dhulayn

m.f.dh eeg dhuxulee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dab shidmaya, dhuxul ku gurid.

dhuxulayn-ta: (magac, dhedig, keli) dhuxul gurid oo ka ganacsad.

m.dh la-mid: dhaaclayn.

m.f.dh eeg dhaqlee. la-mid: dhaqlays.

m.dh (jooloji) Jarida dhulka oo ay gooyaan wakiilo dabiici ahi, sida qorraxda, dabaysha, roobka, biyaha qulqula, barafka dhaqaaga, iyo badda.

m.dh (jool.) Jarida dhulka oo ay gooyaan wakiilo dabiici ahi, sida qorraxda, dabaysha, roobka, biyaha qulqula, barafka dhaqaaga, iyo badda.

m. n. land tenure

de: land tenure

lx: dhulhays

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: dhulhays

-ta: (magac, dhedig, keli) xarragood oo uskagagga iska ilaalin. Shuxlayta waxa lagu yaqaan dhalinyarada. Dh: xarragood.

dulan¹: m.l la-mid: dulmi¹.

dulan²: f.g1 (-lmay, -lantay) la-mid: dulmi².

(Dulan) S Diospyros cornii Chiov. Ebenaceae.

La huley; hul loo yeelay.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) God si hul ah loo qoday ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) God si hul ah loo qoday ahaansho. m.f.dh, hulnaan.

der. [adjective] cracked, with a chink

(tilmaame) wax dusha ka xidhan hoostana ka bannaan.

de: cracked, with a chink

lx: hulan

pd: (hulnaa)

ps: adj-der

key: hulan

m.f.dh eeg ulee. la-mid: ulays.

-ta: (magac, dhedig, keli) ul la dhicid; dhenged ku garaacid. Dh: dhengedayn, ulays, dhengedeyn.

(Bulayn-ta)

Bul u yeelid; dumayn.

m.f.dh eeg bulee.

-ta: (magac, dhedig, keli) bul iyo shaash badan u samayn; dumo jilicsan ama xig iyo may dhax la midabeeyey meel ku sharrixid oo shaash laadlaada ka dhigid. Bulayntu waxay ku qurux badan tahay kebdah. Dh: bulays.

bulayn-ta: (magac, dhedig, keli) ul bul u samayn.

(Dalayn-ta)

1. Dal ka dhigid.

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

m.f.dh eeg dalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wixii la mid ah, in meel laga banneeyo si iftiin iyo neecawba uga soo galaan.

dalayn-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid oo midabayn. Jawaabaha duxdoodii, adigaa daleeyoo, dahaadhkii ka qaadaye.

dalayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadhayn ama dadid. Dalaynta waababku dhib kuma laha Suge oo waa nin dheer. Dh: hadhayn. Li: qaawin.

(Dhalan-ka)

1. Abuurta ama baxaalliga nafleydu ku dhalato oo ku kala duwduwan tahay; sansaan; dabeecad.

2. Caws waaweyn oo aad u dheeraada; alaalo.

m.l 1. Dabeecad. 2. Dir, fir, sinji. 3. Muuqal. 4. Caws waaweyn oo aad u dheeraada. 5. Geedo doog leh.

m.l 1. Dabeecad. 2. Dir, fir, sinji. 3. Muuqal. 4. Caws waaweyn oo aad u dheeraada. 5. Geedo doog leh.

m. n. character, nature, physical appearance

(Dalan) C Gyrocarpus angustifolius (Verdo.) Gillett. Hernandiaceae.

N Panucum turgidum Forsk. Gramineae.

-ka:: (n) natural behavior, character ~ bahaali

-ka: (magac, lab, keli) sansaanka iyo abuurta qofka dabcigiisu yahay. Illayn dhalan lama dooriyo.

de: character, nature, physical appearance

lx: dhalan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dhalan

1. Qoloftii iyo diirkii laga qaaday: diriqii laga reebay; la dhilay; la diiray; la qayaxay.

2. Qurux badan.

dhilan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Miro qoloftii iyo diirkii laga qaaday noqosho. 2. Diriqii laga bixiyey noqosho (caw, xaskul iyo wixi lamida). 3. Timo la qurxiyey noqosho. 4. Luumo galley, haruur iyo wixi lamida wax la siibay noqosho si aanay isu gubin.

dhilan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Miro qoloftii iyo diirkii laga qaaday ahaansho. 2. Diriqii laga bixiyey ahaansho (caw, xaskul iyo wixi lamida). 3. Timo la qurxiyey ahaansho. 4. Luumo galley, haruur iyo wixi lamida wax la siibay ahaansho si aanay isu gubin.

der. [adjective] peeled, husked

dhilan [derived] [adjective] pretty, beautiful (tall and slender)

name-f peeled, husked; pretty, beautiful (tall and slender)

-aa: (adj) peeled (piilidh) ~ fiiqan

magac loo baxsho gabadh caab oo dhan laga hoolay oo qaab iyo qurux wanaagsan leh.

(tilamaame) wax diiran oo aanay qolof saarnayn. Dh: fiiqan.

m.dh Dhalo ka yar dhaloyareyda oo qaadda saddex farshiid.

m.dh Dhalo ka yar dhaloyareyda oo qaadda saddex farshiid.

