Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dhuusa-da)

2

Neef kolkol shanqari weheliso oo nafleyda qaarkeed xaggeeda danbe ka timaadda.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhuus¹.

waa la naqliyay ✓

f. n. fart

waa la naqliyay ✓

-duusada: (n) fart (faart) intestinal gas ~ dhuusid

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naqas qadhmuun oo dadka xaggiisa danbe ka yimaadda.

waa la naqliyay ✓

1

de: fart

2

lx: dhuuso

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dhuuso

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Xarig iyo wixi lamida si adag gacmaha ku qabsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Xarig iyo wixi lamida si adag gacmaha ku qabsasho. m.f.dh, dhuuqsasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhuus¹: m.dh Neef kolkol sanqari weheliso oo qurmuun oo nafleyda qaarkeed xaggeeda dambe ka timaadda. la-mid: dhuuso.

2

dhuus²: f.mg1 (-say, -stay) Dhuuso sii deyn.

waa la naqliyay ✓

1

dhuus¹: m.dh Neef kolkol sanqari weheliso oo qurmuun oo nafleyda qaarkeed xaggeeda dambe ka timaadda. la-mid: dhuuso.

2

dhuus²: f.mg1 (-say, -stay) Dhuuso sii deyn. m.f.dh, dhuusid.

waa la naqliyay ✓

v. break wind, pass gas, fart

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) fart (faartf break wind; expel intestinal gas

waa la naqliyay ✓

(fal) neef qadhmuun dabada ka sii daa.

waa la naqliyay ✓

1

de: break wind, pass gas, fart

2

lx: dhuus

3

pd: (dhuusay)

4

ps: v1=intr

5

key: dhuus

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) la-mid: dhifso.

waa la naqliyay ✓

v. snatch for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) wax qof gacantii ku jira ama meel yaal xoog iyo degdeg u qaado. Dh: xaf.

waa la naqliyay ✓

1

de: snatch for oneself

2

lx: dhufso

3

nt: dhufsad (ka) [vn2-m], dhufsasho (/da) [vn6-f]

4

pd: (dhufsaday)

5

ps: v3a=

6

key: dhufso

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-bay, -batay) 1. Noqosho wax dhuuban. 2. Noqosho wax caato ah.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f tall and slender

waa la naqliyay ✓

naanays loo baxsho gabadh dheer oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhumucyaraw oo weyd noqo. Dh: dhuubnaw.

2

dhuubo: (fal) adke, biyo ku mil oo rib ka dhigo. Hadduu macaanku kaa yaraado sonkor dhuubo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-uuntay, -uumatay) Meel aan muuqaalkiisa looga jeedin galid (nafley).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-uuntay, -uumatay) Meel aan muuqaalkiisa looga jeedin galid (nafley). m.f.dh, dhuumasho.

waa la naqliyay ✓

v. hide oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) is qari oo meel indhaha dadka ka qarsoon gal.

waa la naqliyay ✓

1

de: hide oneself

2

lx: dhuumo

3

pd: (dhuuntay / dhuumatay)

4

ps: v3b=intr

5

key: dhuumo

waa la naqliyay ✓

/faart/ (n) 1. dhuuso (v) 2. dhuusid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhuuso aad u qadhmuun. Biircad xoor baa loo ogaa markuu shinnida maagaayo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) noole dugaagga ka mid ah gaar ahaanna dhuljiifka oo dhuuso qadhmuun leh oo qofka uu qaniinaa afartan beri ka dib uu u dhinto suntiisa. Dh: xoor.

2

kaaluf -ka: (magac, lab, keli) dagaal oogan oo shinnida ka dhex dhaca. Dh: dagaal, khilaaf.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo gaabinaya aayar kaxayn.

2

shuushin -ta: (magac, dhedig keli) nakhas aayar u furid sida dhuuso iyo wax la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

xiddigta lixaad ee daalallada.

2

xoor: (fal) tuur oo lali. Qalinka dhammaaday o Dh: tuur.

3

xoor -ka: (magac, lab, keli) harag qudhmay uraya.

