didib — Macnaha & Turjumaada

1

(Didib-ka, Didib-ta)

2

1. Dhul dibir ah.

3

2. Ciid biido cad ah ama dhagax xaraarta ka samaysmay.

waa la naqliyay ✓

1

didib¹: m.l/dh 1. Dhul dibir ah. 2. Ciid budo cad ah ama dhagax xaraarta ka samaysmay.

2

didib²: m.l (kiimika) Dhagax badanaaba ku jira macdanta kaarboneyt, gaar ahaanna kaarbooneytyada kaalsiyam iyo magniisiyam.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiim.) Dhagax badanaaba ku jira macdanta kaarboneyt, gaar ahaanna kaarbooneytyada kaalsiyam iyo magniisiyam.

waa la naqliyay ✓

Hard pan

waa la naqliyay ✓

f. n./m, [collective] stony soil

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hard ground, a solid surface of the earth ~ gawaan, dibir

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhagax lakabeed cadaadis ku samaysmay.

2

didib -ka: (magac, lab, keli) dhadhaab midab cad leh oo loo isticmaalo dhismaha iyo sameynta sibidhka.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dibir, digdigo, gawaan

2

de: stony soil

3

lx: didib

4

pd: (-ta ~ -ka)

5

ps: n1-f/m-col

6

key: didib

waa la naqliyay ✓

1

(Dhidib-ka)

2

Tigin.

waa la naqliyay ✓

1

dhidib¹: m.l (-bbo, m.dh) 1. Qori dheer, xooggan, af fiiqan leh oo godadka aqal Soomaaliga lagu qodo. 2. Qori yar oo godka dabinka gees laga geliyo oo lagu celiyo fitiligta. 3. la-mid: dhidbid.

2

dhidib²: m.l 1. (xisaab) Xarriiqda uu shaxan ku wanqaaranyahay. 2. (xisaab) Mid ka mid ah xarriiqyada tixraac ee maguuraanka ah ee lagu isticmaalo garaaf ama habdhis kulan. 3. (xisaab) Xarriiqda uu xood ama walaxi ku dul waniino.

3

dhidib³: f.g1 (-dbay, -dibtay; -dbi) Wax si adag dhulka ugu aasid.

waa la naqliyay ✓

1

dhidib¹: m.l (-bbo, m.dh) 1. Qori dheer, xooggan, af fiiqan leh oo godadka aqal Soomaaliga lagu qodo. 2. Qori yar oo godka dabinka gees laga geliyo oo lagu celiyo fitiligta.

2

dhidib²: m.l 1. (xisaab) Xarriiqda uu shaxan ku wanqaaranyahay. 2. (xisaab) Mid ka mid ah xarriiqyada tixraac ee maguuraanka ah ee lagu isticmaalo garaaf ama habdhis kulan. 3. (xisaab) Xarriiqda uu xood ama walaxi ku dul waniino.

waa la naqliyay ✓

Axis

waa la naqliyay ✓

Axis

waa la naqliyay ✓

1

m. n. stick fixed into the ground to act as a prop ~ support; axis

2

dhidib v. fix, set something into something else

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) hard and rocky soil ~ gawaan

2

dhidib -ka: (n) support (sa-poorti); bear the weight of, especially from below. Ex. dhidibka u aas; make a good support

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax bir, loox ama wax kale ah. dhulka ku adkee oo ku dheeb.

2

dhidib-ka: (magac, lab, keli) tiir ama qodin dhulka lagu dhaabo.

3

dhidib -ka: (magac, lab, keli) labada kulan ee garaafyada midkood.

4

dhidib -ka: (magac, lab, keli) xarriiq maangadeedka uu dhulka ama meere ku dul wareego.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Didmo geyeysiin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida.). la-mid: dudi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Didmo geyeysiin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida.). m.f.dh, didin. la-mid: dudi.

waa la naqliyay ✓

v. disperse, scare (off), scatter, cause to bolt ~ stampede

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause to flee in panic; scare away (iskeer a-weey); stampede (istaan-piidhy, frighten (faraay-teri) ~ bajin . Ex: xoolaha ha didin; don't scare the flocks

waa la naqliyay ✓

(fal) noole degganaansho ku jooga baqa geli.

waa la naqliyay ✓

1

de: disperse, scare (off), scatter, cause to bolt ~ stampede

2

lx: didi

3

pd: (didiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: didi

waa la naqliyay ✓

1

(Diib-ka)

2

Wax udgoon; cadar.

waa la naqliyay ✓

m.l Ur udgoon.

waa la naqliyay ✓

m. n. sweet-scented ~ perfumed thing

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) udgoon ay dumarku timaha ama meel kale mariyaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: sweet-scented ~ perfumed thing

