dhudi — Macnaha & Turjumaada

name-f string; thread. Lit: proportional; Small-framed; hence beautiful. Cf: Ximyar

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh toosan oo muuq qurxoon leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhud-da)

2

1. Daliigo miiqan ama soohan, oo inta laysku jebsho, xargaha laga sameeyo, middood.

3

2. Suuman ama xargo, qalab ka kooban yahay, midkood.

waa la naqliyay ✓

1

dhud¹: m.dh (-do, m.l) 1. Daliigo miiqan ama soohan, oo inta laysku jebsho, xargaha laga sameeyo, middood. 2. Summan ama xargo qalab ka koobanyahay middood. 3. Maro shan mitir ah. 4. Jirrid dhuuban.

2

dhud²: m.dh (fiisikis) Fallaadho ileys oo u socda si urursan. Waxa ay ka koobnaan kartaa saxaro (sida, dhud elektaroon) ama kaahin birlab danabeed (sida, hud raadar).

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Fallaadho ileys oo u socda si urursan. Waxa ay ka koobnaan kartaa saxaro (sida, dhud elektaroon) ama kaahin birlab danabeed (sida, hud raadar).

waa la naqliyay ✓

Beam

waa la naqliyay ✓

f. n. string, thread

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dunta marka la furfuro qaybaha yaryar ee ay u kala baxdo. Dhud maydhax ah iigu soo dhiib yartaan kuu soo diri doono.

2

dhud-da: (magac, dhedig, keli) laan geed ku taalla gaar ahaan galoolka.

3

dhud-da: (magac, dhedig, keli) fallaadho ilays ah oo ka soo jeeda, wax ifaya.

waa la naqliyay ✓

1

de: string, thread

2

lx: dhud

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: dhud

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: didi.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka xanaaqsii oo inuu cadho ku socdo sabab u ahaw. Dh: dudsii.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhagi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Harag ari oo sida maro loo tolay. la-mid: dhuu.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax baadiyeyn. 2. Biyo weel dardarid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax baadiyeyn. 2. Biyo weel dardarid. m.f.dh, dhumin.

waa la naqliyay ✓

1

v. lose intentionally, cause the loss of

2

dhumi v. scoop up ~ out (usually liquid)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) fail to find; lose (luus); waste (weeyst) ~ khasaari ~ lumin Ex: fursad baan dhumiyey; I wasted an opportunity

waa la naqliyay ✓

(fal) hallee oo wax la waayay ka dhig. Dh: hallee, lumi.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Nafley addimada mid ka mid ah wax ka qabta si aan isu miisaaneyn u socosho. la-mid: dhiti².

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Nafley addimada mid ka mid ah wax ka qabta si aan isu miisaaneyn u socosho. m.f.dh, dhutin. la-mid: dhiti.

waa la naqliyay ✓

v. be lame, limp

waa la naqliyay ✓

-yey / say:(v) limp (limp); walk lamely; waddle (woodhel); hobble (hoobal); go lame ~ heetin

waa la naqliyay ✓

(fal) lug ka hoombi ama ka laangadhee. Adhi been wuu didaa beense ma dhutiyo. Dh: dhiti.

waa la naqliyay ✓

1

cf: waki

2

de: be lame, limp

3

lx: dhuti

4

pd: (dhutiyey)

5

ps: v2a=intr

6

key: dhuti

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Weel biyo yar oo salkiisa ku haray ka shubid. 2. Lafo heen ka bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Weel biyo yar oo salkiisa ku haray ka shubid. 2. Lafo heen ka bixin. m.f.dh, duudin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weel biyo yar oo salkiisa ku haray ka shubid.

2

duudi: (fal) lafo heen ka bixi.

waa la naqliyay ✓

name-m beautiful; string, thread. Lit: proportional; small-framed. Cf: Dhudi

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuudhi-ga)

2

Jaadadka booddada mid kamid ah oo dadka oogadiisa gala oo ku kora oo kolkuu weynaado u ekaada xabbad meseggo ah oo bisil; wayaale.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dixiri dadka ka gala cagaha oo ka dhasha meelaha muddo dheer la degganaa. 2. Xanuun jirka saaqa marka dab, nabar iyo wixi lamida gaaraan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dixiri dadka ka gala cagaha oo ka dhasha meelaha muddo dheer la degganaa. 2. Xanuun jirka saaqa marka dab, nabar iyo wixi lamida gaaraan.

waa la naqliyay ✓

m. n. flea ((Ctenocephalides species))

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) flea (filii); small, wingless, bloodsucking insect ~ wayaale

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dirxi cadka faraha lugaha hoostooda ku yaal ku dhasha oo qaniinyo cayayaan ka dhasha. Dh: wayaale.

2

dhuudhi -ga: (magac, lab, keli) dareen jidhku dareemo oo la moodo inuu xididdada iyo seedaha kor u xulayo oo ka yimaad kulaylka dabka oo aad loo xanuunsado. Halkii la iga gubay ayuu dhuudhi i rooray.