Dhego aad u yaryar ama u gaaggaaban leh.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhego yaryar ahaansho (nafley).

der. [adjective] having very small ears, small-eared; hard of hearing

(tilamaame) neef dhego aad u yaryar oo gaagaaban leh. Lax dhukan col iyo abaar midna ma oga.

cf: dhakan

de: having very small ears, small-eared; [fig.] hard of hearing

lx: dhukan

pd: (dhukanaa)

ps: adj-der

key: dhukan

(Dhukay-ga)

Dhegdheg dhegta daloolkeeda dibadxigeenka ah ku yaal oo ka yimaada qanjirro daloolka u dhow: wixii waxyeello leh oo dhegta soo gala buu celiyaa inta ayan reemaha dhegta soo gaarin.

m.l Dhegdheg madow-xigeen ah oo dhegta gudaheeda sare qanjirradu ku dhaliyaan.

m.l Dhegdheg madow-xigeen ah oo dhegta gudaheeda sare qanjirradu ku dhaliyaan.

m. n., [collective] ear-wax

-ga: (n) earwax (iyar-waakis); cerumen (saruu-men) ~ dhukayga dhegta

-ga: (magac, lab, keli) qoyaanka dhegta ee madaw. Waa wasakhda dhegta ku dhalata ee laga soo sifeeyo. Dhukay badan ayaa dhegta ku jira. Dh: cukay.

de: ear-wax

lx: dhukay

pd: (-ga)

ps: n1-m-col

key: dhukay

-a: (magac, lab, keli) fin ka soo baxa jidhka xilli kulaylaha oo xanuun kulul. Dh: dhullax.

-ga: (magac, lab, keli) geed caleemaad ka baxa buuraha oo midab madow leh xooluhuna daaqaan.

dhuran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax hadal tiro badan oo aan xikmad lahayn sheegaya noqosho (qof).

dhuran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la dhuray ahaansho (biyo).

der. [adjective] scooped up, drawn; drained (empty)

(fal) xad la'aan iska hadaaq oo si aan joogsi lahayn u sheekee. Dh: hadaaq.

dhuran: (tilmaame) qayan oo bihii ku jiray laga madhiyay.

de: scooped up, drawn; drained (empty)

lx: dhuran

nt: dhuran (dhurmay) [v1=inch]

pd: (dhurnaa)

ps: adj-der

key: dhuran

(Dhuwan-ka)

Miro ka baxa shillinka (kulan) iyo kidiga oo la jecel yahay oo loo arho.

m.l Miro ka baxa shillanka iyo kediga oo la cuno.

m. n. fruit species

-ka: (magac, lab, keli) mudhaha garaska, quudka, kidiga, kulanka iyo wixii la mid ah.

dhuwan -ka: (magac, lab, keli) dhuwan muudmuudso.

bw: garas

de: fruit sp.

lx: dhuwan

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: dhuugaal

key: dhuwan

-ta: (magac, dhedig, keli) Eebbe baryid iyo wax waydiisigiisa.

(Dufayn-ta)

1. Si hore oo fiicnayd si danbe oo xun ka dhigid; baabba' ka yeelid.

2. (qof) wax duf qaba ama dufoobey ka dhigid; dhogortiisa rogid; doorin.

m.dh eeg dufee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dullayn oo wax horay u fiicnaa xumayn.

m.f.dh eeg dumee. la-mid: dumays.

-ta: (magac, dhedig, keli) dad abaabulid oo soo ururin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dun, meel gelin sida irbad, shawlad ama faynuus.

-ta: (n) 1. the act of crashing (karaash-ing) or colliding (kolaydh-ing) ~ shilgalid 2. air raid-rusheyn

-ta: (magac, dhedig, keli) marka wax yaabis ahaa iidaan lagu daro. Dh: dufaneyn. duxbeel -ka: (magac, lab, keli) marka shay ka dhammaato nafaqadii uu lahaa. Dh: nafaqobbeel.

(Hubayn-ta)

1. Qalab lagu dagaallamo siin, u yeelid; qalabayn.

2. Dhar la qaato siin; marashiyayn; arratirid.

m.f.dh eeg hubee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar la qaato siin; marashiyeyn. Dh: arratirid, hubays.

hubayn -ta: (magac, dhedig, keli) hub lagu dagaallamo siin.

m.l/dh Hul dheer oon salkiisu muuqan, bahalladuna galaan.

-ka: (magac, lab, keli) hul dheer oon salkiisu muuqan, bahalladuna galaan.

m.f.dh eeg uulee.

-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta codka 'uu' oo gurmad lagu doonayo.

m.f.dh eeg dallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nolol wanaagsan iyo khayr filasho.

(Dhabayn-ta)

Dhab ka dhigid.

m.f.dh eeg dhabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) kaftanka ka saarid oo run ka dhigid; dheeldheel dhab ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax halkii loogu tala galay gaadhsiin oo wax aan waxba ka dhinnayn ka dhigid. Dhammaynta mashruuca inyar ayaa ka hadhay. Dh: buuxin, dhammayn.

dhamayn -ta: (magac, dhedig, keli) idlayn oo wax aan waxba ka oollin ka dhigid. Dh: dhammayn.

(Dharayn-ta)

Dhar u yeelid, u xirid; hubayn.

m.f.dh eeg dharee.

[DASEYN] Commiphora sec. Opobalsames sp = Kuchar 16231 01

-ka: (magac, lab, keli) geed la bah ah dhiddink aiyo xagarka oo leh budhuq la faqdo.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel dheer jira meel aan fogayn keenid.

dhawayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof meel dheer ka yimid ama martabo leh si tixgelin iyo kalkacal ku jiro u istiqbaalid oo farxad ku qaabilid. Walaalkay soo dhawayn fiican ayaan kala kulmay. Dh: tarxiib.

(Dhexayn-ta)

Meel dhex ah joogid ama ku jirid; labo wax dhexdood ku sugnaan.

m.f.dh eeg dhexee.

Betweenness

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo, shilin ama dulin kale, ka daawayn.