Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

ground

waa la naqliyay ✓

1

(Abaarikeentay-da, Abaarikeentay-ga)

2

Dad aan dhulka ku dhalan oo waa danbe dalaw ku yimid; gadaalka'imaad; kooyto (ab'ogaa iyo abaarikeentay).

waa la naqliyay ✓

1

(Adduun-ka)

2

1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu nool yahay; duni.

3

2. Maal; xoolo; hanti; adduunyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Afyuun-ka)

2

Geed-ubax la beero oo waxtar (dawo) iyo dhibaato weyn labadaba leh, oo dhulka kulul ka baxa; wuxuu lee yahay dhacaan sida caanaha u cad oo la engejiyo, oo dabadeed la cuno ama sida sigaarka loo shito; kartida iyo maanka qofkaba habbisuu saaraa, haddaan degdeg la isaga qabanna waa lala doorsoomaa oo lala dufoobaa (sida xashiishka, qaadka ...).

waa la naqliyay ✓

1

(Ardiyad-da)

2

Canshuurta dhulka laga qaado.

waa la naqliyay ✓

1

(Asaruurid-da)

2

God ama ceel ama wax la mid ah, ciid ka buuxin, xabaalid, dhulka la simid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baabbacayn-ta)

2

(geel) orod cagaha dhulka lala dhaco; durdurin; ku tumasho,

waa la naqliyay ✓

1

(Baabbaca-da)

2

1. Gacanta dadka inta dhudhunka ka hoosaysa oo calaacasha, faraha iyo suulku ka mid yihiin oo wax lagu qabto; cukur; sacab; cagta nafleyda qaarkeed;

3

2. Orod gaar ah oo geelu cagaha la dhaco dhulka.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baad-da) Xoolo qofkii ama dadkii laga adkaado baxsho; sedo (sado); ammaan; canshuur.

2

2. (Baad-ka) a) Waxa dhulka ka baxa oo nafleyda daaqdaa, cunto; cunno. b) Labada garab oo haadka iyo dayuuraduhu ku duulaan; baal.

waa la naqliyay ✓

1

(Baah-a)

2

Dhulka wada gaaray; faaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Baahid-da)

2

Dhulka wada gaarid; faafid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baar-ka) a) Geedka madixiisa kore oo laamuhu ka baxaan. b) (geel) Timaha kuruska korkiisa ka baxa. c)* Meel lagu iibsho waxyaalaha la cabbo, badanaa taagnaan baa wax lagu cabbaa.

2

2. (Baar-ta) Geed jaadad badan ah oo dhulka kulul ka baxa: wuxuu leeyahay dhex dheer oo aan lamo lahayn, madaxana wuxuu ku lee yahay caleemo aad u waaweyn oo dheerdheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Babbaay-ga)

2

Geed dhulka kulul ka baxa oo yare baarta u eg; baarka sare wuxuu ku lee yahay caleemo balballaaran; wuxuu dhalaa miro waaweyn oo qaraha u eg oo iniino badan oo filfil u eki dhexda uga buuxaan; (ama mafafaay).

waa la naqliyay ✓

1

(Bad-da)

2

Biyaha badan oo dhanaan oo dhulka intiisa badan ku rogan; maanyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakaal-ka)

2

1. (cudur) bar cad oo isha birteeda ku dhalata.

3

2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo Dusaaga (Sahra); Xiddigta Waabberi; Waxaraxir; (ama Bakool).

4

3. Qof lixaad weyn; dhammays ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakool-ka)

2

1. Dhul carradiisu tahay didib ama dhooddi; dhul carro cad.

3

2. Meeraha dhulka iyo Dusaaga u dhexeeya; Waxaraxir.

waa la naqliyay ✓

1

(Barriiqa-da)

2

Addin xoog u sibibixday ama xoog loo weecshey xarriiqda ama raadka jiidan oo uu dhulka u yeelo; xoog u weecasho ama u joogsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Bataata-da)

2

Geed la beero oo leh xididdo dhulka ku faalala oo midkiiba bixiyo burqo badan oo taxan oo la cuno; (ama baradho)

waa la naqliyay ✓

1

(Bir-ta)

2

1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.

