Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

dhikil¹: m.l 1. (-lo, m.l) Haruub yar oo caanaha lagu maalo. 2. Nooc cawska ka mid ah.

2

dhikil²: m.dh (-llo, m.dh) Dhiil yar oo carruurta caanaha loogu shubo.

waa la naqliyay ✓

name-m small, short and weak

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc tigaadda ka mid ah oo meelaha biyafadhiisinnada ah ka baxa. Dikhil iyo goonbaa is qabsaday beertii.

2

dhikil-sha: (magac, dhedig, keli) labada xiniinyood ee labka middood. Dh: xiniin.

waa la naqliyay ✓

name-f small, short and weak

waa la naqliyay ✓

1

(Dhii-sha)

2

Weel la tolo ama geedaha laga qoro oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

dhiil¹: m.l (-lal, m.l) Haruubka dhiisha lagu daboolo.

2

dhiil²: m.dh (-lo, m.l) Weel tolay ah, sidde iyo aabur leh, aagaanta ka yar oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Weel tolay ah, sidde iyo aabur leh, aagaanta ka yar oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

f. n. milk-vessel of woven plant-fiber ~ wood

waa la naqliyay ✓

-dhiisha: (n) milk container used by the nomadic people

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hadhuub roon oo lagu maalo xoolaha. Dhiilka ku soo lis geela. Dh: bidhe, furqordi, marke.

2

dhiil-ka: (magac, lab, keli) furka dhiisha lagu daboolo. Nin dhiil dhami jiray dhiilkeedu ma deeqo. Dh: buqul.

3

dhiil -sha: (magac, dhedig, keli) weel dabool leh oo caano ama biyo lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk-vessel of woven plant-fiber ~ wood

2

lx: dhiil

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: dhiil

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fal ama cibaado la gudanayay, sharci ahaan sax noqonwaa.

2

bur -ka: (magac, lab, keli) qamaddi budo laga dhigay cuntooyin badan oo kala duwan laga samayo. Dh: daqiiq.

3

bur -ka: (magac, lab, keli) caska dareemada, duurka, buglaha, dhikilka iyo waxii la mid ah jiridda dhulka ugu jirta ee isu haysa baarka cawska. Bakayle intuu bur ku jiruu bur labaad raadsadaa.

4

bur-ka: (magac, lab, keli) bur ciid ah oo meel ku urursan. Bur buu ku fadhiistay. Dh: burciid.

5

bur -ka: (magac, lab, keli) xunbada rahu ku dul sameeyo biyaha fadhiya ee roobka. Dh: abur.

6

bur-ka: (magac, lab, keli) sonkor ama daqiiq qoyday kuuskuuska ay yeeshaan. Sonkor wada bur ah buu soo iibisay. Dh: fud.

7

bur -ka: (magac, lab, keli) calaamad lo'da wejiga lagaga sameeyo. Didbi bur leh ayaa naga hallaabay.

8

bur: (tilmaame) eeg budh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caws ka baxa beerta dhexdeeda oo durba dib u soo baxa markii la gooyo. Burxaan beerta ka guray: Dh: xule, dhikil.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) lab aan dhikilo laallaada oo muuqda lahayn. Dh: bohon. ciddabax -a: (magac, lab, keli) dhammaadka saddexda bilood ee ciddada. Dh: cuddadbax.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dareere cad oo layiig ah oo dhegdhe leh oo ay dhexdabbaashaan malaayiin ilimagabatayga taranka ah oo ay soo saaraan dhikilaha labku asaasna u ah taranka. Dh meni, shahwad, xawo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dubbe qori ah oo lagu tumo dhikilaha neefka lab ee la dhufaanayo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) labada dhikilood ee labka. Dh: xiniinyo, dhikilo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudur xiniinyaha ku dhaca oo dhikiluhu buurnaadaan. Dh: sheelabalq.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) lab xiniin qudha leh. Dh: ciniin, circir.

