dibkabe — Macnaha & Turjumaada

m.l (-bayaal, m.dh) (naxwe) Lifaaq kagu dhejiyo sal magac ama fal dhammaadkiisa, yacnii dhiniciisa midig. Tusaale: “Dukaanle baa illinka furay”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bayaal, m.dh) (naxwe) Lifaaq kagu dhejiyo sal magac ama fal dhammaadkiisa, yacnii dhiniciisa midig. Tusaale: Dukaanle baa illinka furay.

waa la naqliyay ✓

1

curiye¹: m.l (-yayaal m.l/dh) (riw.) Qofka wax curiya.

2

curiye²: m.l (-yayaal, m.l/dh) (kiimika) Walaxda aan loo sii kala bixin karin walxo ka sii fudud asal haan. Atammada curiyuhu waxay dhammaantood leeyihiin tiro borotoon oo isku mid ah iyo weliba tiro isku mid ah oo elektaroon, taas oo jaangoysa firfircoonaanta kimikaad. Curiyayaasha, dabiici ahaan, laga helo dhulku waa ilaa 92.

3

curiye³: m.l (-yayaal, m.l/dh) (naxwe) Erey guud oo tilmaama xubin ka mid ah xubnaha uu shay ka koobanyahay, sida erey oo ah xubin ka mid ah weerta ama dibkabe oo ah xubin ka tirsan ereyga.

waa la naqliyay ✓

dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo lab ah oo tilmaamaya wax adigu (qofka labaad ee kelida ah ee lahadlaha ah) aad leedahay. Tusaale: “Qalinkaaga baa cusub”. la-mid: kaa³.

waa la naqliyay ✓

dk.ti.l Dibkabe tilmaame oo magac lab dib looga qodbo, oo wax ama cid hadlaha ka fog lagu tilmaansado. Tusaale: “Dukaankaas Cali baa leh”. la-mid: kaa4.

waa la naqliyay ✓

dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax annagu (qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa aynan ku jirin) aanu leenahay. Tusaale: “Dalkaayaga ayaa ka ballaaran dalkiinna”. la-mid: kayaga2, kaayo², kayo².

waa la naqliyay ✓

dk.ti.l Dibkabe tilmaame oo magac dib looga qodbo, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado.

waa la naqliyay ✓

dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax anigu (qofka koowaad ee kelida ah ee hadlaha ah) aan leeyahay. Tusaale: “Dalkaygu waa hodan”. la-mid: kay³.

waa la naqliyay ✓

dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax isagu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. la-mid: keed.

waa la naqliyay ✓

dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax innagu (qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayo ay ku jiraan) aynu leennahay. Tusaale: “Aan aadno gurigeenna”. la-mid: keen³.

waa la naqliyay ✓

dk.ti.l Dibkabe tilmaame oo magac lab dib looga qodbo oo wax ama cid hadlaha ka fog yarana jaahiisa ka babcan lagu tilmaansado.

waa la naqliyay ✓

dk.we.l Dibkabe weyddiimeed oo lab, oo wax ama qof lagu hubsado. Tusaale: “Wiilkee baa kula hadlay?”

waa la naqliyay ✓

dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax idinku (qofka labaad ee wadarta ah) aad leedihiin. Tusaale: “Dad badan baa dhagaysta warkiinna”. la-mid: kiin².

waa la naqliyay ✓

dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo lab ah oo tilmaamaya wax isagu (qofka saddexaad ee kelida ah ee lab) uu leeyahay. Tusaale: “Aaway qalankiisa?”. la-mid: kiis³, ki, kįi².

waa la naqliyay ✓

dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax iyagu (qofka saddexaad ee wadarta ah) ay leeyihiin. Tusaale: “Macallinkooda ayay la tashadeen”. la-mid: kood².

waa la naqliyay ✓

1

lifaaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dun yar oo cirbad dulkeed ku jirta. 2. Dokominti la dirayo warqad la raaciyo oo sii kaabaysa dulucda.

2

lifaaq²: m.l (-qyo, m.dh) (naxwe) Qurub lagu kaabo erey salkiisa, si uu u beddelo qiimaha iyo waxqabadka ereygaas; lifaaqyadu waxay u kala baxaan: “horkabe” (ereyga hortiisa ayuu ku lifaaqmaa), “dibkabe” (ereyga dhammaadkiisa) iyo “dhexkabe” (ereyga dhexdiisa).

