Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dhiriq-da)

2

Digada qoyan oo lo'da; faanto; dhabcan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Digo aad u qoyan.

waa la naqliyay ✓

f. n. cattle urine; drips

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) saalada qoyan ee xoolaha, gaar ahaan lo'da.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhabcan, faanto

2

de: cattle urine; drips

3

lx: dhiriq

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f

6

key: dhiriq

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiiq-da)

2

Xoolaha la lisa hayo, inta kol naaska ka soo baxda kolka sacabku xamatuuriyo; toog.

waa la naqliyay ✓

1

dhiiq¹: m.dh 1. Xoolo la lisayo inta hal mar naaska ka soo baxda. 2. In yar oo dareere ah oo hal mar la dhiijiyo.

2

dhiiq²: f.mg1 (-qay, -qday) Naas ibtiis caano ka imaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhiiq¹: m.dh 1. Xoolo la lisayo inta hal mar naaska ka soo baxda. 2. In yar oo dareere ah oo hal mar la dhiijiyo.

2

dhiiq²: f.mg1 (-qay, -qday) Naas ibtiis caano ka imaansho. m.f.dh, dhiiqid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] amount of milk given at one milking

2

dhiiq: v. trickle (of milk); give some milk (of udder)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) caano yar oo hal mar ah naaska laga dhiijiyo.

2

dhiiq: (ereycodeed) lagu tusmeeyo dhawaaq dhuuban oo meel cidhiidhi ah ka soo baxa, sida ka dhuusada.

waa la naqliyay ✓

1

(Diriq-a)

2

Liilammo ama daliigo ad'adag oo xaskusha tuman iyo cawda feeran iyo wixii la mid ah laga reebo oo laga soo dhexsaaro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) Liilammo ama daliigo ad'adag oo xaskusha tuman iyo cawda feeran iyo wixi lamida laga reebo ama laga soo dhex saaro.

waa la naqliyay ✓

m. n. rib (along margin ~ edge of palm leaf)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) miiqa xaasawda ah ee xigga, dhegweynta iyo wixii la mid ah laga soo xigo. Dh: miiq.

waa la naqliyay ✓

1

de: rib (along margin ~ edge of palm leaf) used for braiding mats and making brooms

2

lx: diriq

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: diriq

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo hirqashada. Tusaale: “H. ka dheh”.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhibic¹.

waa la naqliyay ✓

f. n. dot; period, full-stop

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tifiq dhibicda ka roon ama ka badan oo dareere meel ku jira ka soo dhacda. Dh: tifiq.

waa la naqliyay ✓

1

a: dhibic

2

de: dot; period, full-stop

3

lx: dhibiq

4

pd: (-da Pl: dhibqo (/ha))

5

ps: n3-f

6

key: dhibiq

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: dhillis.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhirif-ka)

2

Sida la noqdo ama layska dareemo kolka xumaan lays taarto; dhiidhi; xanaaq; caro; umal.

waa la naqliyay ✓

1

dhirif¹: m.l Caro; xanaaq.

2

dhirif²: f.mg1 (-rfay, -riftay; -rfi) Dhirif dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

dhirif¹: m.l Caro; xanaaq.

2

dhirif²: f.mg1 (-rfay, -riftay; -rfi) Sida la noqda ama layska dareemo marka xumaan lays taarto; dhiidhi; xanaaq; caro; umal. m.f.dh, dhirfid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be ~ get angry

2

dhirif vl. n. anger

waa la naqliyay ✓

1

-dhirfay/dhii rtay: (v) become angry (aan-gari); anger (aan-ger)

2

dhirif -ka: (n) anger (ang-ger); rage (reeyj); fury (fiy / '); wrath (raath); indignation (in-dig-neey-shin) ~ caro, xanaaq, cadho. Ex: wuu dhirfay; he became angry

waa la naqliyay ✓

1

Ira

2

Ire

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cadhoda, qofka marka lagu xad gudbo uu sameeyo. Dh: dhiidhi.

