Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dhiiq-da)

2

Xoolaha la lisa hayo, inta kol naaska ka soo baxda kolka sacabku xamatuuriyo; toog.

waa la naqliyay ✓

1

dhiiq¹: m.dh 1. Xoolo la lisayo inta hal mar naaska ka soo baxda. 2. In yar oo dareere ah oo hal mar la dhiijiyo.

2

dhiiq²: f.mg1 (-qay, -qday) Naas ibtiis caano ka imaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhiiq¹: m.dh 1. Xoolo la lisayo inta hal mar naaska ka soo baxda. 2. In yar oo dareere ah oo hal mar la dhiijiyo.

2

dhiiq²: f.mg1 (-qay, -qday) Naas ibtiis caano ka imaansho. m.f.dh, dhiiqid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] amount of milk given at one milking

2

dhiiq: v. trickle (of milk); give some milk (of udder)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) caano yar oo hal mar ah naaska laga dhiijiyo.

2

dhiiq: (ereycodeed) lagu tusmeeyo dhawaaq dhuuban oo meel cidhiidhi ah ka soo baxa, sida ka dhuusada.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhibic¹.

waa la naqliyay ✓

f. n. dot; period, full-stop

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tifiq dhibicda ka roon ama ka badan oo dareere meel ku jira ka soo dhacda. Dh: tifiq.

waa la naqliyay ✓

1

a: dhibic

2

de: dot; period, full-stop

3

lx: dhibiq

4

pd: (-da Pl: dhibqo (/ha))

5

ps: n3-f

6

key: dhibiq

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiiqa-da)

2

Meel dhoobo qoyan oo luguhu gela hayaan ama ku wasakhooba hayaan leh.

waa la naqliyay ✓

1

dhiiqo¹: m.dh 1. Dhoobo aad u qoyan. 2. Xabaqbarsho.

2

dhiiqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Dhooqo aad u qoyan dhex mari kari waayid (baabuur, nafley iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

dhiiqo¹: m.dh 1. Dhoobo aad u qoyan. 2. Xabaqbarsho.

2

dhiiqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Dhooqo aad u qoyan dhex mari kari waayid (baabuur, nafley iyo wixi lamida). m.f.dh, dhiiqasho.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): mud, muddy soil

waa la naqliyay ✓

-dhiiqada: (n) mud (madh); wet, sticky, soft earth ~ dhooqo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhoobo ama dhiriq qoyan oo aan la dhexmari karin. Dhulkii waa wada dhiiqo oo lama marayo. Dh: dhoobo.

waa la naqliyay ✓

1

de: mud, muddy soil

2

lx: dhiiqo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

syn: dhooqo

6

key: dhiiqo

waa la naqliyay ✓

طينة، طين

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: dhillis.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiriq-da)

2

Digada qoyan oo lo'da; faanto; dhabcan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Digo aad u qoyan.

waa la naqliyay ✓

f. n. cattle urine; drips

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) saalada qoyan ee xoolaha, gaar ahaan lo'da.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhabcan, faanto

2

de: cattle urine; drips

3

lx: dhiriq

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f

6

key: dhiriq

waa la naqliyay ✓

m.dh (-qyo, m.dh) Geed weyn, sal balaran, caleemo yaryar, qori adag, har yar leh oo kooraha, fandhaalada iyo wixi lamida laga qoro. la-mid: bisiq, dhosoq.

waa la naqliyay ✓

1

(Diiq-a)

2

Doorada keeda lab; diyaad lab; diig.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: m.dh 1. Cunto, dhar iyo wixi lamida aan badnayn oo loo geeyo ummul, aroos, qof jirran iyo wixi lamida. 2. Allabbari dad isu keenaan. la-mid: diiqo.

3

diiq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid. m.f.dh, diiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. give charity, give a gift

2

diiq m. n. cock, rooster

3

diiq m. n., loc. cramped place, narrow and uncomfortable position

waa la naqliyay ✓

-a: (n) rooster (ruus-tar); cock (kok); male chicken

waa la naqliyay ✓

1

(I) Gallo;

2

(E) Cock

3

(S) Diiq (S. c. m.; Dig)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal cusub oo aroos ah ama maqaam iyo meel culimo joogto, u gee hadyad waxtar leh. Dh: dhibaadi.

