Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dhirindhirin-ta)

2

1. Qodax ama waxyaalo kale, si aayar ah oo farsamo badan, oogada uga soo bixin.

3

2. (ku soo dhirindhirin) si miyir iyo farsamo badan qof wax uga soo saarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhirindhiri.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel adag galay, aayar uga soo saarid. Dh: dharaandhirin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1 . Meel qodaxi ku jirto si tartiib ah uga saarid. 2. Arrin si siyaasad iyo degganaan leh ciriir uga saarid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Meel qodaxi ku jirto si tartiib ah uga saarid. 2. Arrin si siyaasad iyo degganaan leh ciriir uga saarid. m.f.dh, dhirindhirin.

waa la naqliyay ✓

v. carefully remove a thorn ~ other object from the body

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) move something slowly and carefully

waa la naqliyay ✓

(fal) wax meel adag galay, aayar uga soo saar.

waa la naqliyay ✓

1

de: carefully remove a thorn ~ other object from the body

2

lx: dhirindhiri

3

pd: (dhirindhiriyey)

4

ps: v2a=

5

key: dhirindhiri

waa la naqliyay ✓

1

(Dhirindhir-ka)

2

Geed dhirta caanaha leh kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed-quwaax ay raxanreebta isku bah yihiin oo leh qodax dhumuc weyn oo dheer iyo dheecaan dhammaajo ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. tree species, that produces latex

waa la naqliyay ✓

[DERINDIR, DERINDER] Commiphora tubuk 10, C. sp.aff. Gillett et al 2260? 10, Euphorbia cuneata 37, E. matabelensis 30

waa la naqliyay ✓

1

(Dirindir) All. Som. Euphorbia cuneata Vahl. Euphorbiaceae.

2

C Euphorbia sp. aff. E. matabelensis Pax. Euphorbiaceae.

3

N Euphorbia sp. aff. E. monacantha Pax. Euphorbiaceae.

4

C Commiphora gracilispina Gillet. Burseraceae.

5

C Commiphora ellenbeckii Engl. Burseraceae.

6

C Commiphora kua (J.F.Royle) Vollesen. Burseraceae.

7

C Commiphora tubuk Sprague. Burseraceae.

8

N Fagonia bruguieri DC. Zygophyllaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka:: (n) name of a plant ~ magac geed

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed xooluhu cunaan oo caanihiisu canjo noqdaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: tree sp., that produces latex

2

lx: dhirindhir

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: dhirindhir

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel ku mudan kolba dhan u dhaqaajin si uu u soo baxo oo aayar u siibid. Qodaxda dharaandhirin ayaa lagu saaraa. Dh: dhiraandhirrin.

waa la naqliyay ✓

1

dhiidhiin¹: m.dh Kur ka samaysanta ciidda bacaddada.

2

dhiidhiin²: m.dh Maqal ari aad u bar yar oo dhalatay iyadoon bila-dhammaysan.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax meel ku mudan ama sollo adag ku jira kolba dhan u dhaqaaji si uu u soo baxo. Fartaada oo rako gasha lama gundhiyee waa la dhiraandhirriyaa. Dh: dhiraandhirri.

waa la naqliyay ✓

(Dirindir-ad). C Suaeda sp. Chenopodiaceae.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bay, -btay) Fadhi luguhu u fidsanyihiin fariisasho (qof).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax badan kolba hal cid u fidin oo siin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) caterpillar (kata-pilar) ~ diirdiir

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg diir.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fandharid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhididin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiidhiyid-da)

2

Xanaaqid; camashood; dhirfid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhiidhi4. la-mid: dhiidhi¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaadanwaa wax laga biyadiido oo kacdoon la sameeyo. Dh: gadood.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badan dabka saarsaarid oo qabawga ka bi'in. waxqabad diirdiirran: (tilmaame) mid firfircoon oo leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: garangarin.

waa la naqliyay ✓

roll

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhiidhiibi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) si dhidhibah u fadhiisin; si xushmad leh u fadhiisin.

waa la naqliyay ✓

roll

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) tiixtiix wax qoyani uu kolba hal mar dhibic soo daayo. Dawada indhaha dhibicdhibic isha ugu tiixi.

2

dhibicdhibic: (tilmaame) maro ama wax kale oo caarcaar leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhibiqdhibiq-da)

2

Dheeldheel, cayaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Fal aan laga fiirsan. la-mid: dhubuqdhubuq.

waa la naqliyay ✓

f. n. playful conversation, banter

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) di'id aan isdaba joog ahayn oo kolba tifiq u soo dhacda. Shimbiruhur waxay ka cabbaan dhibiqdhibiqda haamaha biyaha. Dh: tifiqtifiq.

waa la naqliyay ✓

1

de: playful conversation, banter

2

lx: dhibiqdhibiq

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f

5

key: dhibiqdhibiq

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lafo yaryar oo kala goysyada laabatooyinka dhexdooda ku yaal siiba kuwa cumaacumta oo carjawda ah. shiriye: magac loo baxsho wiil la filayo in uu noqdo mid dadka ururiya oo shiriya.

waa la naqliyay ✓

(Dirindir-haus) C Commiphora gracilispina Gillett. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Shiraanshirix-a)

2

Shirix.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Lafo yaryar oo carjaw ah oo kala goysyada addimada iyo cumaacumta cagta ku yaal.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] tarsus, bones of the instep

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) lafo yaryar oo carjaw leh oo kalaggoysyada addimaha ku yaal siiba cumaacunta cagta; badanaa waa magac kooxeed. Dh: shirix.

