dhurnaan

(Dhawrnaan-ta)

Wax dhawran ahaan.

m.f.dh eeg dhawran. la-mid: dhawrnaansho.

f. n., [abstract] state of being safe ~ protected

a: dhawrnaansho (/ha) [vn6-st]

de: state of being safe ~ protected

lx: dhawrnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dhawrnaan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax buuxa oo aan dhinnaan lahayn. Li: madhnaan.

(Dhukanaan-ta)

Wax dhukan ahaan.

m.f.dh eeg dhukan. la-mid: dhukanaansho.

f. n. state of having small ears; not hearing well

-ta: (magac, dhedig, keli) dhego gaagaaban oo sida caadiga ah ka yaryar lahaan.

a: dhukanaansho (/ha) [vn6-f-st]

de: state of having small ears; [fig.] not hearing well

lx: dhukanaan

pd: (-ta)

ps: n-f-st

key: dhukanaan

(Dhuubnaan-ta)

Wax dhuuban ahaan.

m.f.dh eeg dhuuban. la-mid: dhuubnaansho, dhuubni.

f. n., [abstract] thinness, narrowness

-ta: (n) slenderness (islendher-nes); slimness (isliim-nes) ~ dhuubni

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhuuban oo aan dhumucweynayn ahaan. Dh: miliilsanaan.

dhuubnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax qasan oo rib ah ahaan.

de: thinness, narrowness

lx: dhuubnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dhuubnaan

dhuuryaan¹: m.l Jaad duqsi ka mid ah oo waaweyn.

dhuuryaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Ku dh.: cid ku fawfawlayn ama ku nuunaasid (cayayaanka duula sida diqsiga iyo wixi lamida).

m.f.dh eeg shuuran. la-mid: shuurnaansho.

dhuran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax hadal tiro badan oo aan xikmad lahayn sheegaya noqosho (qof).

dhuran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la dhuray ahaansho (biyo).

der. [adjective] scooped up, drawn; drained (empty)

(fal) xad la'aan iska hadaaq oo si aan joogsi lahayn u sheekee. Dh: hadaaq.

dhuran: (tilmaame) qayan oo bihii ku jiray laga madhiyay.

de: scooped up, drawn; drained (empty)

lx: dhuran

nt: dhuran (dhurmay) [v1=inch]

pd: (dhurnaa)

ps: adj-der

key: dhuran

der. [adjective] expendable, dispensable

cf: lamahuraan

de: expendable, dispensable

lx: huraan

ps: adj-der

key: huraan

m.f.dh eeg curan. la-mid: curnaansho.

(Darnaan-ta)

Darnaansho.

m.f.dh eeg daran³. la-mid: darnaansho, darni, darno, darsanaan, darsanaansho.

f. n. being worse

-ta: (n) harshness (harshnas); extremity (ekis-tirimati) ~ aad u daran

-ta: (magac, dhedig, keli) naxariisdarro iyo adayg.

darnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax sidii hore ka daran ahaan.

de: being worse

lx: darnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f

key: darnaan

1. Dhadhanka cusbada leh.

2. (Dhanaan-ka) Dhadhanka cusbada.

dhanaan¹: m.l Dhadhan aan macaanayn, kharaarayn, carrabku uusan jeclaysan oo laga helo cusbada, liinta iyo wixi lamida.

dhanaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax dhadhan cusbo leh noqosho.

dhanaan³: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhadhan cusbo yeelasho.

m.l Dhadhan aan macaanayn, kharaarayn, carrabku uusan jeclaysan oo laga helo cusbada, liinta iyo wixi lamida.

m. n., [abstract] (adj.): tartness, acrid ~ salty flavor; tart, sour, salty

-ka: (n) 1. sour (saawar) taste; salty taste ~ mayac. Ex: caano dhanaan ah: sour milk. 2. (adj) salty (soolti); something containing, or seasoned with salt. 3. tasting like lemons

-ka: (magac, lab, keli) dhadhanka cusbadu ama ciirtu leedahay oo kale. Dhanaan baan la cabbi kari waayey caanihii.

de: tartness, acrid ~ salty flavor; [atr.] tart, sour, salty

lx: dhanaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-abs

key: dhanaan

مَرَارَةَ، عُفُوصِةَ، حَرْوَةَ

(Dharaan-ka)

Dhar aan cusbayn ama aan qaali ahayn oo la xirto marka hawlaha gacanta qaarkood la qabanayo; dharka intiisa lagu adeegto.

