Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dhulman-ta)

2

Dabool ama gun adag oo nafleyda yaryar oo badda qaarkeed samaysato oo ku gudajirto: waa qalbac ama labo qalbac oo isku aabburan oo aan sida bocosha u duubnayn ee fidsan; dhonbol; (ama dhulmad).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.l) Qolof adag fidsan, laba qalbac ah oo nafleyda yaryar ee baddu ku dhex nooshahay. la-mid: dhulmad.

waa la naqliyay ✓

f. n. shell, seashell, bivalve, conch

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhulmad.

waa la naqliyay ✓

1

de: shell, seashell, bivalve, conch

2

lx: dhulman

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: dhulman

waa la naqliyay ✓

Lagu gaboodfalay; la jululey; dulmi lagula kacay; holgan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dulmi lagu sameeyey ahaansho. la-mid: dulmisan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dulmi lagu sameeyey ahaansho. m.f.dh, dulmanaan. la-mid: dulmisan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] wronged, oppressed

waa la naqliyay ✓

name-f wronged, oppressed

waa la naqliyay ✓

-aa/ayd: (adj) oppressed (o-pareesidh); subjugated (sab-ju-geeytidh)-, enslaved (en-isleeyvidh)', discriminated against

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof xaqdarro lagu hayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: wronged, oppressed rw: dulun

2

lx: dulman

3

pd: (dulmanaa)

4

ps: adj-der

5

key: dulman

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhulman.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dabool ama labo dabool oo isku aabbudhan oo ay xayawaanka badda ee yaryari ku jiraan. Dh: aleel, dhulman.

2

dhulmad -da: (magac, dhedig, keli) dhagax ballaadhan oo liidliid leh. Dulmad dariiqa yaallaan ku turunturrooday.

waa la naqliyay ✓

1

(Bocoo-sha)

2

Qolof bahal-galeen ah oo aalaa laga helo dhulka waayadii hore baddu fadhiyi jirtey; aleel weyn; caroog; dhulman; tammaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Lohod-ka)

2

Nafley yaryar oo badaha ku jirta oo aan lafo iyo riciro lahayn, badanaana ku dhexjira kuukiyaan, bocool, aleel, dhulman iyo wax la mid ah; waa jaadad badan oo qaar la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(Luul-ka)

2

Iniino kulkulucsan oo dhagaxdidib ama xaraar ah oo badanaa cad kolkolna midabyo kale leh oo aad qaali u ah; waxaa si yaab leh u sameeya lohodka qaarkiis: qalbacyada dhulmanta bahalku ku jiro baa waxaa soo dhexgala bahal kaloo yar ama iniin ciid ah ama wax kale; kolkaasaa bahalku si uu waxaan gudihiisa soo galay uga nabad galo, dhacaan qoyan oo xabag oo kale ah ku daboolaa oo kubbad kulucsan ka dhigaa; dabadeed kubbaddaa adkaata oo luul noqota; luulka la beero isaguna waa la mid: qalbacyada gudohooda baa uun wax loo geshaa oo dabadeed bahalku luul ka dhigaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Sabbaax-a)

2

Quruuruxa xeebaha badda oo ka samaysma dhulmanaha burburay.

waa la naqliyay ✓

1

(Sadaf-ka)

2

Dhulmanta kuweeda labada qalbac isugu aabburan, sida kuwa luulka, lakabka cad oo dhalaala oo gudaha kaga rogan; waxyaalo badan oo badhammadu ka mid yihiin baa laga sameeyaa.

waa la naqliyay ✓

1

luul: f.mg1 (luulay, luushay) Carrab calalinta ay carruurtu carrabka calaliso.

