diary
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
diary
/dhayari/ (n) xusuus-gor.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Diary
Xasuus-qor
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xusuusdhig
m. n. diary, memoire; archive
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xusuusqor
m. n., [compound] diary
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xusuus qor
-ka: (n) notebook (nowt-buuky diary (daayari)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Xusuusqor
Diario
Diary
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xusuusdhig
de: diary, memoire; archive
initial: x
lx: xusuusdhig
pd: (-ga)
ps: n2a-m
key: xusuusdhig
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xusuusqor
de: diary
initial: x
lx: xusuusqor
pd: (-ka)
ps: n2-m-cmp
key: xusuusqor
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
aviary
/eyviyeri/ (n) hoy ama meel shimbiraha lugu xannaaneeyo.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
aviary
/ayviyeri/ (n) saabky shimbiro.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Binary
Labaale
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
binary
/baaynari/ (adj) lammaane ah (labo loo isticmaali karo, labo u kala bixi kara)
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
binary
/baaynari/ (adj) lammaaly eh amy lammy sheey ku suubsyng.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
diàrio
s.m. - buug xusuus qor.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
disarm
/dhisarm/ (v) hub ka-qaadid.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
disarm
v.tr., furo, ninka furo, hubka ka qaad.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dreary
/diriri/ (adj) xiiso-daran, xun, lita.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
odiare
v.tr. - nacid, kahasho.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
disarray
/dhisarey/ (n) fawdo (nidaam-darro).
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ordinary
/oordhinari/ (adj) caadi (caadi ah).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dar
1. (Dar-ka) a) Yeelka xoolaha lagu shubo mid kamid ah oo ka samaysan harag weyn oo wareegsan oo gadow leh; b) meelo dhisan oo loogu talaggalay in biyuhu ku soo ururaan ama lagu shubto; qabaal; berked. c) Dad; duul.
2. (Dar-ta) Daraad; aw.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dar
dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.
dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.
dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dar
dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.
dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.
dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin. m.f.dh, darid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dar
v. scoop, dip out; attach, join; add
dar v. dive (into), plunge; sink; become absorbed, engrossed
dar [feminine] n. sake, reason
dar m. n. trough (drinking ~ cement); skin for carrying water (to animals)
dar m. n., [collective] people, ancestry, lineage, generation
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dar
-ay / tay: (v) scoop (iskuup); dip into ~ dhexgali. Ex: dar qaadada; scoop with the spoon
kadar -ay / tay: (v) make troublesome or worse; aggravate (ag-ri-veeyt)
isku dar: (v) mix (miksi)', join together; add up ~ isku qas
dar alla: (adj) innocent (ina-sent)-, honest (oonasti)
dar -ka: (n) a water container at the comer of the well, where animals are watered; a watering place ~ qabaal
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dar
(fal) weel dareere dhexgeli oo wax kaga soo qaad. Biyo ii soo dar.
dar: (fal) (ka sii ~) cudur sidii hore ka sii liido Dh: xumow.
dar: (fal) «ku tiro hore tiro danbe ku biiri oo u gee.
dar: (fal) (ku ~) wax hore u yiil ama meel ku jirey wax danbe ku kordhi, ku biiri. Caanaha dhayda ah dhanaan ku dar.
dar-ka: (magac, lab, keli) dad wada socda. Darka innoo yimid wax la cuno iyo wax la cabbo siiya. Dh: duul.
dar -ka: (magac, lab, keli) weelka biyaha xooluhu ku cabaan oo ka mid ah yeelka xoolaha lagu shubo oo ka samaysan harag, dhoobo, shamiito ama geed laga qoray. Daymayda jalleecada, sidii geel dar loo horey,saw kuma dunuunucin. Dh: qabaal.
dar-ta: (magac, dhedig, keli) waxii hore waxa uu yama raadka uu ka tegay. Hadalxumadiisa darteed ayaa uu u dhintay. Dh: daraad, awgeed.
dar -ka: (magac, lab, keli) meesha labo dixood, laagood ama webi ay ku kulmaan. sababay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dar
de: sincerely; honestly
lx: dar
pd: \pd-alla
ps: adv-expr
key: dar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
day
f.g/mg1 (dayay/deyay, dayday) 1. Indho, wax dhankooda u jeedin. 2. Isku d.: wax isku tijaabin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
day
f.g/mg1 (dayay/deyay, dayday) 1. Indho, wax dhankooda u jeedin. 2. Isku d.: wax isku tijaabin. m.f.dh, deyid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
day
v. look at, view, examine
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
day
/dhey/ (n) maalin (dharaar).