4

xoor-ka: (magac, lab, keli) bahal daba caddaha bah ah oo leh dhogor caddaan iyo madowisk lifaaqan ah aad wuxu u laayaa halaga, jik shinnida iyo wixii la mid ah si fududna looma di karo oo wuxu isku daafacaa dhuuso aad u qu muun. Xoor baa xalay daaradda joogay.

5

xoor -ka: (magac, lab, keli) tog godan oo daad mareen ah. Xoolihii xoorka ayay u dhaadhacen. Dh: waadi, doox.

6

xoor -ka: (magac, lab, keli) xumbada caanaha ana dareeraha kali sameeyo. Xoorkii laga dhamay s gaagii iyo xasuusbaa geela lagu xergeeyaa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: caasimad

2

de: Dusomareb [city in central Somalia] Capital of Galguduud region;

3

lx: Dhuusomareeb

4

pd: (Dhuusa Mareeb)

5

ps: n0-loc

6

key: Dhuusomareeb

waa la naqliyay ✓

1

cf: Dhuusomareeb

2

de: Galgaduud [region of central Somalia]

3

lx: Galguduud

4

pd: (Galgaduud)

5

ps: n0-loc

6

key: Galguduud

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: Moqdishu ~ Xamar, Baydhabo, Beledweyne, Bosaaso, Burco, Ceerigaabo, Dhuusomareeb, Gaalkacyo, Garoowe, Hargeysa, Jowhar, Kismaayo, Laas-Caano, Marka, Xuddur

3

de: capital city; big town, metropolis

4

lx: caasimad

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

key: caasimad

waa la naqliyay ✓

n., dhuuso, adi; v.i., dhuus.

waa la naqliyay ✓

n., dhuuso, -adi; v.i., dhuus.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qiimaha iyo anfaca.

waa la naqliyay ✓

nickname; nickname-m tall and thin

waa la naqliyay ✓

naanays loo baxsho wiil dheer oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax, cunto ka dhigo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhuuqsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuurya-da)

2

Shinbir hilibka cunta; dhufato; dafo; faraggoys; huf; hunfey.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Shimbir hilibka cunta; dafo; soladduul.

waa la naqliyay ✓

m.dh Shimbir hilibka cunta; dafo; so'ladduul.

waa la naqliyay ✓

f. n. bird of prey, hawk species

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof ama neef naasnuugid badan.

2

dhuuryo -da: (magac, dhedig, keli) eeg dafto.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dafo, huf

2

de: bird of prey, hawk sp.

3

lx: dhuuryo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: dhuuryo

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhuus².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhuuso keenid: neef qadhmuun dabada ka sii dayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Waqtiga duhurka meel ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

v. be ~ do at noon; take shelter from the midday sun

waa la naqliyay ✓

(fal) dib u dhac oo ha bixin illaa ay cadceeddu kululaanayso ama duhur noqonayso Dh: dharaarso.

waa la naqliyay ✓

1

de: be ~ do at noon; [ext.] take shelter from the midday sun

2

lx: duhurso

3

nt: duhursasho (/da) [vn6-f]

4

pd: (duhursaday)

5

ps: v3a=

6

key: duhurso

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Quwaax la calalinayo dhacaan ka nuugid.

waa la naqliyay ✓

v. ration for oneself, use food ~ reserves a little at a time

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'wax wax qoyan ku dhexjirey dheecaan ka nuug.

2

shuuqso: (fal) wax iskaa u karso adoon xawaash iyo habtoona u aabbayeelin.

