dhug — Macnaha & Turjumaada

1

(Dhug-ta)

2

1. Cudur geela ku dhaca; dhukaan; dhugato.

3

2. (-') a) Maan, fiiro, maskax, laab, xirgi, caqli, garaad; dhugmo. b) Abbaar; toog; nishaab.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Maan; caqli. 2. (sh.r) Cod lagu muujiyo shalaqa. 3. Nishaab fiican. 4. la-mid: dhugato.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Maan; caqli. 2. (sh.r) Cod lagu muujiyo shalaqa. 3. Nishaab fiican. 4. la-mid: dhugato.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [abstract] consciousness, attention, attentiveness

2

dhug [feminine] n., [collective] disease of camels

waa la naqliyay ✓

(Dug) May, Cadaba glandulosa Forsk. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) attentional (ateeynshinaal) power; concentration (kasen-tareey-shiri) ~ maskax, garash Ex: dhug ma leh; he lacks attentional power

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro wax aad u qarxa ama dhulka xoog ugu dhaca. Biiqbiiqdii way qaraxday oo dhug bay tidhi.

2

dhug: (ereycodeed) lagu cabbiro seexadka horay loo gam'o ee wanaagsan. Kolkiiba wuu seexday oo hurdo ayuu dhug yidhi. Dh: jalaq.

3

dhug: (tilmaame) mid buuxa oo aan waxba ka dhinnayn. Gorofku caano ayuu dhug yahay. Dh: tif, budh, daf.

4

dhug -ta: (magac, dhedig, keli) fiiro garaad ama arag oo qof yeesho. Waxa ku soo maraya dhug u yeelo.

5

dhug -ta: (magac, dhedig, keli) cudur geela ku dhac. Dh: dhugato, dhukaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Harag ari oo sida maro loo tolay. la-mid: dhuu.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Wax fiirin. 2. Wax nishaabid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Wax fiirin. 2. Wax nishaabid. m.f.dh, dhugasho.

waa la naqliyay ✓

v. glance, look at

waa la naqliyay ✓

-dhugtay / dhugatay: (v) look at (luuk at); see (sii); gaze (geeys); glance (glaansi) ~ fiiri. Ex: hoos dhugo; look down

waa la naqliyay ✓

(fal) fiiri oo si deggan u eeg. Bal ninkan dhugo oo gardarradiisa fiiri.

waa la naqliyay ✓

1

de: glance, look at

2

lx: dhugo

3

pd: (dhugtay)

4

ps: v3b=intr

5

key: dhugo

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuug-ga)

2

Cayayaan duula oo qaniinyo kulul oo geela cuna; gendi; riibi.

waa la naqliyay ✓

1

dhuug¹: m.l.u Cayayaan ay fowfowlaha isku bahyihiin, leh af dhuuban oo uu dhiigga xoolaha kaga nuugo, geeluna dhukaanka ka qaado.

2

dhuug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Biyo iyo wixi lamida afka ama qalab kale, ku soo jiidid. 2. Sigaar cabid. la-mid: dhuuq.

waa la naqliyay ✓

1

dhuug¹: m.l.u Cayayaan ay fowfowlaha isku bahyihiin, leh af dhuuban oo uu dhiigga xoolaha kaga nuugo, geeluna dhukaanka ka qaado.

2

dhuug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Biyo iyo wixi lamida afka ama qalab kale, ku soo jiidid. 2. Sigaar cabid. m.f.dh, dhuugid. la-mid: dhuuq.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] tse-tse fly

2

dhuug v. sip, suck in, inhale; smoke (tobacco)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) tsetse fly, also tzetze fly; a two-winged bloodsucking African fly

2

dhuug -ay / tay: (n) suck (sak); suckle (sakal); absorb (ab soorb) ~ nuug, dhuuq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nuug. Dhuug naaska. Dh: jaq.

2

dhuug-ga: (magac, lab, keli) cayayaan diqsiga waaweyn u eg oo waxa uu qaniino dhiigga ka jaqa. Dh: gendi, riibi.

waa la naqliyay ✓

1

(Arkid-da)

2

Indhaha ku duwid oo ku garasho; dhugasho; fiirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Biladdaya-ha)

2

1. Dhalo gaar ah oo xalleef ah, oo inti dhinaca hoose wax laga marshey, daruur ku wareegsanna loo yeelay, la iska arko; mandarad; muraayad.