3

2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.

waa la naqliyay ✓

1

(Birri-ga)

2

Dhulka intiisa engegan; inta aan baddu ku fadhiyin; dhul.

waa la naqliyay ✓

1

(Biyabbooli-ga)

2

Dhulka kor ka awdan, hoosna godad iyo boholo waaweyn oo qarsoon ku leh, oo biyaha roobka wada liqa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhulbar-ka, Dhulbar-ta)

2

Xarriiq male ku dhisan oo dhulka ku wareegsan, oo meesheed walba iyo dhulka labadiisa udub (madax) weligood isku in isu jiraan; labo bar oo is le'eg bay dhulka u kala goysaa; barka woqooyi iyo barka koofure.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Xarriiq dhulka u qeybisa laba qeybood oo isle'eg. la-mid: dhulbare.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Xarriiq dhulka u qeybisa laba qeybood oo isle'eg. la-mid: dhulbare.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] the equator

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xarriiiq aan dhab ahaan u muuqan oo dhulka u kala qaybiya waqooyi iyo koonfur. Dh: dhulbadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: the equator

2

lx: dhulbar

3

pd: (-ka ~ -ta)

4

ps: n0-m/f-cmp

5

key: dhulbar

waa la naqliyay ✓

1

(Dhullax-a)

2

Kasoobbax yar oo dadka oogadiisa ka soo baxa; fin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Kasoobbax yar. la-mid: dhullux.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Kasoobbax yar. la-mid: dhullux.

waa la naqliyay ✓

m. n. small boil ~ abscess, pimple; spot (on the skin)

waa la naqliyay ✓

-a: (n) boil (boayl); abscess (ab-sees); pus-filled inflammation of the skin ~ kasoobax

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) fin ka soo baxa jirka xilli kulaylaha oo xanuun kulul. Dh: saanfuur.

waa la naqliyay ✓

1

de: small boil ~ abscess, pimple; spot (on the skin)

2

lx: dhullax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

syn: fin, kasoobbax

6

key: dhullax

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhulman.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dabool ama labo dabool oo isku aabbudhan oo ay xayawaanka badda ee yaryari ku jiraan. Dh: aleel, dhulman.

2

dhulmad -da: (magac, dhedig, keli) dhagax ballaadhan oo liidliid leh. Dulmad dariiqa yaallaan ku turunturrooday.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhulman-ta)

2

Dabool ama gun adag oo nafleyda yaryar oo badda qaarkeed samaysato oo ku gudajirto: waa qalbac ama labo qalbac oo isku aabburan oo aan sida bocosha u duubnayn ee fidsan; dhonbol; (ama dhulmad).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.l) Qolof adag fidsan, laba qalbac ah oo nafleyda yaryar ee baddu ku dhex nooshahay. la-mid: dhulmad.

waa la naqliyay ✓

f. n. shell, seashell, bivalve, conch

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhulmad.

waa la naqliyay ✓

1

de: shell, seashell, bivalve, conch

2

lx: dhulman

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: dhulman

waa la naqliyay ✓

nickname-m spoiler

waa la naqliyay ✓

naanays loo baxsho wiil dhiblaw ah qas iyo rabshad sameeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhunkad-ka)

2

Dhunkasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhunkasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. kissing

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, labada dibnood, kalgacal u saar. Dh: shummis. dhunkasho-da: (magac, dhedig, keli) labada faruuryood oo kalkacayl ahaan loo saaro dub qof kale.

waa la naqliyay ✓

1

a: dhunkasho

2

de: kissing

3

lx: dhunkad

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: dhunkad

waa la naqliyay ✓

1

(Dhul-ka)

2

1. Meeraha korkiisa dadku deggan yahay oo ku nool yahay: xagga weynaanta waa meeraha shanaad, xagga qorrax xigiddana waa kan saddexaad; wuxuu u dhexeeyaa Waxaraxirta (Sahra) iyo Farrarre (Mariikh).

3

2. Dhulka intiisa negi oo engegan oo aan baddu fadhiyin.

4

3. Dhul kooban oo seere la yaqaan leh.

5

4. Ciidda aynnu cagaha ku haynno; duni; adduun; arlo; carro; if.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Meeraha dadku dushiisa ku nool yahay. 2. Barri. 3. Dal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Meeraha dadku dushiisa ku nool yahay. 2. Barri. 3. Dal.

waa la naqliyay ✓

Earth

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Earth (our world ~ the third planet)

waa la naqliyay ✓

m. n. country, land; homeland, fatherland; earth, dirt, soil, ground

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. land (laandh); territory (tere-tori); country ~ wadan. 2. earth (eerath) ground (grawndh); soil (sooyl) ~ ciid

waa la naqliyay ✓

1

Terra

2

Land

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dunida ballaadhan ee aan ku dhaqannahay, xiddigga keliya ee biyo iyo hawo leh ee noole dul degi karo ama lagu dul noolaan karo. Dh: arlo.

waa la naqliyay ✓

1

de: disease of camels

2

lx: dhul

3

pd: (-ga)

4

ps: n-m-col

5

key: dhul

waa la naqliyay ✓

أرض

waa la naqliyay ✓

n., (careen) tabaqad, -di, or dabaqad markabka.

waa la naqliyay ✓

n. phr., loc. here

waa la naqliyay ✓

(adv) here (hiyer) ~ halkaan, halkan. Ex: xaggee dhigaa? Fadlan, halka dhig! where shall I put? Please put it here!

waa la naqliyay ✓

1

de: here Lit: the place

2

lx: halka

3

ps: np-loc

4

xe: We came here to talk to you.

