Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dhumuc-da)

2

Aan dhuubnayn ee oogo lucuuman leh; aan xalleefsanayn ama miiqnayn ee buuran; baaxad; qiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Inta wax dherer leh, siman ballarkiisa ama weynaantiisu le'egtahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Inta wax dherer leh, siman ballarkiisa ama weynaantiisu le'egtahay.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] thickness

waa la naqliyay ✓

-da: (n) thickness (thik-nes); the dimension between two surfaces of an object ~ jismi, xajmi, qiro

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jurmiga iyo qarada shey leeyahay.

2

dhumuc-da: (magac, dhedig, keli) inta ay le'eg tahay cabbiraadda lakab ama qarada walax leedahay.

waa la naqliyay ✓

Qaro, baaxad.

waa la naqliyay ✓

1

de: thickness

2

lx: dhumuc

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-abs

5

syn: jurmi, qiro

6

key: dhumuc

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuguc-a)

2

(miro) sida miraha aad u bislaadaa noqdaan; hoobaan.

waa la naqliyay ✓

1

dhuguc¹: m.l 1. Miro aad u bislaaday; dhuubaan. 2. la-mid: dhugucid.

2

dhuguc²: f.mg1 (-gcay, -gucday; -gci) Miro aad u bislaasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] overripe fruit

2

dhuguc [inchoative] v. be ~ become overripe

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) ripe (raayp); fresh (fareesh); juicy (juu-si) ~ daray, bisil

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aad u billaw; wax xoog u bislaaday ahaw.

2

dhuguc -a: (magac, lab, keli) bislaashaha aadka ah ee midhaha. Midhuhu hadday dhuguc noqdaan ma kaydsamaan. Dh: bislaaddhaaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhumuq-a)

2

Lafdhabarta afkeeda hoose.

waa la naqliyay ✓

m.l Laf-dhabarta afkeeda hoose.

waa la naqliyay ✓

m.l Laf-dhabarta afkeeda hoose.

waa la naqliyay ✓

m. n. coccyx, bottom vertebra

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) lafdhabarta xaggeeda hoose. Ilmuhu dhumuqa yuuna ka dhicine saani u xambaar. Dh: dabaqanaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: dhumus (ka)

2

de: coccyx, bottom vertebra

3

lx: dhumuq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: dhumuq

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhuyac.

waa la naqliyay ✓

Dalbergia commiphoroides 01

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) xaydh la farsameeyey oo ulo laga sameeye oo, inta dhexda shootali daarmi og laga geliyo, iftiin ahaan loo shito. Dh: shamac.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiiqa-da)

2

Meel dhumucda ama ballaca ama qiradu isku soo roorto oo ka yaraato; dhiico.

waa la naqliyay ✓

1

(Jinaad-ka)

2

Ballaar; dhumuc; qiro; jurmi.

waa la naqliyay ✓

1

(Jurmi-ga)

2

Dhumuc; qiro; baaxad.

waa la naqliyay ✓

1

(Muus-ka)

2

1. Miro dheerdheer oo dhumuc leh oo soo godgodan oo si qurux badan cuntub ugu baxa; midabkoodu, kolkay bislaadaan, waa cawl dahabka u eg, aadna waa u macaan yihiin; geedka muusku, geed dhab ah ma aha; waa caws weynaadey, caleemihiisuna waa wax dhab u balballaaran oo dheerdheer; (ama moos).

3

2. Mandiil daab leh oo isku laabanta oo lagu xiirto.

waa la naqliyay ✓

1

(Qira-da)

2

Inta xalleefsanaanta ballaarku le'eg tahay; dhumuc; baaxad: jurmi; (ama qaro).