2

diiq-a: (magac, lab, keli) dareen xaalad cidhiidhi ah. Dh: cidhiidhi.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Wax la hayo qof kale gacanta u gelin. 2. (f.g) Lacag, mushaar, deyn iyo wixi lamida bixin. 3. (f.mg) Is dh.: cid isu gacan gelin. 4. (f.mg) U dh.: cid wax u dirid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Wax la hayo qof kale gacanta u gelin. 2. (f.g) Lacag, mushaar, deyn iyo wixi lamida bixin. 3. (f.mg) Is dh.: cid isu gacan gelin. 4. (f.mg) U dh.: cid wax u dirid. m.f.dh, dhiibid.

waa la naqliyay ✓

v. give, hand over; surrender; pay

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. pay (peey). Ex: dhiib saddex doolar; pay three dollars. 2. hand (haandhf, give or pass with the hands. Ex: ii dhiib furayaashaada; hand me your keys.

2

is dhiib -ay/tay: (v) 1. surrender (sa-ren-dher); give oneself up, as to an enemy. 2. claim for refuge (kaleeym foor raf-yuuj). Ex: Soomaali badan baa Kanada iska dhiibtay; many Somalis had claimed refuge in Canada

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aad hayso u dhiib qof kale. Dhiib lacagta ma lihide. Dh: bixi. Li: hayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: give, hand over; surrender; pay

2

lx: dhiib

3

pd: (dhiibay)

4

ps: v1=

5

key: dhiib

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m attentive, alert, active, vivacious

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ay ka muuqdaan astaamaha nin dhiirran oo aan la dagi karin ama soo jeeda.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal kulul oo canaan ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiig-ga)

2

Wax biyabbiyo ah oo guduudan oo wadnaha, halbowleyaasha iyo xididdada dadka iyo nafley kaloo badan dhex qulqula oo doc kasta u xula, oo la'aanti aan oogadu noolaateen.

waa la naqliyay ✓

1

dhiig¹: m.l 1. Dareere guduudan, wadnahu qaybiyo, halbowlayaasha nafleyda qaarkeed ku wareega oo nafaqada siiya. 2. Caadada dumarku bishiiba hal mar helo; xayl. 3. Dil.

2

dhiig²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Dhiig sii deyn. 2. la-mid: dhiigow.

waa la naqliyay ✓

1

dhiig¹: m.l 1. Dareere guduudan, wadnahu qaybiyo, halbowlayaasha nafleyda qaarkeed ku wareega oo nafaqada siiya. 2. Caadada dumarku bishiiba hal mar helo; xayl. 3. Dil.

2

dhiig²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Dhiig sii deyn. 2. la-mid: dhiigow. m.f.dh, dhiigid.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): blood; menstruation, period

waa la naqliyay ✓

name-m blood

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. blood (balaadh). 2. menstruation (menis-tureey-shiri)-, period (piir-i-eedf menses (men-siis) ~ caado, xaylka dumarka; dhiigga haweenka

waa la naqliyay ✓

1

Sangue

2

Blood

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dareere cas oo jidhka noolaha ku jira oo biyo u badan. Waxa uu ka kooban yahay qayb cad iyo mid cas, jidhka ayuuna dhex wareega si uu unugyada ugu qaado nafaqada iyo hawada dihin kana soo qaado kaarboon laba ogsaydhka. Dhiigga saldhiggiisu waa wadnaha oo midab casaan ah ayuu leeyahay.

2

dhiig -ga: (magac, lab, keli) magta la bixiyo kolka cid la dilo. Dhiig yimiddaaba dhabdarro hadhay. Dh: mag.

waa la naqliyay ✓

1

de: blood; menstruation, period

2

lx: dhiig

3

pd: (-ga Pl: dhiigag (ga))

4

ps: n4-m-mass

5

key: dhiig

waa la naqliyay ✓

دم

waa la naqliyay ✓

1

(Dhii-sha)

2

Weel la tolo ama geedaha laga qoro oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

dhiil¹: m.l (-lal, m.l) Haruubka dhiisha lagu daboolo.