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
day
(v) look (luuk), see (sii); glance (galaansi) ~ dey, eeg, fiiri. Ex: day wiilkaas; look at that boy —isku day -ey / day: (v) try on (taraay on); try out; test experimentally ~ isku jimee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
day
(fal) indhaha ku jeedi. Bal dayaay dhaqankeenan doorsamaay! Dh: eeg, fiiri, dhawr.
day: (fal) (isku ~) wax isku bilkeedin.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
day
n., casho, -adi, ayaan, -ti, dharaar, -ti, maalin, -ti, caana maal, -ki, maanta; day and night, habeen iyo dharaar; make that in the day, dharaarti waxaa fal; a holiday, ayaan, -ti; Sunday is not a work day, Axaddi ayaan hawleed ma aha; day by day, maalin walba; the next day, the following day, maalinta dambe, maalintan soo socota; the third day, or the day after to-morrow, saa dambe; every other day, maalin dhaaf; today, this day, maanta, dharaarta, maalinta; all the day long, maantoo leyli; the day before yesterday, dorraad; this many a day, beri hore waxaa jiray; this day week, maalintan todobaadkeeda; the day after the day after to-morrow, saakub or saakun.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dir
(Dir-ka)
(xoolo) isku sinji ah, oo isku meel ka soo wada jeedey; jaad; dhur; taran.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dir
dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.
dir²: m.l (-rar, m.l) (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan.
dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.
dir⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax meel joogay ama yiil meel kale aaddin. 2. Ku d.: qof, qof kale xumaan uga dheegid si uu ula colloobo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dir
dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.
dir²: m.l (-rar, m.l) (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan. m.f.dh, dirid.
dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Dir
f. n. major Somali clan
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dir
v. send, dispatch
dir m. n., [collective] origin, basis; species (of animals); race; clan, ancestors
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Dir
name-m origin; race; ancestor
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dir
-ay / tay: (v) 1. send (send); transmit (taraanis-miit); dispatch (dis-paaj); ~u dir. Ex: warqad u dir; send a letter. 2. dir -ka / ta: (n) ancestor (ansestar); offspring (oof-ispiring); usually used for animals; descendant (di-sen-dhant) ~ waraso
isku dir -ay / tay: (v) set against each other stir up strife; come between; be a quarrelmonger
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dir
(fal) (ku ~) qof ka horgee qof kale.
dir: (fal) (u ~) meel kale gee oo ruux u gudbi. U dir alaabta ciddii lahayd.
dir-ka: (magac, lab, keli) isirka ama abka ay cidi ka soo jeeddo dad iyo duunyo kay doonto ha ahaatee. Sacaasi dir fiican buu ka soo jeedaa. Dh: isir.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dry
/dray/ (v) 1. qallajin, engejin (adj) 2. qallalan.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
dry
a., qalalan, ingegan; be dry, qalal, ingeg; v.tr., qalaji, qalali, ingeji.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
airy
/eeri/ (adj) 1. hawo neecaw badan leh. e.g. an airy theatre. 2. wax aad fududeysatid ama sahlatid. e.g. He greeted him in an airy way.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daar
(Daar-ta)
Aqal dhagax laga dhisay; sar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daar
daar¹: m.l 1. Xabad. 2. (-rar, m.l) Daloolka yar ee haruubka dhiisha ama haanta. 3. (-rar, m.l) Cuf yar oo la geliyo daloolka haruubka dhiisha ama haanta. 4. Hilib jiir ah oo sararta inteeda dambe ee araxda xigta saaran.
daar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd.
dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daar
dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.