3

lifaaq³: f.g1 (-qay, -qday) 1. Cirbad dulkeed dun gelin. 2. Ku l.: dokominti la dirayo warqad sii raacin. 3. Maro iyo wixi lamida mid kale ku tolid.

waa la naqliyay ✓

1

taada¹: mu.lh.dh (kuwaaga, w) Magacuyaal lahaansho oo tilmaamaya wax adigu (qof-ka labaad ee kelida ah ee lahadlaha ah) aad leedahay. Tusaale: “Taada ayaa qurux badan”.

2

taada²: (-taada) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax adigu (qofka labaad ee kelida ah ee lahadlaha ah) aad leedahay. Tusaale: “buugaagtaada ayaan ka dhax helay warqaddan”. la-mid: taa³.

waa la naqliyay ✓

1

taas¹: mu.ti.dh (kuwaas, w) la-mid: taa¹

2

taas²: (-taas): dk.ti.dh Dibkabe tilmaame oo magac dhaddig dib looga qodbo, oo wax ama cid hadlaha ka fog lagu tilmaansado. Tusaale: “Beertaas waa tayda”. la-mid: taa².

waa la naqliyay ✓

1

taayada¹: mu.lh.dh (kuwayaga, w) Magacuyaal lahaansho oo tilmaamaya wax annagu (qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa aynan ku jirin) aanu leenahay. Tusaale: “Taayada lama taaban ka-ro”.

2

taayada²: (-taayada) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax annagu (qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa aynan ku jirin) aanu leenahay. Tusaale: “Buugaagtayadu way ka duwanyihiin kuwiinna”. la-mid: tayo².

waa la naqliyay ✓

1

tan¹: m.l 1. Culays dhan 1000 kg. 2. Mug.

2

tan²: mu.ti.dh (kuwan, w) Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka ha-dlaya u dhow oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tu. “Tan meesha fadhidaa waa walaashay”.

3

tan³: (-tan) dk.ti.dh Dibkabe tilmaame oo magac dheddig dib looga qodbo oo wax qofka hadlaya u dhow oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tusaale: “Tintan tayda ma aha”.

4

tan⁴: fk. Ilaa; T. ama taniyo: mar laga bilaabo; jeer laga gaaro. Tusaale: “Tan iyo intii uu halkaan yimid wuu bukay”.

waa la naqliyay ✓

1

tayda¹: mu.lh.dh (Kuweyga, w) Magacuyaal lahaansho oo tilmaamaya wax anigu (qofka koowaad ee kelida ah ee hadlaha ah) aan leeyahay. Tusaale: “Taydu waay caddahay”.

2

tayda²: (-tayda) dk.lh.dh Dibkabe tilmaamaya wax keli ah oo dheddig, kolka qofka lihii sheegayo inuu leeyahay. Tusaale: “Nin baa hortayda taagan”. la-mid: tay.

waa la naqliyay ✓

1

tee¹: mu.we.dh (kuwee, w) Magacuyaal weyddiimeed oo dhaddig, oo iskii u taagan, oo wax ama qof lagu hubsado. Tusaale: “Waa tee midda hadlaysa imminka?”.

2

tee²: (-tee) dk.we.dh Dibkabe weyddiimeed oo dheddig, oo wax ama qof lagu hubsado. Tusaale: “Fartee baa kula qurxoon?”.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax kasta oo lagama maarmaan u ah dacwadda socodsiinteeda oo laga sugayo cidda dacwinaysa sida: markhaati, kharash, dhaar iyo wixii la mid ah. Dh: ijraa'aad.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof dembi gala. Beni'aadanku waa dambaabe. Dh: dambaabe.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bayaal, m.l/dh) (naxwe) Lifaaq la dhexgeliyo erey gudihiisa. Tusaale: “Waan qorayaa; waan qoranayaa”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bayaal, m.l/dh) (naxwe) Lifaaq la dhexgeliyo erey gudihiisa. Tusaale: Waan qorayaa; waan qoranayaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) Qof dhibaato la gaarsiiye.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) Qof dhibaato la gaarsiiye.

waa la naqliyay ✓

m. n. injured party, victim (of theft ~ accident)

waa la naqliyay ✓

-dhibbanaha: (n) victim (vik-tem); sufferer (safa-rar); persecutee (peer-sikiyuutii)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka dhibta loo geysto ee wax tabanaya.

waa la naqliyay ✓

1

de: injured party, victim (of theft ~ accident)