5

xv: Halka waxaannu u nimid inaan kula hadallo.

6

key: halka

waa la naqliyay ✓

هَهُنَا وَ هُنَا

waa la naqliyay ✓

(n) the direction (di-rek-shin) ~ dhinac. Ex. dhankee u socotaa? in which direction are you going? dhanka koonfureed: southbound (sawth-bawndh) ~ koofur u socda. Dhanka galbeed: westbound (west-bawn dh) galbeedka u-socoda

waa la naqliyay ✓

Dhego aad u yaryar ama u gaaggaaban leh.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhego yaryar ahaansho (nafley).

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] having very small ears, small-eared; hard of hearing

waa la naqliyay ✓

(tilamaame) neef dhego aad u yaryar oo gaagaaban leh. Lax dhukan col iyo abaar midna ma oga.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhakan

2

de: having very small ears, small-eared; [fig.] hard of hearing

3

lx: dhukan

4

pd: (dhukanaa)

5

ps: adj-der

6

key: dhukan

waa la naqliyay ✓

1

(Dhukay-ga)

2

Dhegdheg dhegta daloolkeeda dibadxigeenka ah ku yaal oo ka yimaada qanjirro daloolka u dhow: wixii waxyeello leh oo dhegta soo gala buu celiyaa inta ayan reemaha dhegta soo gaarin.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhegdheg madow-xigeen ah oo dhegta gudaheeda sare qanjirradu ku dhaliyaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhegdheg madow-xigeen ah oo dhegta gudaheeda sare qanjirradu ku dhaliyaan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] ear-wax

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) earwax (iyar-waakis); cerumen (saruu-men) ~ dhukayga dhegta

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qoyaanka dhegta ee madaw. Waa wasakhda dhegta ku dhalata ee laga soo sifeeyo. Dhukay badan ayaa dhegta ku jira. Dh: cukay.

waa la naqliyay ✓

1

de: ear-wax

2

lx: dhukay

3

pd: (-ga)

4

ps: n1-m-col

5

key: dhukay

waa la naqliyay ✓

1

de: country, land; homeland, fatherland; earth, dirt, soil, ground

2

hm: 1

3

lx: dhul

4

pd: (-ka Pl: dhulal (ka))

5

ps: n4-m

6

key: dhul_1

waa la naqliyay ✓

1

de: Earth (our world ~ the third planet)

2

hm: 2

3

lx: Dhul

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-loc-m

6

key: Dhul_2

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) fin ka soo baxa jidhka xilli kulaylaha oo xanuun kulul. Dh: dhullax.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhulub-ka)

2

Koob yaroo aan dheg lahayn; murbaale; bilaale.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Koob yar oo aan dheg lahayn; bilaale, murbay.

waa la naqliyay ✓

m. n. cup without handles

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel yar oo shaxan dhululubo leh oo aan dheg la qabto lahayn. Dhulubka shaah ha iigu shubin. Dh: burjuq, murbaale.

waa la naqliyay ✓

1

cf: koob

2

de: cup without handles

3

lx: dhulub

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: dhulub

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-kaday, -katay) Bushimaha cid kale ku taabasho kalgacayl ama xurmo awgeed.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-kaday, -katay) Bushimaha cid kale ku taabasho kalgacayl ama xurmo awgeed. m.f.dh, dhunkasho.

waa la naqliyay ✓

v. kiss

waa la naqliyay ✓

-dhunkaday / dhunkatay: (n) kiss (kis) ~ shummi

waa la naqliyay ✓

(fal) qof kale, jacayl ama qaddarin, dibnahaaga meel jidhkiisa ka mid ah ku qabo. Dh: shummi.

waa la naqliyay ✓

1

de: kiss

2

lx: dhunko

3

pd: (dhunkaday)

4

ps: v3a=tr

5

key: dhunko

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Si tartiib ah oo gaadmo ku jirto u socosho (nafley).

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Si tartiib ah oo gaadmo ku jirto u socosho (nafley). m.f.dh, dhuukin.

waa la naqliyay ✓

v. stalk, tiptoe up on

waa la naqliyay ✓

1

de: stalk, tiptoe up on

2

lx: dhuuki

3

pd: (dhuukiyey)

4

ps: v2a=

5

syn: gaatan

6

key: dhuuki

waa la naqliyay ✓

m.l Halaq halis ah, boodda dheer oo madow.

waa la naqliyay ✓

1

(Hulkan-ka)

2

(dab) shidaal; bixitaan.

waa la naqliyay ✓

1

hulkan¹: m.l la-mid: hulkamid.

2

hulkan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dab olol bixin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. newly-kindled fire; ignition

2

hulkan: [inchoative] v. be kindled, start to burn, ignite

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dab shidan, bax; hur.

2

hulkan -ka: (magac, lab, keli) dab shidmid; bixitaan.

waa la naqliyay ✓