waa la naqliyay ✓

m.l Mugga sacab fidsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-qyo, m.dh) Geed weyn, sal balaran, caleemo yaryar, qori adag, har yar leh oo kooraha, fandhaalada iyo wixi lamida laga qoro. la-mid: bisiq, dhosoq.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabcan-ta)

2

Dhiriqda iyo digada lo'da; faanto.

waa la naqliyay ✓

1

(Faanta-da)

2

Dhiriqda lo'da, kd.; dhabcan.

waa la naqliyay ✓

1

dharab¹: m.l 1. Dhibco yaryar, biyo ah, ka dhasha qabowga habeenkii oo lagu arko cawska, dhirta iyo wixi lamida; sayax; yaxni. 2. Rays aad u qoyan.

2

dharab²: m.l (fiisikis) Qoyaanka ku dul dhaca habeenkii dhulka dushiisa, amase waxyaalaha kale oo dhulka ku yaal ama dul saaran, sida cawska iyo caleemaha, waxaa qabooba oo dhibco noqda oo soo daata uumiga ku jira gibilka hoose ee dhulka korkiisa.

3

dharab³: m.dh 1. Dhiriqda lo'da. 2. la-mid: dhereb.

waa la naqliyay ✓

1

dharabow¹: m.l Cudur cagaha dadka ka gala oo u yeela barar iyo dildillaac oo ka dhasha dhiriqda iyo dhoobada.

2

dharabow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax cudurka dharabowgu cagaha uga dhacay noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, dhiriqowday ama si kale u -gatay) Xero xumaatay, xero kale oo u dhow uga guurid; oodrogasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Yaqyaqsi. 2. Hilib la shiiday oo suugada lagu daro. 3. Meel dhiriq iyo wasakh badan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhiriq lo'aad. 2. Wax aad u badan oo aan cidina wax ka waayeyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhiriq lo'aad aad u qoyan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ilmo si uu u saxaroodo majasaarid. 2. Cariish dhiriq marin.

waa la naqliyay ✓

m.l Cudur cagaha dadka ka gala oo u yeela barar iyo dildillaac oo ka dhasha dhiriqda iyo dhoobada.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) Xero dhiriqowday ama si kale u xumaatay, xero kale oo u dhow uga guurid; oodrogasho. m.f.dh, digarrogasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Yaqyaqsi. 2. Hilib la shiiday oo suugada lagu daro. 3. Meel dhiriq iyo wasakh badan.

waa la naqliyay ✓

/dan/ (n) faanto, dhiriqda lo'da, fardaha iwm.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xiddig yar oo kor u taagan loo na yaqaan Dhiriq.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhiriqda lo'da; xaarka lo'da. Xerada dhabcanka ka gur. Dh: faanto.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weyrax oo dad iyo duunyaba laa. Dh: cadhoo.

2

dharas: (fal) jilic oo gabaw dartii cad aan itaal lahayn yeelo. Dh: dabac.

3

dharas -ka: (magac, lab, keli) cadhada xoolaha kolka ay wax ka cadhaysiiya la kulmaan oo wixii ay arkaanba geeska geliyaan. Dh: weyrax.

4

dharas -ka: (magac, lab, keli) hilib cajil ah oon xoog ku jirin.

5

dharas-ta: (magac, dhedig, keli) meelaha xooluhu galaan uskaga iyo dhiriqda kaa soo raacda. Waar dharasta nala garamar. Dh: uskag.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kelo) dhiiqo dhoobo ah ama dhiriq ah yeelasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhoobo ama dhiriq qoyan oo aan la dhexmari karin. Dhulkii waa wada dhiiqo oo lama marayo. Dh: dhoobo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ka ~» sac, hal ama ri' naasaha ka mari dhiriq ama dhoobo si ayna maqashu u nuugin.

