dhinacayn

m.f.dh eeg dhibaatee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhibaato gaadhsiin. Dh: dhibid.

-ta: (magac, dhedig, keli) maskaxgeelkalabbax: jirjirroole.

(Dacayn-ta)

Biyo dac ah ku bi'in; biyo miir ah oo deggan qasid oo dac ka dhigid.

m.f.dh eeg dacee.

vl. n. state of overflowing, making water dirty

-ta: (magac, dhedig, keli) ceelka iyo darka inta u dhaxaysa biyo ku daadaadin. dacaynaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax dacayda ka xidhan ahaan. Awrka dacaynaanta ha ku deyne ka fur.

cf: dac, dacee

de: state of overflowing, making water dirty

lx: dacayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: dacayn

1. La dhacay; xoolihii laga qaaday.

2. (Dhacan-ta) Ood weyn oo xeryaha afka laga saaro; oodafo; jiitin; oodrogo; buuxsin.

dhacan¹: m.dh (-cmo, m.l) Ood weyn oo xeryaha afka laga saaro; oodafo; jiitin; oodrogo; buuxsin.

dhacan²: f.mg1 (-cmay, -cantay; -cmi) La dhacay; xoolihii laga qaaday.

dhacan³: f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Qof la dhacay ahaansho.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Qof la dhacay ahaansho. m.f.dh, dhacnaan.

der. [adjective] robbed, looted

dhacan [feminine] n. corral closure, gate; cut tree used as a shelter

-dhacnaa / dhacnay: (adj) robbed (robbidh)

(tilmaame) qof wixiisii la qaatay oo xoog lagu boobay.

dhacan-ta: (magac, dhedig, keli) oodda lagu guro kadinka ama lagu oodo. Dhacani dhaxan ma celiso.

(Dhinac-a)

Barbar; doc; gees; baal; xag.

m.l (-cyo, m.dh) 1. Doc; gees. 2. Hilib feero ah. 3. La dh. ah: cid, cid kale taageersan.

m.l (-cyo, m.dh) 1. Doc; gees. 2. Hilib feero ah. 3. La dh. ah: cid, cid kale taageersan.

Side, Lateral

m. n., loc. side; direction

dhinac m. n. concerning, related to

-a: 1. side (saaydh) ~ hareer, daraf. Ex: dhinaca bidix; left side. 2. direction (di-rek-shin). Ex. dhinacee u socotaa? In which direction are you going?

dhinaca ku haya: (adj) adjacent (a-jey-sent); close to; lying near —dhinaca koonfureed: southbound (sawth-bawndh) ~ koofur u socda.

Lato, parte

Side; part

-a: (magac, lab, keli) barbar, dhan, baal, xag. Dhinaca aad iga jirtuu, qalbigu ii jiidayaa.

(Nacayn-ta)

Si nac ku jiro, wax u yeelid; colaadin.

m.f.dh eeg nacee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xumaan ku fogayn.

(Dhabayn-ta)

Dhab ka dhigid.

m.f.dh eeg dhabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) kaftanka ka saarid oo run ka dhigid; dheeldheel dhab ka dhigid.

(Dhacaan-ka)

Biyabbiyood layiig ah ama jilicsan oo oogada nafleyda (sankunneefle, dhir) ku jira, badanaana meelihii wax ka gaaraan ka yimaada: (ama dheecaan).

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan¹.

dhacaan²: m.l (baayoloji) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. la-mid: dheecaan².

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan.

dhacaan²: m.l (baay.) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. m.f.dh, dhacaamid. la-mid: dheecaan.

m. n., [collective] liquid, fluid, moisture; sap; serum

dhacaan v. secrete sap, enzyme, fluid ~ pus (of a plant, wound, etc.)

-ka: (n) secretion (si-kirii-shiri); sap (saap); fluid (fulu-widh) ~ dheecaan

dhacaan:- dhacaamay / dhacaantay: (v) secrete (se-kiriit); sap (saap); exude (eg-zuudh)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax halkii loogu tala galay gaadhsiin oo wax aan waxba ka dhinnayn ka dhigid. Dhammaynta mashruuca inyar ayaa ka hadhay. Dh: buuxin, dhammayn.

dhamayn -ta: (magac, dhedig, keli) idlayn oo wax aan waxba ka oollin ka dhigid. Dh: dhammayn.

1. Dhadhanka cusbada leh.

2. (Dhanaan-ka) Dhadhanka cusbada.

dhanaan¹: m.l Dhadhan aan macaanayn, kharaarayn, carrabku uusan jeclaysan oo laga helo cusbada, liinta iyo wixi lamida.

dhanaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax dhadhan cusbo leh noqosho.

dhanaan³: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhadhan cusbo yeelasho.

m.l Dhadhan aan macaanayn, kharaarayn, carrabku uusan jeclaysan oo laga helo cusbada, liinta iyo wixi lamida.

m. n., [abstract] (adj.): tartness, acrid ~ salty flavor; tart, sour, salty

-ka: (n) 1. sour (saawar) taste; salty taste ~ mayac. Ex: caano dhanaan ah: sour milk. 2. (adj) salty (soolti); something containing, or seasoned with salt. 3. tasting like lemons

-ka: (magac, lab, keli) dhadhanka cusbadu ama ciirtu leedahay oo kale. Dhanaan baan la cabbi kari waayey caanihii.

de: tartness, acrid ~ salty flavor; [atr.] tart, sour, salty

lx: dhanaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-abs

key: dhanaan

مَرَارَةَ، عُفُوصِةَ، حَرْوَةَ

(Dharayn-ta)

Dhar u yeelid, u xirid; hubayn.

m.f.dh eeg dharee.

