digir — Macnaha & Turjumaada

1

(Digir-ta)

2

Iniino la abuuro oo cunno ahaan loo cuno; waa yaryar yihiin, qaabkooduna wuxuu u eg yahay qaabka kellida. Waa jaadad badan.

waa la naqliyay ✓

1

digir¹: m.dh 1. Dabar. 2. Midab madow oo ilkuhu yeeshaan.

2

digir²: m.dh Nooc dalagga ka mid ah, dhala miro u eg qaabka kellida, leh midabbo iyo jaadad kala geddisan. la-mid: dįir².

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Nooc dalagga ka mid ah, dhala miro u eg qaabka kellida, leh midabbo iyo jaadad kala geddisan; diir. 2. Dabar. 3. Midab madow oo ilkuhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] beans, peas

waa la naqliyay ✓

1

(Dighir) All.Som. Vigna unguiculata (L) Walp. Aggreg. Papilionaceae.

2

All. Som. Phaseolus mungo L. Papilionaceae.

3

All.Som. Phaseolus vulgaris L. Papilionaceae.

4

S Canavalia ensiformis (L) DC. Papilionaceae.

5

S Canavalia gladiata (Jacq.) DC. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) bean (biin); pea (pH); peas (piis)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) labada qori ee nugiga hareeraha kaga jira ee jigirtidu gasho midkood.

2

digir-ta: (magac, dhedig, keli) jaad badarka ka mid ah oo noocyo badan leh oo nafaqo badan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhabannacaso

2

de: beans, peas

3

lx: digir

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f-col

6

key: digir

waa la naqliyay ✓

تَنبِيهِ، تَحْذِيرٍ، إِنْدَارِ

waa la naqliyay ✓

1

(Diir-ka)

2

Xuubka, dubka, qolofta, mayraxda iyo wixii la mid ah oo ku rogan geedaha iyo miraha, kd.

waa la naqliyay ✓

1

diir¹: m.l Kulayl, uumi.

2

dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.

3

diir²: m.dh la-mid: diirdiir².

4

dįir²: m.dh.u la-mid: digir².

5

diir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid.

6

dįir³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin.

waa la naqliyay ✓

1

diir¹: m.l Kulayl, uumi.

2

diir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid. m.f.dh, diirid.

3

dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.

4

dįir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin. m.f.dh, dįirid.

waa la naqliyay ✓

Drive

waa la naqliyay ✓

1

m. n. skin of fruit ~ plant; peeling, peel, rind; cover

2

diir v. peel, skin, strip

3

diir v. become warm

4

diir [feminine] n., [collective] caterpillar(s), worm

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) rind (raynd); skin (iskiin); peeling (piilin); outer covering (ka-ver) ~ dub, qubka

2

diir -ay / tay: (v) peel (piil); strip or cut away the skin ~ fiiq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qolofta sare ka qaad. Maydhax ka diir geedka. Dh: fiiq.

2

diir -ka: (magac, lab, keli) dubka sare ama maqaarka. Waxaan nahay dad isku diir iyo isku diin ah.

3

diir-ta: (magac, dhedig, keli) jaad xasharaadka ka mid ah oo dhirta cuna. Dh: dirindiir.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dibir-ka) Dhul cag'adayg ah oo ciiddiisu dhooddi tahay; aan cadduun ahayn.

2

2. (Dibir-ta) Siyaalaha laysu legdo tu kamid ah; legdin; dibirrooti.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul ciid adag, dhano ah oo aan geedo badan lahayn; dhooddi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bro, m.l) Legdin dhulka si xoog leh laysugu dhufto. la-mid: dibirrooti¹.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. heavy soil

2

dibir [feminine] n. a fall in wrestling

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) hard ground, a solid surface of earth ~ gawaan

2

dibir -ta: (n) the act of putting someone down by wrestling

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul dedibley ah oo daaqsin iyo daran iyo hawo kulul leh, qawyo badan oo biyaha iyo milixda hodan ku ahna wuu leeyahay. Li: suubaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Digid-da)

2

Cabsi, dhib, xumaan, ama wax la mid ah oo soo socda, qof, kd., u sii sheegid; (qof) wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maaggan yahay, dareensiin, ogeysiin, si uu isu ilaaliyo oo uga gaashaanto.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dig². la-mid: digniin. digniinsho.

waa la naqliyay ✓

1

Preavviso

2

Forewarning

waa la naqliyay ✓

n. clan name

waa la naqliyay ✓

name-m arterial; jugular; important

waa la naqliyay ✓

1

de: clan name

2

lx: Digil

3

ps: n0

4

key: Digil

waa la naqliyay ✓

God

waa la naqliyay ✓

/dhijit/ (n) tiro hal god ah (lambarada 0-9).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dirir-ka) Xiddig if weyn oo naafaha ugu danbeeya; wuxuu u dhexeeyaa dirirday iyo garbo.