2

xiniin-ta: (magac, dhedig, keli) laba qanjidh oo buurbuuran oo harag jilicsan ku dahaadhan midkood oo sameeya shahwadda laboodka kana mid ah cawrada ragga haddii labadaa xininyood labka laga saaro bohon ayuu noqdaa oo ma dhalo. Awr xiniin laga saaray bohon buu noqdaa. Dh: dhikil Wa: xiniinyo, dhikilo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Dhulux yar oo nool (dab leh). 2. Raydabka mirihiisa curadka ah. la-mid: dhimbiil.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Dhulux yar oo nool (dab leh). 2. Raydabka mirihiisa curadka ah. la-mid: dhimbiil.

waa la naqliyay ✓

f. n. spark (from a fire); flash

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m flash; spark; live ember(s)

waa la naqliyay ✓

-dhimbisha: (n) spark (ispaarkf, ember (im-ber) ~ dhinbil

waa la naqliyay ✓

1

a: dhinbil ~ dhinbiil

2

de: spark (from a fire); flash

3

lx: dhimbil

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f

6

key: dhimbil

waa la naqliyay ✓

شَرَرَة، شَرَارَة

waa la naqliyay ✓

1

(Dhinbi-sha)

2

1. Dhuxul yar oo nool.

3

2. Abqo; dhaameel; geydhe; mergiyaale; (ama dhinbiil).

waa la naqliyay ✓

f. n. spark, flash

waa la naqliyay ✓

-dhinbisha: (n) spark (ispaark)', ember (im-ber) ~ dhimbil

waa la naqliyay ✓

1

a: dhinbiil

2

de: spark, flash

3

lx: dhinbil

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f

6

see: dhimbil

7

key: dhinbil

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Qolofta kore ka qaadid (miro iyo wixi lamida). 2. Diriqa ka bixin (caw, xaskul iyo wixi lamida). 3. Luumo (galley, haruur iyo wixi lamida) oo isku meel ka baxay qaarkood siibid. 4. Timo qurxiin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Qolofta kore ka qaadid (miro iyo wixi lamida). 2. Diriqa ka bixin (caw, xaskul iyo wixi lamida). 3. Luumo (galley, haruur iyo wixi lamida) oo isku meel ka baxay qaarkood siibid. 4. Timo qurxiin. m.f.dh, dhilid.

waa la naqliyay ✓

v. peel, skin, remove the husk (etc.)

waa la naqliyay ✓

-ay / shay: (v) peel (piil); strip cut away the skin: pare (peer); shell (sheel) ~ diir, finjil, murxi, fiiq

waa la naqliyay ✓

(fal) diirka ama dubka ku rogan ka saar. Dh: fiiq.

waa la naqliyay ✓

1

de: peel, skin, remove the husk (etc.)

2

lx: dhil

3

pd: (dhilay / dhishay)

4

ps: v1=

5

key: dhil

waa la naqliyay ✓

1

(Dii-sha)

2

Xirrib; tab; dhagar; xeelad.

waa la naqliyay ✓

1

diil¹: m.dh (-lo, m.l) Dhabbo; jid.

2

diil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Wax ciid, neef iyo wixi lamida ka buuxin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. long animal track ~ path

2

diil [feminine] n. stripe, line

3

diil [feminine] n. cunning, trickery

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) farsamo iyo xeelad cid kale lagaga badin karo. Diil hayaa wax diida. Dh: xirrib, il; tab.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hiil-ka) Labo qof oo la kala godobsado oo mid, af ama addin wax laga taro, si uu kan kale uga adkaado; hiillo; danaano.

2

2. (Hii-sha) a) Digo ama saalo badan oo xeryaha ariga ku ururta. b) Geed yar oo xoolaha cuna caanohooda xaraar ka dhiga.

waa la naqliyay ✓

1

hiil¹: m.l Taageero la siiyo laba qof ama ka badan oo wax isku haysta midkood. la-mid: hiillo.

2

hiil²: f.mg1 (-lay; -iishay) la-mid: hiili.

waa la naqliyay ✓

m.dh Digo xoolaad oo uruurtay.

waa la naqliyay ✓

m.l Taageero la siiyo laba qof ama ka badan oo wax isku haysta midkood. la-mid: hiillo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): sheep ~ goat dung

2

hiil m. n. support, partisanship, siding with one's friends ~ relatives

waa la naqliyay ✓

(Hil) N Vernonia cinerascens Sch.Bip. Compositae.

waa la naqliyay ✓

1

-hiisha: (n) dung (dhang); manure (manuur) ~ digo

2

hiil -ka: (n) partiality; partisanship to a person or faction; favoritism ~ hiillo

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) labo dhinac oo dagaalamaya, garabsiin iyo tageero dhinac lala garab joogsado. Hiil iyo hoo ba waad iga helaysaa. Dh: gurmad, hiillo, danaaano.

2

hiil-sha: (magac, dhedig, keli) digo ama saalo badan oo xeryaha adhiga ku ururta. Dh: digo, gujuf.

