Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dhurwaa-ga)

2

Bahal yeeyda xoogaa ka weyn oo hilibka cuna, mid uu disho iyo mid baqti ahba. Wuxuu lee yahay guud, iyo ilko xoog badan oo laf kasta burburin kara iyo labo lugood oo jeenyaha ka gaaggaaban, cagtiisuna afar suul bay leedahay; wuxuu caan ku yahay, ci' sillan oo wirixa iyo qosolka dadka waalan u eg. ~ waraabe.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayo, m.dh) Dugaag yeyda wax xoogaa ka weyn, xoolaha laaya, ilko adag oo lafaha burburiya leh oo labada lugood ee dambe u gaaban.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayo, m.dh) Dugaag yeyda wax xoogaa ka weyn, xoolaha laaya, ilko adag oo lafaha burburiya leh oo labada lugood ee dambe u gaaban.

waa la naqliyay ✓

m. n. hyena

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) hyena (ha-yina) also hyaena ~ waraabe

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xayawaan ka mid ah duurjoogta oo xoolaha cuna. Wuxuu leeyahay qanaan arbaasan iyo qarqar hore oo taagan. Dh: waraabe.

waa la naqliyay ✓

1

de: hyena

2

lx: dhurwaa

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

syn: waraabe

6

key: dhurwaa

waa la naqliyay ✓

1

(Dhidar-ka)

2

1. Bahal dugaagga kamid ah oo dhurwaaga u eg; weer.

3

2. Jaad libaax-badeedka kamid ah; (ama dhider).

waa la naqliyay ✓

1

(Qorismaris-ka)

2

(sheekaxariiro) Qof kolna dad ah kolna dhurwaa; waraabe-dadow.

waa la naqliyay ✓

1

(Waraaba-ha)

2

Dhurwaa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Weer-ka) Bahal dugaagga ka mid ah oo dhurwaaga u eg; dhidar. b) Cad maro ah oo cad oo madaxa lagu xirto, oo murugo weyn lagu muujinayo.

2

2. (Weer-ta) Ereyo taxan oo macne buuxa leh; hawraar; tix; hadal.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-'yo, m.dh) Dhurwaagu marka uu aad u duqoobo.

waa la naqliyay ✓

1

dhac¹: m.l 1. Si xoog iyo sharcidarro ah oo hanti cid kale leedahay lagu qaato. 2. Dh. ah: hanti si xoog iyo sharcidarro ah lagu soo qaatay. 3. la-mid: dhicid.

2

dhac²: f.g/mg1 (-cay, -cday; -dhici) 1. (f.g) Hanti cid kale leedahay si xoog iyo sharcidarro ah ku qaadid. 2. (f.g) La dh.: ul, karbaash, gacan iyo wixi lamida wax ku garaacid. 3. (f.g) Dhurwaa habeen xero xoolo ku jiraan weerarid. Tusaale: “Dhurwaa baa xeradii u dhacay”. 4. (f.mg) Wax meel sare ka soo dillaamid. 5. (f.mg) Ku dh.: imtixaan ku gudbi waayid. 6. (f.mg) Qorrax, dayax iyo wixi lamida godgelid. 7. (f.mg) Wax waqti loogu talaggalay dhammaysasho. 8. (f.mg) Dabayl xoog u socosho. 9. (f.mg) Xabbad iyo wixi lamida qarxasho. 10. (f.mg) Wax culus oo aan la filayn soo kordhid. 11. (f.mg) La dh.: wax si aad ah ugu bogid. 12. (f.mg) Ku dh.: wax aan laga fiirsan falid. 13. (f.mg) Ku dh.: dhar iyo wixi lamida lebbisasho. 14. U dh.: si dhuumasho ah wax u boobid. 15. (f.mg) Biyo aan loo miyayn cabbid (xoolo).

waa la naqliyay ✓

m.l God dhurwaagu galo.

waa la naqliyay ✓

m.l G. ah: dhurwaa iyo wixi lamida oo habeennimo ugaarsi ku daahay oo waagii ku baryey oo baryey oo godkiisii tiigaaya. la-mid: godkuroor.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) Nooc dhurwaaga ka mid ah oo gaagaaban, madax buuran oo geela iyo xoolaha kaleba laaya. la-mid: hintifaay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayo, m.dh) Dugaagga yaryar nooc ka mid ah, dhurwaaga ka yar oo ariga laaya; guduudane.

waa la naqliyay ✓

1

radi¹: m.l Nooc dhurwaaga ka mid ah oo dadka cuna.

