dhinacyayn

m.dh la-mid: dhaaclayn.

(Dhaaclayn-ta)

Dhaacle ka dhigid; si dhacle ah u samayn.

m.f.dh eeg dhaaclee. la-mid: dhaalcayn, dhaclayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaacle ka dhigid; sida dhaaclaha u samayn. Dh: dhaclayn.

Row

f.mg2 (-yeeyay, -yaysay) 1. Wax socda hal dhan ka marid. 2. Ra'yigiisa bedbeddelid (qof).

v. turn from side to side

(fal) dhan walba ka mar oo hareeraha ka soco. Dh: hareeree.

de: turn from side to side

lx: dhinacyee

pd: (dhinacyeeyey)

ps: v2b=

key: dhinacyee

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhagax la dhacid. Dh: dhagxin.

m.f.dh eeg dhibaatee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhibaato gaadhsiin. Dh: dhibid.

m.f.dh la-mid: diiqalyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) 'beer' shinni ku ridid; shinniyays.

m.f.dh eeg deridhacyee.

m.f.dh eeg dhakaaryee.

-ka: (magac, lab, keli) caleen cagaaran oo geelu aad u jecel yahay oo geedaha waaweyn ka dul baxda oo midab iyo muuqaalba geedka kale ka duwan. Dh: qadaw, hiddagalo.

m.dh la-mid: dharbaaxid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dharbaaxo ku dhifasho.

-da: (magac, dhedig, keli) dhinac keliya ka isticmaalid; mar walba xag keliya ka joogsasho.

-ta: (n) the act of charging, suing or complaining ~ eedayn

-ta: (magac, dhedig, keli) ashtako labo dhinac is dacweeyaan.

(Dhabayn-ta)

Dhab ka dhigid.

m.f.dh eeg dhabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) kaftanka ka saarid oo run ka dhigid; dheeldheel dhab ka dhigid.

(Dhacaan-ka)

Biyabbiyood layiig ah ama jilicsan oo oogada nafleyda (sankunneefle, dhir) ku jira, badanaana meelihii wax ka gaaraan ka yimaada: (ama dheecaan).

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan¹.

dhacaan²: m.l (baayoloji) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. la-mid: dheecaan².

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan.

dhacaan²: m.l (baay.) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. m.f.dh, dhacaamid. la-mid: dheecaan.

m. n., [collective] liquid, fluid, moisture; sap; serum

dhacaan v. secrete sap, enzyme, fluid ~ pus (of a plant, wound, etc.)

-ka: (n) secretion (si-kirii-shiri); sap (saap); fluid (fulu-widh) ~ dheecaan

dhacaan:- dhacaamay / dhacaantay: (v) secrete (se-kiriit); sap (saap); exude (eg-zuudh)

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Biyo iyo wixi lamida wax heerkay joogeen hoos uga dhacay ahaansho. 2. Daawo, fiiso, iyo wixi lamida wax waqtigii loogu talaggalay dhaafay ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Biyo iyo wixi lamida wax heerkay joogeen hoos uga dhacay ahaansho. 2. Daawo, fiiso, iyo wixi lamida wax waqtigii loogu talaggalay dhaafay ahaansho. m.f.dh, dhacsanaan.

der. [adjective] knocked down, fallen, lowered; expired

(tilmaame) taariikhtii in lagu isticmaalo ahayd, dhammaatay oo khaayis ah.

dhacsan: (tilmaame) wax meel ka soo dhacay oo dhulka yaal. Dh: daadsan.

de: knocked down, fallen, lowered; expired

lx: dhacsan

pd: (dhacsanaa)

ps: adj-der

key: dhacsan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax halkii loogu tala galay gaadhsiin oo wax aan waxba ka dhinnayn ka dhigid. Dhammaynta mashruuca inyar ayaa ka hadhay. Dh: buuxin, dhammayn.

dhamayn -ta: (magac, dhedig, keli) idlayn oo wax aan waxba ka oollin ka dhigid. Dh: dhammayn.

1. Dhadhanka cusbada leh.

2. (Dhanaan-ka) Dhadhanka cusbada.

dhanaan¹: m.l Dhadhan aan macaanayn, kharaarayn, carrabku uusan jeclaysan oo laga helo cusbada, liinta iyo wixi lamida.

dhanaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax dhadhan cusbo leh noqosho.

dhanaan³: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhadhan cusbo yeelasho.

m.l Dhadhan aan macaanayn, kharaarayn, carrabku uusan jeclaysan oo laga helo cusbada, liinta iyo wixi lamida.

m. n., [abstract] (adj.): tartness, acrid ~ salty flavor; tart, sour, salty

-ka: (n) 1. sour (saawar) taste; salty taste ~ mayac. Ex: caano dhanaan ah: sour milk. 2. (adj) salty (soolti); something containing, or seasoned with salt. 3. tasting like lemons

-ka: (magac, lab, keli) dhadhanka cusbadu ama ciirtu leedahay oo kale. Dhanaan baan la cabbi kari waayey caanihii.

de: tartness, acrid ~ salty flavor; [atr.] tart, sour, salty

lx: dhanaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-abs

key: dhanaan

مَرَارَةَ، عُفُوصِةَ، حَرْوَةَ

(Dharayn-ta)

Dhar u yeelid, u xirid; hubayn.

m.f.dh eeg dharee.

