dhuljarid

(Dulmarid-da)

Hadal dulmar ah ku hadlid; guudmarid; kormarid.

m.f.dh eeg dulmar².

vl. n. over-flight, passing over

-da: (n) 1. the act of flying or passing over. 2. summarization

-da: (magac, dhedig, keli) wax dushiisa marid oo ka sarrayn. Dulmaridda xadhkaha korantadu waa halis.

dulmarid -da: (magac, dhedig, keli) hadal aan toos ahayn oo sarbeeb ah odhasho; hadal guudmar ah dhihid. Dadka waaweyni dulmaridda ayay wax ku fahmaan.

de: over-flight, passing over

lx: dulmarid

pd: (-da)

ps: vn1-f, vn2a-f

key: dulmarid

Aggradation

m.dh (jool) Dariiqadda uu webigu ku dhigo ama ku fuulo meelaha godgodan waxyaabaha adag ee uu sido.

m.dh (jool) Dariiqadda uu webigu ku dhigo ama ku fuulo meelaha godgodan waxyaabaha adag ee uu sido.

dhulgariir¹: m.l (-rro, m.dh) Ruxashada dhulka ka dhacda oo dushiisa dildillaac u yeesha oo burbur iyo waxyeello badan keenta.

dhulgariir²: m.l (-rro, m.dh) (jooloji) Dhaqaaqa ama jaraynta oogada dhulka oo ku billaabata si dabiici ah, kana billaabata meel ka hooseysa oogada dhulka. Mararka qaarkood dhaqaaqaasi wuxuu u keenaa isbeddel waara heerka sinnaanta dhulka.

dhulgariir¹: m.l (-rro, m.dh) Ruxashada dhulka ka dhacda oo dushiisa dildillaac u yeesha oo burbur iyo waxyeello badan keenta.

dhulgariir²: m.l (-rro, m.dh) (jool.) Dhaqaaqa ama jaraynta oogada dhulka oo ku billaabata si dabiici ah, kana billaabata meel ka hooseysa oogada dhulka. Mararka qaarkood dhaqaaqaasi wuxuu u keenaa isbeddel waara heerka sinnaanta dhulka.

Earthquake

m. n., [compound] earthquake

-ka: : (n) earthquake (eerth-kuweek)

-ka: (magac, lab, keli) gilgilashada dhulka ee ka dhalata xuuraanka obocdiisa oo keenta qaabdoorsanka biyoosfeerka.

de: earthquake

lx: dhulgariir

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: dhulgariir

زَلْزَالَ

(Dharid-da)

1. Godad ama aroorro ama haryuub yeelasho, sida kolka miraba qaarkood inta bislaad dhaafaan engeg soo galo oo kankoonsanaantii iyo dibbirkii ka ba'aan oo isku soo ururaan.

2. Haryuub iyo duudduub yeelashada oogada dadka kolkay gabowdo oo jilicdo; qaaris.

m.f.dh eeg dhar². la-mid: dhadid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dhadhid.

(Dhurid-da)

Biyo ama wax la mid ah meel ka shubid oo meel kale ku shubid, iyadoo weel yar (dhure, kd.) la dardara hayo.

m.f.dh eeg dhur².

(Dhulbar-ka, Dhulbar-ta)

Xarriiq male ku dhisan oo dhulka ku wareegsan, oo meesheed walba iyo dhulka labadiisa udub (madax) weligood isku in isu jiraan; labo bar oo is le'eg bay dhulka u kala goysaa; barka woqooyi iyo barka koofure.

m.l/dh Xarriiq dhulka u qeybisa laba qeybood oo isle'eg. la-mid: dhulbare.

m.l/dh Xarriiq dhulka u qeybisa laba qeybood oo isle'eg. la-mid: dhulbare.

m. n., [compound] the equator

-ka: (magac, lab, keli) xarriiiq aan dhab ahaan u muuqan oo dhulka u kala qaybiya waqooyi iyo koonfur. Dh: dhulbadh.

de: the equator

lx: dhulbar

pd: (-ka ~ -ta)

ps: n0-m/f-cmp

key: dhulbar

m.dh la-mid: dhulman.

-da: (magac, dhedig, keli) dabool ama labo dabool oo isku aabbudhan oo ay xayawaanka badda ee yaryari ku jiraan. Dh: aleel, dhulman.

dhulmad -da: (magac, dhedig, keli) dhagax ballaadhan oo liidliid leh. Dulmad dariiqa yaallaan ku turunturrooday.

m.l (-fyo, m.dh) (jool.) Lisanka dhulka ku dhaca ee ka dhasha dabaylaha, biyaha socda, mase barafka iyaga oo qaadaya waxyaalihii dhulka ka rifmay sida ciidda iyo dhagxaanta.

-yey / say: (v) 1. apply (apalaay); put on ~ mari 2. cause something or someone to fly over

(fal) shey kor mari wax kale. Xadhigga kooraanka dulmari guriga. Dh: kormari. Li: hoosmari.

m.dh la-mid: dulyaraan.

-da: (magac, dhedig, keli) dulqaadyari aan gefka loo dulqaadan.

m.dh Tegidda dalal badan socdaal lagu tago.

-da: (magac, dhedig, keli) meelo badan oo adduunka ah gooshid; dalal badan arkid.

m.dh la-mid: dhalaalid.

m.f.dh eeg dharar.

-da: (magac, dhedig, keli) timaha madaxa ka wada xiirid oo dhako malaasan soo saarid.

Abrasion

m.l (-fyo, m.dh) (jooloji) Lisanka dhulka ku dhaca ee ka dhasha dabaylaha, biyaha socda, mase barafka iyaga oo qaadaya waxyaalihii dhulka ka rifmay sida ciidda iyo dhagxaanta.

m.l la-mid: dhulbar.