(Dhufaan-ka)

(xoolo) xiniinyihii laga baxshey; dhufaanid.

dhufaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. (-nno, m.dh) Dh. ah: neef xoolo ah la xiniinya baxshay. 2. la-mid: dhufaanid.

dhufaan²: f.g1 (-nay, -ntay) Neef xoolo ah xiniinya bixin.

dhufaan¹: m.l (-nno, m.dh) (-nno, m.dh) Dh. ah: neef xoolo ah la xiniinya baxshay.

dhufaan²: f.g1 (-nay, -ntay) Neef xoolo ah xiniinya bixin. m.f.dh, dhufaanid.

m. n. castred animal; castration, gelding

dhufaan v. castrate, geld

-ay / tay: (v) castrate (kaas-tareeyt); geld (geldh); emasculate (imaas-kileeyt); make sterile (isteeral)

dhufaan -ka: (n) castrater (kaas-tareyter) or castrator (kaas-tareytor)

(fal) neef ama qof lab, xiniinyaha ka saar oo wax tuman ka dhig. Dh: tun.

dhufaan-ka: (magac, lab, keli) labka oo xiniinyaha laga saaro. Dh: koran. Li: qoodh, xiniiyaqab.

(Dhukaan-ka)

Cudur geela ku dhaca oo qaniinka ka kaca.

dhukaan¹: m.l Cudur ur qurmoon leh geela ku dhaca, neefka daaqa u diida oo uu la caatoobo.

dhukaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Dhukaan qaadid (geel).

m.l Cudur ur qurmoon leh geela ku dhaca, neefka daaqa u diida oo uu la caatoobo.

m. n. disease of camels; camel with the disease

dhukaan v. be sick (of a camel)

-ka: (n) disease that infects [affects] camels ~ dhugato

-ka: (magac, lab, keli) cudur xoolaha ku dhaca gaar ahaanna geela. Dhab baa loo hadlaa waxaynu nahay duul dhukaan qaba e.

dhuraal¹: m.l Ceel biyo yarood ah oo in qof la geliyo oo uu biyaha soo dhuro mooyee aan si kale looga cabbin.

dhuraal²: m.l/dh 1. Dh. ah: ceel biyo yarood ah oo aan wadaamaha la dardari karin. 2. Dhuridda biyo weel lagu dhuro iyadoo meel kale lagu shubayo.

(Dhurwaa-ga)

Bahal yeeyda xoogaa ka weyn oo hilibka cuna, mid uu disho iyo mid baqti ahba. Wuxuu lee yahay guud, iyo ilko xoog badan oo laf kasta burburin kara iyo labo lugood oo jeenyaha ka gaaggaaban, cagtiisuna afar suul bay leedahay; wuxuu caan ku yahay, ci' sillan oo wirixa iyo qosolka dadka waalan u eg. ~ waraabe.

m.l (-aayo, m.dh) Dugaag yeyda wax xoogaa ka weyn, xoolaha laaya, ilko adag oo lafaha burburiya leh oo labada lugood ee dambe u gaaban.

m.l (-aayo, m.dh) Dugaag yeyda wax xoogaa ka weyn, xoolaha laaya, ilko adag oo lafaha burburiya leh oo labada lugood ee dambe u gaaban.

m. n. hyena

-ga: (n) hyena (ha-yina) also hyaena ~ waraabe

-ga: (magac, lab, keli) xayawaan ka mid ah duurjoogta oo xoolaha cuna. Wuxuu leeyahay qanaan arbaasan iyo qarqar hore oo taagan. Dh: waraabe.

de: hyena

lx: dhurwaa

pd: (-ga)

ps: n2a-m

syn: waraabe

key: dhurwaa

(Dirnaan-ta)

1. (qof) ku la diray ahaan; diran.