daar: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd. m.f.dh, daarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daar
f. n. stone house ~ building
daar v. light, kindle, ignite
daar v. touch, strike; annoy ~ disturb someone
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Daar
nickname; name-m igniter; ignite, instigate
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daar
-ay/tay: (v) turn on (teen on)-, switch on. Ex: nalka daar; turn on the light bulb ~ shid. 2. kindle (kin-dhal)-, ignite (ignaayt)
daar -ta: (n) stone house ~ sar
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Daar
magac loo baxsho wiil u dhashay reer gabdho badan oo hooyadii u aragtay in uu yahay dabdaare ama iftiinshide.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daar
(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah oo densan, shid ama noolee. Dabka innoo daar dhaxan baa jirtee. Dh: huri.
daar: (fal) cid kale, farogelin kula kac. Kuma daaree ha i daarin. Dh: gardarrayso.
daar: (fal) koox wax u billow sida ciyaar, legdin ama orod. Xantaysiga noo daar Daahiraw.
daar-ka: (magac, lab, keli) dalool yar oo loo yeelo daboolka dhiilaha caanaha lagu lulo oo qori ama maydhax iyo wixii la mid ah lagu juqaalo. Marka la rabo in la ogaado ciirtu inay cagaartay ama baxday, intii laga qaado juqaalka ayaa caanaha lagu soo dhiijiyaa ama lagu soo daariyaa gacanta si looga fiiriyo inay subag dhashay iyo in kale ciirtu. Daarka juf caauhu yaanay daadanine.
daar -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo wareegsan oo weelasha qaarkood sida dhiilaha, dabool looga dhigo oo afkooga la le'egaysiiyo.
daar -ka: (magac, lab, keli) meel halbawle ah oo jidhka ka tirsan. Dh: halbowle.
daar-ka: (magac, lab, keli) maddiil aad u afbadan oo wax lagu jaro. Dh: muus, sakiin, mandiil.
daar -ka: (magac, lab, keli) sal dhinaca dhulka xiga u ballaadhan oo gorfaha dabaqyada iyo wixii la mid ah, xagga danbe lagaga tolo si ay ugu joogsadaan. Marakabka daarka waxa loogu tolay meel ha joogsado e. Dh: sariirta.
daar-ka: (magac, lab, keli) hilib jiidh ah oo sararta inteeda dambe ee adhaxda xigta saaran.
daar-ta: (magac, dhedig, keli) dhisme ka samaysan dhagax. Nin daar ku jiraa daruur ma arkee, illeyn xalay roobkii baa da'ay.
daar-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama dareere kale, wax yar oo laga shubo.
daar-ta: (magac, dhedig, keli) sallaanka meesha malabku ku jiro lagu fuulo ama lagu gaaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daay
m.l Biyo uus laga miiray.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daay
v. leave alone; let go, release
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daay
-ey / deysay: (v) 1. leave it alone ~ daa, dhaaf, iska daa 2. sii daay: (v) release (ri-liis); dismiss (dis-mis); set free
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daay
a: daa
de: leave alone; let go, release
lx: daay
pd: (daayey / daaysey)
ps: v2a=
key: daay
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dare
/dheer/ (v) 1. ku dhiirrasho (ku indha-adaygid) (v) 2. ku carayn (la taxadiyid) (n) 3. taxadi (carayn).
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
dare
v.tr. - siin, dhiibid, bixin.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
dare
v.., (be not afraid of) ha biqin, sababo; do not dare, ka xishoo, baq.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dari
-da: (magac, dhedig, keli) meel godan oo sagxad ballaadhan ku dhex taal. Dameerku sidii loo rarayay ayuu dhabarka dari ku yeeshay. Dh: deri, godni. Li: tuur.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dark
/dhaark/ (adj) 1. mugdi (iftiin-la'aan) (adj) 2. madoow-badan.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
dark
darkness, n., gudcur, -ki.
