dibboodid

(Dibbood-ka)

(xoolo) aan habeenkii soo xeroon ee dibadda ku dhaxa; dibjir.

dibbood¹: m.l Baadi cidla bariday.

dibbood²: f.mg1 (-day, -dday) Xoolo, xeradoodii ka dhixid.

m. n., [collective] livestock not brought into the fold at night

dibbood v. be left out at night (of animals)

-ay / dibbootay: (v) lost animal, especially missing home at night

(fal) miro oo ha soo hoyan.

dibbood -ka: (magac, lab, keli) maqnaansho ay xooluhu habeenkii xeradooda ka dhaxaan oo aanay soo hoyan. Dh: mirasho.

de: livestock not brought into the fold at night

hm: 1

lx: dibbood

pd: (-ka)

ps: n-m-col

key: dibbood_1

de: be left out at night (of animals)

hm: 2

lx: dibbood

pd: (dibbooday)

ps: v1=intr

key: dibbood_2

(Boodid-da)

Bootin samayn; dhaqso u hinqad.

m.f.dh eeg bǫod.

-da: (magac, dhedig, keli) kicintaan dhakhso ah. Boodidda waa lagu yaqaan iyo bayrta uu gabaye.

boodid -da: (magac, dhedig, keli) meel kor uga kac oo xagga sare ka mar.

boodid -da: (magac, dhedig, keli) wax ka cadhood oo ka kicid.

وَتْبِ، وَنَطْ، قَفْزِ

(fal) xoolo, milaygii la xeroonayay dib uga dhac. Dh: dibbo, miro, bas.

(Doodid-da)

Murmid; hadlid; baanid.

m.f.dh eeg dood³. la-mid: doodis.

-da: (n) the act of debating or arguing

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, la mormid; baane iyo hadal ku jirid. Dh: mormid.

-ga: (magac, lab, keli) wax dhammaanaya, inta u danbaysa. Daboodiga colaadda ka hadhay halla badbaadiyo. Dh: dabaadi, dabayaaqo, gabaabsi.

(Dhoodid-da)

Faanid; is'ammaanid; shoolid; dhaadasho.

m.f.dh eeg dhood².

-da: (magac, dhedig, keli) awr, hal saarasho oo abaahin.

m.l la-mid: jidbood.

-ka: (magac, lab, keli) marka la sheegayo in qof kalgacal uu wax u qabo darteed u miyir beelo.

(Daboolid-da)

Dabool korka ka saarid; wax ku rogid; qarin.

m.f.dh eeg dabool².

vl. n. disguising, camouflaging

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku jira dusha wax ka saarid oo wixii ku dhici lahaa ka ilaalin. Dh: daboolis.

de: disguising, camouflaging

lx: daboolid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: daboolid

(Dibbirid-da)

Calool fuurid, dabayl gudaheeda ka samaysantay darteed.

m.f.dh eeg dibbir².

-da: (v) 1. excessive fullness of stomach with food or gas, 2. (adj) extremely angry, Ex: caruu la dibbiray; he got extremely angry

-da: (magac, dhedig, keli) cunto aad u cunis oo aad u dhergid. Dh: dhergid.

m.f.dh eeg diqow.

(Dhaboobid-da)

Wax suuraggalay noqosho; dhab noqosho; run noqosho.

m.f.dh eeg dhabow.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhab ah noqosho. Dh: rumoobid.

-da: (magac, dhedig, keli) qof ama neef xoolo ah halka uu ka soo jeedo daraaddii gooni u saarid. Dh: haybsoocid.

m.f.dh eeg niibow². la-mid: niibow¹.

-da: (magac, dhedig, keli) xanaaq degdeg ah.

-da: (magac, dhedig, keli) si aanay naftaada dani ugu jirin u dhaqmid.

m.f.dh eeg kalabbood².

-da: (magac, dhedig, keli) wax kaa cag horreeya orod ka sii daba caymadid. Daba'ordidda horqabatayn baa kuu dhaanta. Dh: dabaroorid.

m.f.dh eeg daba-orod.

m.f.dh eeg dabajoog². la-mid: dabajoog¹ (2).

Seguimento

To follow

-da: (magac, dhedig, keli) ka hadhitaan la'aan oo ku raadjoogid. Dabajoogid ayaa xoolaha lagu ilaaliyaa. Dh: dabasocod, dabaggelid.

m.l (-jayaal, m.l/dh) 1. Bisha lixaad ee sannad qorraxeedka. 2. D.-jayaal: laba xiddigood oo waaweyn oo cirka dhiniciisa koonfur ku yaal.

-ha: (magac, lab, keli) bisha lixaad ee sannadqorraxeedka.

dabboojiye -ha: (magac, lab, keli) labo xiddigood oo waaweyn oo cirka dhiniciisa koonfur ku yaal.

m.f.dh eeg danabow.

-da: (magac, dhedig, keli) danab yeelasho. Isliska walaxaha danaboobid ayaa ka dhalata.

m.f.dh eeg dhiiqow.

-da: (magac, dhedig, keli) dhoobo yeelasho.

(Dhilloobid-da)

Dhillo noqosho.

m.f.dh eeg dhillow.

-da: (magac, dhedig, keli) qof dhillo ah noqosho. Dh: shaqabadoobid.

m.f.dh eeg dhoobow.