[DASEYN] Commiphora sec. Opobalsames sp = Kuchar 16231 01

-ka: (magac, lab, keli) geed la bah ah dhiddink aiyo xagarka oo leh budhuq la faqdo.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel dheer jira meel aan fogayn keenid.

dhawayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof meel dheer ka yimid ama martabo leh si tixgelin iyo kalkacal ku jiro u istiqbaalid oo farxad ku qaabilid. Walaalkay soo dhawayn fiican ayaan kala kulmay. Dh: tarxiib.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo, shilin ama dulin kale, ka daawayn.

-ka: (magac, lab, keli) geed la dulsaaro saan oo geela milixda loogu dhigo ama qabaalka adhiga carrada lagu siiyo.

(Dhigayn-ta)

Dhigo u yeelid.

m.f.dh eeg dhigee.

-ta: (magac, dhedig, keli) guri dhigo u yeelid.

m.dh la-mid: jidhaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) bohol af ballaadhan oo biyaqabatin ah oo daadku qodo oo xooluhu ka cabbaan. Dhijaanta lo'da ka waraabi. Dh: jidhaan. Wa: dhijaamo.

(adj) 1. become dead (dheedh)', died; deceased (di-siist); passed away 2. junk (jangk)- useless (yuuslis)', worthless; scrap

(Dhirayn-ta)

1. Dhul aan dhir lahayn oo geedo lagu abuuro; dhir u yeelid, ku tallaalid.

2. Dhir udgoon cunnada ku darid; geedeyn.

m.f.dh eeg dhiree.

-ta: (n) forestation (foores-tey-shin)', afforestation

-ta: (magac, dhedig, keli) meel, geedo ka beer.

(Dhitayn-ta)

Dhito ka dhigid; kaydin; dhigid.

m.f.dh eeg dhitee. la-mid: dhitays.

-ta: (magac, dhedig, keli) subag kolba inta malintii ay ciirtu dhasho meel ku kaydin. Dh: kaydin.

dhitayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax fudfud ah kolba dhito ridid ama meel dhigid.

m.f.dh eeg dinnee.

-ta: (magac, dhedig, keli) sida bisadda iska dhigid ama u dhaqmid. Dh: bisadayn.

(Hinaaya-da)

Uurkutaallo.

m.dh Uurkutaallo.

f. n., [abstract] bitterness, grief

-da: (magac, dhedig, keli) wax hore la isku gaadhsiiyey xasuusta iyo caloosha ku haynta aan saamaxaada lahayn. Dh: uurkutaallo, caloolxumo.

de: bitterness, grief

lx: hinaayo

pd: (/da)

ps: n6-f-abs

key: hinaayo

m.f.dh eeg shacee. la-mid: shacays.

(Dacayayn-ta)

Dacayid.

m.dh la-mid: dacayid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dacayda hoose ama gafuurka hoose ka xidhid. Hashu hadday ilmadiido dacayayn ayaa lagu oggolaysiiyaa.

m.f.dh eeg danabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax danab ridaya, ka yeelid. Birlabta ayaa kaalin weyn ku leh danabaynta.

danabayn -ta: (magac, dhedig, keli) walxaha aan lahayn danab, danab u yeelid. Walxuhu way u kala nugul yihiin danabaynta.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaab awrtu u dagaallanto oo awrku intuu geliyo luqunta awrka kale qoortiisa iyo jilibkiisa inta u dhaxaysa shafkana dhulka dhigo.

(Dhabbayn-ta)

1. Dhabbe marid; qoodayn; socod.

2. Dhabbe ka dhigid.

3. Habka xaskusha loo tumo qaarkiisa danbe: waa tumidda labaad oo ku xigta god ka soo bixinta, oo laga dhigo wax xallefsan, oo kolka qorraxda lagu waro durba engega.

m.f.dh eeg dhabbee.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel aan jid ahayn daw la maro ka bannayn. Dh: waddayn, jidayn.

(Dhacnaan-ta)

Qof la dhacay ama dhacan ahaan.

m.f.dh eeg dhacan³. la-mid: dhacnaansho.

f. n., [abstract] state of having been robbed

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhacan ahaan. Ninku dhacnaan ayuu ka cabanayaa.

de: state of having been robbed

lx: dhacnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: dhacnaan

(Dhammayn-ta)

Wax ka maqnaa ku darid; ebyid; dhammaystirid.

m.f.dh eeg dhammee. la-mid: dhammays.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax idlaaday ama soo dhamaystirmay ka dhigid. Dh: dhamayn.

m.f.dh eeg dhaqlee. la-mid: dhaqlays.

(Dharkayn-ka)

Geed aad u dheeraada oo caano leh; alwaax wanaagsan oo jilicsan buu lee yahay.

m.l (dharkayn/-nno, m.dh) Geed dheer, cananna kulul leh, loox wanaagsan laga samayn karo.

m.l (-nno, m.dh) Geed dheer, cananna kulul leh, loox wanaagsan laga samayn karo.

m. n. tall tree species, good for pliable timber