dhul xun

(Dhuxun-ta)

1. Biyo ama wax kale oo leh dhadhan xaraar; kuraar.

2. Dhul dibir iyo dhano ah.

dhuxun¹: m.l Dhagax gaar ah oo badanaa guduudan oo xanaf leh oo mindiyaha iyo wixi lamida lagu afeeyo; lisin.

dhuxun²: m.dh 1. Biyo ceel ama wax kale oo leh dhadhan xaraar. 2. Dhul dibir iyo dhano ah.

f. n., (mass n.): brackish water; any bitter liquid

-ka: (magac, lab, keli) dhagax midabbo kala duwan leh oo macdanta ka mid ah.

dhuxun -ta: (magac, dhedig, keli) biyo ama wax kale oo qadhaadh.

dhuxun -ta: (magac, dhedig, keli) dhul cag'adayg dhanaan ah. Lo'du ha jeelbaxdee dhuxunta geeya. Dh: dhane.

de: brackish water; any bitter liquid

lx: dhuxun

pd: (-ta)

ps: n2-f-mass

syn: kuraar

key: dhuxun

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax aan sabir lahayn ahaansho.

Comp. adj., (ie. n., adj.): impatient, intolerant

(tilmaame) qaab aan fiicnayn leh. Dh: foolxun.

de: impatient, intolerant

lx: dulxun

pd: (dulxumaa)

ps: adj-cmp

key: dulxun

Arable land

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax dabeecad, fir, muuqaal iyo wixi lamida oo aan la jeclaysan leh ahaansho.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax dabeecad, fir, muuqaal iyo wixi lamida oo aan la jeclaysan leh ahaansho. m.f.dh, dhalanxumaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): having a bad character, bad-natured; having a defective background

de: having a bad character, bad-natured; having a defective background

lx: dhalanxun

pd: (dhalanxumaa)

ps: adj-cmp

key: dhalanxun

Denudation

Common

1. (Dhuun-ka) Naf; ruux; qof.

2. (Dhuun-ta) a) Ul ama bir dhuuban ama wax kaloo la mid ah oo dhexda ka daloola oo biyaha iyo wixii la mid ahi dhex maraan. b) Hunguriga cad; cunaha.

dhuun¹: m.l 1. Caano si aad ah u suusacay. 2. Malax. 3. Dh.kayga, dh.kaaga iyo wixi lamida: naftayda, naftaada iyo wixi lamida.

dhuun²: m.dh (-uumo, m.l) 1. Tuubada cuntada caloosha geysa; hunguri. 2. Bir, caag iyo wixi lamida dhexda ka daloola, oo hooraha lagu nuugo. 3. Jid toosan oo dhuuban.

dhuun¹: m.l 1. Caano si aad ah u suusacay. 2. Malax. 3. Dh.kayga, dh.kaaga iyo wixi lamida: naftayda, naftaada iyo wixi lamida.

dhuun²: m.dh (-uumo, m.l) 1. Tuubada cuntada caloosha geysa; hunguri. 2. Bir, caag iyo wixi lamida dhexda ka daloola, oo hooraha lagu nuugo. 3. Jid toosan oo dhuuban.

m. n., [abstract] life

dhuun [feminine] n. reed; water pipe, tube, hose; throat, wind pipe, gullet, trachea; barrel (of a gun)

-ta: (n)[plural dhuumaha] 1. throat (throwt); gullet (galet); esophagus, also oesophagus ~ hunguri, jidiin, buuc, cune 2. straw (istaroof, pipe (paayp); hose. (hoowsf conduit (kon-dhu-witf tube (tuub) ~ tuubbo. Ex: duumaha biyaha; the water pipe ~ tuubbo

Tubo

Pipe

-ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo la cuno. Dh: dhuuni.

dhuun-ka: (magac, lab, keli) xoolaha dhaqasho aan la isku siin ee in la maalo oo keli ah la isku ergiso.

dhuun-ta: (magac, dhedig, keli) walxo dhaadheer oo dululubooyin ah oo ka sameysan bir ama caag oo loogu talagalay inay qaadaan waxyaabaha dareeraha ah sida biyaha iyo neef-shidaaleedda.

dhuun-ta: (magac, dhedig, keli) marrinka ay marto cuntadu. Dhuunta ayaa laga qalay.

