dib — Macnaha & Turjumaada

1

1. (Dib-ka) (hilib) dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe.

2

2. (Dib-ta) Gadaal; waa danbe; kaddib.

waa la naqliyay ✓

1

dib¹: m.l (-bab, m.l) Dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe (hilib). la-mid: dųb¹.

2

dib²: m.dh.fk 1. Gadaal. 2. Ka d./kadd.: xagga dambe ka xiga.

waa la naqliyay ✓

1

dib¹: m.l (-bab, m.l) Dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe (hilib). la-mid: dųb.

2

dib²: m.dh.fk 1. Gadaal. 2. Ka d./kadd.: xagga dambe ka xiga.

waa la naqliyay ✓

1

adv., time: again; after; later; re-

2

dib adv-loc: back, backwards; to the rear

3

dib [feminine] n., loc. back, rear

4

dib m. n. rump of animal

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. rump (ramp)-, tail (teeyl), buttock (batak) ~ bari, sayn, gummad. 2. (adv) later (leeyt); after (af-ter); again (a-geeyn) ~ gadaal, mar kale. Ex: dib baan idiinka soo sheegeynaa; we shall inform you later

waa la naqliyay ✓

1

Post

2

Post

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hilibka xoolaha, gadoobka danbe.

waa la naqliyay ✓

1

(Aayid-da)

2

Wax raagey ama dib loo dhigay, waa danbe oo loo baahan yahay, waxtarkooda helid, ku tabkicid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ajalid-da)

2

1. (Waqti) dib u dhigid.

3

2. Geeri ku keenid; dilid.

waa la naqliyay ✓

1

(Akhirid-da)

2

Wax goortaas la qaban lahaa, dib u dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Aleelaala-ha)

2

Jaadadka dibqallooca mid ka mid ah, oo aad u weynaada, oo xubnaha dabada iyo oogada qaarkeed midabyo ku yeesha.

waa la naqliyay ✓

1

(Baajin-ta)

2

Wax la samayn lahaa dib u dhigid ama iska deyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaqasha-da)

2

Wax dhici lahaa oo aan dhicin; meel la aadi lahaa ama la iman lahaa iska deyn ama dib u dhigasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Bacaroor-ta)

2

1. Geed leh laamo buurbuuran oo dhuuxyar oo jilicsan oo jabi og: wuxuu ka baxaa dibirka iyo dhooddida dhanaan, oo geelaa ku darmada.

3

2. Geedaha buruqdooda aan la cunin, guud ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bannaanbax-a)

2

Dad badan oo wadajir dibadda ugu baxa, ismuujin siyaasadeed ama roobdoon ama sabab kale darteed; banbax, dibadbax.

waa la naqliyay ✓

1

(Bannaanbixid-da)

2

Bannaanbax samayn; banbixid; dibadbixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Barroosin-ka)

2

Bir culus oo ilko dhawr ah oo dib usoo laaban iyo dabo daloosha oo silsilad loogu xiro leh, oo maraakiibta iyo doonyaha badda loogu tuuro kolka la joojina hayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Biciid-ka)

2

Ugaarta waaweyn oo Afrika jaad ka mid ah: wuxuu lee yahay geeso dheerdheer oo toostoosan oo dib u jeeda.

waa la naqliyay ✓

1

(Biirqool-ka)

2

Dadka gelaya ceelasha biirta leh, hab digtoonaan darteed loo xirxiro, si haddii ay u biiroodaan, si fudud durba dibadda loogu soo saaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Bi-sha)

2

1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.

3

2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Bixin-ta)

2

1. Meel (gudo, dhex, ...) ka saarid.

3

2. Korin, dibad keenid.

4

3. (dab, ...) hurin; shidid; daarid.

