digital

n. clan name

name-m arterial; jugular; important

de: clan name

lx: Digil

ps: n0

key: Digil

God

/dhijit/ (n) tiro hal god ah (lambarada 0-9).

Faro

Gadaaleed

s.f. - sharaf, sumco.

/dhignatari/ (n) madax sare.

m.l 1. Rug ka dhigashada meel rug laga dhigto. 2. Fariisashada wax duulayey fariisto. 3. Shiididda biyo hoos loo shiido. 4. Hoos u dhicidda dhul, webi iyo wixi lamida hoos heerkoodii uga dhacaan. 5. Kala miirmidda wax qasnaa kala miirmaan. la-mid: degid.

m.l 1. Rug ka dhigashada meel rug laga dhigto. 2. Fariisashada wax duulayey fariisto. 3. Shiididda biyo hoos loo shiido. 4. Hoos u dhicidda dhul, webi iyo wixi lamida hoos heerkoodii uga dhacaan. 5. Kala miirmidda wax qasnaa kala miirmaan. la-mid: degid.

-ta: (n) habitation (haabateyshin) ~ degis, Ex: waxaa doonayaa inaan soo eego inuu gurigu degitaan ku haboon yahay; I would like to see whether the house is fit for habitation. ~ see also [eeg] degid

-ka: (magac, lab, keli) meel aan degaan hore ahayn hoy ka dhigitaan. Dh: degis.

degitaan-ka: (magac, lab, keli) qalalaase iyo colaad ka nasasho oo qaboobid.

degitaan-ka: (magac, lab, keli) doon ama markab cillad darteed badda dhexgalid oo quusitaan. Dh: qarraqitaan.

-ka: (magac, lab, keli) halbeeg lagu cabbiro dhawaaqa ama heerka jabaqda oo sumadda loo soo gaabiyaa ay tahay dB.

m.l la-mid: di'id.

-ka: (magac, lab, keli) roob soo daadasho oo di'id. Di'itaanka roobka aad baa loogu baahnaa.

Xagal gooye

/dhayaaganal/ (adj) janjeera (babcan).

(Digiiran-ka)

Shinbiro dibadjoog iyo gurijoogba leh oo aan dhab u duulin; midabkoodu waa beymadow (lafcir) xarriiqo iyo dhibco yaryar oo cadcadi ku dhafan yihiin; (ama digirin).

m.l.u Nooc shimbiraha ka mid ah oo digaagga ka weyn, aan meel fog u duulin, leh midab baraashirix qurxoon, oo hilibkiisa la cuno. la-mid: digirin.

m.l.u Nooc shimbiraha ka mid ah oo digaagga ka weyn, aan meel fog u duulin, leh midab baraashirix qurxoon, oo hilibkiisa la cuno. la-mid: digirin.

m. n. guinea-fowl, partridge, pheasant

-ka: (n) pheasant (fesant); guinea fowl (gini-fowl); partridge (paar-tarij)

a: dagiiran

de: guinea-fowl, partridge, pheasant

lx: digiiran

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: digiiran

gingival, adj. - la xidhiidha ciridka.

-ka: (magac, lab, keli) wax caaro leh, meel ka taagitaan ama ka ligkayn.

/orijanal/ (adj) asal ah (asalkii hore ah).

original, adj. et n. - asli.

-ka: (magac, lab, keli) ku dhowaad in aad meel ama qof wax ku dhufato.

-ka: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaq u diiditaanka. Dh: giijis

virginal, adj. - la xidhiidha gabadhnimada.

-ka: (magac, lab, keli) xigidda xigga la xigo ee cadka aan loo baahnayn iyo xaasawda cad ee xadhiga laga samaynayo la kala saaro. Dh: xigid.

xigitaan-ka: (magac, lab, keli) neef irmaan intaan caanamaalkii kali gaadhin xig ka maalitaan oo dib u lisitaan. Hasha xigitaanka badan ka daaya. Dh: dibulis, xigid.

(Digher-gal) Canavalia virosa (Roxb.) Wight & Arn. Papilionaceae.

