Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dhii-sha)

2

Weel la tolo ama geedaha laga qoro oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

dhiil¹: m.l (-lal, m.l) Haruubka dhiisha lagu daboolo.

2

dhiil²: m.dh (-lo, m.l) Weel tolay ah, sidde iyo aabur leh, aagaanta ka yar oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Weel tolay ah, sidde iyo aabur leh, aagaanta ka yar oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

f. n. milk-vessel of woven plant-fiber ~ wood

waa la naqliyay ✓

-dhiisha: (n) milk container used by the nomadic people

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hadhuub roon oo lagu maalo xoolaha. Dhiilka ku soo lis geela. Dh: bidhe, furqordi, marke.

2

dhiil-ka: (magac, lab, keli) furka dhiisha lagu daboolo. Nin dhiil dhami jiray dhiilkeedu ma deeqo. Dh: buqul.

3

dhiil -sha: (magac, dhedig, keli) weel dabool leh oo caano ama biyo lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk-vessel of woven plant-fiber ~ wood

2

lx: dhiil

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: dhiil

waa la naqliyay ✓

1

dhikil¹: m.l 1. (-lo, m.l) Haruub yar oo caanaha lagu maalo. 2. Nooc cawska ka mid ah.

2

dhikil²: m.dh (-llo, m.dh) Dhiil yar oo carruurta caanaha loogu shubo.

waa la naqliyay ✓

name-m small, short and weak

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc tigaadda ka mid ah oo meelaha biyafadhiisinnada ah ka baxa. Dikhil iyo goonbaa is qabsaday beertii.

2

dhikil-sha: (magac, dhedig, keli) labada xiniinyood ee labka middood. Dh: xiniin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Qolofta kore ka qaadid (miro iyo wixi lamida). 2. Diriqa ka bixin (caw, xaskul iyo wixi lamida). 3. Luumo (galley, haruur iyo wixi lamida) oo isku meel ka baxay qaarkood siibid. 4. Timo qurxiin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Qolofta kore ka qaadid (miro iyo wixi lamida). 2. Diriqa ka bixin (caw, xaskul iyo wixi lamida). 3. Luumo (galley, haruur iyo wixi lamida) oo isku meel ka baxay qaarkood siibid. 4. Timo qurxiin. m.f.dh, dhilid.

waa la naqliyay ✓

v. peel, skin, remove the husk (etc.)

waa la naqliyay ✓

-ay / shay: (v) peel (piil); strip cut away the skin: pare (peer); shell (sheel) ~ diir, finjil, murxi, fiiq

waa la naqliyay ✓

(fal) diirka ama dubka ku rogan ka saar. Dh: fiiq.

waa la naqliyay ✓

1

de: peel, skin, remove the husk (etc.)

2

lx: dhil

3

pd: (dhilay / dhishay)

4

ps: v1=

5

key: dhil

waa la naqliyay ✓

1

(Dii-sha)

2

Xirrib; tab; dhagar; xeelad.

waa la naqliyay ✓

1

diil¹: m.dh (-lo, m.l) Dhabbo; jid.

2

diil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Wax ciid, neef iyo wixi lamida ka buuxin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. long animal track ~ path

2

diil [feminine] n. stripe, line

3

diil [feminine] n. cunning, trickery

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) farsamo iyo xeelad cid kale lagaga badin karo. Diil hayaa wax diida. Dh: xirrib, il; tab.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hiil-ka) Labo qof oo la kala godobsado oo mid, af ama addin wax laga taro, si uu kan kale uga adkaado; hiillo; danaano.

2

2. (Hii-sha) a) Digo ama saalo badan oo xeryaha ariga ku ururta. b) Geed yar oo xoolaha cuna caanohooda xaraar ka dhiga.

waa la naqliyay ✓

1

hiil¹: m.l Taageero la siiyo laba qof ama ka badan oo wax isku haysta midkood. la-mid: hiillo.

2

hiil²: f.mg1 (-lay; -iishay) la-mid: hiili.

waa la naqliyay ✓

m.dh Digo xoolaad oo uruurtay.

waa la naqliyay ✓

m.l Taageero la siiyo laba qof ama ka badan oo wax isku haysta midkood. la-mid: hiillo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): sheep ~ goat dung

2

hiil m. n. support, partisanship, siding with one's friends ~ relatives

waa la naqliyay ✓

(Hil) N Vernonia cinerascens Sch.Bip. Compositae.

waa la naqliyay ✓

1

-hiisha: (n) dung (dhang); manure (manuur) ~ digo

2

hiil -ka: (n) partiality; partisanship to a person or faction; favoritism ~ hiillo

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) labo dhinac oo dagaalamaya, garabsiin iyo tageero dhinac lala garab joogsado. Hiil iyo hoo ba waad iga helaysaa. Dh: gurmad, hiillo, danaaano.