5

4. Siin; dhiibid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bixitin-ka)

2

Dibad u bixid; tegid; socdaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Bowsi-ga)

2

Aqoon aan dugsi layska barin ee dibadda iyo dadka afkiisa laga qaato; cilmidhegood.

waa la naqliyay ✓

1

(Bushin-ta)

2

1. Labada cad oo hilibka ah oo afka ku qaraysan middood; dibin; faruur.

3

2. Bushi gelin; durid; burin.

waa la naqliyay ✓

1

(Bushintuur-ka)

2

Geela la hoggaaminayo oo bushintana laga xiro si uu u dheereeyo (sida sandulleynta dibida); faruurxir.

waa la naqliyay ✓

1

(Caadbixid-da)

2

Dibad ama bannaan u soo bixid; wixii uurka ku jirey sheegid; qarsoodi ka bixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Caadyaal-ka)

2

Aan caad ku rognayn, muuqda; ifyaal; dibadyaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhib-ta)

2

Arrin ama hawl adag; hawl aan qabashadeedu fududayn; wax lagu daalo; dhibaato; shiddo.

waa la naqliyay ✓

1

dhib¹: m.l/dh (-bab, m.l) 1. Arrin ama hawl adag; hawl aan qabashadeedu fududayn; wax lagu daalo; shiddo. 2. (fk) Si rafaad ah; si qaxar ah. la-mid: dhibaato.

2

dhib²: m.dh 1. Daawo xoolaha shilinta iyo candhada looga daweeyo. 2. (-bab, m.l) Hog dhisan, dawo laga buuxiya oo xoolaha looga kunbiyo candhada, shilinta iyo wixi lamida.

3

dhib³: f.g1 (-bay, -btay) Nafley raaxo la'aan badid.

waa la naqliyay ✓

1

dhib¹: m.l/dh (-bab, m.l) 1. Arrin ama hawl adag; hawl aan qabashadeedu fududayn; wax lagu daalo; shiddo. 2. (fk) Si rafaad ah; si qaxar ah. la-mid: dhibaato.

2

dhib²: m.dh 1. Daawo xoolaha shilinta iyo candhada looga daweeyo. 2. (-bab, m.l) Hog dhisan, dawo laga buuxiya oo xoolaha looga kunbiyo candhada, shilinta iyo wixi lamida.

3

dhib³: f.g1 (-bay, -btay) Nafley raaxo la'aan badid. m.f.dh, dhibid.

waa la naqliyay ✓

difficulty

waa la naqliyay ✓

1

f. n. trouble, bother, problem; struggle, labor, difficulty, agony, affliction

2

dhib: v. disturb, make trouble (for), be a nuisance (to), annoy

waa la naqliyay ✓

-ka I ta: (n) problem (poro-baleem); dilemma (dileema); difficulty (difikalti); hardship (haadh-shiip); suffering (safa-ring); adversity (adh-veer-siti); crisis (karaaysis) ~ mushkilo, lur, dhibaato, rabash —-dhib -ay / tay: (v) annoy (a-nooy); bother (baath ‘er); disturb (dis-teerb); harass (ha-raas); irritate (iri-teeyt) ~ rabshee

waa la naqliyay ✓

1

Difficoltà

2

Difficulty

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, kadeed oo dhibaato gaadhsii. Dh: dhibaatee.

2

dhib-ta: (magac, dhedig, keli) dhibaato iyo kadeed cid loo geysto ama lagala kulmo. Li: dheef, waxtar.

3

dhib-ta: (magac, dhedig, keli) daawo sun ah oo xoolaha shilinta laga mariyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibi-ga)

2

Neef lo' ah oo lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (dibi/-iyo, m.dh) Labka lo'da.

waa la naqliyay ✓

m.l (dibi/-iyo, m.dh) Labka lo'da.

waa la naqliyay ✓

m. n. bull, ox; oxen

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) bull (buul); ox (okis)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) lo'da ka labka ah. Ninkii seexduu sicii dibi dhalay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: lo'; Opp: sac

2

de: bull, ox; [pl] oxen

3

lx: dibi

4

pd: (-ga Pl: dibi (da))

5

ps: n5-m, n2a-m

6

key: dibi

waa la naqliyay ✓

قبيلة

waa la naqliyay ✓

1

(Diib-ka)

