diib — Macnaha & Turjumaada

1

(Diib-ka)

2

Wax udgoon; cadar.

waa la naqliyay ✓

m.l Ur udgoon.

waa la naqliyay ✓

m. n. sweet-scented ~ perfumed thing

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) udgoon ay dumarku timaha ama meel kale mariyaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: sweet-scented ~ perfumed thing

3

lx: diib

4

pd: (-ka Pl: diibab (ka))

5

ps: n4-m, n2a-m

6

key: diib

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Wax la hayo qof kale gacanta u gelin. 2. (f.g) Lacag, mushaar, deyn iyo wixi lamida bixin. 3. (f.mg) Is dh.: cid isu gacan gelin. 4. (f.mg) U dh.: cid wax u dirid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Wax la hayo qof kale gacanta u gelin. 2. (f.g) Lacag, mushaar, deyn iyo wixi lamida bixin. 3. (f.mg) Is dh.: cid isu gacan gelin. 4. (f.mg) U dh.: cid wax u dirid. m.f.dh, dhiibid.

waa la naqliyay ✓

v. give, hand over; surrender; pay

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. pay (peey). Ex: dhiib saddex doolar; pay three dollars. 2. hand (haandhf, give or pass with the hands. Ex: ii dhiib furayaashaada; hand me your keys.

2

is dhiib -ay/tay: (v) 1. surrender (sa-ren-dher); give oneself up, as to an enemy. 2. claim for refuge (kaleeym foor raf-yuuj). Ex: Soomaali badan baa Kanada iska dhiibtay; many Somalis had claimed refuge in Canada

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aad hayso u dhiib qof kale. Dhiib lacagta ma lihide. Dh: bixi. Li: hayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: give, hand over; surrender; pay

2

lx: dhiib

3

pd: (dhiibay)

4

ps: v1=

5

key: dhiib

waa la naqliyay ✓

1

(Didib-ka, Didib-ta)

2

1. Dhul dibir ah.

3

2. Ciid biido cad ah ama dhagax xaraarta ka samaysmay.

waa la naqliyay ✓

1

didib¹: m.l/dh 1. Dhul dibir ah. 2. Ciid budo cad ah ama dhagax xaraarta ka samaysmay.

2

didib²: m.l (kiimika) Dhagax badanaaba ku jira macdanta kaarboneyt, gaar ahaanna kaarbooneytyada kaalsiyam iyo magniisiyam.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiim.) Dhagax badanaaba ku jira macdanta kaarboneyt, gaar ahaanna kaarbooneytyada kaalsiyam iyo magniisiyam.

waa la naqliyay ✓

Hard pan

waa la naqliyay ✓

f. n./m, [collective] stony soil

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hard ground, a solid surface of the earth ~ gawaan, dibir

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhagax lakabeed cadaadis ku samaysmay.

2

didib -ka: (magac, lab, keli) dhadhaab midab cad leh oo loo isticmaalo dhismaha iyo sameynta sibidhka.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dibir, digdigo, gawaan

2

de: stony soil

3

lx: didib

4

pd: (-ta ~ -ka)

5

ps: n1-f/m-col

6

key: didib

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: diibaaji.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: diibaaji.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: diibsasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg diibso. la-mid: diibsad, diibsi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: diibsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Diib marsasho (qof).

waa la naqliyay ✓

m.dh.fk D./d.diiba: si degdeg ah, la raagis la'aan, ciyow.

waa la naqliyay ✓

1

had¹: m.dh (-do, m.l) 1. Waqti la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; goor, kol, ammin. 2. H. iyo goor ama had iyo jeer: mar kastaba. 3. H.ahaa: goortan, waqti-gaan. 4. H.ba: kolkii in la joogaba; marmar. 5. H.da: goorta la joogo; amminka. 6. H.daa: waqtigaan, goortan. 7. H.daba: sidaas darteed. 8. H.dana: kol labaad, kol dambe; misana. 9. H.dee: sidaas darteed, haddaba. 10. H.deer: hadda, amminka.11. H.ma?: goorma? 12. H.diiba: waqtiga la joogo; amminka, hadda.

2

had²: xi. eeg haddii.