2

2. (Dirir-ta) dagaal, colaad, islayn, fara'isasaar, xarbi.

waa la naqliyay ✓

1

dirir¹: m.dh Dagaal; colaad.

2

dirir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Cid la dagaallamid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xiddig ifweyn oo Naafaha ugu dambeeya oo u dhexeeya Dirirday iyo Garbo. 2. la-mid: Dirirsagaaro. D. cawleed: gu'ga bartamihiisa.

waa la naqliyay ✓

1

dirir¹: m.dh Dagaal; colaad.

2

dirir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Cid la dagaallamid. m.f.dh, diririd.

3

dįrir: m.l 1. Xiddig ifweyn oo naafaha ugu dambeeya oo u dhexeeya dirirday iyo garbo. 2. la-mid: dįrirsagaaro. D. cawleed: gu'ga bartamihiisa.

waa la naqliyay ✓

name: Dirir

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] strife, enmity, fight, quarrel, dispute

2

dirir v. fight, quarrel, contend

waa la naqliyay ✓

name-m name of a very bright star. Lit: he who has been hoped to be bright

waa la naqliyay ✓

-yey I tay I een / nay: (v) 1. fight (faayt); engage in fighting. Ex: way dirireen; they fought each other. 2. dirir -ta: (n) war (woor); fight (faayt); battle (baa-tal) ~ xarbi, dagaal colaad

waa la naqliyay ✓

1

Litigio

2

Quarrel

waa la naqliyay ✓

magaca wiil dhashay xilli dirireed ama la rajaynayay in uu noqdo nin dirireed oo reerka colka ka ilaaliya.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof la dagaallan oo gacan ula tag ama hadallo diirdiirran ku dheh.

2

dirir: (fal) hanjab oo gacan ha qaadin. Carruurta la dirir ha cabsadaane. Dh: canaano, hanjab.

3

dirir -ka: (magac, lab, keli) afar xiddigood oo ka mid ah xiddigaha kurada mara oo koonfur u badan. Xiddigahaa dhammaantood halka ay ka soo baxaan tooskeeda uun bay ka dhacaan.

4

dirir -ta: (magac, dhedig, keli) colaad dil, dhac, iyo burbur wadata. Dirir sokeeye nabad baan ka aaminay. Dh: dagaal.

5

dirir -ta: (magac, dhedig, keli) hanjabaad afka ah oo aan gacan la qaadin. Dh: hanjabaad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nooc tigaadda ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg tigidh

waa la naqliyay ✓

1

(Daal-ka)

2

1. (-') Culayska iyo juucjuuca oogadu iska dareento kolkay socod ama hawl badan qabato.

3

2. Iniino jaadka digirta kamid ah oo qaab wareegsan leh; xoolaha iyo dadkuba waa cunaan. 3.* Cad dhalo duwan ah oo labada dhinacba ka foocsan oo fallaaraha iftiinka uruursha ama faafiya; cadad jaadkaas ah oo aragga loo qaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabannacasa-da)

2

Digirta iyadoo curdan ah oo galkeedoo weli cagaaran ku jirta la jaro oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(Digiiran-ka)

2

Shinbiro dibadjoog iyo gurijoogba leh oo aan dhab u duulin; midabkoodu waa beymadow (lafcir) xarriiqo iyo dhibco yaryar oo cadcadi ku dhafan yihiin; (ama digirin).

waa la naqliyay ✓

1

(Falfalliir-ka)

2

1. Digirta inta la dubo la tumo oo qalbacyo diiran laga dhigo.

3

2. Wax inta la jeexjeexay ama la dildillaacshey, falliirro laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

1

(Falfalliirid-da)