3

hiil-sha: (magac, dhedig, keli) geedgaab xooluhu. ay daaqaan oo caanahooda khadhaadheeya.

waa la naqliyay ✓

1

bikil¹: m.l Inta weel qaado; mug.

2

bikil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Weel inta uu qaado ku shubid.

waa la naqliyay ✓

1

bikil¹: m.l Inta weel qaado; mug.

2

bikil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Weel inta uu qaado ku shubid. m.f.dh, bikilid.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) meel daloosha ama ningaxii ka yaraaday juqaalid. Bikil bay u baahan tahay dhiisha biyaha daadinaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhibi-da)

2

Kaadida awrta qooqani isku sayriso oo habeedda madow ku noqota (ama dhebi).

waa la naqliyay ✓

m.dh Madowga maraqsaarka awrta qooqan ka muuqda kana samaysma kaadi uu isku sayray. la-mid: dhebi².

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): urine of male camel in rut which soils its backside

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) awrka qooqan kaadida uu isku seydho ee habeedda ku noqota. Dhibida awrka iska eeg yey ku marine. Dh: dhebi.

2

dhibi-da: (magac, dhedig, keli) madaw geela kaga dhasha margaagga oo uu dhidid keeno. dhibib -ka: (magac, lab, keli) sida uu noqdo qofka uu oogadiisa dhiig badani ka baxo. Dh: dhibiibi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhibidhiso

2

de: urine of male camel in rut which soils its backside

3

lx: dhibi

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f-mass

6

key: dhibi

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax la dhacay badbaadin. 2. (f.g) Ilmo dhicis ah dhalid. 3. (f.mg) Ka dh.: cid wax ka daaficid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax la dhacay badbaadin. 2. (f.g) Ilmo dhicis ah dhalid. 3. (f.mg) Ka dh.: cid wax ka daaficid. m.f.dh, dhicin¹.

waa la naqliyay ✓

1

v. make something happen ~ occur; cause to fall ~ befall

2

dhici: v. miscarry, give birth prematurely, abort; stop

waa la naqliyay ✓

1

-say: (v) 1. miscarry (mis-kaari); have a miscarriage; spontaneous abort (a-boort). 2. -iska dhici -yey / say: (v) defend yourself.tEx: tuuga iska dhici! defend yourselffrom the thief!

2

soo dhici -yey / say: (v) retrieve (ri-tiriiv); recapture; get back, recover, regain

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilmo dhicis ah dhal.

2

dhici: (fal) wax la qaatay soo rid; wax la dhacay badbaadi.

waa la naqliyay ✓

خِدَاجٍ إِجْهاض، إِلْقَاءُ الْأُمِّ لَوَلَدِهَا قَبْلَ الْاكْتِمَالِ

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Wax la hayo qof kale gacanta u gelin. 2. (f.g) Lacag, mushaar, deyn iyo wixi lamida bixin. 3. (f.mg) Is dh.: cid isu gacan gelin. 4. (f.mg) U dh.: cid wax u dirid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Wax la hayo qof kale gacanta u gelin. 2. (f.g) Lacag, mushaar, deyn iyo wixi lamida bixin. 3. (f.mg) Is dh.: cid isu gacan gelin. 4. (f.mg) U dh.: cid wax u dirid. m.f.dh, dhiibid.

waa la naqliyay ✓

v. give, hand over; surrender; pay

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. pay (peey). Ex: dhiib saddex doolar; pay three dollars. 2. hand (haandhf, give or pass with the hands. Ex: ii dhiib furayaashaada; hand me your keys.

2

is dhiib -ay/tay: (v) 1. surrender (sa-ren-dher); give oneself up, as to an enemy. 2. claim for refuge (kaleeym foor raf-yuuj). Ex: Soomaali badan baa Kanada iska dhiibtay; many Somalis had claimed refuge in Canada

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aad hayso u dhiib qof kale. Dhiib lacagta ma lihide. Dh: bixi. Li: hayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: give, hand over; surrender; pay

2

lx: dhiib

3

pd: (dhiibay)

4

ps: v1=

5

key: dhiib

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m attentive, alert, active, vivacious

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ay ka muuqdaan astaamaha nin dhiirran oo aan la dagi karin ama soo jeeda.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal kulul oo canaan ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiig-ga)

2

Wax biyabbiyo ah oo guduudan oo wadnaha, halbowleyaasha iyo xididdada dadka iyo nafley kaloo badan dhex qulqula oo doc kasta u xula, oo la'aanti aan oogadu noolaateen.

waa la naqliyay ✓

1

dhiig¹: m.l 1. Dareere guduudan, wadnahu qaybiyo, halbowlayaasha nafleyda qaarkeed ku wareega oo nafaqada siiya. 2. Caadada dumarku bishiiba hal mar helo; xayl. 3. Dil.

