dhuuq — Macnaha & Turjumaada

f.g1 (-qay, -qday) la-mid: dhuug².

waa la naqliyay ✓

v. sip, suck in, inhale; light (cigarette); smoke

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) 1. suck (sak); absorb (absoorby suckle (sakal); draw liquid ~ nuug, dhuug. 2. Inhale (inheely draw smoke into the lungs; puff (paf) ~ jiid

waa la naqliyay ✓

(fal) dareere qori ama farta geli ka dibna ka leefleef ama ka muudmuudso.

waa la naqliyay ✓

1

de: sip, suck in, inhale; light (cigarette); smoke

2

lx: dhuuq

3

pd: (dhuuqay)

4

ps: v1=

5

key: dhuuq

waa la naqliyay ✓

1

(Dhumuq-a)

2

Lafdhabarta afkeeda hoose.

waa la naqliyay ✓

m.l Laf-dhabarta afkeeda hoose.

waa la naqliyay ✓

m.l Laf-dhabarta afkeeda hoose.

waa la naqliyay ✓

m. n. coccyx, bottom vertebra

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) lafdhabarta xaggeeda hoose. Ilmuhu dhumuqa yuuna ka dhicine saani u xambaar. Dh: dabaqanaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: dhumus (ka)

2

de: coccyx, bottom vertebra

3

lx: dhumuq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: dhumuq

waa la naqliyay ✓

1

(Dhusuq-a)

2

Uskag; wasakh.

waa la naqliyay ✓

m.l Uskag; wasakh.

waa la naqliyay ✓

m.l Uskag; wasakh.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] dirt, filth

waa la naqliyay ✓

(Dosog) N, C Buxus hildebrandatii Baill. Buxaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) dirty (dheedhi); filthy (fil-thi); soiled (sooylidh); unclean ~ uskag leh, wasaq, wasakh. Ex: waxuu xirnaa dhar dhusuq ah; he was wearing dirty clothes

2

dhusuq -a: (n) dirt (dheert); filthiness (fd-thi-nes); filth (fil-th); stain (isteeyn); soil (sooyal) ~ uskag

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) uskag badan. Dh: jaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: faddaro, najaaso, uskag, wasakh

2

de: dirt, filth

3

lx: dhusuq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-f-col

6

key: dhusuq

waa la naqliyay ✓

Bir dhaashiyaha ku jirta oo marka suulka kor iyo hoos loogu cayaarsiiyo naaska dhaashiyaha saliid kasoo butaaciya.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-qo, m.l) Xubinta taranka ee haweenka gudaheeda.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-qo, m.l) Xubinta taranka ee haweenka gudaheeda.

waa la naqliyay ✓

f. n. hymen

waa la naqliyay ✓

-da: (n) hymen (hay-men)

waa la naqliyay ✓

1

de: hymen

2

lx: dhuq

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: dhuq

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuu-ga)

2

Dharka haragga laga sameeyo; qayraan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-uuyo, m.dh) Harag jilicsan oo waayadii hore dhar laga dhigan jiray. la-mid: dhugi.

waa la naqliyay ✓

m. n. garment made of leather

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) primitive leather wear [clothing]

waa la naqliyay ✓

1

de: garment made of leather

2

lx: dhuu

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

syn: qayraan

6

key: dhuu

waa la naqliyay ✓

m.dh Nagaar aan caleen lahayn laamihiisu qodax leeyihiin, wada buruq ah, oo arigu aad u jecelyahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuub-ka)

2

1. Waxyaalo dhawr ah oo laysku xiray ama laysku duubay; xirmo.

3

2. Daliig mayrax ah ama wax la mid ah.

4

3. Sacab muggi; dhererto; xantoobo.

5

4. Ubaxa docihiisa middood.

waa la naqliyay ✓

1

dhuub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Daliig mayrax ama xaskul ah. 2. Laa barshin oo caw ah oo isku xiran. 3. Sacab muggiis oo badar, sonkor iyo wixi lamida ah. 4. Mid ka mid ah ubaxa docihiisa.

2

dhuub²: m.dh Dhenged.