2

lx: dhibbane

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dhibbane

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof ay dhaqan u tahay inuu kadeedka dadka kale ka shaqeeyo. Dh: dhiblow.

waa la naqliyay ✓

/beyb/babes; (n) 1. cunug yar (ilmo yar) e.g. What a beautiful babe! (n) 2. magac loogu yeero qofka aad jeceshahay gaar ahaan, xaaskaaga, ninkaaga, iwm. e.g. Do you need any help, babe?

waa la naqliyay ✓

/dhayk/ (n) biyo-xireen.

waa la naqliyay ✓

n., (mound) deyr, -ki, xer, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibad-da)

2

Meel bannaan ama aan kor ka awdneyn; (ama dibed).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (fk) Meel bannaan ama awdnayn. 2. Dal shisheeye. la-mid: dibed.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (fk) Meel bannaan ama awdnayn. 2. Dal shisheeye. la-mid: dibed.

waa la naqliyay ✓

f. n., loc. outside, out-of-doors, outside, external

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. outside (aawt-saaydh); out (aawt); exterior (ekis- tiiriyer). Ex: guriga dibaddiisa; outside of the house. 2. (adj) abroad (a-baroodh)', external (ikis-teernal) ~ khaarij. Ex: arrimaha dibadda; external affairs

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax meesha aad joogto ka baxsan. Dibadda ayaynu xalay seexannay. Dh: barrax. Li: gudo.

waa la naqliyay ✓

1

de: outside, out-of-doors, outside, external

2

lx: dibad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f-loc

5

xe: outside the building

6

xv: dibed

7

key: dibad

waa la naqliyay ✓

ثَوْرِ ذَكَرِ الْبَقَرِ

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed u eg uubataysta oo caano leh laguna daweeyo geestuul.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-baday, -batay) 1. Dad ama xoolo rugtoodii ka dhixid. 2. Dayax soo bixi waayid. la-mid: dubbo.

waa la naqliyay ✓

1

v. stay out all night, not spend the night at home

2

dibbo v. be invisible, obscure, overcast (as the moon)

waa la naqliyay ✓

(fal) xilligii hoynta ka dibdhac; mayraca ku raag oo horay ha u soo hoyan. Dh: dibboo, miro.

waa la naqliyay ✓

1

(Dubba-ha)

2

Bir duuban oo daab leh oo qalabka tumaalka kamid ah; birtii la doona hayo in qaab gaar ah loo yeelo baa inta la kululeeyo oo dubbadda korka laga saaro, isaga kor lagaga garaacaa; burris.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bayaal, m.l/dh) Qalab ka kooban bir kuusan oo qalab kala duwan leh iyo daab madaxa kula jira oo farsamayaqaanku ku garaaco biraha uu farsamaynayo; burris.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bayaal, m.l/dh) Qalab ka kooban bir kuusan oo qalab kala duwan leh iyo daab madaxa kula jira oo farsamayaqaanku ku garaaco biraha uu farsamaynayo; burris.

waa la naqliyay ✓

m. n. hammer

waa la naqliyay ✓

1

-dubbaha: (n) hammer (hamer); ~ buris

2

dubbe: -dubbaha: (n) bear (beer) ~ oorso

waa la naqliyay ✓

1

Martello

2

Hammer

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) nooc khudradda suugada lagu daro oo xabxabka u eg. Dh: bocor.

2

dubbe -ha: (magac, lab, keli) qalab bir duuban ah oo daab la qabsado iyo madax malaasan oo cuddoon leh. Wax baa lagu tumaa ama dhagaxa lagu jebiyaa. Dh: madaraqad.

waa la naqliyay ✓

1

de: hammer

2

lx: dubbe

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dubbe

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) geed bahda sogsogta ah. Yibbe u garaac waxaraha. Dh: yubbe.

waa la naqliyay ✓

v.tr. - cunsiin, quudin.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) dab meel ka kaca; olol iyo holac meel ka baxa. Dabkac innaga ilaaliya dabaylaa dhacayee.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dakano.

waa la naqliyay ✓

m. n. fault, blameworthy act which can cause a feud

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) cadawtinnimo in kol uun la iska aargoosto niyadda lagu hayo. Dh: caloolxumo, cadaawo.

waa la naqliyay ✓

1

de: fault, blameworthy act which can cause a feud

2

lx: dakane

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dakane

waa la naqliyay ✓

/dhibeys/ (v) giima ridid (tayo jebin).

waa la naqliyay ✓

/dhibeyt/ (n) 1. dood (v) 2. doodid.

waa la naqliyay ✓

Dood

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhidib qore ah ama wax kale oo dhulka lagu qotomiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Dh. dheh: si fiican u qabo; dhabdheh.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) inanka yar ee geela ilaaliya. Dh: dabadhoon.