2

Wax udgoon; cadar.

waa la naqliyay ✓

m.l Ur udgoon.

waa la naqliyay ✓

m. n. sweet-scented ~ perfumed thing

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) udgoon ay dumarku timaha ama meel kale mariyaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: sweet-scented ~ perfumed thing

3

lx: diib

4

pd: (-ka Pl: diibab (ka))

5

ps: n4-m, n2a-m

6

key: diib

waa la naqliyay ✓

1

prep. - ee, ka; (il libro di Ali: buugga Cali; il libro rosso di Ali: buugga guduudan ee Cali; di che cosa parli? maxaad ka hadlaysaa?).

2

s.m. maalin.

waa la naqliyay ✓

1

(Ib-ta)

2

Daloolka yar oo naasaha oo caanuhu ka soo baxaan; kuwa kaadida, biyaha iyo wixii kaloo la mid ahi ka soo baxaan; ibta surta.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo, m.l) 1. Dalool yar oo naasaha caaraddooda ku yaal oo ay caanuhu ka soo baxaan. 2. Dalool ku yaal xubinta taranka laboodka oo ay kaadidu ka soo baxdo. 3. Dhuun yar oo xanjo ka samaysan oo dhurduhu u maro surta.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo, m.l) 1. Dalool yar oo naasaha caaraddooda ku yaal oo ay caanuhu ka soo baxaan. 2. Dalool ku yaal xubinta taranka laboodka oo ay kaadidu ka soo baxdo. 3. Dhuun yar oo xanjo ka samaysan oo dhurduhu u maro surta.

waa la naqliyay ✓

f. n. orifice, especially of nipple

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) mouth (mowth); vent (vent); nipple (nipal); orifice (oorifis); opening. Ex: ibta naasta; the nipple of the mammary gland [ teat (tiit) ]

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) daloolka yar ee caanaha naasku ka soo baxaan. Ibta ayaa qori ka muday hasha.

2

ib-ta: (magac, dhedig, keli) xubinta taranka ee labka iyo dhedigaba.

3

ib-ta: (magac, dhedig, keli) dhuunta yar ee dhuuban ee ka samaysan xanjada ee dhuunyaalaha malabka sameeyi geedka ka galo, kana soo baxo. Fiiriya dhuunyaalaha, ibta surta ka sii gelaya.

waa la naqliyay ✓

1

de: orifice, especially of nipple

2

lx: ib

3

pd: (-ta Pl: ibab)

4

ps: n1-f, n4-f

5

key: ib

waa la naqliyay ✓

/bib/ (n) qoor-hir (goodky yer oo unuggy qoorty lyngky hiraw maddi hung-gury ly siyaaw).

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) haloosi iyo mala'awaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Dab-ka)

2

Kulaylka iyo iftiinka ka yimaada, wixii la gubo ama la shido.

waa la naqliyay ✓

1

dab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Wax holac kulayl iyo iftiin leh oo ka dhasha gubashada. 2. Hub. 3. Danab. la-mid: deb.

2

dab²: m.dh Ceel maax ah oo aan dowlis lagu cabbin.

3

dab³: f.g1 (-bay, -btay) 1. Ugaar, shimbir iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo soohid. 3. Il muddo yar isku hayn.

waa la naqliyay ✓

1

dab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Wax holac kulayl iyo iftiin leh oo ka dhasha gubashada. 2. Hub. 3. Danab. la-mid: deb.

2

dab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Ugaar, shimbir iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo soohid. 3. Il muddo yar isku hayn. m.f.dh, dabid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fire

2

dab v. trap, entrap, snare; braid; tow (a vehicle)

3

dab vl. n. trapping

waa la naqliyay ✓

/daab/ (n) 1. taabasho khafiif ah (dusha ka salaaxid) (v) 2. dusha ka mar-marin (korka ka yar marin).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. fire (faayar) 2. dab -ay / tay: (v) trap (taraap); ensnare (inis-neer); trap with or catch with a snare ~ dabin qool

waa la naqliyay ✓

1

Fuoco

2

Fire

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo wax isku xidhiidhi oo isku dabaxidh.