waa la naqliyay ✓

m.l Xarig badan oo dhumuc weyn leh oo laga sameeyay xaskusha, boocda iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Dahaar baraf siman ah, oo mararka qaarkood leh dhumuc door ah, kaas oo ku dul samaysma walxaha roobku kula da'ayo jawi heerkulkiisu uu ka hooseeyo barta barafowga. Dharab baraf waxa kale ee uu samaysmaa marka dabayl diiran oo qoyan ay ka dhacdo meel qabow daran ka jiro, taas oo keenta in qoyaankii dabayshu ay sidday uu ku dul fadhiisto waxyaabaha heerkulka dushoodu uu ka hooseeyo barta fadhiisiga.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed-quwaax ay raxanreebta isku bah yihiin oo leh qodax dhumuc weyn oo dheer iyo dheecaan dhammaajo ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) (juqraafi) Xarriiqyo harayn oo gaagaaban oo khariidadda lagu dul sawiro si loo muujiyo farqiga u dhexeeya tiirada dhulka. Haddii tiiradu ay taagantahay xarriiqyadu waa dhumuc weynyihiin waana isku dhawyihiin; haddiise tiiradu ay sahlantahay, xarriiqyadu waa dhuudhuubanyihiin waana kala durugsanyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax sinnaa meesha ay dhumucdiisu ka yaraato.2. Dhabar godnaanta dadka iyo xooluhu yeeshaan. 3. Wasaq ama qashin aan kala soocnayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Ballaar; dhumuc; qiro; jurmi.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhumuc; qiro; baaxad. la-mid: jirmi (2).

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) 1. Qori dheer, dhumuc yar, ballaaran, xalleefsan oo quraanka lagu dhigto. 2. Qori dheer, xalleefsan, oo guryaha lagu dhiso, alaab kalena laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax dhumuc yar.

waa la naqliyay ✓

1

moos¹: m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Dhis dhoobo ama wax kale ah oo loogu talagalay inuu biyaha daadka ah celiyo. 2. Biyamareen yar oo daadka weeciya ama biyo fadhiya wada. 3. Cabbirka beeraha oo dhan jibaal afar meelood loo qaybiyey meel ahaan.

2

moos²: m.l (-sas, m.l/-syo, m.l) 1. (botani) Geed tallaal, caleemo balballaaran dhaadheer, oo waxyaabo badan laga wershedeeyo leh, oo miro macaan oo khudrad ahaan loo cuno leh. 2. (botani) Miro dhaardheer oo dhumuc leh oo soo godgodan oo si qurux badan cuntub ugu baxa; midabkoodu, kolkay bisladaan, waa cawl dahabka u eg, aadna waa u macaanyihiin. la-mid: muus¹ (2).

3

moos³: f.g1 (-say, -stay) 1. Dhis ama dhoobo beer iyo wixi lamida biyo kaga celin. 2. Biyo daad ah weecin ama duwid.

waa la naqliyay ✓

1

qaar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Qayb wax ka mid ah; in, wax, qayb. 2. Jirka nafleyda labadiisa qayb mid ka mid ah. 3. Dhanka dambe. 4. Ardaaga aqalka. 5. Xero yar oo xerada weyn dhexdeeda laga sameeyo oo xoolaha inta caano nuugga ah la geliyo; edeg.

2

qaar²: m.dh (-ro, m.l) 1. la-mid: qaare. Ul dhumuc weyn leh oo madaxa u buuran oo lagu dagaallamo; huur. 2. Cayaar shaxeed aan la baajin karin kataanteeda. la-mid: qaare

3

qaar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Ubax, caleen iyo wixi lamida dhadid.

waa la naqliyay ✓

m.l Ul dhumuc leh, weyn oo lagu dagaallamo.

waa la naqliyay ✓

1

qiro¹: m.dh Inta xalleefsanaanta ballaarku le'egyahay; dhumuc; baaxad. la-mid: qaro.

2

qiro²: f.g3 (-rtay, -ratay) Qof fal in uu sameeyey caddeyn.

waa la naqliyay ✓

1

reeb¹: m.l (-bab, m.l) 1. la-mid: reebe. Fargashi dhumuc yar oo kaatumada waaweyn lagu xannibo; marwad. 2. la-mid: reebe. Ilmo dhashay xilli ku aaddan xiddigga reebanti oo dadku sharaysto. 3. Hambo.