-da: (magac, dhedig, keli) dhoobo noqosho; wax dhooqoobay ahaan.

m.f.dh eeg dubayow.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dubayo lagu sameeyey noqosho.

m.l (fiisikis) Lakab khafiif ah ee dareere oo ku samaysan oogada walax adke ah, taas oo dareeraha uu lakabku ka samaysanyahay uu socdo. Xoogga qalaad isjiidadka ayaa sababa in molikiyuulada dareeraha ee ugu dhow adkuhu ayna dhaqaaqin oo ay taagnaadaan, marka loo eego dareeraha ay ka midka ahaayeen.

(Aboodi-ga)

Haadka jaad ka mid ah oo weyn oo afka iyo lugaha iyo baalasha dhinacyadooda guduudan.

m.l (-iyo, m.dh) Nooc haadda ka mid ah oo xagga weynaanta u dhaxeeya gorgorka iyo coomaaddaha, oo habeenkii dhulka u hoyda oo afka luguha iyo baalasha dhinacyadooda guduudan.

m.l (-iyo, m.dh) Nooc haadda ka mid ah oo xagga weynaanta u dhaxeeya gorgorka iyo coomaaddaha, oo habeenkii dhulka u hoyda oo afka luguha iyo baalasha dhinacyadooda guduudan.

m. n. bird of prey species, vulture

-ga: (n) big bird; large bird

-ga: (magac, lab, keli) jaad haadka ka mid ah oo waaweyn. Bogga iyo inta hore wuu cadyahay dushana waa madow afka iyo mijahana waa casaan. Gorayada iyo shimbiraha waaweyn ayuu ugacda ka cunaa. Gorayadu ilmaheeda, aroori bay dhigtaayoo, aboodigu ku laayaa. Dh: durmi.

de: bird of prey sp., vulture

lx: aboodi

pd: (-ga)

ps: n7-m

key: aboodi

(Boobid-da)

Si boob ah wax u qaadasho; hooshid.

m.f.dh eeg boob². la-mid: boob¹ (4).

vl. n. robbery, marauding; hurry, haste

-da: (magac, dhedig, keli) si dhakhso ah wax xoog ugu qaadasho. Boobid sed laguma biirsado. boobis -ta: (magac, dhedig, keli) si degdeg ah wax qaadasho.

a: boobis (ta)

de: robbery, marauding; hurry, haste

lx: boobid

pd: (-da)

ps: vn1-f, vn2-f

key: boobid

-ta: (magac, dhedig, keli) bootin samayn.

boodis -ta: (magac, dhedig, keli) ka cadhooshaha fikir la soo jeediyey.

m.f.dh eeg boor³. la-mid: boor².

-da: (magac, dhedig, keli) hab saca ilmaha loo ogolaysiiyo ama godolka oo maydhax gumareed dabada looga geliyo. Dh: booris.

m.dh la-mid: ooyid.

-da: (magac, dhedig, keli) baroorasho oo ooyid. Nin weyn haddaad tahay booyiddu waa ceeb. Dh: oohin, ooyid.

(Dibbad-ka)

1. Dibbasho; dhixid.

2. Habeenka bisha dayaxa ugu danbeeya oo dayuxu qarsoomo oo uusan soo bixin; (ama dubbad).

m.l 1. Maqanaanta labada habeen ee dayaxeed ugu dambeysa ee aanu dayaxu soo bixin. 2. Rugta dayuxu fariisto labada habeen ee ugu dambeeya bil-dayaxeed. 3. la-mid: dibbasho. la-mid: dubbad¹.

vl. n. act of staying away, not coming home

dibbad m. n. last night of the lunar month, dark of the moon

-ka: (magac, lab, keli) dib u dhaca ay xooluhu xilligii ay xerada imanayeen dib uga dhacaan. Dh: dib'udhac.

dibbir¹: m.l 1. Dibbiro calool. 2. Qof maal qabeen ah.

dibbir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Dabayl badan oo gudaheeda ku samaysantay awgeed fuurid (calool). 2. Cid aad u dhargid. 3. Qof cayil.

dibbir¹: m.l 1. Dibbiro calool. 2. Qof maal qabeen ah.

dibbir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Dabayl badan oo gudaheeda ku samaysantay awgeed fuurid (calool). 2. Cid aad u dhargid. 3. Qof cayil. m.f.dh, dibbirid.

v. be too full; swell up with gas (of one's stomach)

dibbir v. put on a great amount of weight

(fal) si dheregdhaaf ah wax u cun; caloosha kala bixi.

(ereydhawaaq) loo adeegsado awrta kolka la joojinayo ama la dabrayo. Dibdis dheh awrka oo dabarka ku xidh. Dh: dibso.

(ereydhawaaq) eeg dibis.

m.f.l eeg digoo.

m.f.l eeg digoo.

(Diidid-da)

1. Miyirdaboolan wax yar qof haya oo lala dhaco, tabaryari ama dhiigga oo aan si wanaagsan maskaxda u gaarin, darteed.

2. (-) Oggolaansho laga waayid; nicid; yeeli waayid; siin ama bixin waayid.

diidid¹: m.f.dh eeg diid².

diidid²: m.dh (daawo) Suuxid muddo gaaban oo ay keentay dhiigga maskaxda taga oo yaraaday.