dhiigbax — Macnaha & Turjumaada

1

(Dhiigbax-a)

2

Dhiig badan oo oogada ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

1

dhiigbax¹: m.l 1. Dhiig badan oo oogada meel ka mid ah ka yimaada. 2. la-mid: dhiigbixid.

2

dhiigbax²: m.l (-xyo, m.dh) (daawo) Dhiig badan ka yimaada xidid go'ay gudaha ama xagga sare ee jirka.

3

dhiigbax³: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) (daawo) Dhiig badan oogada meel ka mid ah ka imaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhiigbax¹: m.l Dhiig badan oo oogada meel ka mid ah ka yimaada.

2

dhiigbax²: m.l (-xyo, m.dh) (daaw.) Dhiig badan ka yimaada xidid go'ay gudaha ama xagga sare ee jirka.

3

dhiigbax³: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) (daaw.) Dhiig badan oogada meel ka mid ah ka imaansho. m.f.dh, dhiigbixid.

waa la naqliyay ✓

1

v., [compound] bleed, hemorrhage

2

dhiigbax vl. n., [compound] bleeding, flow of blood, hemorrhage

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) meel nabar ku dhacay oo dhiig badani ka tego. Ninkii dhaawaca ahaa dhiigbax ayuu u dhintay. Dh: dhibiibi.

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) bleed (biliidh)

2

dhiig-bax -a: (n) bleeding (biliidhing); hemorrhage (hemo-reeyj), Ex: dhiig bax buu u dhintay; he died after bleeding

waa la naqliyay ✓

1

dhiinbax¹: m.l la-mid: liinbax¹.

2

dhiinbax²: f.mg1 (-xay, -xday) la-mid: liinbax².

waa la naqliyay ✓

-a: (n) discoloration (dis-kala-reey-shin)

waa la naqliyay ✓

1

de: bleed, hemorrhage

2

hm: 1

3

lx: dhiigbax

4

pd: (dhiigbaxay)

5

ps: v1=cmp

6

key: dhiigbax_1

waa la naqliyay ✓

1

de: bleeding, flow of blood, hemorrhage

2

hm: 2

3

lx: dhiigbax

4

pd: (-a)

5

ps: vn2a-m-cmp

6

key: dhiigbax_2

waa la naqliyay ✓

1

(Honog-ga, Honog-ta)

2

1. Dhiig joogsan waaya; dhiigbax.

3

2. Goror badan.

4

3. Madowga dibiga ama nafleyda kale qaarkeed, qaarka hore ku yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

boogcalooleed¹: m.dh (-dyo, m.dh) Nabar caloosha ka soo baxa. la-mid: boogcaloolo.

2

boog-calooleed²: m.dh (-dyo, m.l) (daawo) Boog ku sameysmata caloosha waxaana keena aasidhka oo gubeysa caloosha. Aasidhka caloosha ma bato. Astaamaha: matag iyo xanuun caloosha cunnada kaddib, waxaa iman kara dhiigbax iyo waxa kaloo dhici kara kala xirin caloosha iyo xidmaha markii nabarku buskoodo.

waa la naqliyay ✓

1

dhibiib¹: m.l 1. Suuxdinta ku timaadda qof dhiig badani ka baxay, dhiigbax. 2. la-mid: dhibiibid. la-mid: dhibib¹.

2

dhibiib²: f.mg1 (-bay, -btay) Qof dhiig badani ka baxay suuxid. la-mid: dhibib³.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Xaalad caadadiska dhiigga halbowlayaashau si aan caadi ahayn hoos ugu dhaco Waxay dhacdaa marka biyo badan ay jirka ka baxaan sida: shuban, gubasho, matag ama dhiigbax badan dhaco.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur la isqaadsiyo oo ku dhaca xubnaha qaybta dheefshiidka, waxaana keena baktiiriyada “salmonella typhi”. Astaamo: itaaldarro, qandho badan, finan ka soo baxa laabta iyo jirka ka hooseeya, qarqaryo, dhidid iyo halaamacood lafaha iyo beeryarada (xaaladaha daran) dhiigbax ka yimid xiidmaha oo dalooshama, iskudaran. Waxaa laga qaadaa cunno ama biyo uu gaaray saxaro qof qaba cudurka ama qof sida jeermigiisa oo aan bukin (carriers).

waa la naqliyay ✓

1

xiiqdheer¹: m.dh Cudur qufac badan leh oo carruurta ku dhaca. la-mid: kix.