dark, a., gudcur, gudcur ah, madowbaa.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
darn
/dhaarn/ (v) tol-tolid (hunhumid).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daro
(Dara-da)
(legdan) gacan qofka surka lagaga maro oo lagu ceejiyo, waana wax reebban (= daro waa dirir)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daro
daro¹: m.dh 1. Tab awrtu u dagaasho oo ratigu luquntiisa dulmariyo luqunta ratiga kale isla markaana cududda ku dhegaayo. 2. Tab legdinta ka mid ah oo uu qof gacanta kaga maro qoorta qof kale.
daro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daro
f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho. m.f.dh, darasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daro
f. n. strangle-hold (in wrestling)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daro
-darada: (n) strangler (straangalar); specially, while wrestling —daree -yey / dareysay: (v) strangle (straangal)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daro
(fal) (ku ~) wax, wax kale ku kordhi.
daro: (fal) (ku ~) qof, qof kale u guuri.
daro: (fal) (isku ~) dhawr waxyaalood mar qudha isku qaado.
daro -da: (magac, dhedig, keli) hab ka mid ah qaabka la isu legdo, oo gacan qofka qoorta lagaga qabto oo lagu ceejiyo ama awrtu u dagaallanto oo qoortiisa iyo jeenigiisa hore inta u dhaxaysa uu geliyo luqunta awrka kale ee uu la dagaallamayo. Daro waa dirir. Dh: xuurto, qallaxato, darayo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daro
de: strangle-hold (in wrestling)
lx: daro
pd: (/da)
ps: n6-f
xe: Its serious now.' (i.e., no longer play) [saying]
xv: Daro waa dirir.
key: daro
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dart
/dhaart/ (n) 1. gamuun (v) 2. dhaqaaq dhakhso ah (v) 3. dhakhso u dhaqaaqid (hal mar dhaqaaqid).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
dart
n., (javelin) waran, -ki.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dear
/dhiyar/ (adj) 1. qaali (qof aad loo jecelyahay) (adj) 2. qaali ah (qiime sare jooga).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
dear
a., (costly) adag, ganac adag.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhar
(Dhar-ka)
Wax laga sameeyo dunta cudbiga, dhogorta, xariirta iyo waxyaalo kale oo badan: badanaa dadkaa qaata oo huwada; hub; marashi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhar
dhar¹: m.l 1. Nooc huga ka mid ah, cudbi, dhogor, xariir iyo wixi lamida ka samaysan oo dad ku xirto ama huwado. 2. Lebbis.
dhar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Caleen, ubax iyo wixi lamida nafaqo ama biyo la'aan awgeed la duubmid. 2. Wax haryuub leh ahaansho. la-mid: dhad (1).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhar
dhar¹: m.l 1. Nooc huga ka mid ah, cudbi, dhogor, xariir iyo wixi lamida ka samaysan oo dad ku xirto ama huwado. 2. Lebbis.
dhar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Caleen, ubax iyo wixi lamida nafaqo ama biyo la'aan awgeed la duubmid. 2. Wax haryuub leh ahaansho. m.f.dh, dharid. la-mid: dhad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhar
v. be stunted
dhar m. n. clothes; cloth, fabric, material
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhar
-ka: (n) clothes (kalowthz)-, clothing (kalow-thing)-, garments (gaar-mentis); apparel (a-paarel); fabric (faab-rik), material ~ hu, marriin, marsho.
dhar cayaareed: (n) sports uniform, track-suit.
dhar shaqaale: (n) overalls (over-oolis);
dharka hoose: underwear
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Dhar
Abiti
Clothing
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhar
-ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo la huwado ama la isku asturo. Dhar aad lahayn dhaxan kaama tiro. Dh: hu'.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
dhar
ثوب
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhay
1. (Dhay-da), a) Caano cusub oo aan weli suusucin; caanaha markaas la lisay; kasoofeen. b) (Dhay-da, Dhay-ga) Geed yar oo aan lug iyo laamo midna lahayn; wuxuu lee yahay caleemo waaweyn oo balballaaran oo hilib leh oo iyagoo xiddig la moodo dhulka ku barraaqa.