3

lx: diib

4

pd: (-ka Pl: diibab (ka))

5

ps: n4-m, n2a-m

6

key: diib

waa la naqliyay ✓

1

(Didid-da)

2

Wadajir u yaacid, baqdin ama cabsi darteed.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg did. la-mid: dųdid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cabsi darteed la ordid.

waa la naqliyay ✓

1

(Didin-ta)

2

Si wadajir loo yaaco oo loo baqdo, falid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg didi. la-mid: dudin.

waa la naqliyay ✓

Excitation

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) marka xayawaan meel jooga ama fadhiya loo eryado si kediso ku ah ee ay ordaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg didin.

2

didis -ka: (magac, lab, keli) kala boodidda labo walxood oo leh danab kala duwan, ku togan iyo ku taban.

waa la naqliyay ✓

1

(Jidib-ka)

2

Bir daab leh oo dhirta lagu jaro; masaar; godin: faas.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Bir daab leh oo dhirta lagu jaro; masaar.

waa la naqliyay ✓

m. n. axe

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qalab ka samaysan bir af leh, lagu gooyo dhirta, daba fiiqan daabka loo geliyo leh, bir daab leh oo dhirta lagu jaro. Dh: faas, faash.

waa la naqliyay ✓

1

cf: faas, godin, masaar

2

de: axe

3

lx: jidib

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: jidib

waa la naqliyay ✓

m.l Been.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax aan jirin oo la sheego; wax aan run ahayn. Dh: been.

waa la naqliyay ✓

1

(Sidib-ta)

2

Meel ama wax sinsiman oo lagu sidban karo.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Meel siman oo lagu simbiriirixan karo.

waa la naqliyay ✓

f. n. slippery ground ~ rock

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel ama wax sinsiman oo lagu sidban karo, sinbiriirixan karo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: sallax

2

de: slippery ground ~ rock

3

initial: s

4

lx: sidib

5

pd: (-ta)

6

ps: n-f

7

key: sidib

waa la naqliyay ✓

1

(Bakool-ka)

2

1. Dhul carradiisu tahay didib ama dhooddi; dhul carro cad.

3

2. Meeraha dhulka iyo Dusaaga u dhexeeya; Waxaraxir.

waa la naqliyay ✓

1

(Gawaan-ka)

2

Dhul bannaan oo cag'adayg ah oo badanaa korreeya; dibir; digdigo: didib.

waa la naqliyay ✓

1

(Nuurad-da)

2

Dhagax didib ah oo la shiiday oo budo laga dhigay oo wax lagu dhiso laguna caddeeyo; xaraar.

waa la naqliyay ✓

1

gaaroodi¹: m.l Dhul didib ah, bannaan oo ay ka baxaan dhir dhaadheer oo teelteel ah iyo dixin.

2

gaaroodi²: f.g2 (-iyay, -isay) Xubin bararan wax kulul ku kubbayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul didib ah oo adag.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) 1. Meel didib ah, bannaan, aan weynayn, oo aan dhir lahayn. 2. Garoon. la-mid: gego, jegi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Bir firfircoon oo jilicsan, heerkul hoosana ku dhalaasha. Waa curiyaha saddexaad ee ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Waxay ku badantahay jeesada ama dhagaxa didibka iyada oo ah CaCO3, jibsimka iyada oo ah CaSO4 2H2O, jibsim ooman iyada oo ah CaSO4, faloorasbaar iyada oo ah CaF2 iyo abatayt iyada oo ah CaF2 Ca3 (PO4). Marka kaalsiyam lagu gubo meel hawo leh, waxa samaysma kaalsiyam ogsaydh (CaO) oo ah adke yooneed oo cad, waxase ka habboon in ogsaydhka laga diyaariyo kaarbooneytyada kaalsiyam kaas oo u kala baxa ilaa 800° C. Ogsaydhka iyo birta nafteeduba waxay sameeyaan haydarog-saydh (Ca(OH)2) marka ay la falgalaan biyaha.

waa la naqliyay ✓

1

shamiinto¹: m.dh Budo marka lagu qaso ciid, nuurad iyo wixi lamida dhagxanta, bulukeetiyada iyo wixi lamida ee wax lagu dhisayo la iskula qabto.