2

xiiqdheer²: m.dh (daawo) Cudur la isqaadsiiyo ee muddo gaaban, inta badanku dhaca caruurta oo uu keeno caabuq (mucosa) xuubka malaaska ee cunaha baktiiriyumka loo yaqaan “bordatella pertussis”. Kalhuuriska oo ah 1-2 toddobaad ka dib waxa bilowda xaako, qandho fudud, qufac iyo cunno xumo. Qufacu wuxu noqdaa mid soo noqnoqda soona kordha: qofacyo gaagaaban oo isku xigxiga waxa raacaya neef jeed khasab ah taas oo sameyneysa codkii kixda. Waxa sida badan dhacda dhiigbax sanka iyo afka ka yimaada iyo matag qufaca xiriirka ah ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

1

boogcalooleed¹: m.dh (-dyo, m.dh) Nabar caloosha ka soo baxa. la-mid: boogcaloolo.

2

boogcalooleed²: m.dh (-dyo, m.l) (daaw.) Boog ku sameysmata caloosha waxaana keena aasidhka oo gubeysa caloosha. Aasidhka caloosha ma bato. Astaamaha: matag iyo xanuun caloosha cunnada kaddib, waxaa iman kara dhiigbax iyo waxa kaloo dhici kara kala xirin caloosha iyo xidmaha markii nabarku buskoodo.

waa la naqliyay ✓

1

dhibiib¹: m.l 1. Suuxdinta ku timaadda qof dhiig badani ka baxay, dhiigbax. 2. la-mid: dhibib.

2

dhibiib²: f.mg1 (-bay, -btay) Qof dhiig badani ka baxay suuxid. m.f.dh, dhibiibid. la-mid: dhibib.

waa la naqliyay ✓

1

xiiqdheer¹: m.dh Cudur qufac badan leh oo carruurta ku dhaca. la-mid: kix.

2

xiiqdheer²: m.dh (daaw.) Cudur la isqaadsiiyo ee muddo gaaban, inta badanku dhaca caruurta oo uu keeno caabuq (mucosa) xuubka malaaska ee cunaha baktiiriyumka loo yaqaan 'bordatella pertussis'. Kalhuuriska oo ah 1-2 toddobaad ka dib waxa bilowda xaako, qandho fudud, qufac iyo cunno xumo. Qufacu wuxu noqdaa mid soo noqnoqda soona kordha: qofacyo gaagaaban oo isku xigxiga waxa raacaya neef jeed khasab ah taas oo sameyneysa codkii kixda. Waxa sida badan dhacda dhiigbax sanka iyo afka ka yimaada iyo matag qufaca xiriirka ah ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

1

(n) a hereditary condition characterized by the inability to stop bleeding,

2

xaalad lakala dhaxlo oo dhiiggu samayn karin xinjiro keentana dhiigbax

waa la naqliyay ✓

Dhiigbax

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jilow ama geed kale oo qofka dhiigbaxaya la saaro. Dh: dhibiibitir, deddatir.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) miyirdoorsanka qofku marka uu dhiigbax ku yimaadda. dhibiibi: (fal) dhiig badan oo kaa tegey darteed la dawakh oo tamar la'aan u dhac.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dawakhaad iyo tamarla'aan ku dhacda qof uu dhiig badani ka baxo. Dhibiibiga waa lagu dhintaa. Dh: dhiigbax, dhibib.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhiigbax dabadii, dawakhaad dareemis. Dh: dhibiibyid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sanka dhiig ha kaa soo yaaco. Dh: goror.

2

honog -ga: (magac, lab, keli) dhiigga sanka ka yimaad. Dh: goror.

3

honog-ga: (magac, lab, keli) dhiig joogsan waaya. Dh: dhiigbax.

4

honog-ga: (magac, lab, keli) madowga dibiga ama nafleyda kale qaarkeed, ay qaarka kore ku yeeshaan. Dh: bey.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudur la isqaadsiyo oo ku dhaca xubnaha qaybta dheefshiidka, waxaana keena baktiiriyada 'salmonella typhi'. Astaamaha lagu garto waxaa ka mid ah, itaaldarro, qandho badan, finan ka soo baxa laabta iyo jirka ka hooseeya, qarqaryo, dhidid iyo halaamacood lafaha iyo beeryarada (xaaladaha daran) dhiigbax ka yimid xiidmaha oo dalooshama, iskudaran.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ummul ku dhimasho. Ummulraacidda waxa keena dhiigla'aanta ama dhiigbaxa.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhiibasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax la leeyahay cid kale gacanta kaga ridid oo kaga tegid.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) marka uu qof ama neef dubka sare xanuun ama dab awgii uga qaadmo. Dh: dubbax.

waa la naqliyay ✓

1

(Riigbax-a)

2

1. Xoog iyo tabar aan hor loo lahayn oo la yeesho; cashibbax.

3

2. Buurnaan; cayil.

4

3. (weel) gocoyokabbax; xoolaysnaan.

waa la naqliyay ✓

1

riigbax¹: m.l 1. R. ah: weel gaaray waqtigii uu hooraha lagu shubo ceshan lahaa. 2. la-mid: riigbixid.