waa la naqliyay ✓

1

de: tarsus, bones of the instep

2

initial: s

3

lx: shiraanshirix

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m-cmp

6

key: shiraanshirix

waa la naqliyay ✓

m.l Isku taagidda faraha lugaha iyaada oo cirbaha kor loo qaadaayo. la-mid: cirbadhiib.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: dhididi.

waa la naqliyay ✓

v.caus: make someone sweat; have someone work hard; tire out

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. sweat; have s.o. work hard; tire out

2

lx: dhididsii

3

pd: (dhididsiiyey)

4

ps: v2a=caus

5

key: dhididsii

waa la naqliyay ✓

1

de: annoyance

2

hm: 1

3

lx: dhiidhi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: dhiidhi_1

waa la naqliyay ✓

1

de: be angry, get annoyed, lose one's temper Alt sp: dhiidhdhi

2

hm: 2

3

lx: dhiidhi

4

pd: (dhiidhiyay / dhiidhiday)

5

ps: v1=intr

6

key: dhiidhi_2

waa la naqliyay ✓

1

a: dhooqo ~ dhiiqo {N}

2

de: mud, muddy soil

3

hm: 3

4

lx: dhiidhi

5

pd: (-ga)

6

ps: n-m-mass

7

key: dhiidhi_3

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. la-mid: dhiigsiis. eeg dhiigsii. 2. Dhiig ku shubid.

waa la naqliyay ✓

vl. n., [compound] blood donation

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) blood donation ~ dhiig bixin

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel jidha ah, dhiig ka yaacin. Dh: dhiijin.

2

dhiigsiin -ta: (magac, dhedig, keli) cid dhiig u shubid oo siin.

waa la naqliyay ✓

1

a: dhiigsiis (ka) [vn2a-m]

2

de: blood donation

3

lx: dhiigsiin

4

pd: (-ta)

5

ps: vn1-f-cmp

6

key: dhiigsiin

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof aan diinta inteeda badan ku dhaqmin. Raage waa nin diindaran.

waa la naqliyay ✓

1

(Dirirsiin-ta)

2

Dirir ku boorrin ama ku guubaabin; dagaalgelin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dirirsii.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dagaal gelin. Dh: dagaallansiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fandharid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: fandharid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: garangari.

waa la naqliyay ✓

1

(Hindhisid-da)

2

Hindhiso ka imaansho, sii deyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hindhis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hindhiso soo dayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) 'dhagax' shiididda lafteeda.

2

shiidniin -ka: (magac, lab, keli) 'biyo' shiididda lafteeda.

3

shiidniin ka: (magac, lab, keli) shiiditaan: dhagxin.

waa la naqliyay ✓

1

(Shintirin-ta)

2

(wax u) maalmo ama bilo ama guyaal tirin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg shintiri. la-mid: shintiris.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) u-wax maalmo ama bilo ama guyaal u tirin, shintiris. U shintirin uma baahna geelu.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhaadhici. la-mid: dhaadhicis.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel sare yaal hoos u daadejin. Dh: daadejin.

2

dhaadhicin -ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) xog ay tahay in loo sheego, cid kale, ka raaridid oo garansiin.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] incubator

waa la naqliyay ✓

1

de: incubator

2

lx: dhaldiirin

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f-cmp

5

key: dhaldiirin

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhadhamin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto ama cabbitaan, carrabkaaga ku dareemid dhandhanka ay leeyihiin. Dh: dhadhamin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhadhamin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) carrabka saarid oo dhandhankiisa sii macaansasho. Dh: dhadhamin.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bcay, -bacday; -bici) Gobo'layn; tifqid. la-mid: dhibdhibac.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dareere indhaha ama dhegaha lagu daaweeyo oo dhibicdhibic loo qaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhibdhicid-da)

2

Dibudhicid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Dhibi isku sayrin (rati qooqan ama dagaal maaggan). la-mid: dhebidhiso, dhebiliso, dhibiliso.

waa la naqliyay ✓

v. urinate and soil its backside (of a male camel in rut)

waa la naqliyay ✓

1

de: urinate and soil its backside (of a male camel in rut)

2

lx: dhibidhiso

3

nt: dhibidhisad (ka) [vn2-m], dhibidhisasho [vn6-f]

4

pd: (dhibidhistay)

5

ps: v3b=

6

key: dhibidhiso

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhacdhicid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kolba dhan u dullaamid oo sidii qof sakhraansan u duulduulid. Sakhraannimada ayaa dhicdhicidda ugu wacan. Dh: duulduulid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof fadhiya, luga fidin.

waa la naqliyay ✓

(fal) si xushmad leh u fadhiisi oo lugaha inta la fidiyo la isdulsaaro. Dh: dhidhiibi. dhiidhiibid -da: (magac, dhedig, keli) si dhiidhiib ah u fadhiisasho, lugaha is dulsaarid oo dabada u fadhiisasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daawo beeraha iyo xoolaha cayayaanka lagaga buufiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiidhiiya-da)

2

Cayayaan madaxa iyo qaarka hore wax adag oo kurtummo yaryar lihi kaga rogan yihiin oo aan baalal lahayn oo qaar danbe oo buuran oo jiidan leh; xaabley; uxu.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Cayayaan madaxa iyo qaarka hore qolof adag oo kurtummo lihi kaga roganyihiin oo aan baalal lahayn oo qaar dambe oo buuran leh; xabley.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] insect species

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cayayaan madaxa iyo qaarka hore qolof adag iyo kurtimo yaryar ku leh oo aan baalal lahayn. Dh: uxu.

waa la naqliyay ✓

1

de: insect sp.

2

lx: dhiidhiiyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: dhiidhiiyo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: liinbixid.

waa la naqliyay ✓