2

reeb²: f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Nafley ama wax kale wax ay la socdeen raaciddooda u diidid. 2. (f.mg) U r.: farriin, lacag iyo wixi lamida cid meel u dhigid. 3. (f.mg) Ka r.: cid fal xun oo ay samaysay ka celin. 4. (f.mg) Laba xaraf shaqal iskula xirid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Ul dheer, dhumuc weyn oo guryaha miyiga iyo carshaanta lagu dhiso.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuu-ga)

2

Dharka haragga laga sameeyo; qayraan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-uuyo, m.dh) Harag jilicsan oo waayadii hore dhar laga dhigan jiray. la-mid: dhugi.

waa la naqliyay ✓

m. n. garment made of leather

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) primitive leather wear [clothing]

waa la naqliyay ✓

1

de: garment made of leather

2

lx: dhuu

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

syn: qayraan

6

key: dhuu

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax baadiyeyn. 2. Biyo weel dardarid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax baadiyeyn. 2. Biyo weel dardarid. m.f.dh, dhumin.

waa la naqliyay ✓

1

v. lose intentionally, cause the loss of

2

dhumi v. scoop up ~ out (usually liquid)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) fail to find; lose (luus); waste (weeyst) ~ khasaari ~ lumin Ex: fursad baan dhumiyey; I wasted an opportunity

waa la naqliyay ✓

(fal) hallee oo wax la waayay ka dhig. Dh: hallee, lumi.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuub-ka)

2

1. Waxyaalo dhawr ah oo laysku xiray ama laysku duubay; xirmo.

3

2. Daliig mayrax ah ama wax la mid ah.

4

3. Sacab muggi; dhererto; xantoobo.

5

4. Ubaxa docihiisa middood.

waa la naqliyay ✓

1

dhuub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Daliig mayrax ama xaskul ah. 2. Laa barshin oo caw ah oo isku xiran. 3. Sacab muggiis oo badar, sonkor iyo wixi lamida ah. 4. Mid ka mid ah ubaxa docihiisa.

2

dhuub²: m.dh Dhenged.

3

dhuub³: f.g1 (-bay, -btay) Wax baaxaddiisa yaryar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) 1. Daliig mayrax ama xaskul ah. 2. Laa barshin oo caw ah oo isku xiran. 3. Sacab muggiis oo badar, sonkor iyo wixi lamida ah. 4. Mid ka mid ah ubaxa docihiisa.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. thin person, long narrow object

2

dhuub v. bind long ~ thin objects together, bundle

3

dhuub m. n. bundle (of long ~ thin items); handful

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) make longer, slender and round; attenuate (a-ten-yu-weeyt)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhuuban oo aan buurnayn ka dhig. Birta dhuub oo mudac le'ekeysii. Dh: miiq.

2

dhuub: (fal) sonkor, milix iyo wixii la mid ah, biyo ku mil oo resiin ka dhig. Sonkor noo dhuub. Dh: tariib.

3

dhuub -ka: (magac, lab, keli) liillan maydhax ah oo aan weynayn. Hoo dhuubka maydhaxda ah ii calali.

4

dhuub -ka: (magac, lab, keli) laacasha iyo faraha oo la soo goday lagu qaadi karo; sacab muggii. Dh: sacab.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhagaculays uu maqalku adkaado.

2

dhuuf -ka: (magac, lab, keli) dareere isjiidanaya oo ka soo baxa labada dul ee sanka. Dh: duuf, siin.

3

dhuuf -ka: (magac, lab, keli) neef aan la xalaalayne, iskiisa u dhintay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuug-ga)

2

Cayayaan duula oo qaniinyo kulul oo geela cuna; gendi; riibi.

waa la naqliyay ✓

1

dhuug¹: m.l.u Cayayaan ay fowfowlaha isku bahyihiin, leh af dhuuban oo uu dhiigga xoolaha kaga nuugo, geeluna dhukaanka ka qaado.

2

dhuug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Biyo iyo wixi lamida afka ama qalab kale, ku soo jiidid. 2. Sigaar cabid. la-mid: dhuuq.

waa la naqliyay ✓

1

dhuug¹: m.l.u Cayayaan ay fowfowlaha isku bahyihiin, leh af dhuuban oo uu dhiigga xoolaha kaga nuugo, geeluna dhukaanka ka qaado.

2

dhuug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Biyo iyo wixi lamida afka ama qalab kale, ku soo jiidid. 2. Sigaar cabid. m.f.dh, dhuugid. la-mid: dhuuq.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] tse-tse fly

2

dhuug v. sip, suck in, inhale; smoke (tobacco)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) tsetse fly, also tzetze fly; a two-winged bloodsucking African fly

2

dhuug -ay / tay: (n) suck (sak); suckle (sakal); absorb (ab soorb) ~ nuug, dhuuq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nuug. Dhuug naaska. Dh: jaq.