2

dhakab -ta: (magac, dhedig, keli) «~ ku dheh» ku dheg ama wax ku dhakhso.

waa la naqliyay ✓

1

diable, n. m. - Qofka sheydaanka ah; waxyeela badan; Xun; Waxyeelo ah; kharriban.

2

diable! - jin!

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dubaaq.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) foorado badan oo turub ah oo la kala leeyahay, marba in isu dhigasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daabax.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibbad-ka)

2

1. Dibbasho; dhixid.

3

2. Habeenka bisha dayaxa ugu danbeeya oo dayuxu qarsoomo oo uusan soo bixin; (ama dubbad).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Maqanaanta labada habeen ee dayaxeed ugu dambeysa ee aanu dayaxu soo bixin. 2. Rugta dayuxu fariisto labada habeen ee ugu dambeeya bil-dayaxeed. 3. la-mid: dibbasho. la-mid: dubbad¹.

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. act of staying away, not coming home

2

dibbad m. n. last night of the lunar month, dark of the moon

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dib u dhaca ay xooluhu xilligii ay xerada imanayeen dib uga dhacaan. Dh: dib'udhac.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dublo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dikaan-ka)

2

Dhaqdhaqaaq yar oo isdabajoog ah sida kan dhiigga xididdada xula haya ama meel malaxi ku jirto.

waa la naqliyay ✓

1

dikaan¹: m.l 1. Dhaqdhaqaaq yar oo isdabajoog ah sida kan dhiigga xididdada xulaaya ama meel malaxi ku jirto. 2. la-mid: dikaamid.

2

dikaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Dikaan dareemid (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

dikaan¹: m.l Dhaqdhaqaaq yar oo isdabajoog ah sida kan dhiigga xididdada xulaaya ama meel malaxi ku jirto.

2

dikaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) dikaan dareemid (nafley). m.f.dh, dikaamid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pulse; throb (of pain); rhythmical flow

2

dikaan v. pulse, pulsate; throb; flow rhythmically

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) pulsating pain (pal-saayting peeyn) ~ dakaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaq fudud oo is dabasocda oo is dabajoog ah sida ka dhiigga.

waa la naqliyay ✓

/dhayleyt/ (v) fuurid, bararid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qarawga dadka jaadka cuna ku dhaca maalinka aanay cunin oo ah hawaawi cabsi badan. Xalay dubaab baa i helay.

waa la naqliyay ✓

1

(Kabkab-ka)

2

1. Wax laysku nabnabay.

3

2. Isku nabnabka laftiisa; karkar.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. patchwork

2

kabkab v. piece together, do patchwork

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) repair (ripeer); patch up (paaj ap); dam (dhaan) ~ toltolid, karkar

waa la naqliyay ✓

starter

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) marka qofku cidda uu ku tiirsanyahay ama qolodiisu aanay tiro badneyn. Dabyareha aan ahay waa waxa la igu duudsiyey. Dh: bahyare, laangaab. Li: laandheere.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xadhig fardaha lugta iyo jeeniga lagaga xidho si aanay u cararin. Dh: shakaal.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Neef baadi ah ama la soo xaday oo la qashay. la-mid: dannabo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: diibaaji.

waa la naqliyay ✓

m. n. deposit, security

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) deposit (dipaa-zit)-, down payment, security (si-kuriti) ~ see [eeg] dabaaji, curaar

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) lacagta la sii horraysiiyo kolka wax la kala kiraysanayo. Dh: carbuun, diibaaji, diimaasi.

waa la naqliyay ✓

1

de: deposit, security

2

lx: dibaaji

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m, n7-m

5

see: diibaaji

6

key: dibaaji

waa la naqliyay ✓

1

dibaakh¹: m.dh la-mid: dabaakh¹.

2

dibaakh²: f.mg1 (-khay, -khday) la-mid: dabaakh².

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Boodboodid yaryar oo kolkol hilibku yeesho, siiba muruqyada; burunjiyayn; jarcayn. la-mid: dubaaxi.

waa la naqliyay ✓