dhugmo — Macnaha & Turjumaada

1

(Dhugma-da)

2

Dhug; maan; fiiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Fiiro. 2. la-mid: dhug (1). Caqli weyn. 3. la-mid: dhugato.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Fiiro. 2. la-mid: dhug (1). Caqli weyn. 3. la-mid: dhugato.

waa la naqliyay ✓

f. n. astuteness, intelligence; attention, glance

waa la naqliyay ✓

1

Percezione

2

Perception

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) fiiro gaar ah oo si wanaagsan wax looga bogto. Dhugmo niman lahayn bay, dhibaatadu damqaynine. Dh: fiiro.

2

dhugmo-da: (magac, dhedig, keli) liishaan fiicni; toog wanaagsani.

waa la naqliyay ✓

1

cf: maan, maskax, xirgi

2

de: astuteness, intelligence; attention, glance rw: dhug

3

lx: dhugmo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: dhugmo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Wax fiirin. 2. Wax nishaabid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Wax fiirin. 2. Wax nishaabid. m.f.dh, dhugasho.

waa la naqliyay ✓

v. glance, look at

waa la naqliyay ✓

-dhugtay / dhugatay: (v) look at (luuk at); see (sii); gaze (geeys); glance (glaansi) ~ fiiri. Ex: hoos dhugo; look down

waa la naqliyay ✓

(fal) fiiri oo si deggan u eeg. Bal ninkan dhugo oo gardarradiisa fiiri.

waa la naqliyay ✓

1

de: glance, look at

2

lx: dhugo

3

pd: (dhugtay)

4

ps: v3b=intr

5

key: dhugo

waa la naqliyay ✓

1

(Dhigma-da)

2

Qoraalka farta; dhigaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qoraalka farta.

waa la naqliyay ✓

vl. n. writing

waa la naqliyay ✓

-dhigmada: (n) the act of writing (raayting) ~ dhigid, dhigniin

waa la naqliyay ✓

1

Scrittura

2

Writing

waa la naqliyay ✓

1

de: writing

2

lx: dhigmo

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: dhigmo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-uuntay, -uumatay) Meel aan muuqaalkiisa looga jeedin galid (nafley).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-uuntay, -uumatay) Meel aan muuqaalkiisa looga jeedin galid (nafley). m.f.dh, dhuumasho.

waa la naqliyay ✓

v. hide oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) is qari oo meel indhaha dadka ka qarsoon gal.

waa la naqliyay ✓

1

de: hide oneself

2

lx: dhuumo

3

pd: (dhuuntay / dhuumatay)

4

ps: v3b=intr

5

key: dhuumo

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Daliigidda qof muruqyadu xanuunayaan la daliigo. 2. Jilcinta harag la jilciyo, iyada oo la daliigayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Daliigidda qof muruqyadu xanuunayaan la daliigo. 2. Jilcinta harag la jilciyo, iyada oo la daliigayo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jidhka oo dufan la mariyo oo gacanta lagu duugo.

2

duugmo -da: (magac, dhedig, keli) qalab badanaa caw ka samaysan oo dhulka lagu haro, qashinkana lagu xaadho. Dh: dhulfiiq, minfiiq.

waa la naqliyay ✓

(qof) jooga oo haddana maqan; aan waxa jooga ama dhaca haya dhugmo u lahayn; laab la'.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiira-da)

2

1. Dhugasho; jeedaalo; aragti.

3

2. Maanka iyo maskaxda oo wax laga fiirsho; dhugmo; laab; xirgi.

waa la naqliyay ✓

1

(Garaad-ka)

2

1. Kartida wax garashada; maan; kas; caqli; laab; xirgi; dhimir; maskax; fiiro; dhugmo.

3

2. (-) Nin qolo u madax ah; ugaas; iimaan; wabar; beeldaaje; boqor; suldaan.

