diidmo — Macnaha & Turjumaada

m.dh la-mid: dįidid.

waa la naqliyay ✓

dįidmo: m.dh la-mid: dįid.

waa la naqliyay ✓

Negation

waa la naqliyay ✓

f. n. refusal; prohibition; veto

waa la naqliyay ✓

-diidmada: (n) negation (ni-geey-shin); refusal (rif-yuusal)-, rejection (ri-jak-shin) — see also [eeg] diidid

waa la naqliyay ✓

1

Rifiuto

2

Refusal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jawaabta taban ee uu qofku ka baxsho marka aanu rabin wax la sheegayo ama la amrayo. Li: oggolaansho, yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

de: refusal; prohibition; veto

2

lx: diidmo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: veto

6

xv: diidmada qayaxan

7

key: diidmo

waa la naqliyay ✓

1

(Didma-da)

2

Wadajir iyo isku duubnaan loo yaaco, baqasho darteed.

waa la naqliyay ✓

m.dh Yaacidda xoolo, ugaar iyo wixi lamida baqdin awgeed la yaacaan. la-mid: dųdmo.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of huddling together from fear

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) carar cabsiyi ku jirto oo is moogaan wadar loo yaaco. Dh: didid, baxsi.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of huddling together from fear

2

lx: didmo

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: didmo

waa la naqliyay ✓

-diimaha: (n) [plural of diin-ta] religions (ri-lijinis)

waa la naqliyay ✓

1

(Diidda-da)

2

Oggolaad la'aan; wax yeelis la'aan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ku gacan sayridda lagu gacan sayro codsi, amar, siismo iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

dįiddo: m.dh Ku gacan sayridda lagu gacan sayro codsi, amar, siismo iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

f. n. refusal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax la is faray ama talo la soo jeediyay, oo aan la oggolaan. Dh: diiddanaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: refusal

2

lx: diiddo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: diiddo

waa la naqliyay ✓

Compression

waa la naqliyay ✓

m.l Dheefshiidka intiisa yaryar oo ay ku dhammaato calooshu iyo qabsiinnada u dhexeeya.

waa la naqliyay ✓

m.l Dheefshiidka intiisa yaryar oo ay ku dhammaato calooshu iyo qabsiinnada u dhexeeya.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. intestines

waa la naqliyay ✓

-xiidmaha: (n) intestines (in-tes-tanis); guts (gatis); bowels (baawlis) ~ mindhiciro

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg xiidme.

waa la naqliyay ✓

1

cf: uurkujir, xaab, xaalo

2

de: intestines

3

initial: x

4

lx: xiidmo

5

pd: (/ha)

6

ps: n3-m-pl

7

key: xiidmo

waa la naqliyay ✓

1

(Gedaad-ka)

2

Inta wax la qoonsado, la caroodo; dhirif; dharas; diidmo; guhaad; gadood.

waa la naqliyay ✓

1

(Jikaarid-da)

2

Diidmo iyo asaraar ka horkeenid; jactadid; murmid.

waa la naqliyay ✓

1

(Oggolaan-ta)

2

Diidmo la'aan; raacsanaan; okobbanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Oggolaansha-ha)

2

Diidmo la'aansho; okobbanaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Okobbanaan-ta)

2

Diidmo la'aan; oggolaan; muddeecnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Rooka-da)

2

(hawl, cayaar...) mamnuuc ka dhigid; oggolaansho la'aan; diidmo.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale: 'Meel aan ku nasto ayaan doonayaa' 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale: 'Miyaan fadhigii la qaban?', 'Yaan lacag la siin!', 'Wiilka aan imaanini waa Cali'. la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

m.l.fk Eray lagu muujiyo diidmo adag. la-mid: abad.

waa la naqliyay ✓

1

aslan¹: fk. Erey lagu adkeeyo diidmo. Tusaale: “Aslanba ha iga qaadin buugga”.

2

aslan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la aslay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) Si diidmo iyo jikraar leh cid ugu jawaabid.

waa la naqliyay ✓

1

cinaad¹: m.l 1. Diidmo luggooyo ku jirta. 2. Runta oo la is diidsiiyo ama laga madaxadaygo. la-mid: canaad¹.

2

cinaad²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Diidmo luggooyo ku jirto cid kula kicid. 2. (f.mg) Runta ka madax-adaygid. la-mid: canaad².

waa la naqliyay ✓

1

cod¹: m.l (-dad, m.l) 1. Dhawaaq afka ka soo baxa marka la hadlayo, ama la heesayo, ama la qaylinayo iyo wixi lamida. 2. Diidmo ama oggolaansho laga dhiibto doorasho.