2. (ku dirnaan) ku jaadnaan, ku qaybsanaan.

m.f.dh eeg diran. la-mid: dirnaansho.

f. n., [abstract] state of being sent

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la diray ahaan. Ergada dirnaanta lagu ogaa weli way joogaan.

dirnaan -ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) wax ku nabnaan oo deyn kari waayid.

de: state of being sent

lx: dirnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dirnaan

(Dubnaan-ta)

Dubnaansho.

dųbnaan: m.f.dh eeg dųban². la-mid: dųbnaansho.

f. n., [abstract] stated of being baked ~ fried

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la dubay oo dab lagu bisleeyey ahaan. Xasiidda dubnaan iyo karsanaanba waa lagu cunaa.

a: dubnaansho (/ha) [vn6-f-st]

de: stated of being baked ~ fried

lx: dubnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dubnaan

m.f.dh eeg duman². la-mid: dumnaansho.

(Durbaan-ka)

Qalab cayaaraha lagu tunto; wuxuu ka samaysan yahay qalab xoldhan oo af ama labada afba ka daloola oo harag ama xuub xalleefsani ku rogan yahay oo sacabbada lagu garaaco; reeme.

m.l (-nno, m.dh) (muus.) Qori xordan oo labadiisa af harag khafiif ahi ku dahaaranyahay oo ciyaaraha loo tumo, cod weynna bixiya. la-mid: gurbaan.

m.l (-nno, m.dh) (muus.) Qori xordan oo labadiisa af harag khafiif ahi ku dahaaranyahay oo ciyaaraha loo tumo, cod weynna bixiya. la-mid: gurbaan.

m. n. drum

-ka: (n) drum (daraani)

-ka: (magac, lab, keli) agab ka samaysan xeedho harag afka lagaga tigtigay loona isticmaalo ciyaaraha hiddaha iyo dhaqanka iyo caroosyada. Nin durbaan tumay ilaaq dalbay. Dh: gurbaan, def, narso.

de: drum

lx: durbaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: durbaan

name-m to pray or call upon (a saint); to pray to a saint, usually with gifts of money or a feast by the one who prays. Lit: he who was born after a religious man read the Qur'an over his mother

(Furnaan-ta)

Furnaansho.

m.f.dh eeg furan². la-mid: furnaansho.

f. n., [abstract] openness; separation

-ta: (magac, dhedig, keli) haweenay, mid la dalaaqay noqo.

furnaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel xidhnayd, ballaqan.

furnaan ta: (magac, dhedig, keli) daarnaan; shidnaan.

furnaan -ta: (magac, dhedig, keli) shir, xaflad iyo wax la mid ah, billawnaan.

furnaan -ta: (magac, dhedig, keli) tiriig, raadiyow ama wax kale, daarnaansho.

furnaan -ta: (magac, dhedig, keli) shir, xaflad iyo wax la mid ah, billawnaan.

a: furnaansho (/ha) [vn6-m-st]

de: openness; separation

lx: furnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: furnaan

gurnaan: m.f.dh eeg guran. la-mid: gurnaansho.

gųrnaan: m.f.dh eeg gųran². la-mid: gųrnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meeshii uu yaalay laga qaaday ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax baaqi soo noqday oo wax kale ka soo hadhay ahaan. Dh: hadhnaan.

m.f.dh eeg horan. la-mid: hornaansho.

(Hufnaan-ta)

Wax hufan ahaan; jafnaan; nadiifsanaan.

m.f.dh eeg hufan². la-mid: hufnaansho.

f. n., [abstract] cleanliness, decency; hygiene

-ta: (n) decency (diisensi); modesty (maadhesti)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax hufan oo turxaan la' ahaan. Dh: nadiifsanaan.

hufnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax hufan ahaan. Hufnaanta hadhuudhka hubso.

de: cleanliness, decency; [ext.] hygiene Lit: state of having been winnowed ~ cleaned

lx: hufnaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: hufnaan

طهارة