2

lųul: m.l.u Iniino kulkulucsan, sida dhagaxa u adag oo cad ama midab kale leh aadna qaali u ah, kuna dhex jira laba qalbac oo dhulman ah oo laga helo badda gudaheeda.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed yar oo meelaha sallaxyada ah ka baxa oo leh laamo yaryar oo jiljilicsan oo si gaar ah isugu dhafma ilaa uu yeesho qaab dhulmaneed oo iduhu aad u jecelyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Q. ah: dhul dhagax badan oo oomane ah. 2. Nooc ka mid ah dhulmanta waaweyn oo laba qalbac leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhulman laba qalbac ka samaysan oo badanaa badda laga helo.

waa la naqliyay ✓

lųul: m.l.u Iniino kulkulucsan, sida dhagaxa u adag oo cad ama midab kale leh aadna qaali u ah, kuna dhex jira laba qalbac oo dhulman ah oo laga helo badda gudaheeda.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Q. ah: dhul dhagax badan oo oomane ah. 2. Nooc ka mid ah dhulmanta waaweyn oo laba qalbac leh.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) jidhfo ama qolofo badan laga helo dhulka beriyihii hore baddu fadhii jirtey sida aleelo waaweyn. Bocool haddii baddu lahaan jirtey ebryihii hore bannaankay fadhil jirtaa laga helaa. Dh: tammaan, caroog, dhulman.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magacwadareed) qolofleyda yaryar ee badda jaad ka mid ah oo aan lafo iyo riciro toona lahayn, badanaana ku dhexjirta kuukiyaan, bocool, aleel, dhulman iyo wax la mid ah. Waa jaadad badan oo qaarkood la cuno.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) iniino kulkulucsan oo dhagax, didib ama xaraar ah oo badanaa cad, kolkolna midabyo kale leh oo aad u qaali ah. Waxa uu ku dhex samaysmaa bilbilka oy isu egyihiin ee lohodka. Qalbacyada bilbilka dhulmantiisa ayaa waxa dhexgala wax yar oo nool ama iniin ciideed ah, kolkaas ayuu bahalku si uu waxaa gudihiisa soo galay uga nabadgalo, waxa uu ku sii daayaa dheecaan qoyan oo subag oo kale ah oo dabeed adkaada oo sidii kubad yar 'luul' noqda. Luul ayaan xeebta ka helay Dh: lulu'.

waa la naqliyay ✓

Arable land

waa la naqliyay ✓

Earthening

waa la naqliyay ✓

1

dulan¹: m.l la-mid: dulmi¹.

2

dulan²: f.g1 (-lmay, -lantay) la-mid: dulmi².

waa la naqliyay ✓

(Dulan) S Diospyros cornii Chiov. Ebenaceae.

waa la naqliyay ✓

1

duman¹: f.mg1 (-ummay, -umantay; -unmi) Isu d.: wax isu ururay noqosho (dad ama xoolo).

2

duman²: f.mg1 (-mnaa, -mnayd) Wax la isu ururiyay ahaansho (dad ama xoolo).

waa la naqliyay ✓

1

duman¹: f.mg1 (-ummay, -umantay; -unmi) Isu d.: wax isu ururay noqosho (dad ama xoolo). m.f.dh, dunmid.

2

duman²: f.mg1 (-mnaa, -mnayd) Wax la isu ururiyay ahaansho (dad ama xoolo). m.f.dh, dumnaan.

waa la naqliyay ✓

inch. v. get organized, be put in order

waa la naqliyay ✓

1

cf: isu dun

2

de: get organized, be put in order

3

lx: duman

4

pd: (dunmay)

5

ps: v1=inch

6

key: duman

waa la naqliyay ✓

La huley; hul loo yeelay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) God si hul ah loo qoday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) God si hul ah loo qoday ahaansho. m.f.dh, hulnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] cracked, with a chink

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax dusha ka xidhan hoostana ka bannaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: cracked, with a chink

2

lx: hulan

3

pd: (hulnaa)

4

ps: adj-der

5

key: hulan

waa la naqliyay ✓

/hyuuman/ (n) 1. insaan, dad, aadane. (adj) 2. insaan-ah, (insaaniyad leh).

