise

2

diin m. n. religion

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) religion (ri-li-jin) ~ caqiido diineed. Ex:. Diinta Islaamka; Islamic religion

2

diin -ka: (n) tortoise (toor-tas); turtle (teer-tal); terrapin (tera-piin) ~ diindiin

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) noole qolof adag ku daboolan tahay oo dhulka gurguurta. Diin baa yiri: afkaan cagaar ku cunay caws ku cuni maayo.

2

diin -ta: (magac, dhedig, keli) xaqa iyo sharciga Ilaahay soo dejiyey oo uu ku kala sheego xumaanta iyo wanaagga.

waa la naqliyay ✓

دين

waa la naqliyay ✓

1

(Diiq-a)

2

Doorada keeda lab; diyaad lab; diig.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: m.dh 1. Cunto, dhar iyo wixi lamida aan badnayn oo loo geeyo ummul, aroos, qof jirran iyo wixi lamida. 2. Allabbari dad isu keenaan. la-mid: diiqo.

3

diiq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid. m.f.dh, diiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. give charity, give a gift

2

diiq m. n. cock, rooster

3

diiq m. n., loc. cramped place, narrow and uncomfortable position

waa la naqliyay ✓

-a: (n) rooster (ruus-tar); cock (kok); male chicken

waa la naqliyay ✓

1

(I) Gallo;

2

(E) Cock

3

(S) Diiq (S. c. m.; Dig)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal cusub oo aroos ah ama maqaam iyo meel culimo joogto, u gee hadyad waxtar leh. Dh: dhibaadi.

2

diiq-a: (magac, lab, keli) dareen xaalad cidhiidhi ah. Dh: cidhiidhi.

waa la naqliyay ✓

1

(Diir-ka)

2

Xuubka, dubka, qolofta, mayraxda iyo wixii la mid ah oo ku rogan geedaha iyo miraha, kd.

waa la naqliyay ✓

1

diir¹: m.l Kulayl, uumi.

2

dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.

3

diir²: m.dh la-mid: diirdiir².

4

dįir²: m.dh.u la-mid: digir².

5

diir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid.

6

dįir³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin.

waa la naqliyay ✓

1

diir¹: m.l Kulayl, uumi.

2

diir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid. m.f.dh, diirid.

3

dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.

4

dįir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin. m.f.dh, dįirid.

waa la naqliyay ✓

Drive

waa la naqliyay ✓

1

m. n. skin of fruit ~ plant; peeling, peel, rind; cover

2

diir v. peel, skin, strip

3

diir v. become warm

4

diir [feminine] n., [collective] caterpillar(s), worm

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) rind (raynd); skin (iskiin); peeling (piilin); outer covering (ka-ver) ~ dub, qubka

2

diir -ay / tay: (v) peel (piil); strip or cut away the skin ~ fiiq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qolofta sare ka qaad. Maydhax ka diir geedka. Dh: fiiq.

2

diir -ka: (magac, lab, keli) dubka sare ama maqaarka. Waxaan nahay dad isku diir iyo isku diin ah.

3

diir-ta: (magac, dhedig, keli) jaad xasharaadka ka mid ah oo dhirta cuna. Dh: dirindiir.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax buusid (weel iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax buusid (weel iyo wixi lamida). m.f.dh, diisid.

waa la naqliyay ✓

v. push down, compress, squash, dent

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) dent (dent); make a dent in ~ buus

waa la naqliyay ✓

(fal) hoos iskugu buusan oo deri yeelo.

waa la naqliyay ✓

fiif! (ereycodeed) tusa wixii sanka ku jira oo neef la isku curjinayo xoog lagaga soo saaro. Siinka fiif iska dheh.

waa la naqliyay ✓

1

hiif¹: m.l Ereyo huruuf ku jiro oo loo jeediyo cid aan la jeclayn. la-mid: huuf¹.

2

hiif²: f.g1 (-fay, -ftay) Ereyo huruuf ku jiro cid aan la jeclayn u jeedin. la-mid: huuf².

waa la naqliyay ✓

v. accuse, blame

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) express blame, censure or criticism to adverse circumstances ~ eedee, haaraan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) niyadda u xumee oo canaano. Dh: canaano, haaraan. Li: dulqaado.

2

hiif-ka: (magac, lab, keli) eedsaarka iyo canaanashada cid kale. Dh: haaraan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: eed, eedsaar, canaan

2

de: accuse, blame

3

lx: hiif

4

pd: (hiifay)

5

ps: v1=

6

key: hiif

waa la naqliyay ✓

1

(Jiif-ka)

2

1. Aan taag ama joog ahayne, dhulka korkiisa ama meel kale babac loogu dhereran yahay ama loogu kala baxsan yahay.

3

2. Dhacadiid ama dhabbac ama dhinac loo yaal.

4

3. Hurdo; seexad.

5

4. Dhuldhac; dhulqabad.

waa la naqliyay ✓

1

jiif¹: m.l 1. Dhinaca oo dhulka la dhigo si loo nasto; Hurdo; seexad. 2. Dhacdiid ama dhabbac ama dhinac loo yaal. 3. la-mid: jiifid.

2

jiif²: f.g1 (-fay, -ftay) Si loo nasto dhinaca dhulka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

jiif¹: m.l 1. Dhinaca oo dhulka la dhigo si loo nasto; Hurdo; seexad. 2. Dhacdiid ama dhabbac ama dhinac loo yaal.

2

jiif²: f.g1 (-fay, -ftay) Si loo nasto dhinaca dhulka dhigid. m.f.dh, jiifid.

waa la naqliyay ✓

1

v. lie down, be lying down

2

jiif vl. n. state of lying down; sleep

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. sleep (isliip); the act of sleeping. 2. bedroom (beedh-ruum)

2

jiif: -ay / iaydy) sleep (isliip); be in the state of sleep

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, kali) wixii aan taagnayn. Jiif iyo joogba wuu diiday. Li: joog.

waa la naqliyay ✓

اضطِجَاعَ، نَوْمٍ

waa la naqliyay ✓