3

shuuqso: (fal) yaryarayso oo kolba in yar la soo bax.

waa la naqliyay ✓

1

de: ration for oneself, use food ~ reserves a little at a time

2

initial: s

3

lx: shuuqso

4

pd: (shuuqsaday)

5

ps: v3a=tr

6

key: shuuqso

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuu-ga)

2

Dharka haragga laga sameeyo; qayraan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-uuyo, m.dh) Harag jilicsan oo waayadii hore dhar laga dhigan jiray. la-mid: dhugi.

waa la naqliyay ✓

m. n. garment made of leather

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) primitive leather wear [clothing]

waa la naqliyay ✓

1

de: garment made of leather

2

lx: dhuu

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

syn: qayraan

6

key: dhuu

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) 1. Aqal, dugsi, xafiis iyo wixi lamida samaysasho. 2. Xubno maamul dawlad oo cusub magcaabasho. 3. Qoys cusub asaasasho. 4. Harag la togay engegsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) 1. Aqal, dugsi, xafiis iyo wixi lamida samaysasho. 2. Xubno maamul dawlad oo cusub magcaabasho. 3. Qoys cusub asaasasho. 4. Harag la togay engegsasho. m.f.dh, dhisasho.

waa la naqliyay ✓

v. build for oneself; establish

waa la naqliyay ✓

(fal) aqal, deyr ama wax kale oo adi kuu gaar ah dhis.

waa la naqliyay ✓

1

de: build for oneself; establish

2

lx: dhiso

3

pd: (dhistay)

4

ps: v3b=

5

key: dhiso

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ftay, -fatay) la-mid: dhifo.

waa la naqliyay ✓

v. pull with a jerk

waa la naqliyay ✓

-dhuftay / dhufatay: (v) pul (puul); jerk (jerk); give a sudden quick pull ~ dhifo [opposite of riix] Ex: soo dhifo; pull back,

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax, si xoog ah u gundhi.

2

dhufo: (fal) si degdeg ah wax ula bood oo xaf sii.

waa la naqliyay ✓

1

de: pull with a jerk

2

lx: dhufo

3

pd: (dhuftay / dhufatay)

4

ps: v3b=

5

key: dhufo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Wax fiirin. 2. Wax nishaabid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Wax fiirin. 2. Wax nishaabid. m.f.dh, dhugasho.

waa la naqliyay ✓

v. glance, look at

waa la naqliyay ✓

-dhugtay / dhugatay: (v) look at (luuk at); see (sii); gaze (geeys); glance (glaansi) ~ fiiri. Ex: hoos dhugo; look down

waa la naqliyay ✓

(fal) fiiri oo si deggan u eeg. Bal ninkan dhugo oo gardarradiisa fiiri.

waa la naqliyay ✓

1

de: glance, look at

2

lx: dhugo

3

pd: (dhugtay)

4

ps: v3b=intr

5

key: dhugo

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Hoore weel ku shubasho iyadoo weel yar la dardarayo. 2. (f.mg) U dh.: dhaqan ama dabeecad ciddiisu hidde u lahayd la soo bixid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Hoore weel ku shubasho iyadoo weel yar la dardarayo. 2. (f.mg) U dh.: dhaqan ama dabeecad ciddiisu hidde u lahayd la soo bixid. m.f.dh, dhurasho.

waa la naqliyay ✓

v. ladle ~ spoon out, scoop out for oneself; draw water

waa la naqliyay ✓

1

de: ladle ~ spoon out, scoop out for oneself; draw water

2

lx: dhuro

3

pd: (dhurtay)

4

ps: v3b=tr

5

key: dhuro

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuub-ka)

2

1. Waxyaalo dhawr ah oo laysku xiray ama laysku duubay; xirmo.

3

2. Daliig mayrax ah ama wax la mid ah.

4

3. Sacab muggi; dhererto; xantoobo.

5

4. Ubaxa docihiisa middood.

waa la naqliyay ✓

1

dhuub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Daliig mayrax ama xaskul ah. 2. Laa barshin oo caw ah oo isku xiran. 3. Sacab muggiis oo badar, sonkor iyo wixi lamida ah. 4. Mid ka mid ah ubaxa docihiisa.

2

dhuub²: m.dh Dhenged.