waa la naqliyay ✓

(qof) Aan dhugmo iyo fiiro u lahayn waxa uu qabanayo oo caqligiisu meel kale jiro; aan baraarugsaneyn; maqan; khafsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Siyaasa-da)

2

1. Cilmiga, farsamada iyo tabta danaha iyo arrimaha qaranka loo maamulo.

3

2. Fiiro iyo dhugmo dheeraad ah oo qofku dantiisa iyo muraadkiisa ku qunsado oo ku meel mariyo.

4

3. Xirrib; xeelad; dhagar. (ama siyaasad).

waa la naqliyay ✓

/glaans/ (v) 1. jalleecid, dhugasho (n) 2. daymo, dhugmo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhugasho xeeldheer oo maskaxdu ka shaqaynayso waxan idhuhu arkeen; aragtida iyo garashada dheer. Casharkaaga fiiro gaar ah u yeelo. Dh: dhugmo.

2

fiiro -da: (magac, dhedig, keli) maanka iyo maskaxda oo wax laga fiirsho. Dh: dhugmo, laab, xirgi.

3

fiiro -da: (magac, dhedig, keli) fogeyn iyo faqooqid ku salaysan qabyaalad iyo isir. Dh: fiirin.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) dhugmo la'aan, fahamo yaraan aan wax badan la fahmin. Dh: qalbila'.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) maankiisu magan yahay muuqaalkiisuna joogoo waxa socda aan fiiro iyo dhugmo toona u lahayn ah; aan sheekada la socon ah. Nin maahsan malo lagama sugo. Dh: magan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xirrib; dhagar, siyaasad.

2

siyaaso-da: (magac, dhedig, keli) fiiro iyo dhugmo dheeraad ah oo qofku dantiisa iyo muraadkiisa ku qunsado oo ku meelmariyo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: caqli, dhugmo, fiiro, garaad, maan, maskax, xirgi

2

de: consciousness, attention, attentiveness

3

hm: 1

4

lx: dhug

5

pd: (-ta)

6

ps: n0-f-abs

7

key: dhug_1

waa la naqliyay ✓

1

(Dhugata-da)

2

Cudur geela ku dhaca; dhug; dhukaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur geela sambabbada kaga dhaca oo qufac badan leh. la-mid: dhug (4), dhugmo (3).

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur geela sambabbada kaga dhaca oo qufac badan leh. la-mid: dhug (4), dhugmo (3).

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] disease of camels

waa la naqliyay ✓

-dhugatada: (n) disease that infects camels

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun geele hela.

waa la naqliyay ✓

1

de: disease of camels

2

lx: dhugato

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: dhugato

waa la naqliyay ✓

1

(Dhugmar-ka)

2

Inta dhugi ku dhacday ka biskoodey, ayan kuna soo noqonayn; kabbax, guri.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Dh. ah: neef geel ah oo dhugi ku dhacday oo ka biskooday ee guri noqday.

waa la naqliyay ✓

vl. n. complete recovery from ~ immunity to a camel disease

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhib laga bogsaday oo aan soo noqonayn. Ninkaasi jadeecada dhugmar ayuu ka yahay. Dh: kabax.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhug, dhugato

2

de: complete recovery from ~ immunity to a camel disease

3

lx: dhugmar

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

key: dhugmar

waa la naqliyay ✓

1

(Dhug-ta)

2

1. Cudur geela ku dhaca; dhukaan; dhugato.

3

2. (-') a) Maan, fiiro, maskax, laab, xirgi, caqli, garaad; dhugmo. b) Abbaar; toog; nishaab.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Maan; caqli. 2. (sh.r) Cod lagu muujiyo shalaqa. 3. Nishaab fiican. 4. la-mid: dhugato.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Maan; caqli. 2. (sh.r) Cod lagu muujiyo shalaqa. 3. Nishaab fiican. 4. la-mid: dhugato.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [abstract] consciousness, attention, attentiveness

2

dhug [feminine] n., [collective] disease of camels

waa la naqliyay ✓

(Dug) May, Cadaba glandulosa Forsk. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) attentional (ateeynshinaal) power; concentration (kasen-tareey-shiri) ~ maskax, garash Ex: dhug ma leh; he lacks attentional power

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro wax aad u qarxa ama dhulka xoog ugu dhaca. Biiqbiiqdii way qaraxday oo dhug bay tidhi.