2

1. Digir, falfalliir ka dhigid.

3

2. Dildillaacin; falliirro badan ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gacan-ka) a) Xubin dhuun la moodo oo madaxa maroodiga ka lallaadda: waa sankii iyo bushintii kore oo isku samaysmay, wuxuuna isku darsaday xoog iyo jiljileec; docda kore waa adayg qallafsan gudo-ujeeddaduna waa wax jilicsan; Maroodigu wuxuu karaa inuu geed weyn gacankiisa ku jebiyo, dhinaca kalena, wax yar, sida xabbad digir ah oo kale, uu ku qaado. b) Biyo jiidan oo ama bad ka dillaaca ama biyo kale, oo dhulka engegan dhex gala, c) (qalab, weel) meel soo baxsan oo gacanta lagu qabto.

2

2. (Gacan-ta) (oogada dadka) xubinta qarqarka ka bilaabata oo faraha ku dhammaata oo ay kamid yihiin cududda, xusulka, dhudhunka, sacabka...

waa la naqliyay ✓

1

(Hamuu-ga)

2

Digir la dubey oo la falfalliiray oo la karshey.

waa la naqliyay ✓

1

(Kelli-da)

2

Mid kamid ah labada cad oo digirta qaabkeeda leh oo uurka ku jira (lafdhabarta labadeeda dhinac) oo waxa oogadu nacdo iyo dhiigga kala sooca, oo kaadi ahaan, dibadda ugu soo saara.

waa la naqliyay ✓

1

(Salbuka-da)

2

Digir yaryar oo cagaaran.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh 1. Sagaarada lab ee kolkaas u soo baxeen geeso la arki karo oo kolkaa la moodo in ay afar dhegood leedahay. 2. Fallaar dhegtiiba laba tarfaaq leedahay, ama afar geesood oo geeskiiba dheg leeyahay. 3. Digir markaa soo baxday oo afar caleemood leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Diirdiir yar oo caleenta digirta cunta.

waa la naqliyay ✓

m.dh Digir la shiiday basbaas, toon iyo basal lagu daray oo la dubay. la-mid: bejiye.

waa la naqliyay ✓

1

biif¹: m.l 1. Biyo yar oo lagu qooyo galley, meseggo iyo wixi lamida marka la tumayo ama la shiidayo. 2. B. ah: midab aad u cad; qurux. 3. la-mid: biifid.

2

biif²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Badar, digir iyo wixi lamida oo la tumayo ama la shiiday biyo yar ku qoyn. 2. Caddayn, qurxin.

waa la naqliyay ✓

m.l Digir ama badar la dubay oo biyo lagu bilbilay.

waa la naqliyay ✓

1

bocor¹: m.l 1. Burcadka caanaha geela ka soo baxa. 2. Meesha kuusan oo cunaha ragga ku taal. 3. Miro ay qaraha isku bahyihiin oo la cuno marka la kariyo. 4. Geedka digirta marka uusan weli aad u soo bixin ee madaxiisu fooraro.

2

bocor²: m.dh (-ro, m.l) 1. Miro aroorro leh oo sida qaraha u weyn oo la cuno. 2. B. ah: gabadh aad u qurxoon.

waa la naqliyay ✓

1

boqondhaw¹: m.l 1. Geed digir meseggo imw oo soo fufay. 2. la-mid: boqondhebid.

2

boqondhaw²: f.g1 (-dhebay, -dhawday; -dhebi) 1. Boqongoyn (qof). 2. Dhir jirid ka jarid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (u) Koox dad ah oo hanti mood ah oo badan leh. 2. Marka balagga digirtu ka baxo miliqnimada ee ay iniinyihiisu yaryaryihiin.

waa la naqliyay ✓

1

daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.

2

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

3

dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.

4

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f. g) Weel caano lagu maalo deeb ku nadiifin. 2. (f.g) Harag qoyan si dhogortu uga dhacdo deeb marin. 3. (f.g) Xoolo cadheysan deeb ku dhayid. 4. (f.g) Digir si uusan bahal ugu dhalan deeb ku shubid. 5. (f.mg) Kaga d.: wax meel yiil wada dhammayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Miro digireed oo aan weli bislaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: digiiran.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Qayb ka mid ah qalabka beeraha lagu falo oo dibidu jiidaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Qayb ka mid ah qalabka beeraha lagu falo oo dibidu jiidaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dier) N Ficus quibeba Ficalho. Moraceae.