2

dab: (fal) ul iyo wixii la mid ah, wax toosan ha noqon ee galloocsan. Bakooraddii way dabtay dhisid bay u baahantahay.

3

dab: (fal) ugaadh ama wax kale, dabin u dhig. Dumarka adduunyaa lagu dabaa, ugaadhana ay doqonkana ammaan.

4

dab: (fal) gaadhi aan gaar u socon karin gaadhi kale ku jiid. Gaadhiga, gaadhi kale ku dab oo ku jiid.

5

dab: (fal) il isku qabo. Ninkasta markuu wax shiishaayo il buu dabaa ilna wuu furaa.

6

dab: (fal) timo tidic ama sooh oo marmarrooci. Anoo jooga gurigii, gacallo hooyaday, guudkana la ii dabin, adaa ii la soo galay jacaylkee.

7

dab -ka: (magac, lab, keli) kulaylka iyo iftiinka ka yimaadda wixii shidmaya oo leh dhib iyo dheef labada hadba dhanka loo adeegsado. Dab iyo cudur meel ma wada fadhiistaan. Dh: naar, cadaab.

8

dab -ka: (magac, lab, keli) oogada meel kasta oo la gubay haarta iyo raadka ay ka tagto. Caloosha dab badan ayaa kaaga yaalla maxaa ku helay ma markaad yarayd lagu gugubay?

9

dab -ka: (magac, lab, keli) awoodda maayada ee qalabku ku shaqeeyo; tamarta kulaylka, awoodda dhaqdhaqaaqa iyo iftiinka dhalisa. Dabkii baa naga tegey oo nalkii waa naga demey. Dh: kooraan.

10

dab -ka: (magac, lab, keli) hubka ama qoryaha rasaastu ka dhacdo. Aan dagaalnee, Alla dab iyo maad na siisid dirays. Dh: hub.

11

dab-ta: (magac, dhedig, keli) ceel maax ah oo aan dowlis lagu cabbin ama biyihiisu dhow yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dab¹.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) Si aan habaysnayn u kala yaacid cabsi awgeed (xoolo ugaar iyo wixi lamida). la-mid: dųd².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) Si aan habaysnayn u kala yaacid cabsi awgeed (xoolo ugaar iyo wixi lamida). m.f.dh, didid. la-mid: dųd.

waa la naqliyay ✓

v. bolt, scatter (of flock), stampede, disperse; be scared

waa la naqliyay ✓

(fal) cabsi la baxso oo caymad. Dh: baqo.

waa la naqliyay ✓

1

a: dud

2

de: bolt, scatter (of flock), stampede, disperse; be scared

3

lx: did

4

pd: (diday / didday)

5

ps: v1=intr

6

key: did

waa la naqliyay ✓

1

(v) to cease living; expire,

2

geeri

waa la naqliyay ✓

/dhay/ (v) dhimasho.

waa la naqliyay ✓

v., (lose life) dhimo, go’, bakhti.

waa la naqliyay ✓

1

(Dig-ta)

2

1. Dhaqdhaqaaqa wareegga dhiigga.

3

2. (oogada nafleyda) rubad; dhuun.

4

3. Naf.

waa la naqliyay ✓

1

dig¹: m.dh 1. Rubad. 2. Naf. wadnaha ee halbowlayaasha wax yar ka 3. Garaaca laga garto. 4. (sh.r) Cod lagu muujiyo shalaq.

2

dig²: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f. g) Aroos iyo wixi lamida cid ogeysiin. 2. (f.mg) U d.: qof wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maagganyahay dareensiin si uu uga gaashaanto.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Aroos iyo wixi lamida cid ogeysiin. 2. (f.mg) U d.: qof wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maagganyahay dareensiin si uu uga gaashaanto. m.f.dh, digid.

waa la naqliyay ✓

1

v. announ, give notice, inform, advise, warn

2

dig [feminine] n., [collective] pulse; jugular vein, main artery

waa la naqliyay ✓

/dhig/ (v) 1. qodid (n) 2. dacnin (hadal qalloocis ah).

