dhuumood — Macnaha & Turjumaada

1

(Dhuumood-ka)

2

Geed laamihiisu dhexda ka wada daloolaan oo dadku badanaa dhuumo ka jarto.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed dheer, qodxo lahayn, laamo toosan, jilicsan oo leh dhuun laga dhigto leg.

waa la naqliyay ✓

m. n. tree species, with hollow boughs

waa la naqliyay ✓

1

(Dumot) N, C Clerodendrum microphyllum Thomas. Verbenaceae.

2

S Clerodendrum robecchii Chiov. Verbenaceae.

3

N Premna resinosa Schauer. Verbenaceae.

4

May Cassia abbreviata Oliv. Caesalpinaceae.

5

C Strophanthus mirabilis Gilg. Apocynaceae.

6

C Turraea parvifolia Deflers. Meliaceae.

7

N Commiphora samharensis Schweinf. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed laamihiisu dhexda ka daloolaan oo dhuumo laga jarto. Foodhintayda dhuumood ayaan ka soo goostay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhuun

2

de: tree sp., with hollow boughs used for making water pipes

3

lx: dhuumood

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: dhuumood

waa la naqliyay ✓

(W238) 01

waa la naqliyay ✓

1

(n) either of a pair of slender ducts that connect the uterus to the ovaries in the female reproductive system.

2

laba dhuumood oo isku xidha makaanka iyo qanjidhada ukunta sameysa ee makaanka labadiisa dhinac ku yaala

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labada dhuumood ee hunguriga ku yaal tan ay maraan hawada ama ay kasoo baxaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-uuntay, -uumatay) Meel aan muuqaalkiisa looga jeedin galid (nafley).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-uuntay, -uumatay) Meel aan muuqaalkiisa looga jeedin galid (nafley). m.f.dh, dhuumasho.

waa la naqliyay ✓

v. hide oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) is qari oo meel indhaha dadka ka qarsoon gal.

waa la naqliyay ✓

1

de: hide oneself

2

lx: dhuumo

3

pd: (dhuuntay / dhuumatay)

4

ps: v3b=intr

5

key: dhuumo

waa la naqliyay ✓

1

(Degmut) N Maytenus arbutifolia (A.Rich.)Wilczek. Celastraceae.

2

Og, N Maytenus punctata Sebsebe. Celastraceae.

3

N Maytenus senegalensis (Loes.)Exell. Celastraceae.

4

N Maytenus undata (Thunb.) Blakelock.

waa la naqliyay ✓

[RUMOT, LUMOT] Strophant hus mirabilis 01

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaxamood-ka)

2

Dhaxan dareemid, iska garasho, qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg dhaxamoo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg dhaxamoo.

waa la naqliyay ✓

inch. v. feel cold, be chilled, freeze

waa la naqliyay ✓

1

de: feel cold, be chilled, freeze

2

lx: dhaxamood

3

pd: (dhaxamooday)

4

ps: v3a=inch

5

xe: I am feeling cold.

6

xv: Waan dhaxamoonayaa.

7

key: dhaxamood

waa la naqliyay ✓

v. cut someone's throat; take someone's means of sustenance

waa la naqliyay ✓

1

de: cut s.o.'s throat; [fig.] take s.o.'s means of sustenance Alt sp: dhuungoo

2

lx: dhuungooy

3

pd: (dhuungooyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dhuungooy

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg afdhuubaalayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhood-ka)

2

Faan; ammaan; shool.

waa la naqliyay ✓

1

dhood¹: m.l Faan; baan; tookh.

2

dhood²: f.mg1 (-day, -dday) Hadal ammaan iyo isla weynaan huwan qof iska sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

v. brag, praise oneself, boast

2

dhood vl. n. bragging, boasting

3

dhood v. go somewhere far off ~ away (of animals, livestock)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awr, hal abaahi oo u galmoo.

2

dhood: (fal) intaada fiican dadka uga warran.

3

dhood -ka: (magac, lab, keli) wanaag la iska sheego oo dadka looga warramo. Dh: faan.

waa la naqliyay ✓

1

(Duuma-da)

2

Cudur qandho daran leh oo badanaa soo labakacleeya: Kaneecadaa dawisa oo dadka isaga qaadda; dhaxan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur qandho qabow iyo kulayl isugu jirta leh oo dadku ka qaadaan kaneecada nooceeda dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Cudur qandho qabow iyo kulayl isugu jirta leh oo dadku ka qaadaan kaneecada nooceeda dheddig.

waa la naqliyay ✓

f. n. malaria; plague, epidemic; disaster, catastrophe

waa la naqliyay ✓

-duumada: (n) malaria (maleeriya); paludism (paal-ya-diizim); swamp fever ~ malaariya

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xanuunka laga qaado qaniiyada kaneecada.

waa la naqliyay ✓

1

de: malaria; [ext.] plague, epidemic; [fig.] disaster, catastrophe

2

lx: duumo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: duumo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad haadda waaweyn ka mid ah oo aad u wada madaw luqunta xaggeeda hoosana cas. Waxay isku bah yihiin salamadhlaha. Dh: huumohuumo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhugma-da)

2

Dhug; maan; fiiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Fiiro. 2. la-mid: dhug (1). Caqli weyn. 3. la-mid: dhugato.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Fiiro. 2. la-mid: dhug (1). Caqli weyn. 3. la-mid: dhugato.

waa la naqliyay ✓

f. n. astuteness, intelligence; attention, glance

waa la naqliyay ✓

1

Percezione

2

Perception

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) fiiro gaar ah oo si wanaagsan wax looga bogto. Dhugmo niman lahayn bay, dhibaatadu damqaynine. Dh: fiiro.