3

dhuub³: f.g1 (-bay, -btay) Wax baaxaddiisa yaryar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) 1. Daliig mayrax ama xaskul ah. 2. Laa barshin oo caw ah oo isku xiran. 3. Sacab muggiis oo badar, sonkor iyo wixi lamida ah. 4. Mid ka mid ah ubaxa docihiisa.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. thin person, long narrow object

2

dhuub v. bind long ~ thin objects together, bundle

3

dhuub m. n. bundle (of long ~ thin items); handful

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) make longer, slender and round; attenuate (a-ten-yu-weeyt)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhuuban oo aan buurnayn ka dhig. Birta dhuub oo mudac le'ekeysii. Dh: miiq.

2

dhuub: (fal) sonkor, milix iyo wixii la mid ah, biyo ku mil oo resiin ka dhig. Sonkor noo dhuub. Dh: tariib.

3

dhuub -ka: (magac, lab, keli) liillan maydhax ah oo aan weynayn. Hoo dhuubka maydhaxda ah ii calali.

4

dhuub -ka: (magac, lab, keli) laacasha iyo faraha oo la soo goday lagu qaadi karo; sacab muggii. Dh: sacab.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhagaculays uu maqalku adkaado.

2

dhuuf -ka: (magac, lab, keli) dareere isjiidanaya oo ka soo baxa labada dul ee sanka. Dh: duuf, siin.

3

dhuuf -ka: (magac, lab, keli) neef aan la xalaalayne, iskiisa u dhintay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuug-ga)

2

Cayayaan duula oo qaniinyo kulul oo geela cuna; gendi; riibi.

waa la naqliyay ✓

1

dhuug¹: m.l.u Cayayaan ay fowfowlaha isku bahyihiin, leh af dhuuban oo uu dhiigga xoolaha kaga nuugo, geeluna dhukaanka ka qaado.

2

dhuug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Biyo iyo wixi lamida afka ama qalab kale, ku soo jiidid. 2. Sigaar cabid. la-mid: dhuuq.

waa la naqliyay ✓

1

dhuug¹: m.l.u Cayayaan ay fowfowlaha isku bahyihiin, leh af dhuuban oo uu dhiigga xoolaha kaga nuugo, geeluna dhukaanka ka qaado.

2

dhuug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Biyo iyo wixi lamida afka ama qalab kale, ku soo jiidid. 2. Sigaar cabid. m.f.dh, dhuugid. la-mid: dhuuq.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] tse-tse fly

2

dhuug v. sip, suck in, inhale; smoke (tobacco)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) tsetse fly, also tzetze fly; a two-winged bloodsucking African fly

2

dhuug -ay / tay: (n) suck (sak); suckle (sakal); absorb (ab soorb) ~ nuug, dhuuq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nuug. Dhuug naaska. Dh: jaq.

2

dhuug-ga: (magac, lab, keli) cayayaan diqsiga waaweyn u eg oo waxa uu qaniino dhiigga ka jaqa. Dh: gendi, riibi.

waa la naqliyay ✓

hu' ama maro haragga riyaha ka sameysan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhuun-ka) Naf; ruux; qof.

2

2. (Dhuun-ta) a) Ul ama bir dhuuban ama wax kaloo la mid ah oo dhexda ka daloola oo biyaha iyo wixii la mid ahi dhex maraan. b) Hunguriga cad; cunaha.

waa la naqliyay ✓

1

dhuun¹: m.l 1. Caano si aad ah u suusacay. 2. Malax. 3. Dh.kayga, dh.kaaga iyo wixi lamida: naftayda, naftaada iyo wixi lamida.

2

dhuun²: m.dh (-uumo, m.l) 1. Tuubada cuntada caloosha geysa; hunguri. 2. Bir, caag iyo wixi lamida dhexda ka daloola, oo hooraha lagu nuugo. 3. Jid toosan oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

1

dhuun¹: m.l 1. Caano si aad ah u suusacay. 2. Malax. 3. Dh.kayga, dh.kaaga iyo wixi lamida: naftayda, naftaada iyo wixi lamida.