3

2. Qalab sida dhuunta u samaysan, oo wixii aad u fog, sida xiddigaha, lagu dhugto oo soo dhoweeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Bisayl-ka)

2

1. (cunno) dab lagu karshay oo gaaray heerka lagu cuno.

3

2. (miro) dhuguc.

waa la naqliyay ✓

1

1. (cunno) La karshey ama la shiilay; aan ceeriin ahayn.

2

2. (miro) dhuguc noqday; aan cargo iyo yacyacood ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Biskood-ka)

2

Bisayl gaarid; dhuguc noqod.

waa la naqliyay ✓

1

(Dayma-da)

2

Dhugasho, eegmo, fiiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Deyid-da)

2

Dhugasho gaaban oo degdeg ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaygagid-da)

2

Meel (ama wax) dhugasho oo indhaha ka qaadi waayid, libiqsi la'aan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiin-ka)

2

1. Dhacaan layiig ah oo badanaa ka soo baxa miraha dhugca oo aad u bislaada.

3

2. (midab) guduud aad u guduudan.

waa la naqliyay ✓

(qof) jooga oo haddana maqan; aan waxa jooga ama dhaca haya dhugmo u lahayn; laab la'.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhugasha-da)

2

Eegid yar; fiirin yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhugata-da)

2

Cudur geela ku dhaca; dhug; dhukaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhugcid-da)

2

(miro) dhuguc noqosho; aad u bislaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuglaawa-ha)

2

(qof) aan dhug lahayn; laab la'; dhoohan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhugmar-ka)

2

Inta dhugi ku dhacday ka biskoodey, ayan kuna soo noqonayn; kabbax, guri.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuguc-a)

2

(miro) sida miraha aad u bislaadaa noqdaan; hoobaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Eegid-da)

2

Indhaha saarid; dhawrid; dhugasho; fiirin; jalleecid; jeedaalin; arkid.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiirin-ta)

2

1. Indhaha ku dhugasho; jeedaalin; eegid; arkid.

3

2. Fiiro u yeelasho; fekerid; baarid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dug-ga) Dugsi; duggaal.

2

2. (Dug-ta) a) Afgenbi u dhicid; ba', b) (Dug iyo deleb).

waa la naqliyay ✓

1

dug: m.l (-gag, m.l) 1. Meel aan dhaxan lahayn; duggaal; dugsi. 2. Dhinaca dabeyshu u socoto.

2

dųg¹: m.dh Delebka oo inta la rido aan wax dhibic ah lagu helin (cayaarta delebka).

3

dųg²: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax jihadey u socdeen ka leexin. 2. (f.mg) Foorarsasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. shelter (from the wind ~ bad weather)

2

dug v. stoop down; fall face-down; have something bad happen (to oneself)

waa la naqliyay ✓

/dhag/ (v) eeg; dig.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) dibida loo adeegsado oo ah in yar hore u soco.

waa la naqliyay ✓

n., (udder, nipple) candho, -adi.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Neef ari ah harag ka bixin. la-mid: xug².

waa la naqliyay ✓

/hag/ (n) 1. hab, haanyo. (v) 2. hab-siin. e.g. At the airport we were hugging and kissing.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) haragga iyo hilibka gacanta ku kala saar.

2

hug-ga: (magac, lab, keli) hab haraga looga saaro xoolaha iyada oo middida caaradeeda lagu qabanayo faraha caaradooda oo haragga iyo hilibka lagu kala saaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo dilka.

waa la naqliyay ✓

f. n. hit, strike; sound of hitting; anger

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) ear (iyar) ~ dheg

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) sidii loo baahnaa. Dh: sax.

waa la naqliyay ✓

1

de: hit, strike; sound of hitting; [fig.] anger

2

lx: dhag

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

xe: I got furious.

6

xv: Dhag bay iga tiri.

7

key: dhag

waa la naqliyay ✓

1

(Dheg-ta)

2

1. Xubinta oogada ku taal oo dhawaaqa, yeerta iyo shanqarta qabata oo garata; xubinta maqalka; dhegta dadku waxay u qaybsantaa saddex meelood oo mid waliba hawlo gaar ah qabato; dheg soke, dheg dhexe iyo dheg shishe.