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalan-ka)

2

1. Abuurta ama baxaalliga nafleydu ku dhalato oo ku kala duwduwan tahay; sansaan; dabeecad.

3

2. Caws waaweyn oo aad u dheeraada; alaalo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabeecad. 2. Dir, fir, sinji. 3. Muuqal. 4. Caws waaweyn oo aad u dheeraada. 5. Geedo doog leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabeecad. 2. Dir, fir, sinji. 3. Muuqal. 4. Caws waaweyn oo aad u dheeraada. 5. Geedo doog leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. character, nature, physical appearance

waa la naqliyay ✓

1

(Dalan) C Gyrocarpus angustifolius (Verdo.) Gillett. Hernandiaceae.

2

N Panucum turgidum Forsk. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ka:: (n) natural behavior, character ~ bahaali

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sansaanka iyo abuurta qofka dabcigiisu yahay. Illayn dhalan lama dooriyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: character, nature, physical appearance

2

lx: dhalan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: dhalan

waa la naqliyay ✓

m. n. cheek

waa la naqliyay ✓

1

a: dhaban

2

de: cheek

3

lx: dhaman

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: dhaman

waa la naqliyay ✓

1

1. Qoloftii iyo diirkii laga qaaday: diriqii laga reebay; la dhilay; la diiray; la qayaxay.

2

2. Qurux badan.

waa la naqliyay ✓

1

dhilan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Miro qoloftii iyo diirkii laga qaaday noqosho. 2. Diriqii laga bixiyey noqosho (caw, xaskul iyo wixi lamida). 3. Timo la qurxiyey noqosho. 4. Luumo galley, haruur iyo wixi lamida wax la siibay noqosho si aanay isu gubin.

2

dhilan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Miro qoloftii iyo diirkii laga qaaday ahaansho. 2. Diriqii laga bixiyey ahaansho (caw, xaskul iyo wixi lamida). 3. Timo la qurxiyey ahaansho. 4. Luumo galley, haruur iyo wixi lamida wax la siibay ahaansho si aanay isu gubin.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] peeled, husked

2

dhilan [derived] [adjective] pretty, beautiful (tall and slender)

waa la naqliyay ✓

name-f peeled, husked; pretty, beautiful (tall and slender)

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) peeled (piilidh) ~ fiiqan

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh caab oo dhan laga hoolay oo qaab iyo qurux wanaagsan leh.

waa la naqliyay ✓

(tilamaame) wax diiran oo aanay qolof saarnayn. Dh: fiiqan.

waa la naqliyay ✓

1

dhiman¹: m.l (baayoloji) Marka la sharxayo bu', unug, ama noole leh hal urur oo koromosoomyo aan lamaanayn.

2

dhiman²: f.mg1 (-inmay, -imantay; -inmi) 1. Wax aan dhammayn oo wax ka maqanyihiin noqosho. 2. Qof waalan noqosho.

3

dhiman³: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax aan dhammayn oo wax ka maqanyihiin ahaansho. 2. Qof waalan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhiman¹: m.l (baay.) Marka la sharxayo bu', unug, ama noole leh hal urur oo koromosoomyo aan lamaanayn.

2

dhiman²: f.mg1 (-inmay, -imantay; -inmi) 1. Wax aan dhammayn oo wax ka maqanyihiin noqosho. 2. Qof waalan noqosho. m.f.dh, dhinmid.

3

dhiman³: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax aan dhammayn oo wax ka maqanyihiin ahaansho. 2. Qof waalan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

inch. v. be reduced ~ deficient; shrink

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax aan buuxin; aan dhannayn oo wax ka maqan yihiin. Dh: inqan, nusqaansan. Li: buuxa.

waa la naqliyay ✓

1

de: be reduced ~ deficient; shrink

2

lx: dhiman

3

pd: (dhinmay)

4

ps: v1=inch

5

key: dhiman

waa la naqliyay ✓

Dhego aad u yaryar ama u gaaggaaban leh.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhego yaryar ahaansho (nafley).