[DASEYN] Commiphora sec. Opobalsames sp = Kuchar 16231 01

-ka: (magac, lab, keli) geed la bah ah dhiddink aiyo xagarka oo leh budhuq la faqdo.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel dheer jira meel aan fogayn keenid.

dhawayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof meel dheer ka yimid ama martabo leh si tixgelin iyo kalkacal ku jiro u istiqbaalid oo farxad ku qaabilid. Walaalkay soo dhawayn fiican ayaan kala kulmay. Dh: tarxiib.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo, shilin ama dulin kale, ka daawayn.

-ka: (magac, lab, keli) geed la dulsaaro saan oo geela milixda loogu dhigo ama qabaalka adhiga carrada lagu siiyo.

(Dhigayn-ta)

Dhigo u yeelid.

m.f.dh eeg dhigee.

-ta: (magac, dhedig, keli) guri dhigo u yeelid.

m.dh la-mid: jidhaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) bohol af ballaadhan oo biyaqabatin ah oo daadku qodo oo xooluhu ka cabbaan. Dhijaanta lo'da ka waraabi. Dh: jidhaan. Wa: dhijaamo.

(adj) 1. become dead (dheedh)', died; deceased (di-siist); passed away 2. junk (jangk)- useless (yuuslis)', worthless; scrap

(Dhirayn-ta)

1. Dhul aan dhir lahayn oo geedo lagu abuuro; dhir u yeelid, ku tallaalid.

2. Dhir udgoon cunnada ku darid; geedeyn.

m.f.dh eeg dhiree.

-ta: (n) forestation (foores-tey-shin)', afforestation

-ta: (magac, dhedig, keli) meel, geedo ka beer.

(Dhitayn-ta)

Dhito ka dhigid; kaydin; dhigid.

m.f.dh eeg dhitee. la-mid: dhitays.

-ta: (magac, dhedig, keli) subag kolba inta malintii ay ciirtu dhasho meel ku kaydin. Dh: kaydin.

dhitayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax fudfud ah kolba dhito ridid ama meel dhigid.

m.f.dh eeg dinnee.

-ta: (magac, dhedig, keli) sida bisadda iska dhigid ama u dhaqmid. Dh: bisadayn.

(Hinaaya-da)

Uurkutaallo.

m.dh Uurkutaallo.

f. n., [abstract] bitterness, grief

-da: (magac, dhedig, keli) wax hore la isku gaadhsiiyey xasuusta iyo caloosha ku haynta aan saamaxaada lahayn. Dh: uurkutaallo, caloolxumo.

de: bitterness, grief

lx: hinaayo

pd: (/da)

ps: n6-f-abs

key: hinaayo

m.f.dh eeg shacee. la-mid: shacays.

m.f.dh eeg danabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax danab ridaya, ka yeelid. Birlabta ayaa kaalin weyn ku leh danabaynta.

danabayn -ta: (magac, dhedig, keli) walxaha aan lahayn danab, danab u yeelid. Walxuhu way u kala nugul yihiin danabaynta.

m.dh la-mid: dhaaclayn.

(Dhignaan-ta)

Wax dhigan ahaansho; dhigniin.

m.f.dh eeg dhigan². la-mid: dhignaansho.

f. n., [abstract] state of being put down ~ written

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qoran ahaan. Dhignaanta Farsoomaalidu waxay hirgashay 1972kii. Dh: qornaan.

dhignaan-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel iska yaal oo gacan lagu hayn ahaan. Qoriga dhignaantaa u daa. Dh: oolnaan.

de: state of being put down ~ written

lx: dhignaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dhignaan

m.f.dh eeg dhilan². la-mid: dhilnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax diiran ahaansho. Dhilnaan baa muuska lagu cunaa. Dh: fiiqnaan.

de: side; direction With possessive pronouns

hm: 1

lx: dhinac

pd: (-a)

ps: n2a-m-loc

xe: daaf, doc, gees

xv: dhanac ~ dhinic

key: dhinac_1

de: concerning, related to Lit: from the side of

hm: 2

lx: dhinac

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: dhinac_2

f.g2 (-ceeyay, -caysay) Dhinac marid ama xigid.

v. pass beside, be beside

(adv) which side? which direction? ~ dhinicee, dhankee, xaggee. Ex: dhinacee buu aaday?to which side (in which direction) did he go?

(fal) mar walba dhan keliya ka joogso ama ka isticmaal. Dh: barbaree.

de: pass beside, be beside

lx: dhinacee

pd: (dhinaceeyey)

ps: v2b=

key: dhinacee

-ga: (magac, lab, keli) baal ka socod ama cidhif ka joogid. Dh: baalka, marid. Li: dhexgalid.

(Dhinnaan-ta)

Wax ka maqnaan; qabyo ahaan; dhimmanaan.

m.dh la-mid: dhimmanaan.

f. n., [abstract] incompleteness, deficiency

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhiman ahaan ama inqanaan. Dh: inqanaan, naaqusnaan.

dhinnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax dhiman oon buuxin ahaan. Dh: inqanaan.

de: incompleteness, deficiency

lx: dhinnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dhinnaan