Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dhuuxid-da)

2

1. Dhuuxa lafaha ku jira la bixid; cunid.

3

2. Hadal ama arrin, aad ugu fiirsasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhuux³.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) lafaha subagga ku dhex jira, kala bixid. Laf sagaaro dhuuxid ma leh.

2

dhuuxid -da: (magac, dhedig, keli) war la sheegay aad u dhugasho oo aad u fahmid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuubid-da)

2

Wax dhuuban ka dhigid; miiqid; fiiqid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhuub².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhuuban oo miliilsan ka dhigid oo dhumuc yarayn. Dh: miliilin, dhumucyarayn.

2

dhuubid -da: (magac, dhedig, keli) milid oo wax rasiin ah ka dhigid. Dhuubidda sonkorta ma jecli. Dh: qasid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuugid-da)

2

Afka ama qalab kale, biyo ama wax kaloo shubma ku soo jiidid; nuugid; jaqid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhuug². la-mid: dhuugis, dhuuqid, dhuuqis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) faruuryaha ku jaqid. Dh: nuugid, jaqid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuuqid-da)

2

Subag ama malab ama wax la mid ah, farta ku cunid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhuugid.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act licking one's finger

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax dareere ah far ama wax la mid ah kolba gelin oo kolkii laga muudsadaba ku celin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhuus².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhuuso keenid: neef qadhmuun dabada ka sii dayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Shuuxid-da)

2

Shuux imaansho, di'id; shuxshuxid; tiixid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg shuux².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) shuux imaansho; di'id; tiixid.

waa la naqliyay ✓

/faathom/ (n) 1. cabbirka inta wax-hoos u qodan yihiin, oo la mid ah 6 tallaabo ama 1.8 mitir (n) 2. fahmid, dhuuxid, si-fiican u-fahmid.

waa la naqliyay ✓

/graasp/ (v) 1. taabid, gacanta ku-dhigid (v) 2. dhuuxid, si-fiican u fahmid. e.g. I grasped the essence of the speech. (n) 3. fahan e.g. He has an excellent grasp of the Arabic language.

waa la naqliyay ✓

/penatreyt/penetration;(v) 1. dhex gelin (ku mudid) 2. fahmid (dhuuxid).

waa la naqliyay ✓

/sink in/ (v) 1. dhuuxid (si-fiican u fahmid) 2. liqid (gurid, dareere dhex-gala shay adag).

waa la naqliyay ✓

v.tr. - u ekeysiin; dhuuxid.

waa la naqliyay ✓

s.f. u ekeysiin (ta); dhuuxid (da).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka baaraandeg - wax aad rabto qabashadiisa ka fiirso; ha ku degdegine sal iyo baarba hubi. Dhismaha hudheelka hortii, ka baraandeg kharashka ku bixi doona. Dh: hubso.

2

baaraandeg -ga: (magac, lab, keli) wax aad looga fiirsado; wax aad u hubsasho; si qotodheer u dhuuxid. Arrintani baaraandeg bay ku habboon tahay. Dh: hubsasho, lafagur, gungaadh, axadhid, bogasho, bislayn, fiirsasho, xaqiijin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin ama talo ka baaraandegid. Xaajadu gorfayn bay u baahan tahay. Dh: gorfayn, lafagur, dhuuxid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jabka lafaha, siiba kuwa madaxa, wax ka qabasho iyo farsamayn. Dh: kabid.

2

lafagurid -da: (magac, dhedig, keli) talo aad u dhuuxid oo uga baaraandegid. Arrinta labada nin ka dhaxaysaayi lafagurid ayay u baahan tahay. Dh: falanqayn, dhuuxid, baaraandegid.

waa la naqliyay ✓

1

moëlle, n.f. - dhuuxid; dhuuxa lafta ku dhex jirta.

2

moêlle épinière - Xangulayda lafdhabarta ku dhex jirta

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gadhka cufan ee cunaha ka baxa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timaha madaxa ka wada xiirid oo dhako malaasan soo saarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuunxir-ka)

2

Garcuneed.

waa la naqliyay ✓

m.l Dh. ah: nooc garka ka mid ah oo ka baxa cunaha korkiisa.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] neck tie

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg dhuunxidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: neck tie

2

lx: dhuunxir

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: dhuunxir

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuunyid-da)

2

Dhuuni siin; dheefin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhuuni².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhuuni siin; wax si joogta ah u quudin. Dh: quudin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuuryid-da)

2

Xanuun dhuuri ah, iska dareemid; dhuuri hayn; kaarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhuur³.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuux-a)

2

1. (oogada nafleyda) sooh baruurta u eg oo xididdo yaryari ku dhafan yihiin oo lafaha dheerdheer ku dhexjira.