2

dhug: (ereycodeed) lagu cabbiro seexadka horay loo gam'o ee wanaagsan. Kolkiiba wuu seexday oo hurdo ayuu dhug yidhi. Dh: jalaq.

3

dhug: (tilmaame) mid buuxa oo aan waxba ka dhinnayn. Gorofku caano ayuu dhug yahay. Dh: tif, budh, daf.

4

dhug -ta: (magac, dhedig, keli) fiiro garaad ama arag oo qof yeesho. Waxa ku soo maraya dhug u yeelo.

5

dhug -ta: (magac, dhedig, keli) cudur geela ku dhac. Dh: dhugato, dhukaan.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Maro, buste iyo wixi lamida dusha iska saarid la-mid: hugso.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Maro, buste iyo wixi lamida dusha iska saarid m.f.dh, hugasho. la-mid: hugso.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-untay, -umatay) Maro duug ah tolasho.

waa la naqliyay ✓

v.auto: mend, patch ragged clothing

waa la naqliyay ✓

1

(fal) calallo ama wax la mid ah oo kala daadsan, toltolo.

2

humo-da: (magac, dhedig, keli) shinbir dadku aad u jecelyahay oo qofka dila mag laga qaado; waxay ka digtaa bahalaha iyadoo isla markaasna disha masaska soo xadgudba.

waa la naqliyay ✓

1

de: mend, patch ragged clothing

2

lx: humo

3

pd: (huntay / humatay)

4

ps: v3b=auto

5

key: humo

waa la naqliyay ✓

f. n. fake item, false answer

waa la naqliyay ✓

-dagmada: (n) deception (disapshan) ~ khayaano

waa la naqliyay ✓

1

de: fake item, false answer

2

lx: dagmo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

key: dagmo

waa la naqliyay ✓

1

(Degma-da)

2

1. Rugta la deggan yahay.

3

2. Cid; beel; duddo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Beel. 2. Qaybaha gobod u qaybsamo middood. 3. la-mid: degsiimo. Meel la degganyahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Beel. 2. Qaybaha gobod u qaybsamo middood. 3. la-mid: degsiimo. Meel la degganyahay.

waa la naqliyay ✓

f. n. settlement; camp; community, town; administrative district

waa la naqliyay ✓

name-f settelement; camp

waa la naqliyay ✓

-degmada: (n) 1. district (distirikt); locality (loo-kaalati). 2. settlement (sa-tel-ment); colony (kolonii)

waa la naqliyay ✓

1

Distretto

2

District

waa la naqliyay ✓

ama Dejiya, magaca gabadh labadeeda waalid dhalashadeedii ku heshiiyeen. Waxa kale ee loo bixiyaa gabadh la baryayo Eebbe in ay dhalashadeedu reerka barwaaqo lagu dego u horseeddo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dad meel wada yaalla oo nolol wadaag ah oo ceel iyo cawsku ka wada dhexeeyo. Dh: beel. Li: jees.

2

degmo -da: (magac, dhedig, keli) magaalo ama degaan hoosaad marka maamulka gobolku qaybsamo noqota waax ka mid ah oo gobolku xukumo. Degmada waxa laga xukumaa magaala madaxda gobolka.