-dhulbaraha: (n) equator (ikweeytor) ~ xarriiqda dhul-baraha

-ha: (magac, lab, keli) qof dadka dalxiisaya raaca oo dhulka la marayo dadka u sheegsheega oo tiltilmaama.

dhulbare -ha: (magac, lab, keli) eeg dhulbadh.

de: the equator

lx: dhulbare

pd: (/ha)

ps: n0-m-cmp

key: dhulbare

-ka: (magac, lab, keli) cadayga dhulka ku dagaaga ee aan sare u bixin.

dhuljiif -ka: (magac, lab, keli) bahal, qori ama wax kale oo ogaanshala'aan wax kugu yeela.

-ta: (magac, dhedig, keli) xagga sare ka marin, korka ka marin.

m.dh la-mid: dalqamid.

m.f.dh eeg halrar.

-da: (magac, dhedig, keli) ceeb uu nin leeyahay, ku kale dusha uga tuurid oo ku midayn.

(Hulaaqid-da)

Qiiqaabidda hore oo dabka.

m.f.dh eeg hulaaq². la-mid: hulaaq¹.

-da: (magac, dhedig, keli) is qabsi iyo baahidda dabka huraya. Dabayshaa dabka hulaaqidda ugu wacan. Dh: hurid, baahid.

(Hulkamid-da)

(dab) shidmid; bixid.

m.f.dh eeg hulkan². la-mid: hulkan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dab shidmid, bixid, hurid.

(Dhalaalid-da)

1. Muuqaal ifa haya yeelasho; bidhaamid; birbirid.

2. (bir, subag, kd.) sida biyaha u dareerid, kulayl dab ama qorraxeed aawadi; shiilmid; shubmid.

m.f.dh eeg dhalaal². la-mid: dhalalid.

-da: (magac, dhedig, keli) shiilmid oo dareere u beddelmid.

dhalaalid -da: (magac, dhedig, keli) iftiimid oo wax meel dheer laga arkayo ahaan. Dhalaalidda xiddigaha samada dharaar lama arko.

(Dhexmarid-da)

Wax badan oo meel wada jooga ama meel ku wada yaal (dad, xoolo, dhir, bad, kd.) ama gudo leh (aqal, kd.) ama dalool (dhuun, kd.) dhexdood marid.

m.f.dh eeg dhexmar². la-mid: dhexmar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhinacyada ka xidhan dhexdiisa marid.

-da: (magac, dhedig, keli) neef ama qof lab, xiniinyaha ka saarid ama tumid.

(Dhufaanid-da)

(xoolo) wax dhufaanan ka dhigid; xiniinyo ka bixin; koron ama senge ka dhigid.

m.f.dh eeg dhufaan². la-mid: dhufaan¹ (2).

-da: (n) castratioi (kaas-tareey-shin)

-da: (magac, dhedig, keli) lab, xiniinyaha ka saarid ama xiniinyaha ka tumid oo bohon ka dhigid. Dh: tumid.

m.dh la-mid: dhaqtamid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhoog ku tartamid. Dh: dhoogtamid.

(Dhukaamid-da)

Dhukaan ku dhicid.

m.f.dh eeg dhukaan².

-da: (magac, dhedig, keli) cudurka dhukaanka qaadid. Qaniinkii cunay ayaa awrka dhukaamidda ugu wacan.

m.l Dhul baraf si joogto ah u fadhiyo.

-ka: (magac, lab, keli) dhul koonfurta ama woqooyiga dunida ku yaal oo uu had iyo jeer baraf saaran yahay.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul sannadkii hore la beeray, falitaanka ka dayn oo nasin.

dhulnasin: (tilmaame) dhul jilicsan oo biyo qabatin leh.

m.l la-mid: dhulqabasho.

-ka: (magac, lab, keli) dhul aan la degi jirin hoy ka samaysasho.

m.f.dh eeg dulsaar³. la-mid: dulsaar¹ (5).

-da: (magac, dhedig, keli) wax dushiisa saarid oo ka korraysiin. Dh: duldhigid.

dulsaarid -da: (magac, dhedig, keli) macaash la isla og yahay deyn qof kaa qaaday ku kordhin. Dh: duldhigid.

Earth quake

-da: (magac, dhedig, keli) cidhib tirid oo wada halaagid. Dh: dabargoyn, cidhibtirid.

m.dh la-mid: dhardhaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) cunta dabka saarid oo karinteeda bilaabid. Xilligii dhadhaaridda qadada ayaa gaadhay. Dh: bilaabid

dhadhaarid -da: (magac, dhedig, keli) is maqiiqid oo yool saaniya isku sii dayn. Is dhadhaaridda maalinba qof aad isku dhadhaarayso iska daa oo shagayso.

m.f.dh eeg dheelaas². la-mid: dheelaas¹ (2).

m.f.dh eeg dhexjiir.

m.f.dh eeg dhexsaar².

m.f.dh eeg dhoolaal³.

m.f.dh eeg dhoolbir². la-mid: dhoolbir¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wejifurnaan; iyo dhoollacaddayn. Dhoolbiriddu waa sadaqad. Dh: dhoollacaddan.

m.f.dh eeg dhufaanan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) mid la tumay oo dhufaan laga dhigay noqosho. Dh: bohonoobid.

m.f.dh eeg dhuldhac². la-mid: dhuldhac¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) taagdarro ama bugtaan xoog ah la dhicid.

-a: (magac, lab, keli) makiinado qaar waawayn iyo qaar yaryarba leh oo meelaha la dhisayo ciidda lagu nabo oo dhulka lagu kabbiso.

m. n., [compound] gravity {physics}

-ka:: (n) gravity (garaa-vati) ~ cufjiidad