3

dhuudhi -ga: (magac, lab, keli) jaad qudhaanta ka mid ah oo yaryar oo qaniinyo kulul. Dh: dhuxulkureeb, dhuxunkureeb.

waa la naqliyay ✓

1

bw: \desp.

2

de: flea,

3

lx: dhuudhi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

sc: Ctenocephalides

7

key: dhuudhi

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iyay, -isay) Qof wax u muujin.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg dhad. la-mid: dharid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) noolaha ka aan labka ahayn. Dh: dheddigood. Li: lab, labood.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhidib-ka)

2

Tigin.

waa la naqliyay ✓

1

dhidib¹: m.l (-bbo, m.dh) 1. Qori dheer, xooggan, af fiiqan leh oo godadka aqal Soomaaliga lagu qodo. 2. Qori yar oo godka dabinka gees laga geliyo oo lagu celiyo fitiligta. 3. la-mid: dhidbid.

2

dhidib²: m.l 1. (xisaab) Xarriiqda uu shaxan ku wanqaaranyahay. 2. (xisaab) Mid ka mid ah xarriiqyada tixraac ee maguuraanka ah ee lagu isticmaalo garaaf ama habdhis kulan. 3. (xisaab) Xarriiqda uu xood ama walaxi ku dul waniino.

3

dhidib³: f.g1 (-dbay, -dibtay; -dbi) Wax si adag dhulka ugu aasid.

waa la naqliyay ✓

1

dhidib¹: m.l (-bbo, m.dh) 1. Qori dheer, xooggan, af fiiqan leh oo godadka aqal Soomaaliga lagu qodo. 2. Qori yar oo godka dabinka gees laga geliyo oo lagu celiyo fitiligta.

2

dhidib²: m.l 1. (xisaab) Xarriiqda uu shaxan ku wanqaaranyahay. 2. (xisaab) Mid ka mid ah xarriiqyada tixraac ee maguuraanka ah ee lagu isticmaalo garaaf ama habdhis kulan. 3. (xisaab) Xarriiqda uu xood ama walaxi ku dul waniino.

waa la naqliyay ✓

Axis

waa la naqliyay ✓

Axis

waa la naqliyay ✓

1

m. n. stick fixed into the ground to act as a prop ~ support; axis

2

dhidib v. fix, set something into something else

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) hard and rocky soil ~ gawaan

2

dhidib -ka: (n) support (sa-poorti); bear the weight of, especially from below. Ex. dhidibka u aas; make a good support

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax bir, loox ama wax kale ah. dhulka ku adkee oo ku dheeb.

2

dhidib-ka: (magac, lab, keli) tiir ama qodin dhulka lagu dhaabo.

3

dhidib -ka: (magac, lab, keli) labada kulan ee garaafyada midkood.

4

dhidib -ka: (magac, lab, keli) xarriiq maangadeedka uu dhulka ama meere ku dul wareego.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhidid-ka)

2

Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda kasoo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato.

waa la naqliyay ✓

1

dhidid¹: m.l 1. Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda ka soo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato. 2. la-mid: dhididid.

2

dhidid²: m.l (cilmiga naflayda) Dareere qashin ah, oo ka kooban milan biyeysan oo soodhiyam koloraydh, yuuriya yar iyo walxo kale. shaqadiisu waxaa weeye qaboojinta jidhka iyo joogteynta heer kulka naasleyda.

3

dhidid³: f.mg1 (-day, -dday) Nafley qorrax ama xanuun la kululaatay qoyaan dufan leh oogadeeda ka soo yaacid.

waa la naqliyay ✓

1

dhidid¹: m.l Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda ka soo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato.

2

dhidid²: m.l (cilmiga naflayda) Dareere qashin ah, oo ka kooban milan biyeysan oo soodhiyam koloraydh, yuuriya yar iyo walxo kale. shaqadiisu waxaa weeye qaboojinta jidhka iyo joogteynta heer kulka naasleyda.

3

dhidid³: f.mg1 (-day, -dday) Nafley qorrax ama xanuun la kululaatay qoyaan dufan leh oogadeeda ka soo yaacid. m.f.dh, dhididid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): sweat, perspiration

2

dhidid v. sweat, perspire

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) sweat (isweet); perspiration (peris-pereey-shin)

2

dhidid -ay / day: (v) sweat (isweet); perspire (peeris-paayar)

waa la naqliyay ✓

عرق

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiddin) N Commiphora africana (A.Rich.) Engl. Burseraceae.

2

NFD,S? Commiphora myrraha (Nees) Engl. Burseraceae.

3

N Commiphora habessinica (0.Berg.) Engl. Burseraceae.

4

S,N Commiphora tubuk Sprague. Burseraceae.

5

N Commiphora samharensis Schweinf. Burseraceae.