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] having very small ears, small-eared; hard of hearing

waa la naqliyay ✓

(tilamaame) neef dhego aad u yaryar oo gaagaaban leh. Lax dhukan col iyo abaar midna ma oga.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhakan

2

de: having very small ears, small-eared; [fig.] hard of hearing

3

lx: dhukan

4

pd: (dhukanaa)

5

ps: adj-der

6

key: dhukan

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) fin ka soo baxa jidhka xilli kulaylaha oo xanuun kulul. Dh: dhullax.

waa la naqliyay ✓

ground

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed caleemaad ka baxa buuraha oo midab madow leh xooluhuna daaqaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhumi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hallayn oo wax la waayay ka dhigid. Lacagta waan kuu dhiibi lahaaye dhumin baan ka baqayaa. Dh: hallayn, lumin.

waa la naqliyay ✓

1

dhuran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax hadal tiro badan oo aan xikmad lahayn sheegaya noqosho (qof).

2

dhuran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la dhuray ahaansho (biyo).

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] scooped up, drawn; drained (empty)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xad la'aan iska hadaaq oo si aan joogsi lahayn u sheekee. Dh: hadaaq.

2

dhuran: (tilmaame) qayan oo bihii ku jiray laga madhiyay.

waa la naqliyay ✓

1

de: scooped up, drawn; drained (empty)

2

lx: dhuran

3

nt: dhuran (dhurmay) [v1=inch]

4

pd: (dhurnaa)

5

ps: adj-der

6

key: dhuran

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuwan-ka)

2

Miro ka baxa shillinka (kulan) iyo kidiga oo la jecel yahay oo loo arho.

waa la naqliyay ✓

m.l Miro ka baxa shillanka iyo kediga oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

m. n. fruit species

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mudhaha garaska, quudka, kidiga, kulanka iyo wixii la mid ah.

2

dhuwan -ka: (magac, lab, keli) dhuwan muudmuudso.

waa la naqliyay ✓

1

bw: garas

2

de: fruit sp.

3

lx: dhuwan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

syn: dhuugaal

7

key: dhuwan

waa la naqliyay ✓

1

(Dulmar-ka)

2

Hadalka oo aan laysu caddayne laysu guudmaro; hadal duuban oo aan qeexnayn; kormar, guudmar.

waa la naqliyay ✓

1

dulmar¹: m.l Hadal si kooban loo sheego.

2

dulmar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f. g) Wax dardarid. 2. (f.mg) Hadal si kooban u sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

dulmar¹: m.l Hadal si kooban loo sheego.

2

dulmar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Wax dardarid. 2. (f.mg) Hadal si kooban u sheegid. m.f.dh, dulmarid.

waa la naqliyay ✓

1

v., [compound] go ~ pass over

2

dulmar m. n., [compound] indirect, veiled speech; insinuation

3

dulmar v., [compound] speak indirectly, use veiled speech, convey by implication

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f to pass over, above all, indirect, insinuation; conveyed by implication

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. pass over, go over. 2. summarize (sama-raays), sum up Ex: fadlan darsiga noo dulmar; please summarize the lesson for us. 3. drop a hint; suggest (saj-jast) insinuate (in-sin-yuweeyt) ~ u dulmar.

2

dulmar -ka: (n) summary

waa la naqliyay ✓

1

Allusione

2

Hint; allusion

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh laga filayo inay qurux iyo habdhaqan ba dumarka dhaafto.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dusha sare u dhaaf, ku dul soco.

2

dulmar: (fal) isha mari oo akhris degdeg ah ku samee. Qoraalkan ii dulmar inta aana gudbinin.

3

dulmar: (fal) weel geed laga qorayo is khafiif ah qoraal ku ekee. Gaawaha waa la dulmaray oo qoraal danbe uma laabna ee aabeeya.

4

dulmar -ka: (magac, lab, keli) gudinquraar si khaafiif ah u marin weel la qorayo. Dulmar bay u baahantahay dhiishu si ay quruxdeedu u soo baxdo. Dh: kormar.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dulmiyid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid ku gefid oo caddaaladdarro kula dhaqmid.

waa la naqliyay ✓

1

dulqan¹: m.l la-mid: dalqan¹.

2

dulqan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: dalqan².

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] destroyed, wrecked

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) evil spirit ~ duulal

waa la naqliyay ✓

1

de: destroyed, wrecked

2

lx: duuman

3

ps: adj-der

4

key: duuman

waa la naqliyay ✓