2

faal -ka: (magac, lab, keli) farsamo dadka qaar isticmaalo iyada oo la moodayo in lagu ogaan karo wax jooga oo aan muuqan ama wax soo socda oo la filanayo. Iyada oo aan loo kasayn ayaa tirooyin la isku min guuriyaa, kolkaas oo la isku jarjaro dabadeed na lagu dhiso natiijada male'awaal. Waxa uu leeyahay 36 lix iyo soddon god oo ku kala aroora afarta qaybood oo kala ah maa'i, naari, hawaa'i iyo arliya. Faalku waa labo qaybood oo kala ah. Magiigane iyo Sagaal'aakhiro. Faal ma aha Ilaahay, doqonse wuu ka malaroon yahay. Dh: maryano.

3

faal-ka: (magac, lab, keli) eray ka soo jeeda Af Carbeed (Al fa'lu) oo ka dhigan, wanaag la saadinaayo, wanaag la filaayo. Dh: khayr. Li: shar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhiriqda (saxaro) lo'da ee jilicsan. Lo' barwaaqo joogtaa ugu faanto badan. Dh: dhabcan.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) halbeegga cabbiraadda xaglaha tirigonometiriga iyo heerkulka.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhimrin-ta)

2

Jimic u gelid; u turid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhimri. la-mid: dhimris.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, fududayn oo si debecsan ula dhaqmid; si naxariisi ku jirto ula tacaamulid. Dh: miyirid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhimrin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, si debacsan ula dhaqmid. Dh: dhimrin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhirfid-da)

2

Dhirif qabasho; dhiidhiyid; xanaaqid; dharsid; camashood.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhirif².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaadanwaa xumaan laga dhiidhiyo oo laga gadoodo. dhirfoon: (tilmaame) gadood iyo qaadanwaa la kacsan oo la kardhanaya.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhirfi.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhir-ta)

2

1. Wadajirka geedaha, kuwa yaryar iyo kuwa waaweynba; geedo.

3

2. Geedaha dhadhanka iyo udugga gaarka ah leh oo dadku cunnada ku darsado; dhir magaalo; xawaash.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Wadajirka geedaha, kuwa yaryar iyo kuwa waaweyn. 2. Geedaha dhadhanka iyo udugga gaarka ah leh oo dadku cunnada, cabitaanka iyo wixi lamida ku darsado; dhir-magaalo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Wadajirka geedaha, kuwa yaryar iyo kuwa waaweyn. 2. Geedaha dhadhanka iyo udugga gaarka ah leh oo dadku cunnada, cabitaanka iyo wixi lamida ku darsado; dhir-magaalo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] plants, vegetation, flora, shrubbery, trees, forest; spices

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. plant (palaant): tree (tirii); forest (fores) ~ geedo. 2. spices (ispaays)

waa la naqliyay ✓

1

Alberi

2

Trees

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) noolaha carrada ku baxa ee biyaha la waraabiyo. Dhir ayaan beeray.

waa la naqliyay ✓

1

de: plants, vegetation, flora, shrubbery, trees, forest; spices

2

lx: dhir

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-col

5

syn: geed

6

key: dhir

waa la naqliyay ✓

نبات

waa la naqliyay ✓

1

(Diiq-a)

2

Doorada keeda lab; diyaad lab; diig.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: m.dh 1. Cunto, dhar iyo wixi lamida aan badnayn oo loo geeyo ummul, aroos, qof jirran iyo wixi lamida. 2. Allabbari dad isu keenaan. la-mid: diiqo.

3

diiq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid. m.f.dh, diiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. give charity, give a gift

2

diiq m. n. cock, rooster

3

diiq m. n., loc. cramped place, narrow and uncomfortable position

waa la naqliyay ✓

-a: (n) rooster (ruus-tar); cock (kok); male chicken

waa la naqliyay ✓

1

(I) Gallo;

2

(E) Cock

3

(S) Diiq (S. c. m.; Dig)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal cusub oo aroos ah ama maqaam iyo meel culimo joogto, u gee hadyad waxtar leh. Dh: dhibaadi.