2

shamiinto²: m.dh (jooloji) Iskujir budaysan oo ka kooban silikeytyada iyo luumineytyada kaalsiyam, kaas oo ka samaysmay didib (CaCO3) iyo dhoobo la isku kululeeyey ka dibna la ridkay. Marka lagu qaso biyaha, waxa dhaca falgallo; kuwaas oo sameeya adke adag oo alluumiinno silikeyt ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Kolon walax macdaneed ah oo ka soo lulata bar kore, muuqaal ahaan waxay u egtahay ul-baraf, Tusaalaha ugu caansani waa didibka oo inta badan laga helo isagoo ka soo lusha dedka god dhagax nuuradeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (tiirotaagan, m.l) (jooloji) Kolon didib ah oo ay biyo ku sameeyeen dedka god, oo uu ku jiro milan-didibeed saqafka ka soo da'ya.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Godod yaryar, afaf badan leh, kana samaysma meelaha didibka ah, oo bahalladu galaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul didib ah oo adag.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) 1. Meel didib ah, bannaan, aan weynayn, oo aan dhir lahayn. 2. Garoon. la-mid: gego.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiim.) Bir firfircoon oo jilicsan, heerkul hoosana ku dhalaasha. Waa curiyaha saddexaad ee ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Waxay ku badantahay jeesada ama dhagaxa didibka iyada oo ah CaCO3, jibsimka iyada oo ah CaSO4 2H2 O, jibsim ooman iyada oo ah CaSO4, faloorasbaar iyada oo ah CaF2 iyo abatayt iyada oo ah CaF2 Ca3 (PO4). Marka kaalsiyam lagu gubo meel hawo leh, waxa samaysma kaalsiyam ogsaydh (CaO) oo ah adke yooneed oo cad, waxase ka habboon in ogsaydhka laga diyaariyo kaarbooneytyada kaalsiyam kaas oo u kala baxa ilaa 800° C. Ogsaydhka iyo birta nafteeduba waxay sameeyaan haydarogsaydh (Ca(OH)2) marka ay la falgalaan biyaha.ù m.l, kaalsiyam haydarogsaydh. m.l, kaalsiyam kaarboneyt. m.l, kaalsiyam salfeyt.

waa la naqliyay ✓

1

shamiinto¹: m.dh Budo marka lagu qaso ciid, nuurad iyo wixi lamida dhagxanta, bulukeetiyada iyo wixi lamida ee wax lagu dhisayo la iskula qabto.

2

shamiinto²: m.dh (jool.) Iskujir budaysan oo ka kooban silikeytyada iyo luumineytyada kaalsiyam, kaas oo ka samaysmay didib (CaCO3) iyo dhoobo la isku kululeeyey ka dibna la ridkay. Marka lagu qaso biyaha, waxa dhaca falgallo; kuwaas oo sameeya adke adag oo alluumiinno silikeyt ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (jool.) Kolon walax macdaneed ah oo ka soo lulata bar kore, muuqaal ahaan waxay u egtahay ul-baraf, Tusaalaha ugu caansani waa didibka oo inta badan laga helo isagoo ka soo lusha dedka god dhagax nuuradeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (tiirotaagan, m.l) (jool.) Kolon didib ah oo ay biyo ku sameeyeen dedka god, oo uu ku jiro milan-didibeed saqafka ka soo da'ya.

waa la naqliyay ✓

Didib dillaac

waa la naqliyay ✓

Didib

waa la naqliyay ✓

Hadhaa didib

waa la naqliyay ✓

1

cidhib¹: m.dh (-dhbo, m.l) la-mid: cirib.

2

cidhib²: m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cagta dadka qaybteeda danbe ee adag ee u dhexaysa boqonta iyo raysmagaadhada; cagta inta dhulka la dhigo qaybteeda danbe. Cidhibta ayay qodaxi iga mudday.

2

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) jaansaarka danbe ee kabta oo ku beegan halka ay cidhibta cagtu dul saaran tahay.

3

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) suunka xagga danbe kabta ka haya.

4

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) caaqibada danbe ee ay shaqo la falay leedahay; aayaha danbe ee arrini ku dhammaato; natiijo iyo wax ka dhashay hawl iyo hedel horay loo qabtay. Dh: dhaxal.

waa la naqliyay ✓

1

dhibib¹: m.l la-mid: dhibiib¹.

2

dhibib²: m.l (daawo) Xaalad daran oo si kedis ah qof ugu dhacda, sida badanna saameysa dhinac dhan oo jirka ka mid ah, waxaana keena dhiigga oo ka kala go'a qayb ka mid ah maskaxda.

3

dhibib³: f.mg1 (-bay, -btay) la-mid: dhibiib².

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Xaalad daran oo si kedis ah qof ugu dhacda, sida badanna saameysa dhinac dhan oo jirka ka mid ah, waxaana keena dhiigga oo ka kala go'a qayb ka mid ah maskaxda.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhidid-ka)

2

Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda kasoo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato.

waa la naqliyay ✓

1

dhidid¹: m.l 1. Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda ka soo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato. 2. la-mid: dhididid.