2

radi²: f.g2 (-iyay, -isay) Badar si uu u jilco biya la dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lyo, m.l) W. ah: qof cida dhurwaaga yaqaan oo fasira.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bayaal, m.l/dh) Dhurwaa.

waa la naqliyay ✓

1

weer¹: m.l (-rar, m.l) 1. Bahal dugaagga ka mid ah oo dhurwaaga u eg; dhidar. 2. Cad maro ah oo cad oo madaxa lagu xirto oo astaamaha tiiraanyada lagu muujiyo; hangal.

2

weer²: m.dh (-ro, m.l) (naxwe) Ereyo taxan oo micne buuxa leh; yacni wadajirka khabarka iyo mawaadiicdiisa; hawraar.

3

weer³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) Weer xirasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhac¹: m.l 1. Si xoog iyo sharcidarro ah oo hanti cid kale leedahay lagu qaato. 2. Dh. ah: hanti si xoog iyo sharcidarro ah lagu soo qaatay.

2

dhac²: f.g/mg1 (-cay, -cday; -dhici) 1. (f.g) Hanti cid kale leedahay si xoog iyo sharcidarro ah ku qaadid. 2. (f.g) La dh.: ul, karbaash, gacan iyo wixi lamida wax ku garaacid. 3. (f.g) Dhurwaa habeen xero xoolo ku jiraan weerarid. Tusaale: Dhurwaa baa xeradii u dhacay. 4. (f.mg) Wax meel sare ka soo dillaamid. 5. (f.mg) Ku dh.: imtixaan ku gudbi waayid. 6. (f.mg) Qorrax, dayax iyo wixi lamida godgelid. 7. (f.mg) Wax waqti loogu talaggalay dhammaysasho. 8. (f.mg) Dabayl xoog u socosho. 9. (f.mg) Xabbad iyo wixi lamida qarxasho. 10. (f.mg) Wax culus oo aan la filayn soo kordhid. 11. (f.mg) La dh.: wax si aad ah ugu bogid. 12. (f.mg) Ku dh.: wax aan laga fiirsan falid. 13. (f.mg) Ku dh.: dhar iyo wixi lamida lebbisasho. 14. U dh.: si dhuumasho ah wax u boobid. 15. (f.mg) Biyo aan loo miyayn cabbid (xoolo). m.f.dh, dhicid¹.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bayaal, m.l/dh) Dhurwaa.

waa la naqliyay ✓

1

weer¹: m.l (-rar, m.l) 1. Bahal dugaagga ka mid ah oo dhurwaaga u eg; dhidar. 2. Cad maro ah oo cad oo madaxa lagu xirto oo astaamaha tiiraanyada lagu muujiyo; hangal.

2

weer²: m.dh (-ro, m.l) (naxwe) Ereyo taxan oo micne buuxa leh; yacni wadajirka khabarka iyo mawaadiicdiisa; hawraar.

waa la naqliyay ✓

/hayina/ (n) waraabe, dhurwaa.

waa la naqliyay ✓

/hayina/hyaena (n) dhurwaa, waraabe.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhurwaaya-da)

2

Maro walaayatida u eg.

waa la naqliyay ✓

m.dh Maro midabkeedu isugu jiro madow iyo caddaan oo aalaa danyartu qaadato.

waa la naqliyay ✓

f. n. kind of cloth

waa la naqliyay ✓

1

cf: walaayati; maro

2

de: kind of cloth

3

lx: dhurwaayo

4

pd: (/da)

5

ps: n-f

6

key: dhurwaayo

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhuran². la-mid: dhurnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhuran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax hadal tiro badan oo aan xikmad lahayn sheegaya noqosho (qof).

2

dhuran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la dhuray ahaansho (biyo).

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] scooped up, drawn; drained (empty)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xad la'aan iska hadaaq oo si aan joogsi lahayn u sheekee. Dh: hadaaq.

2

dhuran: (tilmaame) qayan oo bihii ku jiray laga madhiyay.

waa la naqliyay ✓

1

de: scooped up, drawn; drained (empty)

2

lx: dhuran

3

nt: dhuran (dhurmay) [v1=inch]

4

pd: (dhurnaa)

5

ps: adj-der

6

key: dhuran

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuwan-ka)

2

Miro ka baxa shillinka (kulan) iyo kidiga oo la jecel yahay oo loo arho.

waa la naqliyay ✓

m.l Miro ka baxa shillanka iyo kediga oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

m. n. fruit species

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mudhaha garaska, quudka, kidiga, kulanka iyo wixii la mid ah.