2

hiil-sha: (magac, dhedig, keli) digo ama saalo badan oo xeryaha adhiga ku ururta. Dh: digo, gujuf.

3

hiil-sha: (magac, dhedig, keli) geedgaab xooluhu. ay daaqaan oo caanahooda khadhaadheeya.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Wax la hayo qof kale gacanta u gelin. 2. (f.g) Lacag, mushaar, deyn iyo wixi lamida bixin. 3. (f.mg) Is dh.: cid isu gacan gelin. 4. (f.mg) U dh.: cid wax u dirid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Wax la hayo qof kale gacanta u gelin. 2. (f.g) Lacag, mushaar, deyn iyo wixi lamida bixin. 3. (f.mg) Is dh.: cid isu gacan gelin. 4. (f.mg) U dh.: cid wax u dirid. m.f.dh, dhiibid.

waa la naqliyay ✓

v. give, hand over; surrender; pay

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. pay (peey). Ex: dhiib saddex doolar; pay three dollars. 2. hand (haandhf, give or pass with the hands. Ex: ii dhiib furayaashaada; hand me your keys.

2

is dhiib -ay/tay: (v) 1. surrender (sa-ren-dher); give oneself up, as to an enemy. 2. claim for refuge (kaleeym foor raf-yuuj). Ex: Soomaali badan baa Kanada iska dhiibtay; many Somalis had claimed refuge in Canada

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aad hayso u dhiib qof kale. Dhiib lacagta ma lihide. Dh: bixi. Li: hayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: give, hand over; surrender; pay

2

lx: dhiib

3

pd: (dhiibay)

4

ps: v1=

5

key: dhiib

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m attentive, alert, active, vivacious

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ay ka muuqdaan astaamaha nin dhiirran oo aan la dagi karin ama soo jeeda.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal kulul oo canaan ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiig-ga)

2

Wax biyabbiyo ah oo guduudan oo wadnaha, halbowleyaasha iyo xididdada dadka iyo nafley kaloo badan dhex qulqula oo doc kasta u xula, oo la'aanti aan oogadu noolaateen.

waa la naqliyay ✓

1

dhiig¹: m.l 1. Dareere guduudan, wadnahu qaybiyo, halbowlayaasha nafleyda qaarkeed ku wareega oo nafaqada siiya. 2. Caadada dumarku bishiiba hal mar helo; xayl. 3. Dil.

2

dhiig²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Dhiig sii deyn. 2. la-mid: dhiigow.

waa la naqliyay ✓

1

dhiig¹: m.l 1. Dareere guduudan, wadnahu qaybiyo, halbowlayaasha nafleyda qaarkeed ku wareega oo nafaqada siiya. 2. Caadada dumarku bishiiba hal mar helo; xayl. 3. Dil.

2

dhiig²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Dhiig sii deyn. 2. la-mid: dhiigow. m.f.dh, dhiigid.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): blood; menstruation, period

waa la naqliyay ✓

name-m blood

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. blood (balaadh). 2. menstruation (menis-tureey-shiri)-, period (piir-i-eedf menses (men-siis) ~ caado, xaylka dumarka; dhiigga haweenka

waa la naqliyay ✓

1

Sangue

2

Blood

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dareere cas oo jidhka noolaha ku jira oo biyo u badan. Waxa uu ka kooban yahay qayb cad iyo mid cas, jidhka ayuuna dhex wareega si uu unugyada ugu qaado nafaqada iyo hawada dihin kana soo qaado kaarboon laba ogsaydhka. Dhiigga saldhiggiisu waa wadnaha oo midab casaan ah ayuu leeyahay.

2

dhiig -ga: (magac, lab, keli) magta la bixiyo kolka cid la dilo. Dhiig yimiddaaba dhabdarro hadhay. Dh: mag.

waa la naqliyay ✓

1

de: blood; menstruation, period

2

lx: dhiig

3

pd: (-ga Pl: dhiigag (ga))

4

ps: n4-m-mass

5

key: dhiig

waa la naqliyay ✓

دم

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiin-ka)

2

1. Dhacaan layiig ah oo badanaa ka soo baxa miraha dhugca oo aad u bislaada.

3

2. (midab) guduud aad u guduudan.

waa la naqliyay ✓

1

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

2

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid.

waa la naqliyay ✓

1

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

2

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid. m.f.dh, dhiimid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] juice oozing from ripe fruit; deep red color, reddish-brown

2

dhiin: v. become red; ooze

waa la naqliyay ✓

name-m a deep red color; lit: beautiful with a brighter light-skin. Syn: Dhiimo, Maadhiin

waa la naqliyay ✓

1

-ka:: (n) 1. crimson; red color ~ casaan, guduud.

2

dhiin -dhiimay / dhiintay: (v) discolor (dis-kalar)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midab cas leh.