3

2. (weel, qalab, kd.) meelo sida dhegta soo baxsan oo la qabto ama wax kale tara; carrab.

4

3. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf.

waa la naqliyay ✓

1

dheg¹: m.dh (-go, m.l) 1. Xubinta maqalka nafleyda. 2. Hilqadaha haweenku isku qurxiyaan ee dhegaha dacalkooda surtaan middood. 3. Weel, qalab iyo wixi lamida meesha la qabto si loo qaado ama loo jiido. 4. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf. 5. Shebeg lakabyo isa saaran ah, xanjo ka samaysan oo ay shinnidu malabka ku keydsato, ilmahana gashato.

2

dheg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Subag iyo wixi lamida xarkagid. 2. Cid iyo wixi lamida nabmid. 3. Ku dh.: wax gacanta xoog ugu qabasho.

waa la naqliyay ✓

1

dheg¹: m.dh (-go, m.l) 1. Xubinta maqalka nafleyda. 2. Hilqadaha haweenku isku qurxiyaan ee dhegaha dacalkooda surtaan middood. 3. Weel, qalab iyo wixi lamida meesha la qabto si loo qaado ama loo jiido. 4. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf. 5. Shebeg lakabyo isa saaran ah, xanjo ka samaysan oo ay shinnidu malabka ku keydsato, ilmahana gashato.

2

dheg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Subag iyo wixi lamida xarkagid. 2. Cid iyo wixi lamida nabmid. 3. Ku dh.: wax gacanta xoog ugu qabasho. m.f.dh, dhegid.

waa la naqliyay ✓

1

v. stick to, be stuck to, adhere

2

dheg [feminine] n. ear

3

dheg [feminine] n. handle

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. ear (iyar). 2. earring (ii-ringi); earbob (iyar-baab) ~ dhego. 3. handle (han-dhel). 4. ku dheg -ay / tay: (v) hold on; cling (kiling)-, stick fast; stand firm ~ ku adkeyso

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) meel sida xanjada ugu nabmid.

2

dheg -ta: (magac, dhedig, keli) xubinta dareenka maqalka; lixaad maqalka.

3

dheg -ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo uu dumarku dhegaha sudho oo isku qurxiyo. Dheg keliya oo luul ka samaysan ayay Aamina gashantahay. Dh: wisaakhyo, hilqad.

waa la naqliyay ✓

أُذُن، عُصَوُ السَّمْعِ

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhig-ga) Ka dhigan, u dhigan; lid; caksi.

2

2. (Dhig-ta) Dhis aqallada qaarkood lagu dhiso oo ka samaysan ulo yaryar oo badan oo jil ku maran yahay.

waa la naqliyay ✓

1

dhig¹: m.l Wax laba meelood loo qaybshey, middood.

2

dhig²: m.dh (-go, m.l) 1. Ulo dhaadheer, jil iskula duuban, qaab qaanso leh oo aqal Soomaaliga lagu dhiso. 2. Summad geela lagu dhigo oo leh qaab dhig hoos u jeedda.

3

dhig³: m.dh (-go, m.l) (juqraafi) Xarriiqo barbarra ah oo isku xira cirifka waqooyi iyo kan koonfureed.

4

dhig⁴: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax la siday meel saarid. 2. (f.g) Wax keydin. 3. (f.g) Qalin, teeb iyo wixi lamida wax ku qorid. 4. (f.g) Cid wax barid. 5. (f.mg) Ka dh.: wax meel saaran dejin. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax uu la cararayo ka ridid. 7. (f.mg) Ka dh.: cid jago u magacaabid. 8. Ka dh.: wax in uu yahay wax aan lugu hubin u qaadasho. 9. Kala dh.: wax kala saarid. 10. Sabab uga dh.: wax dhaca cid u aanayn.

waa la naqliyay ✓

1

dhig¹: m.l Wax laba meelood loo qaybshey, middood.

2

dhig²: m.dh (-go, m.l ) 1. Ulo dhaadheer, jil iskula duuban, qaab qaanso leh oo aqal Soomaaliga lagu dhiso. 2. Summad geela lagu dhigo oo leh qaab dhig hoos u jeedda.