2

riigbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Weel waqtigii uu hooraha lagu shubo ceshan lahaa gaarid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] acquire energy, regain strength

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) weel, gocoya ka bax. Dh: xoolaysamid.

2

riigbax -a: (magac, lab, keli) wax shilis noqosho. Dh: buurnaan, cayilnaan, naaxsanaan.

3

riigbax-a: (magac, lab, keli) xoog iyo tamar cusub oo aan hore loo lahayn oo lagu faltamo.

waa la naqliyay ✓

1

de: acquire energy, regain strength

2

lx: riigbax

3

nt: riigbax (a) [vn-m], riigbixid (da) [vn-f]

4

pd: (riigbaxay)

5

ps: v1=cmp

6

key: riigbax

waa la naqliyay ✓

v. bleed

waa la naqliyay ✓

1

de: bleed

2

lx: dhiigaab

3

pd: (dhiigaabay)

4

ps: v1=

5

key: dhiigaab

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) la-mid: dhiigyacab.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] blood-sucker; killer

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) laayaan gacanku dhiigle ah. Dh: dhiigyacab.

waa la naqliyay ✓

1

de: blood-sucker; killer

2

lx: dhiigcab

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: dhiigcab

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] blood pressure; hypertension

waa la naqliyay ✓

1

a: dhiigkar

2

de: blood pressure; hypertension

3

lx: dhiigkac

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m-cmp

6

key: dhiigkac

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Cadaadiska dhiigga oo sarreeya. Cadaadiska dhiigga oo kor uga kaca cabirka caadiga ah da' khaas ah lagu yaqaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Cadaadiska dhiigga oo sarreeya. Cadaadiska dhiigga oo kor uga kaca cabirka caadiga ah da' khaas ah lagu yaqaan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] blood pressure; hypertension

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xanuun, marka xawliga wadanuhu dhiigga u tuurayo uu siyaado.

waa la naqliyay ✓

1

a: dhiigkac

2

de: blood pressure; hypertension

3

lx: dhiigkar

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m-cmp

6

key: dhiigkar

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax aan dhiig badani jirkiisa ku jirin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax aan dhiig badani jirkiisa ku jirin ahaansho. m.f.dh, dhiigyaraan.

waa la naqliyay ✓

Comp. adj., (ie. n., adj.): anemic

waa la naqliyay ✓

(adj) anemic (a-nii-mik) ~ dhiigdarro

waa la naqliyay ✓

1

de: anemic

2

lx: dhiigyar

3

pd: (dhiigyaraa)

4

ps: adj-cmp

5

key: dhiigyar

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiigbixid-da)

2

Dhiig badani oogada ka bixid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhiigbax³. la-mid: dhiigbax¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhibiibyid oo wax dhiig baxay ahaan. Dh: dhibiibyid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) xayawaanka inta uu heerkulka jidhkoodu isla beddelo cimilada.

waa la naqliyay ✓

1

v. have a period, menstruate

2

dhiig qab v. be a killer ~ murderer

3

dhiig qab v. look healthy

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) blood pressure (balaadh paree-shar). Ex: dhiig-karku waa cuddur halis ah; blood pressure is a serious disease

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Xaalad caadadiska dhiigga halbowlayaashau si aan caadi ahayn hoos ugu dhaco Waxay dhacdaa marka biyo badan ay jirka ka baxaan sida: shuban, gubasho, matag ama dhiigbax badan dhaco.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiigtaar-ka)

2

Geed qodxo dheerdheer iyo dhacaan, sida dhiigga u guduudan, leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) (botani) Geed gaab laan-laan u baxa, qodxo dhaadheer, ulaha laga goosto oo qodxihiisu kurtummo leeyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) (botani) Geed gaab laan-laan u baxa, qodxo dhaadheer, ulaha laga goosto oo qodxihiisu kurtummo leeyihiin.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] tree species

waa la naqliyay ✓

[DHIKTAR, DEETAR, DEEGTAR, DIGHTAR] Dichrostachys kirkii 11, Jatropha dichtar 02, Turraea parvifolia? 10

waa la naqliyay ✓

1

(Digtar) S, May, C, NFD Dicrostachys cinerea (L) Wight & Arn. Mimosaceae.

2

C Dicrostachys kirkii Benth. Mimosaceae.

3

C, NFD Jatropha dichtar Macbr. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed qodaxyo dhaadheer iyo dheecaan sida dhiigga u guduudan leh. Dh: waadhi.

waa la naqliyay ✓

1

de: tree sp.