3

had³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax fahmid ama garasho. 2. Wax xusuusid. 3. Qof dilid.

waa la naqliyay ✓

m.dh.fk D./d.diiba: si degdeg ah, la raagis la'aan, ciyow. m.dh.fk, durbadiiba.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Waqti la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; goor, kol, ammin. 2. H. iyo goor ama had iyo jeer: mar kastaba. 3. H.ahaa: goortan, waqtigaan. 4. H.ba: kolkii in la joogaba; marmar. 5. H.da: goorta la joogo; amminka. 6. H.daa: waqtigaan, goortan. 7. H.daba: sidaas darteed. 8. H.dana: kol labaad, kol dambe; misana. 9. H.dee: sidaas darteed, haddaba. 10. H.deer: hadda, amminka. 11. H.ma?: goorma? 12. H.diiba: waqtiga la joogo; amminka, hadda.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) lacagta la sii horraysiiyo kolka wax la kala kiraysanayo. Dh: carbuun, diibaaji, diimaasi.

waa la naqliyay ✓

dommage, n.m. - dacasin, dhaawacaad; waxyeelo; dhib yar laakiin taxan; khasaarin; diibaalin; shiddayn; khasaaro loo gaysto

waa la naqliyay ✓

1

de: deposit, security

2

lx: dibaaji

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m, n7-m

5

see: diibaaji

6

key: dibaaji

waa la naqliyay ✓

1

a: dibaaji

2

de: deposit, security (pledge), bail, down-payment

3

lx: diibaaji

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m, n7-m

6

key: diibaaji

waa la naqliyay ✓

1

de: use some scent, perfume oneself

2

lx: diibso

3

pd: (diibsaday)

4

ps: v3a=intr

5

key: diibso

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dib-ka) (hilib) dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe.

2

2. (Dib-ta) Gadaal; waa danbe; kaddib.

waa la naqliyay ✓

1

dib¹: m.l (-bab, m.l) Dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe (hilib). la-mid: dųb¹.

2

dib²: m.dh.fk 1. Gadaal. 2. Ka d./kadd.: xagga dambe ka xiga.

waa la naqliyay ✓

1

dib¹: m.l (-bab, m.l) Dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe (hilib). la-mid: dųb.

2

dib²: m.dh.fk 1. Gadaal. 2. Ka d./kadd.: xagga dambe ka xiga.

waa la naqliyay ✓

1

adv., time: again; after; later; re-

2

dib adv-loc: back, backwards; to the rear

3

dib [feminine] n., loc. back, rear

4

dib m. n. rump of animal

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. rump (ramp)-, tail (teeyl), buttock (batak) ~ bari, sayn, gummad. 2. (adv) later (leeyt); after (af-ter); again (a-geeyn) ~ gadaal, mar kale. Ex: dib baan idiinka soo sheegeynaa; we shall inform you later

waa la naqliyay ✓

1

Post

2

Post

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hilibka xoolaha, gadoobka danbe.

waa la naqliyay ✓

1

(Iib-ka)

2

Ganacsi; geddis; rogrog.

waa la naqliyay ✓

m.l Kala gadashada laba wax ama ka badan la kala gato.

waa la naqliyay ✓

m.l Kala gadashada laba wax ama ka badan la kala gato.

waa la naqliyay ✓

m. n. trade, sale; something for sale, price

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. purchase (peer)as). Ex: iibka qaranka; national purchasing agency. 2. sale (seeyl) ~ beec, gadasho Ex: alaabtaan iib miyaa? is this article for sale?

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) alaab, xoolo iyo wixii la mid ah, lacag ku beddelid. Dh: ganacsi.

waa la naqliyay ✓

1

de: trade, sale; something for sale, price

2

lx: iib

3

pd: (-ka Pl: iibab (ka))

4

ps: n4-m

5

key: iib

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) tenegad qaadkeedu weyneyn, ugu badnaan shan litir qaaddo. Biib saliid ah ayaa la soo siiyey.

2

biib -ka: (magac, lab, keli) eeg beeb.

3

biib-ta: (magac, dhedig, keli) dhawaaga hoonka gaadhigu sameeyo. Gaadhiga biibta haya jidka u fura. Dh: dhiidh.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhib-ta)

2

Arrin ama hawl adag; hawl aan qabashadeedu fududayn; wax lagu daalo; dhibaato; shiddo.

waa la naqliyay ✓

1

dhib¹: m.l/dh (-bab, m.l) 1. Arrin ama hawl adag; hawl aan qabashadeedu fududayn; wax lagu daalo; shiddo. 2. (fk) Si rafaad ah; si qaxar ah. la-mid: dhibaato.

2

dhib²: m.dh 1. Daawo xoolaha shilinta iyo candhada looga daweeyo. 2. (-bab, m.l) Hog dhisan, dawo laga buuxiya oo xoolaha looga kunbiyo candhada, shilinta iyo wixi lamida.

3

dhib³: f.g1 (-bay, -btay) Nafley raaxo la'aan badid.

waa la naqliyay ✓

1

dhib¹: m.l/dh (-bab, m.l) 1. Arrin ama hawl adag; hawl aan qabashadeedu fududayn; wax lagu daalo; shiddo. 2. (fk) Si rafaad ah; si qaxar ah. la-mid: dhibaato.