3

2. Lafta geedaha.

4

3. Togga calooshiisa biyuhu maraan.

waa la naqliyay ✓

1

dhuux¹: m.l 1. Sooh baruurta u eg oo xididdo yaryari ku safanyihiin oo lafaha dheerdheer ku dhex jira oogada nafley. 2. Lafta geedaha walax yar oo jilicsan oo ku dhex jira. 3. Togga calooshiisa biyuhu maraan.

2

dhuux²: m.l (cilmiga naflayda) Nudo jilicsan oo ku yaallo moqorka dhexe iyo meelaha bannaan ee gudaha lafta. Markay dhashaan iyo markay yaryihiin xayawaanku dhuuxa lafahooda oo dhami waxa uu sameeyaa unugyada dhiigga.

3

dhuux³: f.g1 (-xay, -xday) 1. Laf, dhuux kala bixid. 2. Hadal ama arrin aad u fahmid.

waa la naqliyay ✓

1

dhuux¹: m.l 1. Sooh baruurta u eg oo xididdo yaryari ku safanyihiin oo lafaha dheerdheer ku dhex jira oogada nafley. 2. Lafta geedaha walax yar oo jilicsan oo ku dhex jira. 3. Togga calooshiisa biyuhu maraan.

2

dhuux²: m.l (cilmiga naflayda) Nudo jilicsan oo ku yaallo moqorka dhexe iyo meelaha bannaan ee gudaha lafta. Markay dhashaan iyo markay yaryihiin xayawaanku dhuuxa lafahooda oo dhami waxa uu sameeyaa unugyada dhiigga.

3

dhuux³: f.g1 (-xay, -xday) 1. Laf, dhuux kala bixid. 2. Hadal ama arrin aad u fahmid. m.f.dh, dhuuxid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): marrow (of bone)

2

dhuux v. extract marrow from the bone; learn thoroughly; squeeze last drop from something

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f/m bone marrow. Lit: pure, beautiful, handsome; obedient, loyal

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) 1. bone marrow; marrow (maarow) ~ dhuuxa lafta ku dhex jira.

2

dhuux -ay / day: (v) 1. break a bone to get marrow. 2. apprehend (ap-rihendhy, seize the meaning; understand or comprehend ~ fahan. Ex: dhuux warkayga; understand what I am saying

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh qurux iyo laf leh oo asli ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lafta intaad kala jebisid dufanka ku jira dhexdeeda ee cad ka la soo bax.

2

dhuux: (fal) u fiirso hadalka ama talada qofka. Dhuux hadalkayga oo wax ku qaado. Dh: dhugo.

3

dhuux-a: (magac, lab, kali) subagga ku jira lafaha dhexdooda.

4

dhuux-a: (magac, lab, keli) laag, tog ama webi halka biyuhu maraan; meel biyo mareen ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Duxid-da)

2

Dufan dibadda u soo habya yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dux³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax dareera ah oo liigaya ama muusaya, hoos u dhaadhicid.

waa la naqliyay ✓

1

(Buuxid-da)

2

Wax buuxa ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg buux². la-mid: buux¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) buuxsanaansho ahaan; wax budh ah ahaan. Weel afka jooga buuxid kale uma hadhin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) marka nooluhu uu baradiisa meel aan ahayn seexdo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhixid-da)

2

1. Soo hoyasho la'aan.

3

2. (ku dhixid) meel habeen ku maqnaansho.

4

3. (u dhixid) maranti u ahaan; xilo u ahaan; qabid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhax². la-mid: dhixis.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. the act of staying) overnight 2. u dhixid -da: (n) married (maaridh)

waa la naqliyay ✓

1

(Dhumid-da)

2

Wax la waayey noqosho; hallaabid; habaabid; lumid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhun.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hallaabid oo wax la waayay noqosho. Wiilka yari magaalada ma garanayee dhumidda ka ilaali. Dh: hallaabid, lumid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dhunji.

waa la naqliyay ✓

v. swallow

waa la naqliyay ✓

1

a: dhunji

2

de: swallow

3

lx: dhunxi

4

pd: (dhunxiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: dhunxi

waa la naqliyay ✓

1

(Dhurid-da)

2

Biyo ama wax la mid ah meel ka shubid oo meel kale ku shubid, iyadoo weel yar (dhure, kd.) la dardara hayo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhur².