2

dhuug-ga: (magac, lab, keli) cayayaan diqsiga waaweyn u eg oo waxa uu qaniino dhiigga ka jaqa. Dh: gendi, riibi.

waa la naqliyay ✓

hu' ama maro haragga riyaha ka sameysan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhuun-ka) Naf; ruux; qof.

2

2. (Dhuun-ta) a) Ul ama bir dhuuban ama wax kaloo la mid ah oo dhexda ka daloola oo biyaha iyo wixii la mid ahi dhex maraan. b) Hunguriga cad; cunaha.

waa la naqliyay ✓

1

dhuun¹: m.l 1. Caano si aad ah u suusacay. 2. Malax. 3. Dh.kayga, dh.kaaga iyo wixi lamida: naftayda, naftaada iyo wixi lamida.

2

dhuun²: m.dh (-uumo, m.l) 1. Tuubada cuntada caloosha geysa; hunguri. 2. Bir, caag iyo wixi lamida dhexda ka daloola, oo hooraha lagu nuugo. 3. Jid toosan oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

1

dhuun¹: m.l 1. Caano si aad ah u suusacay. 2. Malax. 3. Dh.kayga, dh.kaaga iyo wixi lamida: naftayda, naftaada iyo wixi lamida.

2

dhuun²: m.dh (-uumo, m.l) 1. Tuubada cuntada caloosha geysa; hunguri. 2. Bir, caag iyo wixi lamida dhexda ka daloola, oo hooraha lagu nuugo. 3. Jid toosan oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] life

2

dhuun [feminine] n. reed; water pipe, tube, hose; throat, wind pipe, gullet, trachea; barrel (of a gun)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n)[plural dhuumaha] 1. throat (throwt); gullet (galet); esophagus, also oesophagus ~ hunguri, jidiin, buuc, cune 2. straw (istaroof, pipe (paayp); hose. (hoowsf conduit (kon-dhu-witf tube (tuub) ~ tuubbo. Ex: duumaha biyaha; the water pipe ~ tuubbo

waa la naqliyay ✓

1

Tubo

2

Pipe

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo la cuno. Dh: dhuuni.

2

dhuun-ka: (magac, lab, keli) xoolaha dhaqasho aan la isku siin ee in la maalo oo keli ah la isku ergiso.

3

dhuun-ta: (magac, dhedig, keli) walxo dhaadheer oo dululubooyin ah oo ka sameysan bir ama caag oo loogu talagalay inay qaadaan waxyaabaha dareeraha ah sida biyaha iyo neef-shidaaleedda.

4

dhuun-ta: (magac, dhedig, keli) marrinka ay marto cuntadu. Dhuunta ayaa laga qalay.

waa la naqliyay ✓

حُلْقُومٍ، حَلْقَ

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) la-mid: dhuug².

waa la naqliyay ✓

v. sip, suck in, inhale; light (cigarette); smoke

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) 1. suck (sak); absorb (absoorby suckle (sakal); draw liquid ~ nuug, dhuug. 2. Inhale (inheely draw smoke into the lungs; puff (paf) ~ jiid

waa la naqliyay ✓

(fal) dareere qori ama farta geli ka dibna ka leefleef ama ka muudmuudso.

waa la naqliyay ✓

1

de: sip, suck in, inhale; light (cigarette); smoke

2

lx: dhuuq

3

pd: (dhuuqay)

4

ps: v1=

5

key: dhuuq

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuur-ta)

2

Geed dheeraada oo weligi cagaar ah oo badanaa ka baxa dhulka dhanada ah ama badaha u dhow ama bacadka ah; laamihiisa caleemo kama baxaan ee waxay yeeshaan faraq timo cagaaran u eg iyo iniino kulkulacsan oo kurtumo yaryari ku xardhan yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed abaareed dheer oo ka baxa dhulka dhanada ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed abaareed dheer oo ka baxa dhulka dhanada ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] evergreen tree species

waa la naqliyay ✓

1

(Durr) S,C,Og Tamarix aphylla (L) Karst. Tamaricaceae,

2

N Tamarix nilotica (Ehrenb.) Bunge Tamaricaceae.