2

dhib²: m.dh 1. Daawo xoolaha shilinta iyo candhada looga daweeyo. 2. (-bab, m.l) Hog dhisan, dawo laga buuxiya oo xoolaha looga kunbiyo candhada, shilinta iyo wixi lamida.

3

dhib³: f.g1 (-bay, -btay) Nafley raaxo la'aan badid. m.f.dh, dhibid.

waa la naqliyay ✓

difficulty

waa la naqliyay ✓

1

f. n. trouble, bother, problem; struggle, labor, difficulty, agony, affliction

2

dhib: v. disturb, make trouble (for), be a nuisance (to), annoy

waa la naqliyay ✓

-ka I ta: (n) problem (poro-baleem); dilemma (dileema); difficulty (difikalti); hardship (haadh-shiip); suffering (safa-ring); adversity (adh-veer-siti); crisis (karaaysis) ~ mushkilo, lur, dhibaato, rabash —-dhib -ay / tay: (v) annoy (a-nooy); bother (baath ‘er); disturb (dis-teerb); harass (ha-raas); irritate (iri-teeyt) ~ rabshee

waa la naqliyay ✓

1

Difficoltà

2

Difficulty

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, kadeed oo dhibaato gaadhsii. Dh: dhibaatee.

2

dhib-ta: (magac, dhedig, keli) dhibaato iyo kadeed cid loo geysto ama lagala kulmo. Li: dheef, waxtar.

3

dhib-ta: (magac, dhedig, keli) daawo sun ah oo xoolaha shilinta laga mariyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Diid-ka)

2

Dhicid iyo miyirdaboolan yar oo tabarxumo ama maskaxdoo aan dhiig badani tegini ku wacan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

diid¹: m.l Wareer lala dhaco tamardarro awgeed.

2

diid²: f.mg1 (-day, -dday) Tamardarro awgeed la dhicid (qof).

3

dįid: f.g1 (-day, -dday) Codsi, amar, siismo, iyo wixi lamida ku gacan sayrid.

waa la naqliyay ✓

1

diid¹: m.l Wareer lala dhaco tamardarro awgeed.

2

diid²: f.mg1 (-day, -dday) Tamardarro awgeed la dhicid (qof). m.f.dh, diidid¹.

3

dįid: f.g1 (-day, -dday) Codsi, amar, siismo, iyo wixi lamida ku gacan sayrid. m.f.dh, dįidid.

waa la naqliyay ✓

1

v. refuse, deny

2

diid vl. n. refusal, act of refusing, rejection

3

diid v. faint, swoon

4

diid vl. n. loss of consciousness, fainting fit

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) refuse (rif-yuus); decline (di-kalaayn); reject (ri-jakt), spurn (ispeen); rebuff (ri-baf)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha yeelin waxa ra'yigaagu oggolayn ama aanad rabin ama ra'yigaagu oggolayn. Diid waxay diintu kuu bannaynin. Li: yeel.

2

diid: (fal) tamar la'aan ama dhiigyari la wareer oo la dhac. Dhiig la'aan buu bukaanku la diiday.

waa la naqliyay ✓

1

(Diif-ta)

2

Tabaryarida iyo raadka cudurka dheeraaday ama diihaalku qofka ku reebaan.

waa la naqliyay ✓

1

diif: m.dh Tamardarro, jiil, daal iyo wixi lamida oo jirka ka muuqda.

2

dįif: m.l Biyaha iyo qoyaanka kale oo sanka ka yimaada, durey ama hargab dartiis; siin. la-mid: dųuf¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

diif: m.dh Tamardarro, jiil, daal iyo wixi lamida oo jirka ka muuqda.

2

dįif: m.l Biyaha iyo qoyaanka kale oo sanka ka yimaada, durey ama hargab dartiis; siin. la-mid: dųuf.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. mucus, nasal discharge, snot

2

diif [feminine] n., [abstract] weakness, fatigue

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) nasal mucus (neey-sal miyukas); snot (isnaat); phlegm (faleem)-, rheum (ruum) ~ duuf

2

diif: -ta: (n) fatigue (fatiig) tiredness (taayedh-nes); weariness (wiyiri-nes) ~ daal

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) darxumo ka muuqata qofka dushiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: diiq¹.

waa la naqliyay ✓

m. n. cock, rooster

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) labka lukida. Dh: doore, diiq.

waa la naqliyay ✓

1

a: diiq

2

bw: Arabic

3

de: cock, rooster

4

lx: diig

5

pd: (-ga Pl: diigag)

6

ps: n4-m, n2a-m

7

key: diig

waa la naqliyay ✓

1

(Dii-sha)

2

Xirrib; tab; dhagar; xeelad.

waa la naqliyay ✓

1

diil¹: m.dh (-lo, m.l) Dhabbo; jid.