2

dhuun²: m.dh (-uumo, m.l) 1. Tuubada cuntada caloosha geysa; hunguri. 2. Bir, caag iyo wixi lamida dhexda ka daloola, oo hooraha lagu nuugo. 3. Jid toosan oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] life

2

dhuun [feminine] n. reed; water pipe, tube, hose; throat, wind pipe, gullet, trachea; barrel (of a gun)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n)[plural dhuumaha] 1. throat (throwt); gullet (galet); esophagus, also oesophagus ~ hunguri, jidiin, buuc, cune 2. straw (istaroof, pipe (paayp); hose. (hoowsf conduit (kon-dhu-witf tube (tuub) ~ tuubbo. Ex: duumaha biyaha; the water pipe ~ tuubbo

waa la naqliyay ✓

1

Tubo

2

Pipe

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo la cuno. Dh: dhuuni.

2

dhuun-ka: (magac, lab, keli) xoolaha dhaqasho aan la isku siin ee in la maalo oo keli ah la isku ergiso.

3

dhuun-ta: (magac, dhedig, keli) walxo dhaadheer oo dululubooyin ah oo ka sameysan bir ama caag oo loogu talagalay inay qaadaan waxyaabaha dareeraha ah sida biyaha iyo neef-shidaaleedda.

4

dhuun-ta: (magac, dhedig, keli) marrinka ay marto cuntadu. Dhuunta ayaa laga qalay.

waa la naqliyay ✓

حُلْقُومٍ، حَلْقَ

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuur-ta)

2

Geed dheeraada oo weligi cagaar ah oo badanaa ka baxa dhulka dhanada ah ama badaha u dhow ama bacadka ah; laamihiisa caleemo kama baxaan ee waxay yeeshaan faraq timo cagaaran u eg iyo iniino kulkulacsan oo kurtumo yaryari ku xardhan yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed abaareed dheer oo ka baxa dhulka dhanada ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed abaareed dheer oo ka baxa dhulka dhanada ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] evergreen tree species

waa la naqliyay ✓

1

(Durr) S,C,Og Tamarix aphylla (L) Karst. Tamaricaceae,

2

N Tamarix nilotica (Ehrenb.) Bunge Tamaricaceae.

3

C, S Reseda oligomeroides Schinz. Resedaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) woods (wuudhisy, a dense growth of trees; forest (foorest) ~ jiq, baadiye

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) geed ka baxa dooxyada biyaha iyo dixaha oo laamo dhaadheer.

waa la naqliyay ✓

1

de: evergreen tree sp. grows at river banks and around lakes

2

lx: dhuur

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col

5

key: dhuur

waa la naqliyay ✓

1

dhuus¹: m.dh Neef kolkol sanqari weheliso oo qurmuun oo nafleyda qaarkeed xaggeeda dambe ka timaadda. la-mid: dhuuso.

2

dhuus²: f.mg1 (-say, -stay) Dhuuso sii deyn.

waa la naqliyay ✓

1

dhuus¹: m.dh Neef kolkol sanqari weheliso oo qurmuun oo nafleyda qaarkeed xaggeeda dambe ka timaadda. la-mid: dhuuso.

2

dhuus²: f.mg1 (-say, -stay) Dhuuso sii deyn. m.f.dh, dhuusid.

waa la naqliyay ✓

v. break wind, pass gas, fart

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) fart (faartf break wind; expel intestinal gas

waa la naqliyay ✓

(fal) neef qadhmuun dabada ka sii daa.

waa la naqliyay ✓

1

de: break wind, pass gas, fart

2

lx: dhuus

3

pd: (dhuusay)

4

ps: v1=intr

5

key: dhuus

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuux-a)

2

1. (oogada nafleyda) sooh baruurta u eg oo xididdo yaryari ku dhafan yihiin oo lafaha dheerdheer ku dhexjira.

3

2. Lafta geedaha.

4

3. Togga calooshiisa biyuhu maraan.

waa la naqliyay ✓

1

dhuux¹: m.l 1. Sooh baruurta u eg oo xididdo yaryari ku safanyihiin oo lafaha dheerdheer ku dhex jira oogada nafley. 2. Lafta geedaha walax yar oo jilicsan oo ku dhex jira. 3. Togga calooshiisa biyuhu maraan.

2

dhuux²: m.l (cilmiga naflayda) Nudo jilicsan oo ku yaallo moqorka dhexe iyo meelaha bannaan ee gudaha lafta. Markay dhashaan iyo markay yaryihiin xayawaanku dhuuxa lafahooda oo dhami waxa uu sameeyaa unugyada dhiigga.

