Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Diga-da)

2

Xoolaha iyo bahallada, kd., xaarkooda iyo saaladooda.

waa la naqliyay ✓

1

digo¹: m.dh 1. Saalo. 2. Saalo burburtay oo badan.

2

digo²: f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Aroos cid ugu wacasho. 2. (f.mg) Ku d.: col jabay, qof laga adkaaday iyo wixi lamida hadal lafajebis ah ku dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

digo¹: m.dh 1. Saalo. 2. Saalo burburtay oo badan.

2

digo²: f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Aroos cid ugu wacasho. 2. (f.mg) Ku d.: col jabay, qof laga adkaaday iyo wixi lamida hadal lafajebis ah ku dhihid. m.f.dh, digasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. announ (a wedding ceremony)

2

digo [feminine] n., [collective] dung

waa la naqliyay ✓

-da: (n) dung (doong); manure (ma-nuur); muck (mak) ~ saalo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) ku farax dhibaato cid ku dhacday. Dh: wiirso.

2

digo -da: (magac, dhedig, keli) saalada xooluhu dhigaan.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg. 3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax la hayay meel saarasho. 2. (f.g) Wax kaydsasho. 3. (f.g) Cashar qorasho. 4. (f.g) Dugsi wax ka barasho. 5. (f.g) Ballan, heshiis iyo wixi lamida cid la gelid. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax kale u beddelasho. 7. (f.mg) Is dh.: qof khatar iyo wixi lamida oo ku soo fool leh oo loo baahnaa in uu ka gaashaanto ka seexasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg. 3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax la hayay meel saarasho. 2. (f.g) Wax kaydsasho. 3. (f.g) Cashar qorasho. 4. (f.g) Dugsi wax ka barasho. 5. (f.g) Ballan, heshiis iyo wixi lamida cid la gelid. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax kale u beddelasho. 7. (f.mg) Is dh.: qof khatar iyo wixi lamida oo ku soo fool leh oo loo baahnaa in uu ka gaashaanto ka seexasho. m.f.dh, dhigasho.

waa la naqliyay ✓

Meridians, Longitude

waa la naqliyay ✓

1

v. put s.t aside for oneself; put down; park (a car)

2

dhigo: v. study, learn; write for self, go to school, attend class

waa la naqliyay ✓

1

-dhigtay / dhigatay: (v) 1. put aside something for yourself; save (say-v). Ex: lacagta qaar meel ka dhigo: save some of the money 2. learn something for oneself. Ex: fadlan, Quraanka dhigo; please learn the Koran

2

ka dhigo: dhigtay I dhigatay: (v) make (meeyk)', consider (kon-si-dher)-, think carefully about. Ex: saxiib ka dhigo; make him or consider your friend

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax baro. Qur'aanka dhigo.

2

dhigo: (fal) faraha ka qaad oo meel u dayaso ha kuu yaallee. Buugga miiska dhigo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Digo dhigid (xoolo, ugaar iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Digo dhigid (xoolo, ugaar iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

dingo, adj. fam. - Yar waalan; Qof yara waalan

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gaday, -gatay) Socod jiitaan socosho (nafley).

waa la naqliyay ✓

v. move a little, make a motion

waa la naqliyay ✓

(fal) dhan u hinqo ama u dhaqaaq. Dh: ruqaanso.

waa la naqliyay ✓

1

de: move a little, make a motion

2

lx: dirgo

3

pd: (dirgaday)

4

ps: v3a=

5

key: dirgo

waa la naqliyay ✓

1

(Halasa-ha)

2

Dab hoos ka nool, korna ka danbasoobey; dhuxul danbas huwan; digo gubatey.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hiil-ka) Labo qof oo la kala godobsado oo mid, af ama addin wax laga taro, si uu kan kale uga adkaado; hiillo; danaano.