2

lx: dhiigtaar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: dhiigtaar

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiigyari-da)

2

Dhiigyaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhiigyaraan.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg dhiigyar.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] bloodlessness; anemia

waa la naqliyay ✓

-da: (n) anemia (a-nii-miya) ~ dhiig xumo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun uu jidhku waayo inta uu dhiiiga cas uga baahnaa.

waa la naqliyay ✓

1

a: dhiigyaro (/da) [n-f-cmp]

2

de: bloodlessness; anemia

3

lx: dhiigyari

4

pd: (-da)

5

ps: n-f-cmp

6

key: dhiigyari

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiigyara-da)

2

Oogada oo dhiigga guduudani ku yaraado.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhiigyaraan.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aano daba jooga.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) cid kale, abtirsiin ku raacid. Dadka is dhala ama wada dhasha dhiigtaabac ayaa ka dhexeeya.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Wax la hayo qof kale gacanta u gelin. 2. (f.g) Lacag, mushaar, deyn iyo wixi lamida bixin. 3. (f.mg) Is dh.: cid isu gacan gelin. 4. (f.mg) U dh.: cid wax u dirid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Wax la hayo qof kale gacanta u gelin. 2. (f.g) Lacag, mushaar, deyn iyo wixi lamida bixin. 3. (f.mg) Is dh.: cid isu gacan gelin. 4. (f.mg) U dh.: cid wax u dirid. m.f.dh, dhiibid.

waa la naqliyay ✓

v. give, hand over; surrender; pay

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. pay (peey). Ex: dhiib saddex doolar; pay three dollars. 2. hand (haandhf, give or pass with the hands. Ex: ii dhiib furayaashaada; hand me your keys.

2

is dhiib -ay/tay: (v) 1. surrender (sa-ren-dher); give oneself up, as to an enemy. 2. claim for refuge (kaleeym foor raf-yuuj). Ex: Soomaali badan baa Kanada iska dhiibtay; many Somalis had claimed refuge in Canada

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aad hayso u dhiib qof kale. Dhiib lacagta ma lihide. Dh: bixi. Li: hayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: give, hand over; surrender; pay

2

lx: dhiib

3

pd: (dhiibay)

4

ps: v1=

5

key: dhiib

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiig-ga)

2

Wax biyabbiyo ah oo guduudan oo wadnaha, halbowleyaasha iyo xididdada dadka iyo nafley kaloo badan dhex qulqula oo doc kasta u xula, oo la'aanti aan oogadu noolaateen.

waa la naqliyay ✓

1

dhiig¹: m.l 1. Dareere guduudan, wadnahu qaybiyo, halbowlayaasha nafleyda qaarkeed ku wareega oo nafaqada siiya. 2. Caadada dumarku bishiiba hal mar helo; xayl. 3. Dil.

2

dhiig²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Dhiig sii deyn. 2. la-mid: dhiigow.

waa la naqliyay ✓

1

dhiig¹: m.l 1. Dareere guduudan, wadnahu qaybiyo, halbowlayaasha nafleyda qaarkeed ku wareega oo nafaqada siiya. 2. Caadada dumarku bishiiba hal mar helo; xayl. 3. Dil.

2

dhiig²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Dhiig sii deyn. 2. la-mid: dhiigow. m.f.dh, dhiigid.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): blood; menstruation, period

waa la naqliyay ✓

name-m blood

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. blood (balaadh). 2. menstruation (menis-tureey-shiri)-, period (piir-i-eedf menses (men-siis) ~ caado, xaylka dumarka; dhiigga haweenka

waa la naqliyay ✓

1

Sangue

2

Blood

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dareere cas oo jidhka noolaha ku jira oo biyo u badan. Waxa uu ka kooban yahay qayb cad iyo mid cas, jidhka ayuuna dhex wareega si uu unugyada ugu qaado nafaqada iyo hawada dihin kana soo qaado kaarboon laba ogsaydhka. Dhiigga saldhiggiisu waa wadnaha oo midab casaan ah ayuu leeyahay.

2

dhiig -ga: (magac, lab, keli) magta la bixiyo kolka cid la dilo. Dhiig yimiddaaba dhabdarro hadhay. Dh: mag.

waa la naqliyay ✓

1

de: blood; menstruation, period

2

lx: dhiig

3

pd: (-ga Pl: dhiigag (ga))

4

ps: n4-m-mass

5

key: dhiig

waa la naqliyay ✓

دم

waa la naqliyay ✓

1

(Dhagax-a)

2

Cad ama gabal yar oo ciid isku dhegtey oo adkaatay ah; shiid; dhadhaab; med; cal; quruurux.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo/-gxaan, m.dh) Adke yaryar iyo waaweyn leh, buuraha ama dhulkahoose laga helo oo wax lagu dhisto.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo/-gxaan, m.dh) Adke yaryar iyo waaweyn leh, buuraha ama dhulkahoose laga helo oo wax lagu dhisto.

waa la naqliyay ✓

m. n. stone, rock; granite

waa la naqliyay ✓