3

dhuux³: f.g1 (-xay, -xday) 1. Laf, dhuux kala bixid. 2. Hadal ama arrin aad u fahmid.

waa la naqliyay ✓

1

dhuux¹: m.l 1. Sooh baruurta u eg oo xididdo yaryari ku safanyihiin oo lafaha dheerdheer ku dhex jira oogada nafley. 2. Lafta geedaha walax yar oo jilicsan oo ku dhex jira. 3. Togga calooshiisa biyuhu maraan.

2

dhuux²: m.l (cilmiga naflayda) Nudo jilicsan oo ku yaallo moqorka dhexe iyo meelaha bannaan ee gudaha lafta. Markay dhashaan iyo markay yaryihiin xayawaanku dhuuxa lafahooda oo dhami waxa uu sameeyaa unugyada dhiigga.

3

dhuux³: f.g1 (-xay, -xday) 1. Laf, dhuux kala bixid. 2. Hadal ama arrin aad u fahmid. m.f.dh, dhuuxid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): marrow (of bone)

2

dhuux v. extract marrow from the bone; learn thoroughly; squeeze last drop from something

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f/m bone marrow. Lit: pure, beautiful, handsome; obedient, loyal

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) 1. bone marrow; marrow (maarow) ~ dhuuxa lafta ku dhex jira.

2

dhuux -ay / day: (v) 1. break a bone to get marrow. 2. apprehend (ap-rihendhy, seize the meaning; understand or comprehend ~ fahan. Ex: dhuux warkayga; understand what I am saying

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh qurux iyo laf leh oo asli ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lafta intaad kala jebisid dufanka ku jira dhexdeeda ee cad ka la soo bax.

2

dhuux: (fal) u fiirso hadalka ama talada qofka. Dhuux hadalkayga oo wax ku qaado. Dh: dhugo.

3

dhuux-a: (magac, lab, kali) subagga ku jira lafaha dhexdooda.

4

dhuux-a: (magac, lab, keli) laag, tog ama webi halka biyuhu maraan; meel biyo mareen ah.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-qay, -qday) 1. Awr, abeeso iyo wixi lamida cod aan qeexnayn bushimaha oo is haysta ka soo saarid. 2. Wax weynaa yaraansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-qay, -qday) 1. Awr, abeeso iyo wixi lamida cod aan qeexnayn bushimaha oo is haysta ka soo saarid. 2. Wax weynaa yaraansho. m.f.dh, shuuqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. make an indistinct sound (of animals); sizzle, crackle

2

shuuq v. perspire, sweat

3

shuuq v. shrink, become defeated

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) become smaller; contract (kon-tarak)-, shrink (shiringk) ~ shiiq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'qoyaan' iyo wixii la mid ah, dab ku dhac oo siniin.

2

shuuq: (fal) 'xoolo', si aan qeexnayn u ci.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-stay, -satay) 1.(f.g) Gunti, xarig iyo wixi lamida oo dabacsan dhuuqsasho. 2. ku a.: hadal, fikrad, mowqif iyo wixi lamida iska beddelid la'aan. 3. (f.mg) U a.: dhibaato dulqaad u yeelasho; hawl, dhib, xanuun adkaysi u lahaansho; dulqaadasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Qalab ka kooban dhuun dhuuban iyo madax kuusan oo dhexda ka dalaloola oo tubaakada lagu dhuuqo. la-mid: beeb, biibbo.

waa la naqliyay ✓

1

booddo¹: m.dh 1. la-mid: bootin. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo laba melood laysaga hawakaco. 2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