2

cod²: m.l (-dad, m.l) (naxwe) Maayad hawo, neefsi aan ahayn oo soo dhex jibaaxda seedcodeedyada kana soo baxda moqorrada hadalka midkood.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-qyo, m.dh) Hadal diidmo aan caddayni ku jirto.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Hadal diidmo aan caddayni ku jirto dhihid. la-mid: cumuqcumuqleh.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dįid. la-mid: dįidis, dįidmo.

waa la naqliyay ✓

1

gaaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Xaflad loo sameeyo labada is aroosay maalinta ay toddoba baxayaan. 2. Dhisme ku meelgaar ah. 3. Kaltan. 4. Dad shir u fadhiya looga arrinsanayo xaajo waxku'ool ah. 5. Hareer. 6. Dibad. 7. Meesha gorayada ku dhasho. 8. Midab geelu yeesho oo madow xigeen ah.

2

gaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Wax ka dheeraan iyada oo muujinaya diidmo iyo nicitaan (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

gacansayr¹: m.l 1. Diidmo. 2. la-mid: gacansayrid.

2

gacansayr²: f.mg1 (-ray, -rtay) Ku g.: talo, amar iyo wixi lamida si qayaxan u diidid.

waa la naqliyay ✓

1

gunuunuc¹: m.l Hadal hoos loo yiraahdo oo diidmo ku jirto. la-mid: dunuunuc¹, gunuunus¹, gunuus¹.

2

gunuunuc²: f.mg2 (-cay, -cday) Hadal diidmo ku jirto hoos u dhihid. la-mid: dunuunuc², gunuunus², gunuus².

waa la naqliyay ✓

qr. 1. (naxwe) Qurub ka hormara falka wax lagu farayo cid kale. Tusaale: “Wiilasha buugta ha akhriyeen”. 2. Qurub ka hormara falka wax lagu reebayo (fal amar diidmo). Tusaale: “Ha keenin!”.

waa la naqliyay ✓

1

ma¹: qr.diid Qurub tilmaamaya in weerta falkeeda uu yahay fal diidmo. Tusaale: “Cali ma imaanayo”.

2

ma²: qr.we 1. Qurub tilmaama in ay su'aali saaran tahay ereyga uu weheliyo. Tusaale: “Cali ma yimid?”, “Ma Cali baa yimid?”, “Ma waxaa yimid Cali?”, “Ma waad imaanaysaa?”. 2. Qurub tilmaama in ay su'aali saarantahay erayga uu ku nudanyahay. Tusaale: “Goorma?”, “Inma?”, “Idinma?”, “Kuwama?”. 3. Qurub ka muuqda su'aal ee qof lagu dhiirigelinayo in uu fal sameeyo. Tusaale: “Maad iska celisid qofkaa?”.

3

ma³: xi. Mase: ama. la-mid: mise.

4

ma⁴: m.l 1. Meel. 2. (qr.we) Mehee?: meeshee?.

waa la naqliyay ✓

1

(Diiddow-ga)

2

(sac, kd.) aan oggolayn in caano laga liso; aan kalsamayn; toojo; tood.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh D. ah: neef irmaan oo aan oggolayn in la liso (lo').

waa la naqliyay ✓

m. n. animal that refuses to be milked (cow, etc.)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) neef fiigto ah oo gacmaha dadka diida ama aan la lisi karin.

waa la naqliyay ✓

1

de: animal that refuses to be milked (cow, etc.)

2

lx: diiddow

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: diiddow

waa la naqliyay ✓

-diinimada: (n) motor (mooter); dynamo (daay-namoo) ~ matoor

waa la naqliyay ✓

1

(Fiidima-da)

2

Cunnada fiidkii la cuno; caweysimo; casho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cuntada fiidkii la cuno; casho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cuntada fiidkii la cuno; casho.

waa la naqliyay ✓

f. n. evening meal, supper

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cuntada fiidka la cuno. Dh: casho.

waa la naqliyay ✓

1

de: evening meal, supper

2

lx: fiidimo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: casho

6

key: fiidimo

waa la naqliyay ✓

1

(Siidima-da)

2

Qardhabo yar oo timaha garka lagu sinsimo; saliibo.

waa la naqliyay ✓

f. n. tweezer, tweezers

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qardhabo yar oo timaha gadhka lagu sinsimo; saliibo.

waa la naqliyay ✓

1

de: tweezer, tweezers

2

initial: s

3

lx: siidimo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

syn: saliibo

7

key: siidimo

waa la naqliyay ✓

1

(Diid-ka)

2

Dhicid iyo miyirdaboolan yar oo tabarxumo ama maskaxdoo aan dhiig badani tegini ku wacan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

diid¹: m.l Wareer lala dhaco tamardarro awgeed.