2

dhiin -ka: (magac, lab, keli) midab lo'du leedahay oo guduud xiga. Dh: casaan, guduud.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiiq-da)

2

Xoolaha la lisa hayo, inta kol naaska ka soo baxda kolka sacabku xamatuuriyo; toog.

waa la naqliyay ✓

1

dhiiq¹: m.dh 1. Xoolo la lisayo inta hal mar naaska ka soo baxda. 2. In yar oo dareere ah oo hal mar la dhiijiyo.

2

dhiiq²: f.mg1 (-qay, -qday) Naas ibtiis caano ka imaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhiiq¹: m.dh 1. Xoolo la lisayo inta hal mar naaska ka soo baxda. 2. In yar oo dareere ah oo hal mar la dhiijiyo.

2

dhiiq²: f.mg1 (-qay, -qday) Naas ibtiis caano ka imaansho. m.f.dh, dhiiqid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] amount of milk given at one milking

2

dhiiq: v. trickle (of milk); give some milk (of udder)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) caano yar oo hal mar ah naaska laga dhiijiyo.

2

dhiiq: (ereycodeed) lagu tusmeeyo dhawaaq dhuuban oo meel cidhiidhi ah ka soo baxa, sida ka dhuusada.

waa la naqliyay ✓

1

(Shiil-ka, Shii-sha)

2

1. Dhagax gubtey oo madow ama la kululeeyey oo wax lagu shiilo.

3

2. Qodob madixi ballaaran ama wax la mid ah oo inta la kululeeyey wax buka lagu gubayo iyo barta ama raadka uu oogada ku reebo lafteeda.

waa la naqliyay ✓

1

shiil¹: m.l/dh (-lal/-lo, m.l) 1. Qodob madaxiisa ballaaran oo inta la kululeeyey wax buka lagu gubayo. 2. Barta ama raadka uu oogada ku reebo dabkaas. 3. Sh. ah: dhagax madow oo marka la isku dhufto dab bixiya. 4. Sh. ah: midab aad u madow oo dadku yeesho.

2

shiil²: m.dh Dhagax dab lagu kululeeyey oo caddaaday.

3

shiil³: f.g1 (-iilay, -iishay) 1. Subag ama saliid kulul wax ku bislayn. 2. Burcad subag iyo caaneeyo u kala saarid.

waa la naqliyay ✓

1

shiil¹: m.l/dh (-lal/-lo, m.l) 1. Qodob madaxiisa ballaaran oo inta la kululeeyey wax buka lagu gubayo. 2. Barta ama raadka uu oogada ku reebo dabkaas. 3. Sh. ah: dhagax madow oo marka la isku dhufto dab bixiya. 4. Sh. ah: midab aad u madow oo dadku yeesho.

2

shiil²: m.dh Dhagax dab lagu kululeeyey oo caddaaday.

3

shiil³: f.g1 (-iilay, -iishay) 1. Subag ama saliid kulul wax ku bislayn. 2. Burcad subag iyo caaneeyo u kala saarid. m.f.dh, shiilid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. heated stone; grill; branding iron

2

shiil v. fry

waa la naqliyay ✓

nickname-m heated stone; grill; branding iron. Lit: lacking; temperamental person

waa la naqliyay ✓

-ay / shiishay: (v) fry (faraay). Ex: ukunta ma shiilaa? shall I fry the eggs?

waa la naqliyay ✓

ama Shiile, magac loo baxsho wiil hooyadi uurkiisii ku dhibaatootay ama fooshiisu adkayd.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hilib, iyo wax la mid ah, dufan dhexgeli oo dab saar.

2

shiil-ka: (magac, lab, keli) qodob madaxiisa ballaadhan ama wax la mid ah oo inta la kululeeyo wax buka lagu gubo ama barta iyo raadka gubaadka ah oo uu oogada ku reebo lafteeda.

3

shiil-sha: (magac, dhedig, keli) dhagax gubtay oo madow ama la kululeeyey oo wax lagu shido.

waa la naqliyay ✓

1

(Argeeg-ga)

2

Geed, diirka xididdadiisa weel (haamo, dhiilo, ubbooyin) laga tosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Baydad-ka)

2

Cabsi ama dhiillo lala cararo iyadoo meel loo carara hayo aan la aqoon.

waa la naqliyay ✓

1

(Baydadid-da)

2

Cabsi ama dhiillo la cararid iyadoo aan la aqoon meel loo carara hayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bira-ha)

2

Haruub aan weyneyn oo aan dhiil lahayn oo xoolaha lagu maalo; doobi yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Birmad-ka)

2

Meel shil ama dhiillo ama dareen ka dhacay oo degdeg loogu ciidmo; gurmad.

waa la naqliyay ✓

1

(Bukur-ta)

2

Dhiil ama aagaan yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Car-ka)