حُلْقُومٍ، حَلْقَ

dulun¹: m.l la-mid: dulmi¹.

dulun²: f.g1 (-lmay, -lantay; -lmi) la-mid: dulmi².

m. n. cheating, swindling, injustice

-ka: (n) injustice (injastis); oppression (o-pareeshan) ~ dulmi

-ka: (magac, lab, keli) xadgudub iyo caddaalad la'aan. Dh: dulmi, dulan.

a: dulmi

bw: sp: dulum

de: cheating, swindling, injustice

lx: dulun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dulun

-a: (magac, lab, keli) fin ka soo baxa jidhka xilli kulaylaha oo xanuun kulul. Dh: dhullax.

(Dhulub-ka)

Koob yaroo aan dheg lahayn; murbaale; bilaale.

m.l (-byo, m.dh) Koob yar oo aan dheg lahayn; bilaale, murbay.

m. n. cup without handles

-ka: (magac, lab, keli) weel yar oo shaxan dhululubo leh oo aan dheg la qabto lahayn. Dhulubka shaah ha iigu shubin. Dh: burjuq, murbaale.

cf: koob

de: cup without handles

lx: dhulub

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: dhulub

-ta: (magac, dhedig, keli) xubinta ay nooluhu ka saxaroodaan. Dhallaan dheeshaada bartay, dhusun tuu farta kaa gashaa. Dh: futo, kuunto.

(Dhuxu-sha)

1. Wax madow oo la shito oo dhulka laga qodo; waxay ka samaysantay dhir malyuunno sano ka hor aasantay oo baariga dhulka iyo kulayl badani isugu darmeen.

2. Tan laga sameeyo qoryaha la gubey.

m.dh 1. Wax madow oo la shito oo laga sameeyo qoryo la gubay. 2. Wax madow oo la shito oo dhulka laga qodo oo ka samaysan dhir malaayiin sano ka hor aasantay oo baariga dhulka iyo kulayl badani isugu darmeen.

m.dh 1. Wax madow oo la shito oo laga sameeyo qoryo la gubay. 2. Wax madow oo la shito oo dhulka laga qodo oo ka samaysan dhir malaayiin sano ka hor aasantay oo baariga dhulka iyo kulayl badani isugu darmeen.

f. n., (mass n.): charcoal

name-m charcoal; black

-dhuxusha: (n) 1. charcoal (jaar-kool) ~ dhuxusha dhirta. 2. coal (kool) ~ dhuxusha dhulka laga qodo

magac loo baxsho wiil u dhashay midab madaw.

-sha: (magac, dhedig, keli) qoryaha marka la shido ee haddana la bakhtiiyo gubadka madow ee ka soo hadha. Alla dheeriyaa, dhuxusha ka madoobiyaa!

cf: madduul

de: charcoal

lx: dhuxul

pd: (-sha)

ps: n1-f-mass

key: dhuxul

فحم

adj., idiom: in bad shape

m.dh Malax cad oo indhuhu yeeshaan marka ay jirranyihiin ama aanay nadiif ahayn.

m.dh Malax cad oo indhuhu yeeshaan marka ay jirranyihiin ama aanay nadiif ahayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qoyaan ama suruq ay sameeyaan indhuhu oo cad muuqa malaxdana leh. Iska bi'i dhalxanta kugu taalla.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Cid aan sumcad lahayn ahaansho.

(Dhudhun-ka)

1. Gacanta inta u dhexaysa xusulka iyo sacabka.

2. (cabbir) dhudhunka iyo sacabka oo fidsan, oo is wata.

m.l (-ummo, m.dh) 1. Gacanta inta u dhexeysa xusulka iyo sacabka. 2. Dhudhun iyo sacabka oo fidsan oo is wata (cabbir).

m.l (-ummo, m.dh) 1. Gacanta inta u dhexeysa xusulka iyo sacabka. 2. Dhudhun iyo sacabka oo fidsan oo is wata (cabbir).

m. n. forearm (from wrist to elbow); cubit

-ka: (n) forearm (foor-aarm); from the tip of the middle finger to the elbow

-ka: (magac, lab, keli) gacanta, inta u dhaxaysa xusulka iyo xididdaleyda faraha ama lugta inta u dhaxaysa jilibka iyo boqonta. Dhudhun ayuu ka jabay.

cf: cukur, curcur

de: forearm (from wrist to elbow); cubit

lx: dhudhun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dhudhun

سَاعِدِ، زَند

-ta: (magac, dhedig, keli) taar dhexdhexaad ah oo aalaaba ciidda lagu aaso oo saldanabyada ka imanaya waqal darruureedka u noqda wadiigo oo ka difaacda dooriyaha hilaaca iyo danaka ku dhici lahaa.

m.l la-mid: dhullax.