2

dhiig²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Dhiig sii deyn. 2. la-mid: dhiigow.

waa la naqliyay ✓

1

dhiig¹: m.l 1. Dareere guduudan, wadnahu qaybiyo, halbowlayaasha nafleyda qaarkeed ku wareega oo nafaqada siiya. 2. Caadada dumarku bishiiba hal mar helo; xayl. 3. Dil.

2

dhiig²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Dhiig sii deyn. 2. la-mid: dhiigow. m.f.dh, dhiigid.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): blood; menstruation, period

waa la naqliyay ✓

name-m blood

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. blood (balaadh). 2. menstruation (menis-tureey-shiri)-, period (piir-i-eedf menses (men-siis) ~ caado, xaylka dumarka; dhiigga haweenka

waa la naqliyay ✓

1

Sangue

2

Blood

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dareere cas oo jidhka noolaha ku jira oo biyo u badan. Waxa uu ka kooban yahay qayb cad iyo mid cas, jidhka ayuuna dhex wareega si uu unugyada ugu qaado nafaqada iyo hawada dihin kana soo qaado kaarboon laba ogsaydhka. Dhiigga saldhiggiisu waa wadnaha oo midab casaan ah ayuu leeyahay.

2

dhiig -ga: (magac, lab, keli) magta la bixiyo kolka cid la dilo. Dhiig yimiddaaba dhabdarro hadhay. Dh: mag.

waa la naqliyay ✓

1

de: blood; menstruation, period

2

lx: dhiig

3

pd: (-ga Pl: dhiigag (ga))

4

ps: n4-m-mass

5

key: dhiig

waa la naqliyay ✓

دم

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiin-ka)

2

1. Dhacaan layiig ah oo badanaa ka soo baxa miraha dhugca oo aad u bislaada.

3

2. (midab) guduud aad u guduudan.

waa la naqliyay ✓

1

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

2

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid.

waa la naqliyay ✓

1

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

2

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid. m.f.dh, dhiimid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] juice oozing from ripe fruit; deep red color, reddish-brown

2

dhiin: v. become red; ooze

waa la naqliyay ✓

name-m a deep red color; lit: beautiful with a brighter light-skin. Syn: Dhiimo, Maadhiin

waa la naqliyay ✓

1

-ka:: (n) 1. crimson; red color ~ casaan, guduud.

2

dhiin -dhiimay / dhiintay: (v) discolor (dis-kalar)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midab cas leh.

2

dhiin -ka: (magac, lab, keli) midab lo'du leedahay oo guduud xiga. Dh: casaan, guduud.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiiq-da)

2

Xoolaha la lisa hayo, inta kol naaska ka soo baxda kolka sacabku xamatuuriyo; toog.

waa la naqliyay ✓

1

dhiiq¹: m.dh 1. Xoolo la lisayo inta hal mar naaska ka soo baxda. 2. In yar oo dareere ah oo hal mar la dhiijiyo.

2

dhiiq²: f.mg1 (-qay, -qday) Naas ibtiis caano ka imaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhiiq¹: m.dh 1. Xoolo la lisayo inta hal mar naaska ka soo baxda. 2. In yar oo dareere ah oo hal mar la dhiijiyo.

2

dhiiq²: f.mg1 (-qay, -qday) Naas ibtiis caano ka imaansho. m.f.dh, dhiiqid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] amount of milk given at one milking

2

dhiiq: v. trickle (of milk); give some milk (of udder)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) caano yar oo hal mar ah naaska laga dhiijiyo.

2

dhiiq: (ereycodeed) lagu tusmeeyo dhawaaq dhuuban oo meel cidhiidhi ah ka soo baxa, sida ka dhuusada.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: danaq.

waa la naqliyay ✓

1

dhiti¹: m.l Geedka xaskusha.

2

dhiti²: f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: dhuti.

waa la naqliyay ✓

(fal) laangadhee oo lug ka heeti. Dh: hitiqlee, heeti, dhuti.

waa la naqliyay ✓

n. clan name

waa la naqliyay ✓

name-m arterial; jugular; important

waa la naqliyay ✓

1

de: clan name

2

lx: Digil

3

ps: n0

4

key: Digil

waa la naqliyay ✓

1

(Higil-ka)

2

Muuqaal weyn oo madow oo aan qeexnayn.

waa la naqliyay ✓