3

C, S Reseda oligomeroides Schinz. Resedaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) woods (wuudhisy, a dense growth of trees; forest (foorest) ~ jiq, baadiye

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) geed ka baxa dooxyada biyaha iyo dixaha oo laamo dhaadheer.

waa la naqliyay ✓

1

de: evergreen tree sp. grows at river banks and around lakes

2

lx: dhuur

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col

5

key: dhuur

waa la naqliyay ✓

1

dhuus¹: m.dh Neef kolkol sanqari weheliso oo qurmuun oo nafleyda qaarkeed xaggeeda dambe ka timaadda. la-mid: dhuuso.

2

dhuus²: f.mg1 (-say, -stay) Dhuuso sii deyn.

waa la naqliyay ✓

1

dhuus¹: m.dh Neef kolkol sanqari weheliso oo qurmuun oo nafleyda qaarkeed xaggeeda dambe ka timaadda. la-mid: dhuuso.

2

dhuus²: f.mg1 (-say, -stay) Dhuuso sii deyn. m.f.dh, dhuusid.

waa la naqliyay ✓

v. break wind, pass gas, fart

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) fart (faartf break wind; expel intestinal gas

waa la naqliyay ✓

(fal) neef qadhmuun dabada ka sii daa.

waa la naqliyay ✓

1

de: break wind, pass gas, fart

2

lx: dhuus

3

pd: (dhuusay)

4

ps: v1=intr

5

key: dhuus

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuux-a)

2

1. (oogada nafleyda) sooh baruurta u eg oo xididdo yaryari ku dhafan yihiin oo lafaha dheerdheer ku dhexjira.

3

2. Lafta geedaha.

4

3. Togga calooshiisa biyuhu maraan.

waa la naqliyay ✓

1

dhuux¹: m.l 1. Sooh baruurta u eg oo xididdo yaryari ku safanyihiin oo lafaha dheerdheer ku dhex jira oogada nafley. 2. Lafta geedaha walax yar oo jilicsan oo ku dhex jira. 3. Togga calooshiisa biyuhu maraan.

2

dhuux²: m.l (cilmiga naflayda) Nudo jilicsan oo ku yaallo moqorka dhexe iyo meelaha bannaan ee gudaha lafta. Markay dhashaan iyo markay yaryihiin xayawaanku dhuuxa lafahooda oo dhami waxa uu sameeyaa unugyada dhiigga.

3

dhuux³: f.g1 (-xay, -xday) 1. Laf, dhuux kala bixid. 2. Hadal ama arrin aad u fahmid.

waa la naqliyay ✓

1

dhuux¹: m.l 1. Sooh baruurta u eg oo xididdo yaryari ku safanyihiin oo lafaha dheerdheer ku dhex jira oogada nafley. 2. Lafta geedaha walax yar oo jilicsan oo ku dhex jira. 3. Togga calooshiisa biyuhu maraan.

2

dhuux²: m.l (cilmiga naflayda) Nudo jilicsan oo ku yaallo moqorka dhexe iyo meelaha bannaan ee gudaha lafta. Markay dhashaan iyo markay yaryihiin xayawaanku dhuuxa lafahooda oo dhami waxa uu sameeyaa unugyada dhiigga.

3

dhuux³: f.g1 (-xay, -xday) 1. Laf, dhuux kala bixid. 2. Hadal ama arrin aad u fahmid. m.f.dh, dhuuxid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): marrow (of bone)

2

dhuux v. extract marrow from the bone; learn thoroughly; squeeze last drop from something

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f/m bone marrow. Lit: pure, beautiful, handsome; obedient, loyal

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) 1. bone marrow; marrow (maarow) ~ dhuuxa lafta ku dhex jira.

2

dhuux -ay / day: (v) 1. break a bone to get marrow. 2. apprehend (ap-rihendhy, seize the meaning; understand or comprehend ~ fahan. Ex: dhuux warkayga; understand what I am saying

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh qurux iyo laf leh oo asli ah.

waa la naqliyay ✓