3

dhig³: m.dh (-go, m.l ) (juqraafi) Xarriiqo barbarra ah oo isku xira cirifka waqooyi iyo kan koonfureed.

4

dhig⁴: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax la siday meel saarid. 2. (f.g) Wax keydin. 3. (f.g) Qalin, teeb iyo wixi lamida wax ku qorid. 4. (f.g) Cid wax barid. 5. (f.mg) Ka dh.: wax meel saaran dejin. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax uu la cararayo ka ridid. 7. (f.mg) Ka dh.: cid jago u magacaabid. 8. Ka dh.: wax in uu yahay wax aan lugu hubin u qaadasho. 9. Kala dh.: wax kala saarid. m.f.dh,10. Sabab uga dh.: wax dhaca cid u aanayn. m.f.dh, dhigid.

waa la naqliyay ✓

Longitudc

waa la naqliyay ✓

1

v. put (down), drop; place; endow; hang up (a phone); write down

2

dhig v. teach

3

dhig vl. n. act of putting, placing

4

dhig [feminine] n. branch forming part of hut-frame

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. put (put); place in a specified location; set ~ saar. Ex: waxay buugtii dhigtay miiska dushiisa; she put the books on the table. 2. teach (tiij); Ex: carruuta wax u dhig: teach the children. 3. write (raayt) ~ qor. Ex: dhig erayadaan; write these words

2

ka dhig -ay / tay: (v) 1. render (ren-dher); cause to become; make (meeyk). Ex: ka dhig laba cad; make two pieces. 2. pretend (piri-tendh); assume ~ ka soo qaad.

3

ku dhig -ay / tay: (v) write (ray-t) ~ ku qor. Ex: warqad ku dhig; write on paper.

4

iska dhig -ay / tay: (v) 1. imitate (imi-teeyt); pretend (piri-tendh); Ex: wuxuu iska dhigay sidii Awkoonbe; he imitated Awkoonbe. -Syn: copy, mimic, ape, parody, simulate. 2. put down. Ex: alaabta halkaas iska dhig; put the things down over there

5

dhig -ta: (n) building material of nomadic hut

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax aad gacanta ku hayso ama dusha ku sidato, faraha ka qaad. Hubka iyo heensaha dhiga. Li: hayso.

2

dhig-ga: (magac, lab, keli) wax, wax kale u dhigma ama la mid ah.

3

dhig-ta: (magac, dhedig, keli) laan laga gooyay geed oo ka mid ah qalabka loo adeegsado dhiska aqal Soomaaliga oo ka samaysan xididdo ama laamo intii la dubay la soo qoolaabay iyo jil lagu maro.

4

dhig-ta: (magac, dhedig, keli) xarriiq xoodan oo mala'awaal ku salaysan oo ka bilaabma koonfurta meeraha dhulka kuna dhammaada woqooyiga.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhud-da)

2

1. Daliigo miiqan ama soohan, oo inta laysku jebsho, xargaha laga sameeyo, middood.

3

2. Suuman ama xargo, qalab ka kooban yahay, midkood.

waa la naqliyay ✓

1

dhud¹: m.dh (-do, m.l) 1. Daliigo miiqan ama soohan, oo inta laysku jebsho, xargaha laga sameeyo, middood. 2. Summan ama xargo qalab ka koobanyahay middood. 3. Maro shan mitir ah. 4. Jirrid dhuuban.

2

dhud²: m.dh (fiisikis) Fallaadho ileys oo u socda si urursan. Waxa ay ka koobnaan kartaa saxaro (sida, dhud elektaroon) ama kaahin birlab danabeed (sida, hud raadar).

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Fallaadho ileys oo u socda si urursan. Waxa ay ka koobnaan kartaa saxaro (sida, dhud elektaroon) ama kaahin birlab danabeed (sida, hud raadar).

waa la naqliyay ✓

Beam

waa la naqliyay ✓

f. n. string, thread

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dunta marka la furfuro qaybaha yaryar ee ay u kala baxdo. Dhud maydhax ah iigu soo dhiib yartaan kuu soo diri doono.

2

dhud-da: (magac, dhedig, keli) laan geed ku taalla gaar ahaan galoolka.