2

dhiil²: m.dh (-lo, m.l) Weel tolay ah, sidde iyo aabur leh, aagaanta ka yar oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Weel tolay ah, sidde iyo aabur leh, aagaanta ka yar oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

f. n. milk-vessel of woven plant-fiber ~ wood

waa la naqliyay ✓

-dhiisha: (n) milk container used by the nomadic people

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hadhuub roon oo lagu maalo xoolaha. Dhiilka ku soo lis geela. Dh: bidhe, furqordi, marke.

2

dhiil-ka: (magac, lab, keli) furka dhiisha lagu daboolo. Nin dhiil dhami jiray dhiilkeedu ma deeqo. Dh: buqul.

3

dhiil -sha: (magac, dhedig, keli) weel dabool leh oo caano ama biyo lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk-vessel of woven plant-fiber ~ wood

2

lx: dhiil

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: dhiil

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiin-ka)

2

1. Dhacaan layiig ah oo badanaa ka soo baxa miraha dhugca oo aad u bislaada.

3

2. (midab) guduud aad u guduudan.

waa la naqliyay ✓

1

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

2

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid.

waa la naqliyay ✓

1

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

2

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid. m.f.dh, dhiimid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] juice oozing from ripe fruit; deep red color, reddish-brown

2

dhiin: v. become red; ooze

waa la naqliyay ✓

name-m a deep red color; lit: beautiful with a brighter light-skin. Syn: Dhiimo, Maadhiin

waa la naqliyay ✓

1

-ka:: (n) 1. crimson; red color ~ casaan, guduud.

2

dhiin -dhiimay / dhiintay: (v) discolor (dis-kalar)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midab cas leh.

2

dhiin -ka: (magac, lab, keli) midab lo'du leedahay oo guduud xiga. Dh: casaan, guduud.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-qay, -qday) 1. Xumbo hoos u dhicid. 2. Wax buuran ama dabayl ka buuxdo yaraansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-qay, -qday) 1. Xumbo hoos u dhicid. 2. Wax buuran ama dabayl ka buuxdo yaraansho. m.f.dh, shiiqid.

waa la naqliyay ✓

v. shrink, become deflated ~ smaller; melt (away)

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) become smaller; contract (kon-tarak); shrink (shir-ingk) ~ shuuq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iftiin iyo wax la mid ah, sidii hore ka yaraw; isku soo urur.

2

shiiq: (fal) xunbo iyo wixii la mid ah, soo yarow.

3

shiiq-a: (magac, lab, keli) soo yaraansho: gudhid.

waa la naqliyay ✓

1

a: shuuq

2

de: shrink, become deflated ~ smaller; melt (away)

3

initial: s

4

lx: shiiq

5

pd: (shiiqay)

6

ps: v1=intr

7

key: shiiq

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiijin-ta)

2

Wax ib yar ah leh, sida naasaha xoolaha oo caano ama wax kaloo shubmaa ku jiraan, xoog u qabasho oo gantaal (toog) ka soo saarid; dhiiq ka keenid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiiqsin-ta)

2

In la dhiijiyo; wax yar oo la liso; caano yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Farriiqid-da)

2

Wax biyabbiyo ah dalool ama dillaac yar, xoog uga soo bixid; dhiiqsamid.

waa la naqliyay ✓

1

(Toog-ta)