2

booddo²: m.dh (-ooyin, m.l) (cilmiga naflayda) Xasharaad dhiigga dhuuqa oo aan baalal lahayn, lugose leh ay ku booddo. B.da waaweyn si aan joogto ahayn ayey waxay ku dul noolaadaan shimbiraha iyo naasleyda. Qaarka dadka cunana waxay qaadi karaan cudurro kala duwan.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay/-bbay, -btay; -bbi) 1. Hoore si isdabajoog ah u liqid. 2. Sigaar dhuuqid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhuug². la-mid: dhuugis, dhuuqid, dhuuqis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhuuqsasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhuuqso. la-mid: dhuuqsad, dhuuqsi.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Diqsi weyn oo dhiigga dhuuqa oo laga helo Afrika kana tirsan qaybta “golossina” loo yaqaan “tsé-tsé” oo caarad dheer afka ku leh, maalintii ayuu naaslayda dhiigga ka dhuuqaa, waxayna u gudbiyaan deriskunool keena cudurka hurdada badan. la-mid: gąndi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Nooc gooryaanka ka mid ah oo labada afba dhiigga ku dhuuqa. Waxa laga helaa waddamada cimilada kulul, biyaha iyo dhulka qoyan dhexdooda. Qaar ka mid ah waxay dhiigga ka dhuqaan xoolaha iyo dadkaba qaniinyaduna waxay sameysa cuncun mararna caabuq ama infekshin.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Dheri dab saaran, dhul iyo wixi lamida dareere dhuuqid.

waa la naqliyay ✓

1

mahabe¹: m.l (-bayaal, m.l/dh) 1. Weel aan biyaha ka dusaynin. 2. Ciid aan si fudud biyaha u dhuuqayn.

2

mahabe²: m.l (jooloji) Dhadhaabaha aan shirqadaha lahayn oo aan biyaha gudbin: tusaale ahaan dhadhaabahaasi biyaha roobka uma oggolaanayaan inay dhex galaan oo ay ka dusaan.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Caano naas ka jaqid. 2. Biyo, naafto iyo wixi lamida tuubbo ku dhuuqid iyada oo la adeegsanayo bishimaha iyo carrabka. 3. Hoore isbuunyo, cudbi iyo wixi lamida ku soo qaadid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Ilmo markaa dhashay xab ka dhuuqid. 2. Neef sacab-bada ku maalid.

waa la naqliyay ✓

1

toobin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Gees ama qalab kale oo u eg oo oogada, inta la saro, dhiigga buka lagaga toobo, lagaga soo saaro. 2. Shaxan joomitiri oo leh qaabka koombada.

2

toobin²: m.l (daawo) Koob ama gees go'an oo la kululeeyay marka lagu qabto jirka meel ka mid ah kaddibna soo dhuuqa dhiigga oo jirku soo fooco markaas la sarsaro maqaarka oo dhiig laga keeno, dhiigaas oo loo haysto mid faasid ah sidaasna lagu daaweysmayo.

3

toobin³: m.l (xisaab) Adke salkiisu yahay xood sallax oo oodan, kuna dhammaada bar gees dibedda ka ah sallax saleedka.

4

toobin⁴: m.l 1. (botani) Botani ahaan: dhisme taran oo laga helo ubaxla'da dhexdooda iyo qaar ka mid ah betri dhoofaytayda, loona yaqaanno istaroobilas. 2. (cilmiga naflayda) Dhinaca anatomiga xayawaanka: nooc unug qaabile ah oo xasaasi u ah ilayska, lagana helo ratiinaha lafdhabarleyda dhexdhiisa.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-stay, -satay) 1.(f.g) Gunti, xarig iyo wixi lamida oo dabacsan dhuuqsasho. 2. ku a.: hadal, fikrad, mowqif iyo wixi lamida iska beddelid la'aan. 3. (f.mg) U a.: dhibaato dulqaad u yeelasho; hawl, dhib, xanuun adkaysi u lahaansho; dulqaadasho. m.f.dh, adkaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Qalab ka kooban dhuun dhuuban iyo madax kuusan oo dhexda ka dalaloola oo tubaakada lagu dhuuqo. la-mid: beeb, biibbo.

waa la naqliyay ✓

1

booddo¹: m.dh 1. la-mid: bootin. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo laba melood laysaga hawakaco. 2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

2

booddo²: m.dh (-ooyin, m.l) (cilmiga naflayda) Xasharaad dhiigga dhuuqa oo aan baalal lahayn, lugose leh ay ku booddo. B.da waaweyn si aan joogto ahayn ayey waxay ku dul noolaadaan shimbiraha iyo naasleyda. Qaarka dadka cunana waxay qaadi karaan cudurro kala duwan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax aad u qoyan. Dh: qoyan. Li: qallalan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuuqid-da)

2

Subag ama malab ama wax la mid ah, farta ku cunid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhuugid.

waa la naqliyay ✓