2

1. Qadiidka ku hara weelka caanaha (dhiil, kd.) marka la culo.

3

2. Car! Haddaad ku dhacdid! Wir!

waa la naqliyay ✓

1

(Dareensasha-da)

2

Dhiillo ka qabid; ka didid; dareensi; tuhmid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhoqol-ka, Dhoqo-sha)

2

Dhiil ama haruub yar oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

(Doobi-ga)

2

Haruub qaab gaar ah leh, oo aan dhiil lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Gurmasha-da)

2

Meel dhiillo laga keenay ama shil weyni ka dhacay, degdeg ciidan ugu dirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Haruubgaal-ka)

2

Haruub weyn oo aan dhiil lahayn oo geela lagu liso: loobke.

waa la naqliyay ✓

1

(Laba'aabbur-ka)

2

Weel iyo aabburki, sida dhiil iyo haruubkeed, oo inta labadaba la wada buuxsho, laysku aabburo.

waa la naqliyay ✓

1

(Roob-ka)

2

Biyo iyagoo dhibco ah dhiilka ku soo daata; waa biyaha, qiiqbiyood ahaan neecawda ugu jira, oo inta qabooba, dhibco iyo daruuro u rogmada, oo dabadeed kolkay cuslaadaan, oo heehaabi waayaan, soo daata.

waa la naqliyay ✓

1

(Soos-ka)

2

Xasilla'aan: isku kicid; qas; wareer; lab; dhiillo.

waa la naqliyay ✓

1

(Toodiba-da)

2

Digniinqab; dhiillaysnaan; is-jirid (ama toodimo).

waa la naqliyay ✓

1

aabbur¹: m.l (aabburro, m.dh) Weel yar, wax lagu shuban karo, oo dhiilaha, haamaha iyo wixi lamida afka lagaga xiro.

2

aabbur²: f.g1 (aabburay, aabburtay) Dhiil, haan iyo wixi lamida weel yar oo wax lagu shuban karo afka kaga xirid.

waa la naqliyay ✓

1

aabburan¹: f.mg1 (aabburmay., aabburantay, aabburmi) Dhiil, haan iyo wixi lamida wax la aabburay noqosho. Tusaale: “Weelku waa aabburmay”.

2

aabburan²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Dhiil, haan iyo wixi lamida wax la aabburay ahaansho. Tusaale: “Weelku waa aabburanyahay”.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ooyin, m.l) Dhiil yar oo loogu talaggalay in lagu shubo caanaha dhayda ah ee la rabo in ay fadhi noqdaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. goat merchant

waa la naqliyay ✓

-adhiilaha: (n) goats and sheep exporter ~ ariile

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof xoolaha ka dhaqda adhiga uun; qof adhi leh. Dh: ariile.

waa la naqliyay ✓

1

a: ariile

2

de: goat merchant

3

lx: adhiile

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m, n5b-m

6

key: adhiile

waa la naqliyay ✓

1

daahiil¹: m.l la-mid: diihaal¹.

2

daahiil²: f.mg1 (-ilay, -ishay) la-mid: diihaal².

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabii-sha)

2

Maamulka iyo aqoonta lacagta iyo xoolaha; xisaab.

waa la naqliyay ✓

1

dhabiil¹: m.dh 1. Dhaqaaleynta iyo tashiilidda hantida. 2. Quuddarraynta. la-mid: dhabiilid.

2

dhabiil²: f.g1 (-iilay, -iishay) 1. Wax tashiilid. 2. Wax quuddarrayn.

waa la naqliyay ✓

1

dhabiil¹: m.dh 1. Dhaqaaleynta iyo tashiilidda hantida. 2. Quuddarraynta.

2

dhabiil²: f.g1 (-iilay, -iishay) 1. Wax tashiilid. 2. Wax quuddarrayn. m.f.dh, dhabiilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. manage, administer; do accounts

2

dhabiil vl. n. management of money and goods; accounting

waa la naqliyay ✓

-ay / dhabiishay: (v) not help; refuse to help, especially a shared work

waa la naqliyay ✓

1

Parsimonia

2

Parsimony

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ku bakhayl oo bixintiisa la waako. Biyuhu way innagu yaryihiine innoo dhabiil. Dh: yaryaree.

2

dhabiil-sha: (magac, dhedig, keli) cilmiga lagu barto xisaabinta maalka nool iyo moodba. Dh: xisaab.

waa la naqliyay ✓

1

dhaliil¹: m.l/dh Daldalool iyo iin wax leeyahay.

2

dhaliil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Daldalool iyo iin wax leeyihiin sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

dhaliil¹: m.l/dh Daldalool iyo iin wax leeyahay.

2

dhaliil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Daldalool iyo iin wax leeyihiin sheegid. m.f.dh, dhaliilid.

waa la naqliyay ✓