/dayal/ (v) 1. teleefoon diris (teleefoon garaacid) (n) 2. wajiga saacadda (wareegga saacadda, ee tusiyaha iyo nambarada leh).

Saxan

s.f. - biyo-xireen.

(Dii-sha)

Xirrib; tab; dhagar; xeelad.

diil¹: m.dh (-lo, m.l) Dhabbo; jid.

diil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Wax ciid, neef iyo wixi lamida ka buuxin.

f. n. long animal track ~ path

diil [feminine] n. stripe, line

diil [feminine] n. cunning, trickery

-sha: (magac, dhedig, keli) farsamo iyo xeelad cid kale lagaga badin karo. Diil hayaa wax diida. Dh: xirrib, il; tab.

s.f. - rixlad

m.l (-llo, m.dh) (muus.) Qalab muusig hawada ku shaqeeya, labada dacal ka furan, leh daloolo sawdkeeda lagu codeeyo oo sida badan ay ciidammadu isticmaalaan, turumbo.

m. n. bugle

-ga: (magac, lab, keli) qalab u samaysan sida buunka oo ciidamadu u isticmaalan siiyaaba kala duwan, marka la afuufo cod dheer ka soo baxo. Dh: turunbo.

de: bugle {Eng}

lx: bigil

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: bigil

Beta

-ka: (magac, lab, keli) raad ama calaamado tusa meel in la degi jiray. Dh: degel, degal.

-ka: (magac, lab, keli) deegaan xoolo galaan ama geli jireen oo ay digagoodii taallo. Degal baan reerka ku furay. Li: garaac.

s.f. - hab quudasho.

(Digad-ka)

Digasho.

m.l la-mid: digasho.

vl. n. gloating

de: gloating

lx: digad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

see: digasho; rw: digo

key: digad

(Digid-da)

Cabsi, dhib, xumaan, ama wax la mid ah oo soo socda, qof, kd., u sii sheegid; (qof) wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maaggan yahay, dareensiin, ogeysiin, si uu isu ilaaliyo oo uga gaashaanto.

m.f.dh eeg dig². la-mid: digniin. digniinsho.

Preavviso

Forewarning

(Digir-ta)

Iniino la abuuro oo cunno ahaan loo cuno; waa yaryar yihiin, qaabkooduna wuxuu u eg yahay qaabka kellida. Waa jaadad badan.

digir¹: m.dh 1. Dabar. 2. Midab madow oo ilkuhu yeeshaan.

digir²: m.dh Nooc dalagga ka mid ah, dhala miro u eg qaabka kellida, leh midabbo iyo jaadad kala geddisan. la-mid: dįir².

m.dh 1. Nooc dalagga ka mid ah, dhala miro u eg qaabka kellida, leh midabbo iyo jaadad kala geddisan; diir. 2. Dabar. 3. Midab madow oo ilkuhu yeeshaan.

f. n., [collective] beans, peas

(Dighir) All.Som. Vigna unguiculata (L) Walp. Aggreg. Papilionaceae.

All. Som. Phaseolus mungo L. Papilionaceae.

All.Som. Phaseolus vulgaris L. Papilionaceae.

S Canavalia ensiformis (L) DC. Papilionaceae.

S Canavalia gladiata (Jacq.) DC. Papilionaceae.

-ta: (n) bean (biin); pea (pH); peas (piis)

-ka: (magac, lab, keli) labada qori ee nugiga hareeraha kaga jira ee jigirtidu gasho midkood.

digir-ta: (magac, dhedig, keli) jaad badarka ka mid ah oo noocyo badan leh oo nafaqo badan.

cf: dhabannacaso

de: beans, peas

lx: digir

pd: (-ta)

ps: n2-f-col

key: digir

تَنبِيهِ، تَحْذِيرٍ، إِنْدَارِ

name-f cloud which carries rain

name-f religious

(tilmaame) mid hodan ama taajir ah. Dh: hodan.

Hodan, taajir

s.f. - shirkad ganacsi.