2

diil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Wax ciid, neef iyo wixi lamida ka buuxin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. long animal track ~ path

2

diil [feminine] n. stripe, line

3

diil [feminine] n. cunning, trickery

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) farsamo iyo xeelad cid kale lagaga badin karo. Diil hayaa wax diida. Dh: xirrib, il; tab.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Diin-ka) a) Maamul xag Ilaah laga jideeyey oo dad ku dhaqmo; hab weyn oo lagu dhaqmo oo Ilaah loogu dhowaado; (ama diinta). b) Bahal xamaaratada kamid ah oo aad u gaabiya oo miyiga ku dhaqma. Qolof xoog badan baa ku rogan, wuxuuna u eg yahay qubada badda; (ama diindiin)

2

2. (Diin-ta) Diinka.

waa la naqliyay ✓

1

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

2

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

3

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid.

waa la naqliyay ✓

1

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

2

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

3

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid. m.f.dh, diimid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. turtle, tortoise

2

diin m. n. religion

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) religion (ri-li-jin) ~ caqiido diineed. Ex:. Diinta Islaamka; Islamic religion

2

diin -ka: (n) tortoise (toor-tas); turtle (teer-tal); terrapin (tera-piin) ~ diindiin

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) noole qolof adag ku daboolan tahay oo dhulka gurguurta. Diin baa yiri: afkaan cagaar ku cunay caws ku cuni maayo.

2

diin -ta: (magac, dhedig, keli) xaqa iyo sharciga Ilaahay soo dejiyey oo uu ku kala sheego xumaanta iyo wanaagga.

waa la naqliyay ✓

دين

waa la naqliyay ✓

1

(Diiq-a)

2

Doorada keeda lab; diyaad lab; diig.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: m.dh 1. Cunto, dhar iyo wixi lamida aan badnayn oo loo geeyo ummul, aroos, qof jirran iyo wixi lamida. 2. Allabbari dad isu keenaan. la-mid: diiqo.

3

diiq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid. m.f.dh, diiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. give charity, give a gift

2

diiq m. n. cock, rooster

3

diiq m. n., loc. cramped place, narrow and uncomfortable position

waa la naqliyay ✓

-a: (n) rooster (ruus-tar); cock (kok); male chicken

waa la naqliyay ✓

1

(I) Gallo;

2

(E) Cock

3

(S) Diiq (S. c. m.; Dig)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal cusub oo aroos ah ama maqaam iyo meel culimo joogto, u gee hadyad waxtar leh. Dh: dhibaadi.

2

diiq-a: (magac, lab, keli) dareen xaalad cidhiidhi ah. Dh: cidhiidhi.

waa la naqliyay ✓

1

(Diir-ka)

2

Xuubka, dubka, qolofta, mayraxda iyo wixii la mid ah oo ku rogan geedaha iyo miraha, kd.

waa la naqliyay ✓

1

diir¹: m.l Kulayl, uumi.

2

dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.

3

diir²: m.dh la-mid: diirdiir².

4

dįir²: m.dh.u la-mid: digir².

5

diir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid.

6

dįir³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin.

waa la naqliyay ✓

1

diir¹: m.l Kulayl, uumi.

2

diir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid. m.f.dh, diirid.

3

dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.

4

dįir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin. m.f.dh, dįirid.

waa la naqliyay ✓

Drive

waa la naqliyay ✓

1

m. n. skin of fruit ~ plant; peeling, peel, rind; cover

2

diir v. peel, skin, strip

3

diir v. become warm

4

diir [feminine] n., [collective] caterpillar(s), worm

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) rind (raynd); skin (iskiin); peeling (piilin); outer covering (ka-ver) ~ dub, qubka

2

diir -ay / tay: (v) peel (piil); strip or cut away the skin ~ fiiq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qolofta sare ka qaad. Maydhax ka diir geedka. Dh: fiiq.

2

diir -ka: (magac, lab, keli) dubka sare ama maqaarka. Waxaan nahay dad isku diir iyo isku diin ah.

3

diir-ta: (magac, dhedig, keli) jaad xasharaadka ka mid ah oo dhirta cuna. Dh: dirindiir.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax buusid (weel iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax buusid (weel iyo wixi lamida). m.f.dh, diisid.

waa la naqliyay ✓