3

degmo -da: (magac, dhedig, keli) dhul baaxda weyn ku fadhiya oo beelo kala duwani deggan yihiin. Degmadu dorraad bay doogsatay.

waa la naqliyay ✓

1

de: settlement; camp; community, town; administrative district

2

lx: degmo

3

pd: (-da)

4

ps: n6-f

5

syn: beel, duddo

6

key: degmo

waa la naqliyay ✓

منطقه

waa la naqliyay ✓

1

(Dhega-ha)

2

Hilqado.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] earrings

waa la naqliyay ✓

-dhegaha: (n) 1. [Plural of dheg] ears. 2. earring (iiring) ~ dhegodhego

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhegadhego

2

de: earrings

3

lx: dhego

4

pd: (/ha)

5

ps: n6-m-col

6

key: dhego

waa la naqliyay ✓

قُرْط، شَنْفَ

waa la naqliyay ✓

f.g/mg. 3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax la hayay meel saarasho. 2. (f.g) Wax kaydsasho. 3. (f.g) Cashar qorasho. 4. (f.g) Dugsi wax ka barasho. 5. (f.g) Ballan, heshiis iyo wixi lamida cid la gelid. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax kale u beddelasho. 7. (f.mg) Is dh.: qof khatar iyo wixi lamida oo ku soo fool leh oo loo baahnaa in uu ka gaashaanto ka seexasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg. 3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax la hayay meel saarasho. 2. (f.g) Wax kaydsasho. 3. (f.g) Cashar qorasho. 4. (f.g) Dugsi wax ka barasho. 5. (f.g) Ballan, heshiis iyo wixi lamida cid la gelid. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax kale u beddelasho. 7. (f.mg) Is dh.: qof khatar iyo wixi lamida oo ku soo fool leh oo loo baahnaa in uu ka gaashaanto ka seexasho. m.f.dh, dhigasho.

waa la naqliyay ✓

Meridians, Longitude

waa la naqliyay ✓

1

v. put s.t aside for oneself; put down; park (a car)

2

dhigo: v. study, learn; write for self, go to school, attend class

waa la naqliyay ✓

1

-dhigtay / dhigatay: (v) 1. put aside something for yourself; save (say-v). Ex: lacagta qaar meel ka dhigo: save some of the money 2. learn something for oneself. Ex: fadlan, Quraanka dhigo; please learn the Koran

2

ka dhigo: dhigtay I dhigatay: (v) make (meeyk)', consider (kon-si-dher)-, think carefully about. Ex: saxiib ka dhigo; make him or consider your friend

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax baro. Qur'aanka dhigo.

2

dhigo: (fal) faraha ka qaad oo meel u dayaso ha kuu yaallee. Buugga miiska dhigo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-intay, -imatay) Naf waayid (noole).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-intay, -imatay) Naf waayid (noole). m.f.dh, dhimasho.

waa la naqliyay ✓

v. die, pass away

waa la naqliyay ✓

-dhintay / dhimatay: (v) die (dhaay)-, pass away (paas a-weey)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha buuxsane wax adu ad leedahay inqiso. Dh: naaquso, inqiso.

2

dhimo: (fal) wax naftu ka baxday oo meyd ah noqo. Dh: wafaad, hoyo, aakhirayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: die, pass away

2

lx: dhimo

3

pd: (dhintay / dhimatay)

4

ps: v3b=intr

5

key: dhimo

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ftay, -fatay) la-mid: dhifo.

waa la naqliyay ✓

v. pull with a jerk

waa la naqliyay ✓

-dhuftay / dhufatay: (v) pul (puul); jerk (jerk); give a sudden quick pull ~ dhifo [opposite of riix] Ex: soo dhifo; pull back,

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax, si xoog ah u gundhi.

2

dhufo: (fal) si degdeg ah wax ula bood oo xaf sii.

waa la naqliyay ✓

1

de: pull with a jerk

2

lx: dhufo

3

pd: (dhuftay / dhufatay)

4

ps: v3b=

5

key: dhufo

waa la naqliyay ✓

m.dh Harag ari oo sida maro loo tolay. la-mid: dhuu.

waa la naqliyay ✓