2. (Dhay-ga) Legga xoolaha qaarki.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhay
dhay¹: m.l 1. Lega xoolaha oo la kala baray barkii. 2. Dh. ah: meel bannaan oo aan geedo lahayn. 3. Dh. ah: meel biyo qabatin leh oo beerashada ku wanaagsan. 4. la-mid: dhayid.
dhay²: m.dh 1. Dh. ah: caano markaa la lisay oo aan weli suusacin. 2. Dh. ah: badar saafi ah oo sabuulkii laga sukulay. la-mid: dhaay.
dhay³: m.l/dh Geed nagaar yar, laammo aan lahayn oo caleemo balballaaran oo xooluhu cunaan leh.
dhay⁴: f.g1 (-yay, -yday; -yi) 1. Nafley cadho qabto daweyn. 2. Boog iyo wixi lamida daawo marin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhay
dhay¹: m.dh 1. Dh. ah: caano markaa la lisay oo aan weli suusacin. 2. Dh. ah: badar saafi ah oo sabuulkii laga sukulay. la-mid: dhaay.
dhay²: f.g1 (-yay, -yday; -yi) 1. Nafley cadho qabto daweyn. 2. Boog iyo wixi lamida daawo marin. m.f.dh, dhayid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhay
v. anoint, rub salve ~ ointment (on); grease up, oil
dhay [feminine] n., (mass n.): fresh milk
dhay m. n., [collective] brisket
dhay [feminine] n./m, [collective] small stemless plant species, with thick broad leaves
dhay [feminine] n. eye; eyes
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhay
-ey / day: (v) 1. apply oil, ointment, or a similar substance to; anoint (a-noynt); lubricate (luub-rikeeyt). 2. -dhay -da: (n) fresh milk ~ dhaay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhay
(fal) dawee oo nabar wixii uu ku bogsan lahaa u samee. Nabarka dhay.
dhay-da: (magac, dhedig, keli) caano markaa uun la soo lisay welina aan is beddelin oo aan dhanaan yeelan. Kaalay ila dhan dhayda caanaha. Dh: lis. Li: dhanaan, karuur.
dhay -ga: (magac, lab, keli) geed buruq aasan iyo caleen aad u balaadhan leh oo isag oo xiddig u eg dhulka ku barraahsada.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dial
/dayal/ (v) 1. teleefoon diris (teleefoon garaacid) (n) 2. wajiga saacadda (wareegga saacadda, ee tusiyaha iyo nambarada leh).
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Dial
Saxan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Diir
(Diir-ka)
Xuubka, dubka, qolofta, mayraxda iyo wixii la mid ah oo ku rogan geedaha iyo miraha, kd.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
diir
diir¹: m.l Kulayl, uumi.
dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.
diir²: m.dh la-mid: diirdiir².
dįir²: m.dh.u la-mid: digir².
diir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid.
dįir³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
diir
diir¹: m.l Kulayl, uumi.
diir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax in yar kululaansho. 2. Qof, in yar xanaaqid. m.f.dh, diirid.
dįir¹: m.l Dubka sare ee lafta geedka.
dįir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Geed diir ka qaadid. 2. Wax qaawin. m.f.dh, dįirid.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Diir
Drive
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
diir
m. n. skin of fruit ~ plant; peeling, peel, rind; cover
diir v. peel, skin, strip
diir v. become warm
diir [feminine] n., [collective] caterpillar(s), worm
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
diir
-ka: (n) rind (raynd); skin (iskiin); peeling (piilin); outer covering (ka-ver) ~ dub, qubka
diir -ay / tay: (v) peel (piil); strip or cut away the skin ~ fiiq
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
diir
(fal) qolofta sare ka qaad. Maydhax ka diir geedka. Dh: fiiq.
diir -ka: (magac, lab, keli) dubka sare ama maqaarka. Waxaan nahay dad isku diir iyo isku diin ah.
diir-ta: (magac, dhedig, keli) jaad xasharaadka ka mid ah oo dhirta cuna. Dh: dirindiir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dire
m.l.u Tirxi yar yar, saxarrada soo raaca, oo daba cun cun leh. la-mid: diro.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dire
m.l.u Tirxi yar yar, saxarrada soo raaca, oo daba cun cun leh. la-mid: diro.