6

NFD Commiphora ellenbeckii Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

Commiphora erythraea 10, C. setulifera 10

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: yumbi.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax meel wada geli; ku wada limmi. Wiilka yar badda ha dhumbin. Dh: muquur.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhumid-da)

2

Wax la waayey noqosho; hallaabid; habaabid; lumid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhun.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hallaabid oo wax la waayay noqosho. Wiilka yari magaalada ma garanayee dhumidda ka ilaali. Dh: hallaabid, lumid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhumi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hallayn oo wax la waayay ka dhigid. Lacagta waan kuu dhiibi lahaaye dhumin baan ka baqayaa. Dh: hallayn, lumin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cunaha marin iyadoo caloosha loo riixayo (cunno, cabitaan iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cunaha marin iyadoo caloosha loo riixayo (cunno, cabitaan iyo wixi lamida). m.f.dh, dhunjin.

waa la naqliyay ✓

v. swallow

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) swallow (iswaaloow) ~ liq, laq

waa la naqliyay ✓

(fal) hunguriga mari oo caloosha u dhaafi. Dh: liq.

waa la naqliyay ✓

1

de: swallow

2

lx: dhunji

3

pd: (dhunjiyey)

4

ps: v2a=

5

key: dhunji

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dhunji.

waa la naqliyay ✓

v. swallow

waa la naqliyay ✓

1

a: dhunji

2

de: swallow

3

lx: dhunxi

4

pd: (dhunxiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: dhunxi

waa la naqliyay ✓

1

(Dhurda-ha)

2

Cayayaan sida gelmiga u yaryar oo surta sameeya.

waa la naqliyay ✓

m.l Cayayaan sida gelmiga u yaryar oo surta sameeya.

waa la naqliyay ✓

m. n. bee ~ small insect species, produces a kind of honey

waa la naqliyay ✓

-dhurdaha: (n) bee fly (biifalaay)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) cayayaan yaryar oo sameeya malab aan ka shinnida ahayn oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaanqanni, sur

2

de: bee ~ small insect sp., produces a kind of honey

3

lx: dhurde

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: dhurde

waa la naqliyay ✓

1

(Dhurid-da)

2

Biyo ama wax la mid ah meel ka shubid oo meel kale ku shubid, iyadoo weel yar (dhure, kd.) la dardara hayo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhur².

waa la naqliyay ✓

v. drain something out completely

waa la naqliyay ✓

1

de: drain s.t. out completely rw: dhur ~ dhuran

2

lx: dhurmi

3

pd: (dhurmiyey)

4

ps: v2a=

5

key: dhurmi

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhulka xaggiisa hoose ee kaydisa nacfiga biyaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhutin-ta)

2

Qof ama nafley kale oo lug la', socodkiisa; heetin; (ama dhitin).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhuti. la-mid: dhitin, dhitis, dhutis.

waa la naqliyay ✓

vl. n. limping, lameness

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) limpness (limp-nes); flabbiness (falaabi-nes)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) lug ka hoombin oo ka laangadhayn. Dh: dhitin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: heeti, muurri

2

de: limping, lameness

3

lx: dhutin

4

pd: (-ta)

5

ps: vn2-f

6

key: dhutin

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhutin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si xoog ah gacanta ugu qabasho. 2. Wax meel ku adkeyn. Tusaale: “Foostada furka ku dhuuji”.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si xoog ah gacanta ugu qabasho. 2. Wax meel ku adkeyn. Tusaale: Foostada furka ku dhuuji. m.f.dh, dhuujin.

waa la naqliyay ✓

v. squeeze, tighten, press

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (n) tighten (taay-ten); make or become tight or tighter ~ giiji. Ex: xariga dhuuji; tighten) the rope

waa la naqliyay ✓

(fal) giiji oo dabacsanaanta ka bi'i. Dh: jiid.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhuuqsan

2

de: squeeze, tighten, press

3

lx: dhuuji

4

pd: (dhuujiyey)

5

ps: v2a=

6

key: dhuuji

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Si tartiib ah oo gaadmo ku jirto u socosho (nafley).

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Si tartiib ah oo gaadmo ku jirto u socosho (nafley). m.f.dh, dhuukin.

waa la naqliyay ✓

v. stalk, tiptoe up on

waa la naqliyay ✓

1

de: stalk, tiptoe up on

2

lx: dhuuki

3

pd: (dhuukiyey)

4

ps: v2a=

5

syn: gaatan

6

key: dhuuki

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuuni-ga)

2

Waxyaalaha la cuno oo oogada nuxrur geliya oo dhan; cunno; oon; dheef.

waa la naqliyay ✓

1

dhuuni¹: m.l 1. Cuntada dadku cuno. 2. Qof cuntada ku mamman.

2

dhuuni²: f.g1 (-nyay, -niday; -nyi) Qof cunnasiin.

waa la naqliyay ✓