2

2. (Hii-sha) a) Digo ama saalo badan oo xeryaha ariga ku ururta. b) Geed yar oo xoolaha cuna caanohooda xaraar ka dhiga.

waa la naqliyay ✓

1

(Salaax-a)

2

1. Wax wanaagsan, guud ahaan; samaan.

3

2. Sacabka oo si debecsan ama jacayl ku jiro, wax loo kor marmariyo; xoodis.

4

3. Dhismo dhammaatay oo dusha laga sinsimo, sidib laga digo, laga nawiro, laga caddeeyo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-meeyay, -maysay) 1. Unug tarmineed lab, unug tarmineed dheddig dhex gelid. 2. Dhul si uu bacrin u noqdo digo ama walax kiimika ah ku shubid. la-mid: bacrimi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) 1. Daawo digo iyo wixi lamida oo dhul lagu shubo si bacrin looga dhigo. 2. Unug tarmineedka lab marka uu dhex galo unug tarmineedka dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bacriminta dhul digo, daawo iyo wixi lamida lagu bacrimiyo si wax loogu beero.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) Digo, dawo iyo wixi lamida oo dhulka lagu bacrimiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Digo aad u qoyan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg digo². la-mid: digad.

waa la naqliyay ✓

1

har¹: m.l (-rar, m.l) 1. Wax if qabtay hooska uu bixiyo. 2. Meel dusha ka dedan, waab, guri iyo wixi lamida hooskooda qabow.

2

har²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Digo iyo wixi lamida meel ka xaarid. 2. (f.mg) Safar iyo wixi lamida dad u bixi lahaa mid ka mid ah ka baaqasho. 3. (f.mg) Qof dad uu la socday ka gaabin. 4. (f.mg) Wax la isticmaalay in yar ka baaqi noqosho. 5. (f.mg) U h.: qof dhintay xoolo ka dhaxlid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Digo xoolaad oo uruurtay.

waa la naqliyay ✓

1

oog¹: m.l Iftiinka ugu horreeya ee tilmaama waaberiga.

2

oog²: m.dh (-go, m.l) 1. Subaxnimo. 2. Dab weyn oo sida badan loo shido in la isaga digo colaad. 3. Calaamad cad oo ay lo'da qaarkeed wejiga ku yeelato.

3

oog³: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Dab weyn shidid. 2. Dacwo, rabsho iyo wixi lamida abaabulid. 3. Salaad waajibaadkeeda si wanaagsan u fulin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhawaaq kaalmo dalab ah oo cid loo jeediyo ama loogu digo. la-mid: cilladhaan, qayladhaamo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-meeyay, -maysay) 1. Unug tarmineed lab, unug tarmineed dheddig dhex gelid. 2. Dhul si uu bacrin u noqdo digo ama walax kiimika ah ku shubid. m.f.dh, bacrimayn. la-mid: bacrimi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) 1. Daawo digo iyo wixi lamida oo dhul lagu shubo si bacrin looga dhigo. 2. Unug tarmineedka lab marka uu dhex galo unug tarmineedka dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bacriminta dhul digo, daawo iyo wixi lamida lagu bacrimiyo si wax loogu beero.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) Digo, dawo iyo wixi lamida oo dhulka lagu bacrimiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dig-ta)

2

1. Dhaqdhaqaaqa wareegga dhiigga.

3

2. (oogada nafleyda) rubad; dhuun.

4

3. Naf.

waa la naqliyay ✓

1

dig¹: m.dh 1. Rubad. 2. Naf. wadnaha ee halbowlayaasha wax yar ka 3. Garaaca laga garto. 4. (sh.r) Cod lagu muujiyo shalaq.

2

dig²: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f. g) Aroos iyo wixi lamida cid ogeysiin. 2. (f.mg) U d.: qof wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maagganyahay dareensiin si uu uga gaashaanto.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Aroos iyo wixi lamida cid ogeysiin. 2. (f.mg) U d.: qof wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maagganyahay dareensiin si uu uga gaashaanto. m.f.dh, digid.

waa la naqliyay ✓

1

v. announ, give notice, inform, advise, warn

2

dig [feminine] n., [collective] pulse; jugular vein, main artery

waa la naqliyay ✓

/dhig/ (v) 1. qodid (n) 2. dacnin (hadal qalloocis ah).

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: [with preposition u] warn (woon); admonish (adh-mo-nish); caution (koo-shin); forewarn (foor-woon) ~ u dig, digniin sii

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhiillo, col ama wax dhib xanbaarsan dadka u sii sheeg.

2

dig: (ereycodeed) lagu tusmeeyo wax xoog meel ugu soo dhacay.