2

dhuwan -ka: (magac, lab, keli) dhuwan muudmuudso.

waa la naqliyay ✓

1

bw: garas

2

de: fruit sp.

3

lx: dhuwan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

syn: dhuugaal

7

key: dhuwan

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aan quusan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-aayay, -aayday; -aayi) Nafley naf bixid.

waa la naqliyay ✓

v. lose one's life, die

waa la naqliyay ✓

1

de: lose one's life, die

2

lx: qurwaa

3

pd: (qurwaayay / qurwayday)

4

ps: v1=intr

5

key: qurwaa

waa la naqliyay ✓

1

dhuraal¹: m.l Ceel biyo yarood ah oo in qof la geliyo oo uu biyaha soo dhuro mooyee aan si kale looga cabbin.

2

dhuraal²: m.l/dh 1. Dh. ah: ceel biyo yarood ah oo aan wadaamaha la dardari karin. 2. Dhuridda biyo weel lagu dhuro iyadoo meel kale lagu shubayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Durbai) C Bothriochloa insculpta (A.Rich.)A.Camus. Gramineae.

2

C Dicanthium foveolatum (Del.)Roberty. Gramineae.

3

C Digitaria macroblephara (Hack.) Stapf. Gramineae.

4

C Hyparrhenia hirta (L) Stapf. Gramineae.

5

C Heteropogon contortus (L) Roem. & Schult. Gramineae.

6

C Dignathia gracilis Stapf. Gramineae.

7

C Enneapogon schimperanus (A.Rich.)Renv. Gramineae.

8

C Eragrostis ciliaris (L) R. Br. Gramineae.

9

C Panicum atrosanguineum A.Rich. Gramineae.

10

C Sporobolus arabicus Boiss. Gramineae.

11

C Sporobolus fimbriatus (Trin) Nees. Gramineae.

12

C Tetrapogon tenellus (Roxb) Chiov. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh H. ah: wax lagu qasbanyahay oo meel kale oo laga maro aysan jirin. la-mid: huriweyto.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh H. ah: wax lagu qasbanyahay oo meel kale oo laga maro aysan jirin; huriweyto.

waa la naqliyay ✓

- ah: (adj) unavoidable; inescapable; inevitable ~ lama huraan

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wax aan laga maarmin.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) porridge, grits, gruel; cream of wheat ~ boorash, mushaalli

waa la naqliyay ✓

1

dhawriwaa¹: m.l 1. Samir yari aan wax lala sugi karin. 2. la-mid: dhawriwaayid.

2

dhawriwaa²: f.g1 (-waayay, -wayday; -waayi) Wax sugi kari waayid (cid).

waa la naqliyay ✓

v. be too impatient to wait

waa la naqliyay ✓

1

de: be too impatient to wait

2

lx: dhawriwaa

3

pd: (dhawriwaayay / dhawriwayday)

4

ps: v1=tr

5

key: dhawriwaa

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed ka baxa geedaha kale korkooda sida dhuurta, kulanka iyo quudka. Dh: dhullawyahan, dhillawyahan.

waa la naqliyay ✓

1

dhuuryaan¹: m.l Jaad duqsi ka mid ah oo waaweyn.

2

dhuuryaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Ku dh.: cid ku fawfawlayn ama ku nuunaasid (cayayaanka duula sida diqsiga iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

dharbaax¹: m.dh la-mid: dharbaaxo.

2

dharbaax²: f.g1 (-xay, -xday) Wax dharbaaxo ku dhufasho. la-mid: dharbaaxee, dhirbaax², dhirbaaxee.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-xay, -xday) Wax dharbaaxo ku dhufasho. m.f.dh, dharbaaxid. la-mid: dharbaaxee, dhirbaax, dhirbaaxee.

waa la naqliyay ✓

v. slap, strike, hit; box someone's ears

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (v) slap (islaap); smack (ismaak); slap with the open hand

waa la naqliyay ✓

(fal) gacantaada oo kala baxsan kaga dhufo wajiga ama meel kale oo jidhka ka mid ah. Dh: dhirbaax.

waa la naqliyay ✓

1

de: slap, strike, hit; box s.o.'s ears

2

lx: dharbaax

3

pd: (dharbaaxay)

4

ps: v1=

5

key: dharbaax

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dharan. la-mid: dharnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n. nudity, state of being naked

waa la naqliyay ✓

1

de: nudity, state of being naked {UJ}

2

lx: dharraan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f

5

key: dharraan

waa la naqliyay ✓

1

dhirbaax¹: m.dh la-mid: dharbaaxo.