3

dhud-da: (magac, dhedig, keli) fallaadho ilays ah oo ka soo jeeda, wax ifaya.

waa la naqliyay ✓

1

de: string, thread

2

lx: dhud

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: dhud

waa la naqliyay ✓

1

(Dhul-ka)

2

1. Meeraha korkiisa dadku deggan yahay oo ku nool yahay: xagga weynaanta waa meeraha shanaad, xagga qorrax xigiddana waa kan saddexaad; wuxuu u dhexeeyaa Waxaraxirta (Sahra) iyo Farrarre (Mariikh).

3

2. Dhulka intiisa negi oo engegan oo aan baddu fadhiyin.

4

3. Dhul kooban oo seere la yaqaan leh.

5

4. Ciidda aynnu cagaha ku haynno; duni; adduun; arlo; carro; if.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Meeraha dadku dushiisa ku nool yahay. 2. Barri. 3. Dal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Meeraha dadku dushiisa ku nool yahay. 2. Barri. 3. Dal.

waa la naqliyay ✓

Earth

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Earth (our world ~ the third planet)

waa la naqliyay ✓

m. n. country, land; homeland, fatherland; earth, dirt, soil, ground

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. land (laandh); territory (tere-tori); country ~ wadan. 2. earth (eerath) ground (grawndh); soil (sooyl) ~ ciid

waa la naqliyay ✓

1

Terra

2

Land

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dunida ballaadhan ee aan ku dhaqannahay, xiddigga keliya ee biyo iyo hawo leh ee noole dul degi karo ama lagu dul noolaan karo. Dh: arlo.

waa la naqliyay ✓

1

de: disease of camels

2

lx: dhul

3

pd: (-ga)

4

ps: n-m-col

5

key: dhul

waa la naqliyay ✓

أرض

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Wax baadiyoobay ama hallaabay noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Wax baadiyoobay ama hallaabay noqosho. m.f.dh, dhumid.

waa la naqliyay ✓

v. be ~ get lost, lose one's way

waa la naqliyay ✓

-dhumay / dhuntay: (v) 1. lose (luus) ~ xoor. Ex: furihii baa iga dhumay; I lost the key. 2. be lost; get lost (luus); be unable to find one's way ~ lun [lumay]. Ex: ilmihii dhumay; the lost child. 3. waste (weeyst); fail to take advantage of or use for profit ~ khasaar & wakhti badan baa iga dhumay; I have wasted [lost] a lot of time

waa la naqliyay ✓

(fal) hallaw; habaw; lun.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhumi

2

de: be ~ get lost, lose one's way

3

lx: dhun

4

pd: (dhumay)

5

ps: v1=intr

6

key: dhun

waa la naqliyay ✓

m.dh (-qo, m.l) Xubinta taranka ee haweenka gudaheeda.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-qo, m.l) Xubinta taranka ee haweenka gudaheeda.

waa la naqliyay ✓

f. n. hymen

waa la naqliyay ✓

-da: (n) hymen (hay-men)

waa la naqliyay ✓

1

de: hymen

2

lx: dhuq

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: dhuq

waa la naqliyay ✓

1

(Dhur-ka)

2

1. Wax wanaagsan oo dhan; khayr; liibaan.

3

2. Taran; bulaal.

waa la naqliyay ✓

1

dhur¹: m.l 1. Taran. 2. Nasiib. 3. Faa'iido.

2

dhur²: f.g1 (-ray, -rtay) Biyo weel dardarid iyadoo meel kale lagu shubayo.

waa la naqliyay ✓

1

dhur¹: m.l 1. Taran. 2. Nasiib. 3. Faa'iido.

2

dhur²: f.g1 (-ray, -rtay) Biyo weel dardarid iyadoo meel kale lagu shubayo. m.f.dh, dhurid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] good thing, blessing; success

2

dhur v. scoop up ~ out; use a scoop, spoon ~ ladle

3

dhur m. n. multiplication, increase; intensification; breed(ing)

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. scoop (iskuup); take up with a scoop 2. empty by scooping ~ ka dhur.

2

u dhuro: dhurtay / dhuratay: (v) behave like or become like. Ex: ha u dhuran sidii reerkiinii; don't behave like your family

waa la naqliyay ✓