2

dhugmo-da: (magac, dhedig, keli) liishaan fiicni; toog wanaagsani.

waa la naqliyay ✓

1

cf: maan, maskax, xirgi

2

de: astuteness, intelligence; attention, glance rw: dhug

3

lx: dhugmo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: dhugmo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-baday, -batay) la-mid: yumbo.

waa la naqliyay ✓

v. dive

waa la naqliyay ✓

-day / tay: (v) dive (daayv); plunge (palaanji) into water, especially headfirst ~ quus, tiimbo

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo fadhiya muquuro. Dh: limmo.

waa la naqliyay ✓

1

a: yumbo

2

de: dive

3

lx: dhumbo

4

pd: (dhumbaday)

5

ps: v3a=intr

6

syn: quus

7

key: dhumbo

waa la naqliyay ✓

1

(Dhumid-da)

2

Wax la waayey noqosho; hallaabid; habaabid; lumid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhun.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hallaabid oo wax la waayay noqosho. Wiilka yari magaalada ma garanayee dhumidda ka ilaali. Dh: hallaabid, lumid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-bay, -batay) 1. Noqosho wax dhuuban. 2. Noqosho wax caato ah.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f tall and slender

waa la naqliyay ✓

naanays loo baxsho gabadh dheer oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhumucyaraw oo weyd noqo. Dh: dhuubnaw.

2

dhuubo: (fal) adke, biyo ku mil oo rib ka dhigo. Hadduu macaanku kaa yaraado sonkor dhuubo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuusa-da)

2

Neef kolkol shanqari weheliso oo nafleyda qaarkeed xaggeeda danbe ka timaadda.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhuus¹.

waa la naqliyay ✓

f. n. fart

waa la naqliyay ✓

-duusada: (n) fart (faart) intestinal gas ~ dhuusid

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naqas qadhmuun oo dadka xaggiisa danbe ka yimaadda.

waa la naqliyay ✓

1

de: fart

2

lx: dhuuso

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dhuuso

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel cidla' ah geyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg himmoo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg himmoo.

waa la naqliyay ✓

1

(Buuhood-ka)

2

Dhulka meelihiisa jilicsan oo ruubta ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ciid jilicsan oo boor badan. 2. Dhir wax lagu daweeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ciid jilicsan oo boor badan. 2. Dhir wax lagu daweeyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. soft spots in the ground; marsh, swamp

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul ciid jilicsan leh oo bus ah. Buuhoodkaas geela u foofiya.

waa la naqliyay ✓

1

de: soft spots in the ground; marsh, swamp

2

lx: buuhood

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m

5

key: buuhood

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg daymoo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg daymoo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhinac jalleecid. Dh: jelleec.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) si qooraansi ah wax u dayid; dhan eegid. Dh: jalleec.

waa la naqliyay ✓

1

dhamoog¹: m.l la-mid: dhamaajo.

2

dhamoog²: f.g1 (-gay, -gtay) la-mid: dhamooq².

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof maqan oon maankiisu joogin. Dh: dhammaag.

waa la naqliyay ✓

1

dhamooq¹: m.l la-mid: dhamaajo.

2

dhamooq²: f.g1 (-qay, -qday) Subag, dhammaajo, dhiiqo iyo wixi lamida wax ku dhoobid. la-mid: dhamoog².

waa la naqliyay ✓

v. smear, spread on (cream, ointment)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax qoyan oo sida qooshka ah ku daadi oo ku maliiq. Xinne madaxaaga ku dhamooq. Dh: dhaboolaq, maliiq.

waa la naqliyay ✓

1

de: smear, spread on (cream, ointment)

2

lx: dhamooq

3

pd: (dhamooqay)

4

ps: v1=tr

5

key: dhamooq

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhulman.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dabool ama labo dabool oo isku aabbudhan oo ay xayawaanka badda ee yaryari ku jiraan. Dh: aleel, dhulman.

2

dhulmad -da: (magac, dhedig, keli) dhagax ballaadhan oo liidliid leh. Dulmad dariiqa yaallaan ku turunturrooday.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: yumbasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) muquurasho biyaha la wada quuso. Dh: limmad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhuran¹.

waa la naqliyay ✓

inch. v. be blessed ~ fortunate

waa la naqliyay ✓

1

de: be blessed ~ fortunate

2

lx: dhuroob

3

pd: (dhuroobay)

4

ps: v1=inch

5

key: dhuroob

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhuubasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuubid-da)

2

Wax dhuuban ka dhigid; miiqid; fiiqid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhuub².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhuuban oo miliilsan ka dhigid oo dhumuc yarayn. Dh: miliilin, dhumucyarayn.

2

dhuubid -da: (magac, dhedig, keli) milid oo wax rasiin ah ka dhigid. Dhuubidda sonkorta ma jecli. Dh: qasid.

waa la naqliyay ✓

nickname; nickname-m tall and thin

waa la naqliyay ✓

naanays loo baxsho wiil dheer oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuugid-da)

2

Afka ama qalab kale, biyo ama wax kaloo shubma ku soo jiidid; nuugid; jaqid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhuug². la-mid: dhuugis, dhuuqid, dhuuqis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) faruuryaha ku jaqid. Dh: nuugid, jaqid.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax, cunto ka dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuuqid-da)

2

Subag ama malab ama wax la mid ah, farta ku cunid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhuugid.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act licking one's finger

waa la naqliyay ✓