2

diiq-a: (magac, lab, keli) dareen xaalad cidhiidhi ah. Dh: cidhiidhi.

waa la naqliyay ✓

1

(Biriq-da)

2

Gantaal xoog ah oo ololaysa oo daruuraha da'a haya ka timaadda; danab; jac; (ama wiriq).

waa la naqliyay ✓

1

biriq¹: m.dh Gantaal danab ah, xoog badan, wuxuu ku dhaco dila oo ka dhasha isku dhac daruuro marka roob da'ayo. la-mid: wiriq.

2

biriq²: f.mg1 (-rqay, -riqday; -rqi) Iftiin yar oo muuqday dhaqso u qarsoomid.

waa la naqliyay ✓

1

biriq¹: m.dh Gantaal danab ah, xoog badan, wuxuu ku dhaco dila oo ka dhasha isku dhac daruuro marka roob da'ayo. la-mid: wiriq.

2

biriq²: f.mg1 (-rqay, -riqday; -rqi) Iftiin yar oo muuqday dhaqso u qarsoomid. m.f.dh, birqid.

waa la naqliyay ✓

f. n. lightning, thunderbolt

waa la naqliyay ✓

-da: (n) thunderbolt (than dher boolt); a flash of lightning ~ wiriq

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg bidhiq.

waa la naqliyay ✓

1

de: lightning, thunderbolt

2

lx: biriq

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f

5

key: biriq

waa la naqliyay ✓

برق

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) dadka xididdadiisa mid ka mid ah. Dh: iriq.

2

ciriq-a: (magac, lab, keli) lakabyada isa saaran ee raadraaca dhulka laga baadhayo biyaha, macdanta iyo wixii la mid ah.

3

ciriq-a: (magac, lab, keli) waa halka laba xubnood isugu yimaadaan ama riciraha lafuhu ku qaybsamaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheri-ga)

2

Weel dhoobo ah oo cunnada lagu karsado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Weel dhobo ah oo wax lagu karsado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Weel dhobo ah oo wax lagu karsado.

waa la naqliyay ✓

m. n. clay vessel, earthenware cooking pot

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) cooking pot (paat); cooking vessel ~ digsi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) weelka raashinka lagu karsado. Dheriga karka kulayl baa ka keena.

waa la naqliyay ✓

1

de: clay vessel, earthenware cooking pot

2

lx: dheri

3

pd: (-ga Pl: dheryo (/ha))

4

ps: n3-m

5

key: dheri

waa la naqliyay ✓

1

(Dhibi-da)

2

Kaadida awrta qooqani isku sayriso oo habeedda madow ku noqota (ama dhebi).

waa la naqliyay ✓

m.dh Madowga maraqsaarka awrta qooqan ka muuqda kana samaysma kaadi uu isku sayray. la-mid: dhebi².

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): urine of male camel in rut which soils its backside

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) awrka qooqan kaadida uu isku seydho ee habeedda ku noqota. Dhibida awrka iska eeg yey ku marine. Dh: dhebi.

2

dhibi-da: (magac, dhedig, keli) madaw geela kaga dhasha margaagga oo uu dhidid keeno. dhibib -ka: (magac, lab, keli) sida uu noqdo qofka uu oogadiisa dhiig badani ka baxo. Dh: dhibiibi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhibidhiso

2

de: urine of male camel in rut which soils its backside

3

lx: dhibi

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f-mass

6

key: dhibi

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax la dhacay badbaadin. 2. (f.g) Ilmo dhicis ah dhalid. 3. (f.mg) Ka dh.: cid wax ka daaficid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax la dhacay badbaadin. 2. (f.g) Ilmo dhicis ah dhalid. 3. (f.mg) Ka dh.: cid wax ka daaficid. m.f.dh, dhicin¹.

waa la naqliyay ✓

1

v. make something happen ~ occur; cause to fall ~ befall

2

dhici: v. miscarry, give birth prematurely, abort; stop

waa la naqliyay ✓