2

dhirbaax²: f.g1 (-xay, -xday) la-mid: dharbaax².

waa la naqliyay ✓

(fal) gacantaada oo kala baxsan kaga dhufo wajiga ama meel kale oo jirka ka mid ah. Dh: dharbaax.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Meel geedaha ku yaal oo dhan ka goyn si loo beero.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Meel geedaha ku yaal oo dhan ka goyn si loo beero. m.f.dh, dhirqaadid.

waa la naqliyay ✓

Jatropha dichtar 01

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Dhulfiiq.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg dhulfiq.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhunkaa-sha)

2

1. Geed mirihiisa la cuno, waabaayona laga sameeyo.

3

2. Waabaayo; sun.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geed-nugeyl gaaban, cad, oo caleemo balballaaran oo xooluhu jecelyihiin leh, oo xabagtiisu sun tahay. 2. Xabagta dhunkaasha ee sunta ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geed-nugeyl gaaban, cad, oo caleemo balballaaran oo xooluhu jecelyihiin leh, oo xabagtiisu sun tahay. 2. Xabagta dhunkaasha ee sunta ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. poison, venom

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m poison, venom; troublesome or he who annoys his kin's enemy at birth

waa la naqliyay ✓

-dhuunkaasha: (n) poisonous tree (pooy-ze-nes tirii)

waa la naqliyay ✓

ama Dhuunkaal, naanays loo baxsho wiil camalxun oo oohin bdan ama xilli colaadeed dhashay.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) geed nugeyl gaaban oo caleemo balballaadhan iyo xabag oo sun ah leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: poison, venom

2

lx: dhunkaal

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: dhunkaal

waa la naqliyay ✓

Heteropogon contortus 001

waa la naqliyay ✓

m.dh Miro bisil oo engegan.

waa la naqliyay ✓

f. n. fruit species

waa la naqliyay ✓

1

bw: garas

2

de: fruit sp.

3

lx: dhuugaal

4

pd: (/sha)

5

ps: n-f

6

syn: dhuwan

7

key: dhuugaal

waa la naqliyay ✓

name-unisex sky God's choice

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ama gabadh lagu ammaanayo ama loo baryayo in uu yahay mid Alle doortay ama karaameeyay.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) hurdo is ka waayid. Dh: seexanwaa. Li: gam'id, hurdid.

waa la naqliyay ✓

m.l Hadal aan macno lahayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadal aan milgo iyo macne lahayn oo la iska yidhaahdo.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-aayay, -aayday; -aayi) 1. (f.g) Wax bixintooda niyadda ka soo goyn waayid. 2. (f.mg) U q.: Xaasidnimo awgeed qof wax fiican oo ay haysato la nacbeysasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-aayay, -aayday; -aayi) 1. (f.g) Wax bixintooda niyadda ka soo goyn waayid. 2. (f.mg) U q.: Xaasidnimo awgeed qof wax fiican oo ay haysato la nacbeysasho. m.f.dh, quuriwaayid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax bixintooda niyadda ka soo goyn waayid.

2

quuriwaa: (fal) (u ~) xaasidnimo awgeed, qof kale wax fiican oo ad haysato la necbayso

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) pain (peeyn) ache (eek) ~ xanuun. Ex: calooshaa i dhuuriyaasee; I have a stomach ache

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baranbarada musqulaha gasha. Dh: baranbar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhur-ka)

2

1. Wax wanaagsan oo dhan; khayr; liibaan.

3

2. Taran; bulaal.

waa la naqliyay ✓

1

dhur¹: m.l 1. Taran. 2. Nasiib. 3. Faa'iido.

2

dhur²: f.g1 (-ray, -rtay) Biyo weel dardarid iyadoo meel kale lagu shubayo.

waa la naqliyay ✓

1

dhur¹: m.l 1. Taran. 2. Nasiib. 3. Faa'iido.

2

dhur²: f.g1 (-ray, -rtay) Biyo weel dardarid iyadoo meel kale lagu shubayo. m.f.dh, dhurid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] good thing, blessing; success

2

dhur v. scoop up ~ out; use a scoop, spoon ~ ladle

3

dhur m. n. multiplication, increase; intensification; breed(ing)

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. scoop (iskuup); take up with a scoop 2. empty by scooping ~ ka dhur.

2

u dhuro: dhurtay / dhuratay: (v) behave like or become like. Ex: ha u dhuran sidii reerkiinii; don't behave like your family

waa la naqliyay ✓