3

dig -ta: (magac, dhedig, keli) liqid ama dejin. Masku markiiba dig buu ka siiyay jirki. Li: tufid.

4

dig: (ereydhawaaq) milatarigu isticmaalo oo ah isgiji. Dig iyo digtoonow buu taliyuhu is raacshay.

waa la naqliyay ✓

dig up, v.tr., qod.

waa la naqliyay ✓

s.m. - Ilaah, Eebbe.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) la-mid: cifo.

waa la naqliyay ✓

v. acquire a replacement for something lost ~ destroyed

waa la naqliyay ✓

(fal) erey duco ah oo la macne ah, 'cawilcelin Rabbi ha ku siiyo'. Dh: barwaaqow.

waa la naqliyay ✓

1

a: cifo

2

de: acquire a replacement for s.t. lost ~ destroyed

3

lx: cigo

4

pd: (cigtay)

5

ps: v3b=

6

key: cigo

waa la naqliyay ✓

1

(Daga-da)

2

1. Bilaha dayaxa oo Muslinka, tan ugu horraysa; seko.

3

2. In, xoolaha jaad walba, sanadiiba kol laga baxsho.

waa la naqliyay ✓

1

dago¹: m.dh 1. Bilaha dayaxa ee muslinka tirsado tan ugu horreysa. 2. Sadaqo sharciga Islaamku ku waajibiyey hantida qofka muslim ah sannadkiiba mar. 3. D. ah: neef ari ah oo sadaqadaas loo bixiyo.

2

dago²: f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. U d.: wax, cid u dayacmid. 2. Ku d.: ku dagmid, ku khatalmid; sigasho; baylahoobid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. U d.: wax, cid u dayacmid. 2. Ku d.: ku dagmid, ku khatalmid; sigasho; baylahoobid. m.f.dh, dagasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. first month of the Somali lunar calendar

waa la naqliyay ✓

v. have a narrow escape; be misled, be cheated

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) cid ama wax, ku khatalan. Gabadha hadalkeedii macaanaa ayaan ku dagmay.

2

dago: (fal) wax baylahsan noqo. Adhigu wuu daganyahay ee waraabaha ka gaadha. Dh: dagan.

3

dago-da: (magac, dhedig, keli), ah: neef ari ah oo sadaqadaas loo bixiyo.

4

dago-da: (magac, dhedig, keli) bisha xoolaha laga bixiyo sekada.

5

dago -da: (magac, dhedig, keli) tiro go'an oo xoolahu kolkay gaadhaan ay ku waajibto hantiilaha inuu in ka mid ah sako ahaan sannadkiiba hal mar uga baxsho. Dh: sako.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Shax, turub, iyo wixi lamida bad dhigasho. 2. Ku d.: cid marti u noqosho. la-mid: deg² (3,9)

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Shax, turub, iyo wixi lamida bad dhigasho. 2. Ku d.: cid marti u noqosho. m.f.dh, degasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. go down, descend

2

dego [feminine] n., [collective] dung, pulverized dung

waa la naqliyay ✓

-degtay / degatay: (v) go down (dhaawn); go or come down; descend (di-sendi); get out. Ex: hoos bay u degatay; she went down

waa la naqliyay ✓

s.f. - biyo-xireen.

waa la naqliyay ✓

name-m alerter; warner or alarmer; lucky

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-hday, -hatay) Ilmo dhashay kalgacal u muujin. la-mid: daho, doho.

waa la naqliyay ✓

(fal) duco oo soo saar ilmaha. Dh: doco, jiiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Yaqyaqsi. 2. Hilib la shiiday oo suugada lagu daro. 3. Meel dhiriq iyo wasakh badan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Yaqyaqsi. 2. Hilib la shiiday oo suugada lagu daro. 3. Meel dhiriq iyo wasakh badan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gurid wax meel laga soo guro. Dh: gurid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dire.

waa la naqliyay ✓

s.m. far.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xday, -xatay) 1. Ciidda ka dusid (biyo ama hoore kale). 2. Biyo qulqulid. 3. U d.: cid u naxariisasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xday, -xatay) 1. Ciidda ka dusid (biyo ama hoore kale). 2. Biyo qulqulid. 3. U d.: cid u naxariisasho. m.f.dh, dixasho.