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: [with preposition u] warn (woon); admonish (adh-mo-nish); caution (koo-shin); forewarn (foor-woon) ~ u dig, digniin sii

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhiillo, col ama wax dhib xanbaarsan dadka u sii sheeg.

2

dig: (ereycodeed) lagu tusmeeyo wax xoog meel ugu soo dhacay.

3

dig -ta: (magac, dhedig, keli) liqid ama dejin. Masku markiiba dig buu ka siiyay jirki. Li: tufid.

4

dig: (ereydhawaaq) milatarigu isticmaalo oo ah isgiji. Dig iyo digtoonow buu taliyuhu is raacshay.

waa la naqliyay ✓

dig up, v.tr., qod.

waa la naqliyay ✓

1

(Dil-ka)

2

Falka, geerida ama waxyeello kale, waca.

waa la naqliyay ✓

1

dil¹: m.l 1. Qurgoynta nafley qurta laga gooyo. 2. Garaacid nafley la garaaco.

2

dil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Nafley qurgoyn. 2. Nafley garaacid.

waa la naqliyay ✓

1

dil¹: m.l 1. Qurgoynta nafley qurta laga gooyo. 2. Garaacid nafley la garaaco.

2

dil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Nafley qurgoyn. 2. Nafley garaacid. m.f.dh, dilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. kill; beat (up), hit

2

dil vl. n. killing, murder, execution, assassination; beating

waa la naqliyay ✓

1

-ay / dishay: (n) kill (kil); hit (hit); beat (biit)

2

dil -ka: (n) the killing or beating

3

dil toogasho ah: (n) death penalty (dheethpanalti) by shooting ~ xukun toogasho ah

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, nafta ka jar oo ku dhagaraw. Nin kuu digay kuma dilin.

2

dil: (fal) ulee ama xanuuji ilmo yar oo aad edebdarro ka celinayso.

3

dil -ka: (magac, lab, keli) nafta oo cid kale laga saaro.

waa la naqliyay ✓

قَتْلِ وَ اِعْتِبَالَ

waa la naqliyay ✓

/dhim/ (adj) 1. nuxuus ah (v) 2. nuxuusid.

waa la naqliyay ✓

/dhin/ (n) shangar-dheer oo is-dabajoog ah, qaylo-dheer.

waa la naqliyay ✓

s.m. - Ilaah, Eebbe.

waa la naqliyay ✓

Foorar

waa la naqliyay ✓

Xagal janjeedh

waa la naqliyay ✓

/dhip/ (v) 1. maquufin (dareere ama biyo dhex-gelin) (v) 2. hoos u janjeersasho.

waa la naqliyay ✓

Macdan deg

waa la naqliyay ✓

v.tr., (immerge) quusi, dar, soo dar; (wet) qoy.

waa la naqliyay ✓

1

diq¹: m.l.kh 1. Raad badan. 2. D. ah: meel wax badan la dagganaa oo ciiddeedu xumaatay. 3. D. ah: biyo dhadhankoodii iyo urtoodii isbeddeleen.

2

diq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Ku d.: meel cagta ku badin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida). 2. Ka d.: wax aad u nicid. 3. D. ah: weel buuxa in kale ku ciriiriyid.

waa la naqliyay ✓

1

diq¹: m.l.kh 1. Raad badan. 2. D. ah: meel wax badan la dagganaa oo ciiddeedu xumaatay. 3. D. ah: biyo dhadhankoodii iyo urtoodii isbeddeleen.

2

diq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Ku d.: meel cagta ku badin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida). 2. Ka d.: wax aad u nicid. 3. D. ah: weel buuxa in kale ku ciriiriyid. m.f.dh, diqid.

waa la naqliyay ✓