-a: (magac, lab, keli) eeg dhullax.

(Dhulman-ta)

Dabool ama gun adag oo nafleyda yaryar oo badda qaarkeed samaysato oo ku gudajirto: waa qalbac ama labo qalbac oo isku aabburan oo aan sida bocosha u duubnayn ee fidsan; dhonbol; (ama dhulmad).

m.dh (-no, m.l) Qolof adag fidsan, laba qalbac ah oo nafleyda yaryar ee baddu ku dhex nooshahay. la-mid: dhulmad.

f. n. shell, seashell, bivalve, conch

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhulmad.

de: shell, seashell, bivalve, conch

lx: dhulman

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: dhulman

m.dh la-mid: dhunjin.

dhurgun¹: m.l Diismidda meel jirka ka mid ah oo barartay diisanta.

dhurgun²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Meel jirka ka mid ah oo baratay diismid.

m.l Diismidda meel jirka ka mid ah oo barartay diisanta.

adj., [expression] worst

(adj) worst (woorast) ~ ugu liita

Abrasion

m.dh (jooloji) Jarida dhulka oo ay gooyaan wakiilo dabiici ahi, sida qorraxda, dabaysha, roobka, biyaha qulqula, barafka dhaqaaga, iyo badda.

m.dh (jool.) Jarida dhulka oo ay gooyaan wakiilo dabiici ahi, sida qorraxda, dabaysha, roobka, biyaha qulqula, barafka dhaqaaga, iyo badda.

Earthening

m.dh (-byo, m.dh) (xisaab) Adke ku soohdimaysan dul dhululubaysan iyo laba sallax oo barbarro ah, ama dusha adkahan oo kale.

m.dh (-byo, m.dh) (xisaab) Adke ku soohdimaysan dul dhululubaysan iyo laba sallax oo barbarro ah, ama dusha adkahan oo kale.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Qof, hab aan wanaagsanayn u dhaqma ahaansho.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Qof, hab aan wanaagsanayn u dhaqma ahaansho. m.dh, dhaqanxumaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): coarse, rude, impolite

-dhaqanxumaa / dhaqanxumayd: (adj) impolite (im- po-laayt); ill-mannered (iil-maanaridh); unmannerly (an-maanarli); discourteous (dis-keer-tiyas); rude (ruudh)

de: coarse, rude, impolite

lx: dhaqanxun

ps: adj-cmp

key: dhaqanxun

-dhluka sare: (n) highland (haay-laandh)

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul sannadkii hore la beeray, falitaanka ka dayn oo nasin.

dhulnasin: (tilmaame) dhul jilicsan oo biyo qabatin leh.

m.dh Koombo.

Cylinder

Cylinder

- dhululubada: (n) cylinder (si-lindar)

-da: (magac, dhedig, keli) shaxan leh joog dhan walba ka wareegsan oo afkiisa iyo salkiisuba goobo yihiin.

(Dhuluuluc-a)

Nabarro xoolaha yaryar ka soo yaaca, kolka dhogortooda oo qoyan la taataabto.

dhuluuluc¹: m.l Finan yaryar, aan xanuun lahayn oo riyaha dushooda ka soo baxa marka roob badani ku da'o. la-mid: dhuluulux¹.

dhuluuluc²: f.mg1 (-cay, -cday) Dhuluuluc yeelasho (riyo). la-mid: dhuluulux².

m. n. boil ~ sore (on animals)

-a: (magac, lab, keli) finan yaryar oo cadho ahayn oo riyaha ka soo daata kolka dhogortooda oo qoyan la taataabto.

de: boil ~ sore (on animals)

lx: dhuluuluc

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: dhuluuluc

dhuluulux¹: m.l la-mid: dhuluuluc¹.

dhuluulux²: f.mg1 (-xay, -xday) la-mid: dhuluuluc².

-a: (magac, lab, keli) eeg dhuluuluc.

m. n., [compound] mainland