3

dhuub³: f.g1 (-bay, -btay) Wax baaxaddiisa yaryar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) 1. Daliig mayrax ama xaskul ah. 2. Laa barshin oo caw ah oo isku xiran. 3. Sacab muggiis oo badar, sonkor iyo wixi lamida ah. 4. Mid ka mid ah ubaxa docihiisa.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. thin person, long narrow object

2

dhuub v. bind long ~ thin objects together, bundle

3

dhuub m. n. bundle (of long ~ thin items); handful

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) make longer, slender and round; attenuate (a-ten-yu-weeyt)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhuuban oo aan buurnayn ka dhig. Birta dhuub oo mudac le'ekeysii. Dh: miiq.

2

dhuub: (fal) sonkor, milix iyo wixii la mid ah, biyo ku mil oo resiin ka dhig. Sonkor noo dhuub. Dh: tariib.

3

dhuub -ka: (magac, lab, keli) liillan maydhax ah oo aan weynayn. Hoo dhuubka maydhaxda ah ii calali.

4

dhuub -ka: (magac, lab, keli) laacasha iyo faraha oo la soo goday lagu qaadi karo; sacab muggii. Dh: sacab.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhagaculays uu maqalku adkaado.

2

dhuuf -ka: (magac, lab, keli) dareere isjiidanaya oo ka soo baxa labada dul ee sanka. Dh: duuf, siin.

3

dhuuf -ka: (magac, lab, keli) neef aan la xalaalayne, iskiisa u dhintay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuug-ga)

2

Cayayaan duula oo qaniinyo kulul oo geela cuna; gendi; riibi.

waa la naqliyay ✓

1

dhuug¹: m.l.u Cayayaan ay fowfowlaha isku bahyihiin, leh af dhuuban oo uu dhiigga xoolaha kaga nuugo, geeluna dhukaanka ka qaado.

2

dhuug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Biyo iyo wixi lamida afka ama qalab kale, ku soo jiidid. 2. Sigaar cabid. la-mid: dhuuq.

waa la naqliyay ✓

1

dhuug¹: m.l.u Cayayaan ay fowfowlaha isku bahyihiin, leh af dhuuban oo uu dhiigga xoolaha kaga nuugo, geeluna dhukaanka ka qaado.

2

dhuug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Biyo iyo wixi lamida afka ama qalab kale, ku soo jiidid. 2. Sigaar cabid. m.f.dh, dhuugid. la-mid: dhuuq.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] tse-tse fly

2

dhuug v. sip, suck in, inhale; smoke (tobacco)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) tsetse fly, also tzetze fly; a two-winged bloodsucking African fly

2

dhuug -ay / tay: (n) suck (sak); suckle (sakal); absorb (ab soorb) ~ nuug, dhuuq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nuug. Dhuug naaska. Dh: jaq.

2

dhuug-ga: (magac, lab, keli) cayayaan diqsiga waaweyn u eg oo waxa uu qaniino dhiigga ka jaqa. Dh: gendi, riibi.

waa la naqliyay ✓

hu' ama maro haragga riyaha ka sameysan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhuun-ka) Naf; ruux; qof.

2

2. (Dhuun-ta) a) Ul ama bir dhuuban ama wax kaloo la mid ah oo dhexda ka daloola oo biyaha iyo wixii la mid ahi dhex maraan. b) Hunguriga cad; cunaha.

waa la naqliyay ✓

1

dhuun¹: m.l 1. Caano si aad ah u suusacay. 2. Malax. 3. Dh.kayga, dh.kaaga iyo wixi lamida: naftayda, naftaada iyo wixi lamida.

2

dhuun²: m.dh (-uumo, m.l) 1. Tuubada cuntada caloosha geysa; hunguri. 2. Bir, caag iyo wixi lamida dhexda ka daloola, oo hooraha lagu nuugo. 3. Jid toosan oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

1

dhuun¹: m.l 1. Caano si aad ah u suusacay. 2. Malax. 3. Dh.kayga, dh.kaaga iyo wixi lamida: naftayda, naftaada iyo wixi lamida.

2

dhuun²: m.dh (-uumo, m.l) 1. Tuubada cuntada caloosha geysa; hunguri. 2. Bir, caag iyo wixi lamida dhexda ka daloola, oo hooraha lagu nuugo. 3. Jid toosan oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