2

dhidid²: m.l (cilmiga naflayda) Dareere qashin ah, oo ka kooban milan biyeysan oo soodhiyam koloraydh, yuuriya yar iyo walxo kale. shaqadiisu waxaa weeye qaboojinta jidhka iyo joogteynta heer kulka naasleyda.

3

dhidid³: f.mg1 (-day, -dday) Nafley qorrax ama xanuun la kululaatay qoyaan dufan leh oogadeeda ka soo yaacid.

waa la naqliyay ✓

1

dhidid¹: m.l Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda ka soo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato.

2

dhidid²: m.l (cilmiga naflayda) Dareere qashin ah, oo ka kooban milan biyeysan oo soodhiyam koloraydh, yuuriya yar iyo walxo kale. shaqadiisu waxaa weeye qaboojinta jidhka iyo joogteynta heer kulka naasleyda.

3

dhidid³: f.mg1 (-day, -dday) Nafley qorrax ama xanuun la kululaatay qoyaan dufan leh oogadeeda ka soo yaacid. m.f.dh, dhididid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): sweat, perspiration

2

dhidid v. sweat, perspire

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) sweat (isweet); perspiration (peris-pereey-shin)

2

dhidid -ay / day: (v) sweat (isweet); perspire (peeris-paayar)

waa la naqliyay ✓

عرق

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiddin) N Commiphora africana (A.Rich.) Engl. Burseraceae.

2

NFD,S? Commiphora myrraha (Nees) Engl. Burseraceae.

3

N Commiphora habessinica (0.Berg.) Engl. Burseraceae.

4

S,N Commiphora tubuk Sprague. Burseraceae.

5

N Commiphora samharensis Schweinf. Burseraceae.

6

NFD Commiphora ellenbeckii Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) loo adeegsado awrta kolka la joojinayo ama la dabrayo. Dibdis dheh awrka oo dabarka ku xidh. Dh: dibso.

waa la naqliyay ✓

1

diddin¹: m.l In yar oo hoore ah. la-mid: dindin¹.

2

diddin²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) In yar oo hoore ah si ayaar ah u daadasho. la-mid: dindin².

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): remaining liquid at the bottom of a container

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo, aayar u durdur oo quiqul. Dh: dindin.

2

diddin -ka: (magac, lab, keli) inyar oo biyo ah Diddin biyo ah qarbidka kuma jiraan. Dh: dindin.

waa la naqliyay ✓

1

de: remaining liquid at the bottom of a container

2

lx: diddin

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-mass

5

syn: goggon

6

key: diddin

waa la naqliyay ✓

m.dh Dafdaf iyo faan been ah.

waa la naqliyay ✓

vl. n. bluffing, pretending to possess qualities that one doesn't have; boasting

waa la naqliyay ✓

1

de: bluffing, pretending to possess qualities that one doesn't have; boasting

2

lx: digdig

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: digdig

waa la naqliyay ✓

1

(Diidid-da)

2

1. Miyirdaboolan wax yar qof haya oo lala dhaco, tabaryari ama dhiigga oo aan si wanaagsan maskaxda u gaarin, darteed.

3

2. (-) Oggolaansho laga waayid; nicid; yeeli waayid; siin ama bixin waayid.

waa la naqliyay ✓

1

diidid¹: m.f.dh eeg diid².

2

diidid²: m.dh (daawo) Suuxid muddo gaaban oo ay keentay dhiigga maskaxda taga oo yaraaday.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dįid. la-mid: dįidis, dįidmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Suuxid muddo gaaban oo ay keentay dhiigga maskaxda taga oo yaraaday.

waa la naqliyay ✓

Negate

waa la naqliyay ✓

-da: (n) negation (ni-geey-shin); refusal (rif-yuusal); denial (di-naayal); refusing (rif-yuus-ing); declining ~ diidmo, inkirid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) mid uu dhulku la wareegayo oo dhici gaadhaya noqosho. Nabarka madaxu diidid wuu keenaa. Dh: daandaamid.

2

diidid -da: (magac, dhedig, keli) diidmo samayn oo wax gaashaanka u daruurid. Dh: diidis.

waa la naqliyay ✓

إِبْرَةُ المَلاحِينَ

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dįidid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg diidid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dildi-sha)

2

Daliig; jiitin; xarriiq; (badanaa waa koox: dildilo).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Summad geela lagu dhigo oo ah alif jiif ahaan caloosha loogu jiido.

waa la naqliyay ✓

f. n. line, stripe

waa la naqliyay ✓