2

N Ficus salicifolia Vahal. Moraceae.

3

N Euphorbia noxia Pax. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhigid-da)

2

1. Qalin, loox, warqaad, ama wax kale, wax ku qorid; qorid.

3

2. Wax korreeyey meel hoose keenid, saarid; wax la hayey, meel saarid.

4

3. Kaydin; dhitayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhig³. la-mid: dhigis, dhigniin.

waa la naqliyay ✓

put

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of putting (down) ~ setting; writing

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. the act of writing (raayting) ~ dhigmo, qoraal. Ex: dhigidda far Soomaaliga; the writing of the Somali language. 2. the act or process of putting or placing

waa la naqliyay ✓

1

Scrittorio

2

Writing

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cashir dad barid oo u sharrixid.

2

dhigid-da: (magac, dhedig, keli) wax meel geyn oo kaga tegid.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of putting (down) ~ setting; writing

2

lx: dhigid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f

5

key: dhigid

waa la naqliyay ✓

كِتابة

waa la naqliyay ✓

1

(Dhigis-ta)

2

Dhigid; qoris.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhigid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of writing

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of writing

2

lx: dhigis

3

pd: (-ta)

4

ps: vn1-f, vn2a-f

5

key: dhigis

waa la naqliyay ✓

1

(Dhimir-ka)

2

Maan; laab; kal; kas; garaad; (ama dhimiro).

waa la naqliyay ✓

m.l Maan; garaad; caqli. la-mid: dhimiro.

waa la naqliyay ✓

m.l Maan; garaad; caqli. la-mid: dhimiro.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] mind, understanding

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xiska qofku uu wax ku kala garto. Dh: caqli, garaad, maskax, lab, kal, kas, maan, dhimiro.

waa la naqliyay ✓

1

a: dhimiro (/da)

2

de: mind, understanding

3

lx: dhimir

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-abs

6

key: dhimir

waa la naqliyay ✓

m.l Mugga sacab fidsan.

waa la naqliyay ✓

m.l Dabci; camal.

waa la naqliyay ✓

1

dibbir¹: m.l 1. Dibbiro calool. 2. Qof maal qabeen ah.

2

dibbir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Dabayl badan oo gudaheeda ku samaysantay awgeed fuurid (calool). 2. Cid aad u dhargid. 3. Qof cayil.

waa la naqliyay ✓

1

dibbir¹: m.l 1. Dibbiro calool. 2. Qof maal qabeen ah.

2

dibbir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Dabayl badan oo gudaheeda ku samaysantay awgeed fuurid (calool). 2. Cid aad u dhargid. 3. Qof cayil. m.f.dh, dibbirid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be too full; swell up with gas (of one's stomach)

2

dibbir v. put on a great amount of weight

waa la naqliyay ✓

(fal) si dheregdhaaf ah wax u cun; caloosha kala bixi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dibbiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibjir-ka)

2

1. (qof, kd.) aan habeen wax cunin oo qaday ama laga seexday.

3

2. Qof aan xoogsan; hawllaawe; maxoogsade; meermeerti.

waa la naqliyay ✓

1

dibjir¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Qof sabool ah oo aan hoy uu u hoydo lahayn. 2. Kuray geela ilaaliya.

2

dibjir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Habeen dhan qadid.

waa la naqliyay ✓

1

dibjir¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Qof sabool ah oo aan hoy uu u hoydo lahayn. 2. Kuray geela ilaaliya.

2

dibjir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Habeen dhan qadid. m.f.dh, dibjirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] homeless ~ destitute person, bum; street people

2

dibjir v. stay out all night (person ~ animal); be homeless ~ destitute

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. homeless (hoomlas) person; waif (weeyf) 2. poor (puur) ~ fakhri, sabool —dibjirnimo

2

dibjir -ay / tay: (v) spend a night without eating

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof aan guri uu ku hoydo lahayn, noqo.

2

dibjir -ka: (magac, lab, keli) nin aan hoy iyo wax uu ku noolaado lahayn. Dh: gidaarjiif.

waa la naqliyay ✓