2

diid²: f.mg1 (-day, -dday) Tamardarro awgeed la dhicid (qof).

3

dįid: f.g1 (-day, -dday) Codsi, amar, siismo, iyo wixi lamida ku gacan sayrid.

waa la naqliyay ✓

1

diid¹: m.l Wareer lala dhaco tamardarro awgeed.

2

diid²: f.mg1 (-day, -dday) Tamardarro awgeed la dhicid (qof). m.f.dh, diidid¹.

3

dįid: f.g1 (-day, -dday) Codsi, amar, siismo, iyo wixi lamida ku gacan sayrid. m.f.dh, dįidid.

waa la naqliyay ✓

1

v. refuse, deny

2

diid vl. n. refusal, act of refusing, rejection

3

diid v. faint, swoon

4

diid vl. n. loss of consciousness, fainting fit

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) refuse (rif-yuus); decline (di-kalaayn); reject (ri-jakt), spurn (ispeen); rebuff (ri-baf)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha yeelin waxa ra'yigaagu oggolayn ama aanad rabin ama ra'yigaagu oggolayn. Diid waxay diintu kuu bannaynin. Li: yeel.

2

diid: (fal) tamar la'aan ama dhiigyari la wareer oo la dhac. Dhiig la'aan buu bukaanku la diiday.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof kale u fasax in uu ku metelo. Dh: wakiilo, igmo.

waa la naqliyay ✓

name-f holiday, feast, blessed, festival. Lit: the one born during a religious holiday. Syn: Iidle, lidow

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dhalatay ayaan ciid ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) guddi ku meelgaadh ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: biime.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg biime.

waa la naqliyay ✓

name-f; nickname holiday, religious holiday, celebrate, festival, feast; soil, sand. Lit: light-skinned or; she who was born during a holiday or festival

waa la naqliyay ✓

ama Iido, magac loo baxsho gabadh ayaan ciideed dhalatay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dedid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-intay, -imatay) Naf waayid (noole).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-intay, -imatay) Naf waayid (noole). m.f.dh, dhimasho.

waa la naqliyay ✓

v. die, pass away

waa la naqliyay ✓

-dhintay / dhimatay: (v) die (dhaay)-, pass away (paas a-weey)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha buuxsane wax adu ad leedahay inqiso. Dh: naaquso, inqiso.

2

dhimo: (fal) wax naftu ka baxday oo meyd ah noqo. Dh: wafaad, hoyo, aakhirayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: die, pass away

2

lx: dhimo

3

pd: (dhintay / dhimatay)

4

ps: v3b=intr

5

key: dhimo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Xoolo iyadoo la didinayo kaxaysasho. la-mid: dudso.

waa la naqliyay ✓

v. scare off, chase away (for oneself)

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo ujeeddo gaar ah u didso.

waa la naqliyay ✓

1

a: dudso

2

de: scare off, chase away (for oneself)

3

lx: didso

4

pd: (didsaday)

5

ps: v3a=tr

6

key: didso

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac,lab, keli) dhawaaq uu bixiyo dibigu markay lo'du oofanayso.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-iishay, -iilatay) Wax ciid, neef iyo wixi lamida ka buuxsasho.

waa la naqliyay ✓

name-f cloud which carries rain

waa la naqliyay ✓

(fal) u oy waxaad rabtid inaad hesho.

waa la naqliyay ✓

1

(Diiqa-da)

2

Wax laysa siiyo iyadoo aan lays weyddiisan; deeq; kohasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: diiq².

waa la naqliyay ✓

f. n. gift, charity

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadha oo reerkii ay ka dhalatay waxtar ku taageeraan. Dh: dhibaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: gift, charity

2

lx: diiqo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: diiqo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Wax qobka ka fuqsasho, Tus.” mooskii baan diirtay”.

waa la naqliyay ✓

dįiro: f.g3 (-rtay, -ratay) Wax qobka ka fuqsasho, Tusaale: Mooskii baan diirtay. m.f.dh, dįirasho.

waa la naqliyay ✓

v. skin, peel, strip something for oneself

waa la naqliyay ✓