2

1. Liishaan; abbaar.

3

2. Arrin hagaagtey, meelmartay.

4

3. Kal; goor; mar.

5

4. In kol naas laga dhiijiyo; dhiiqsin.

6

5. Roob yar.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Maaddo kiimikaad oo jirku u baahanyahay qaddar yar si loo gaaro koritaan caafimaad qaba. Jirka qof weyn waxa ku jira 30 mg. oo ayodhiin ah, inta badanna rasin ku tahay qanjirka dhiiqa ee taayroodka.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Insaymyo ay dhiiqaan unugyada ku yaalla gudaha caloosha lafdhabarleyda, kaas oo dedejiya borotiinka.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Jidh huruud ah oo ku dhex samaysma moqorka Goonka garaaf ee ilma galeenka naasleyda marka ay ukunta sii daayaan kaddib. Waxay dhiiqdaa hormoonka borojestaroon.

waa la naqliyay ✓

1

candhuuf¹: m.dh Hoore layig ah, aan midab lahayn, qanjirrada afka nafleyda ka yimaada oo liqidda cuntada fududeeysa. la-mid: candhuufo.

2

candhuuf²: m.dh (c. nafl.) Dareere biyo oo kale ah ay qanjidho candhuufeedku ku dhiiqiiyaan afka. Soo saarida candhuufta waxa nashaadiya cuntada afka ku jirta iyo urta ama ku fekerka cuntada.

3

candhuuf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku c.: cid candhuuf ku tufid.

waa la naqliyay ✓

1

dhamooq¹: m.l la-mid: dhamaajo.

2

dhamooq²: f.g1 (-qay, -qday) Subag, dhammaajo, dhiiqo iyo wixi lamida wax ku dhoobid. la-mid: dhamoog².

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (baayoloji) (Herka dh. s.). Heerka tamar dh. ee looga baahanyahay inay xayawaanka ku hayso nasasho. Heerka dh. waxa lagu qiyaasaa habka soo saarka kulka ee halbeeg waqti: waxay tilmaamaysaa tamarta la isticmaalay si loo fuliyo shaqooyinka muhimka ah, sida garaaca wadnaha, neefsashada, dhaqdhaqaaqa dareenwadka, gudbin firfircoon iyo dhiiqista.

waa la naqliyay ✓

1

dhiidhi¹: m.l 1. Caro qiiro leh oo cid fal xun loo geystay muujiso; xanaaq. 2. la-mid: dhiidhiyid.

2

dhiidhi²: m.l Ciid biyo qooyeen; dhiiqo.

3

dhiidhi³: m.dh Dhoobo aad u qoyan.

4

dhiidhi⁴: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Cid fal xun loo geystay caro qiiro leh muujin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhiiqo². la-mid: dhiiqad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhiiqow.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) dalagga midhaha ah, gaar ahaan bariiska qubka ama galka dusha kaga dahaadhan. Badhiiqa ka huf bariiska. Dh: bariiq.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qolofta badarka qaarkii, wixii qush ama suqul ah ee badarka ku jira. Bidhiiqa ka gur bariiska. Dh: bariiq.

waa la naqliyay ✓

m.l Bakhayl.

waa la naqliyay ✓

1

de: amount of milk given at one milking

2

hm: 1

3

lx: dhiiq

4

pd: (-da)

5

ps: n-f-col

6

key: dhiiq_1

waa la naqliyay ✓

1

de: trickle (of milk); give some milk (of udder)

2

hm: 2

3

lx: dhiiq

4

pd: (dhiiqay)

5

ps: v1=intr

6

key: dhiiq_2

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhiiqasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiiqid-da)

2

Kolka la dhiijiyo wax ka yimaadaan; irmaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhiiq². la-mid: dhiiqis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhiiq caano ah yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhiiqid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhiiigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Digle) C Jatropha arguta Chiov. Euphorbiaceae.

2

C Jatropha pelargoniifolia Courb. Euphorbiaceae.

3

C Jatropha dichtar Macbr. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Dhiiqo noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Dhiiqo noqosho. m.f.dh, dhiiqoobid.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become muddy

waa la naqliyay ✓

(fal) dhiiqo yeelo. Dh: dhoobow

waa la naqliyay ✓

1

de: become muddy

2

lx: dhiiqow

3

pd: (dhiiqoobay)

4

ps: v1=inch

5

key: dhiiqow

waa la naqliyay ✓