(Higil-ka)

Muuqaal weyn oo madow oo aan qeexnayn.

m.l (-llo, m.dh) Muuqaal meel fog laga arko oo aan la sixi karin waxa uu yahay.

m.l (-llo, m.dh) Muuqaal meel fog laga arko oo aan la sixi karin waxa uu yahay.

m. n. darkness; dark shape, shadow

-ka: (magac, lab, keli) muuqaal weyn oo meel dheer ka madaw oo dhinaca isku wada haya, laakiin araggiisu aanu si fiican u qeexnayn, sida daruur oo kale. Higil madaw baan meel dheer ka arkaa. Dh: muuqaal, gibil.

higil -ka: (magac, lab, keli) muuqaal madow oo aan aragtidiisu kala qeexnayn.

de: darkness; dark shape, shadow

lx: higil

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: higil

-ka: (magac, lab, keli) gacanta marka lasoo laabo xaggeeda dambe. Dh: xusul, suxul.

(adj) poor (puur); inferior (inftiriyar) ~ tayo daran

(tilmaame) mid aan caafimaad qabin oo buka.

name-m germination, sprouting, bud, new growth or prosperity

magac loo bixiyo wiil dhashay xilliga caweyska habeenaad ee la soo jeedo.

-ka: (magac, lab, keli) xilliga waariga ee cashada ka dambeeya illaa habeen badhka. Xalay migilkii ayuu aabbo yimid.

migil -ka: (magac, lab, keli) dib u dhigga lisidda xoolaha oo xilligii habeenka la lisayay dib looga dhigo illaa habeen badhka ku dhawaad. Wax la raajaa rag kuma sama riyuhuna migil kuma sama.

/vijal/ (n) feejignaan (digtooni).

/vaytal/ vitally; (adj) 1. aasaasi ah (lagama-maarmaan ah) (adj) 2. firfircoon (nashaad iyo dhaqdhaqaaq leh).

vital, adj. - nololeed; ku xiran oo lagama maarmaan u ah nolosha; nool.

-ka: (magac, lab, keli) meel degel ah oo guudkeeda la degi karo. Wigil bannaan baad dushiisa moodaa.

1. (Cigaal-ka) Qoofal gaar ah oo xarrago madaxa loo gashado.

2. (Cigaa-sha) Riddo dheer.

cigaal¹: m.l (-llo m.dh) Xarig dun madow ka samaysan oo cimaamadda madaxa lagula xajiyo.

cigaal²: m.dh Tuuryo meel dheer ku dhacda.

cigaal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Tuuryo meel dheer ku dhicid.

m.l (-llo m.dh) Xarig dun madow ka samaysan oo cimaamadda madaxa lagula xajiyo.

name: Igal

m. n. headband, turban

cigaal v. put a turban on someone

cigaal [feminine] n. long range shot

cigaal v. shoot a long-range shot

name-m headband, turban; long range shot

-ka: (n) a traditionally Arab headdress; turban (toor-ban) for a men only

magac loo baxsho wiil dhashay ka dib kolkii uu walaalkiisii ka horreeyay dhintay. Waxa kale oo loo baxshaa wiil kolkii uu dhashay xayuub cigaal u eg uu madaxa kaga duubnaa.

-ka: (magac, lab, keli) wax lagu beddelay, wax kale oo hore loo waayay ama u lumay. Dh: cige.

cigaal -ka: (magac, lab, keli) xadhig wareegsan oo dun madoobi ku dahaadhan tahay oo cimaamadda madaxa korka laga saaro. Waa xadhig si qurux badan loo farsameeyo oo xarrago darteed madaxa loo gashado.

cigaal -sha: (magac, dhedig, keli) riddo dheer.

(Dagaal-ka)

Dirir; islayn; faro isasaar.

dagaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Iska horimaad af ama addin ah, waxyeello lays gaarsiiyo oo dhexmara laba qof ama ka badan. 2. la-mid: dagaalid.

dagaal²: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) D./la d.: laba qof ama ka badan waxyeello af ama addin ah isgaarsiin.

dagaal¹: m.l (-llo, m.dh) Iska horimaad af ama addin ah, waxyeello lays gaarsiiyo oo dhexmara laba qof ama ka badan.

dagaal²: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) D./la d.: laba qof ama ka badan waxyeello af ama addin ah isgaarsiin. m.f.dh, dagaalid.