waa la naqliyay ✓

v. dig for water in sand (of a streambed)

waa la naqliyay ✓

(fal) ku dux oo hoos u xuluulo. Dh: duxo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dig for water in sand (of a streambed)

2

lx: dixo

3

pd: (dixday)

4

ps: v3b=

5

key: dixo

waa la naqliyay ✓

1

(Diya-da)

2

Qof la diley xoolaha laga baxsho ~ qaan; mag.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hanti ku waajibtay qof cid dilay oo la siiyo ehelada qofka laga dilay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hanti ku waajibtay qof cid dilay oo la siiyo ehelada qofka laga dilay; mag.

waa la naqliyay ✓

f. n. blood-money, compensation paid for death ~ injury

waa la naqliyay ✓

-diyada: (n) compensation (kompanseeyshin); blood money (blaadh mani); restitution (resta tuu shin); reparation (ra-par eey-shin); indemnity (indhem-niti) ~ magdhaw, mag

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha ama lacagta la baxsho marka cid la dilo. Wax diyo ah lama kala qaadan weli. Dh: mag, dhiig.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: blood-money, compensation paid for death ~ injury (in Somali traditional law)

3

lx: diyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

syn: mag

7

key: diyo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ganaax aawadii, labada gacmood iyo labada lugood oo xagga dambe la iskugu keeno oo la isku xidho. Figo ayaa tuuggii loo xidhay. Dh: fiigo, miig.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhi ah. ligo ayuu naftiisii iyo taydiiba geliyey. Dh: cidhiidhi.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiga-da)

2

Meel la mari jirey ama wax la fali jirey, oo laga joogsado, la diido, laga maagto.

waa la naqliyay ✓

1

jigo¹: m.dh Madaxa dadka iyo xayawaanka dhankiisa dambe, meesha ay iska galaan luqunta xaggeeda sare iyo madaxu; jeego.

2

jigo²: f.mg3 (-gtay, -gatay) Wiil yar xibintiisa taranka girgikeeda harag kadillaacsasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Madaxa dadka iyo xayawaanka dhankiisa dambe, meesha ay iska galaan luqunta xaggeeda sare iyo madaxu; jeego.

waa la naqliyay ✓

f. n. hesitation

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel hore loo mari jiray ama wax hore loo samayn jiray oo laga maago. Dh: maagis. Wa: jigooyin.

2

jigo -da: (magac, dhedig, keli) xanuun qaalmaha ugubka ah ku dhaca oo kolka ay rinto candho weyn oo xilligeedii gaadhin ka soo saara oo haddii laga gubi waayo candhada waxyeello gaadhsiiya.

waa la naqliyay ✓

1

de: hesitation

2

lx: jigo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: jigo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xero xoolo loo dhiso oo loo adkeeyo. Dh: qalwo

waa la naqliyay ✓

m.dh Isu imaanshaha ciidan ay si nidaam ah meel isugu imaadaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Isu imaanshaha ciidan ay si nidaam ah meel isugu imaadaan.

waa la naqliyay ✓

rigada: (n) assemblage of soldiers or troops; line-up

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) isu imaanshaha ciidan ay si nidaam ah meel isugu imaadaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (sigtay, sigatay) Halis u dhawaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) Halis u dhawaansho. m.f.dh, sigasho.

waa la naqliyay ✓

v. have a narrow escape

waa la naqliyay ✓

(fal) wax halis ah ama waxyaabo kale, wax yar u mar, in yar u jirso; u dhowow.

waa la naqliyay ✓

1

de: have a narrow escape

2

initial: s

3

lx: sigo

4

nt: sigad (ka) [vn-m], sigasho (/da) [vn-f]

5

pd: (sigtay)

6

ps: v3b=intr

7

key: sigo

waa la naqliyay ✓

1

xigo¹: m.dh Geestaan.

2

xigo²: f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Neef dhowaan la maalay mar kale maalid. 2. Hadal, maanso iyo wixi lamida oo horay loo sheegay tixraacid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Neef dhowaan la maalay mar kale maalid. 2. Hadal, maanso iyo wixi lamida oo horay loo sheegay tixraacid. m.f.dh, xigasho.

waa la naqliyay ✓