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si xoog ah gacanta ugu qabasho. 2. Wax meel ku adkeyn. Tusaale: “Foostada furka ku dhuuji”.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si xoog ah gacanta ugu qabasho. 2. Wax meel ku adkeyn. Tusaale: Foostada furka ku dhuuji. m.f.dh, dhuujin.

waa la naqliyay ✓

v. squeeze, tighten, press

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (n) tighten (taay-ten); make or become tight or tighter ~ giiji. Ex: xariga dhuuji; tighten) the rope

waa la naqliyay ✓

(fal) giiji oo dabacsanaanta ka bi'i. Dh: jiid.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhuuqsan

2

de: squeeze, tighten, press

3

lx: dhuuji

4

pd: (dhuujiyey)

5

ps: v2a=

6

key: dhuuji

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Si tartiib ah oo gaadmo ku jirto u socosho (nafley).

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Si tartiib ah oo gaadmo ku jirto u socosho (nafley). m.f.dh, dhuukin.

waa la naqliyay ✓

v. stalk, tiptoe up on

waa la naqliyay ✓

1

de: stalk, tiptoe up on

2

lx: dhuuki

3

pd: (dhuukiyey)

4

ps: v2a=

5

syn: gaatan

6

key: dhuuki

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuuni-ga)

2

Waxyaalaha la cuno oo oogada nuxrur geliya oo dhan; cunno; oon; dheef.

waa la naqliyay ✓

1

dhuuni¹: m.l 1. Cuntada dadku cuno. 2. Qof cuntada ku mamman.

2

dhuuni²: f.g1 (-nyay, -niday; -nyi) Qof cunnasiin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cuntada dadku cuno. 2. Qof cuntada ku mamman.

waa la naqliyay ✓

m. n. food, nourishment; glutton, greedy for food

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) food (fuudh) ~ hunguri, cunto. 2. (adj) greedy (giriidhi); gluttonous (galat nesf, extremely eager or desirous ~ damaaci, halac, hunguriweyne

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) waxa la quuto oo dhan; wixii dheef ah ee la cuno. Dh: quud.

waa la naqliyay ✓

1

de: food, nourishment; [fig.] glutton, greedy for food

2

lx: dhuuni

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: dhuuni

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuuri-ga)

2

Xanuun yar oo xididdada la roora.

waa la naqliyay ✓

1

dhuuri¹: m.l Xanuun.

2

dhuuri²: m.l Dixiri yar oo waqtiyada dharabka qofka kaba la'aanta socda cagaha ka gala.

3

dhuuri³: f.mg1 (-riyay, -riday; -ryi) Xanuun dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

dhuuri¹: m.l Dixiri yar oo waqtiyada dharabka qofka kaba la'aanta socda cagaha ka gala.

2

dhuuri²: f.mg1 (-riyay, -riday; -ryi) Xanuun dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] ache, pain

2

dhuuri v. ache, hurt, give pain

waa la naqliyay ✓

1

(Duubid-da)

2

1. Boqor, kd., ka dhigid inta madaxa duub ama wax kale loo saaro; boqrid; caleemasaarid; ubaxsaarid.

3

2. Galoolid; (ku duubid) ku marid.

waa la naqliyay ✓

1

duubid¹: m.f.dh 1. eeg duub². 2. eeg duub³. la-mid: duubis.

2

duubid²: m.dh Marka meseggada ama galleyda sabuul ka yeelan rabto.

waa la naqliyay ✓

Rounding off

waa la naqliyay ✓

twist

waa la naqliyay ✓

1

duufid: m.f.dh eeg duuf². la-mid: duuf¹ (2).

2

dųufid: m.f.dh eeg dųuf². la-mid: dųuuf¹ (3).

waa la naqliyay ✓

1

(Duugid-da)

2

1. Suun ama wax la mid ah oo la jilciyo inta suunduuge ama qalab kale wax lagaga qabto.

3

2. (qof) tuujin: daliigid.

4

3. Dhulka dhexdiisa ku qarin; xabaalid; aasid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg duug³. la-mid: duug² (2), duugis.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) faraha si farsamo iyo khibradi ku jirto jidhka ugu jijibin oo xididdada iyo muruqyada ku furfurid.

2

duugid -da: (magac, dhedig, keli) qof dhintay, qabri ku aasid. Duugidda maydka laguma raago.

waa la naqliyay ✓

1

(Duulid-da)

2

1. Hawada dhexdeeda marid sida haadka iyo dayuuradaha; haadid; lalid; heehaabid.

3

2. Col badani, inuu soo dagaallamo oo cid wax soo yeelo, u bixid; xarbi aadid.

waa la naqliyay ✓

1

duulid: m.f.dh eeg duul². la-mid: duulis.

2

dųulid: m.f.dh eeg dųul². la-mid: dųulis.

waa la naqliyay ✓

vl. n. flight, act of flying

waa la naqliyay ✓

-da: (n) flight (falaayt); the act of flying ~ duulis

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) marka noole taagnida ka kaco ama uu duulo. Aboodigu waa shinbir duulid badan.

waa la naqliyay ✓